Częściowy pozew a przerwanie przedawnienia

Pytanie klienta:

""Spółka zleciła wykonanie dzieła (systemu informatycznego). Na podstawie umowy o dzieło, miało to być oddane w kilkunastu etapach. Niestety dzieło zostało oddane tylko w kilku, później nastąpiło znaczące opóźnienie w wykonaniu i w efekcie końcowym nie doszło do oddania całego dzieła (pozostałych etapów). Spółka wystąpiła z żądaniem odbioru przez wykonawcę niedokończonego dzieła i zwrotu zapłaconych już środków. Wykonawca odmówił, spółka wystąpiła z powództwem, ale o zwrot tylko części zapłaconej kwoty (z uwagi wysokiej wartości całego kontraktu i tym samym ewentualnej wartości wpisu sądowego). Sam pozew jednak odnosił się do całego dzieła, nadmieniając w uzasadnieniu, że, cyt.: \"powód uiścił na rzecz pozwanego kwotę X, w tym w dniu 12 czerwca 2004 kwotę Y (wartość przedmiotu sporu z pozwu). Zaznaczam jednocześnie, że kwota dochodzona niniejszym pozwem nie wyczerpuje całości roszczeń powoda wobec pozwanego, związanych z realizacją postanowień umowy wyżej opisanej\". Co przerywa bieg przedawnienia roszczenia co do wyżej opisanej umowy (a w zasadzie roszczenia zwrotu za zapłacone etapy) - czy tylko wystąpienie z roszczeniem co do pozostałych zapłaconych etapów, czy także cytowana wyżej z pozwu wzmianka o wyższym roszczeniu, a wystąpienie jedynie o zwrot za jeden zapłacony etap? Czy bieg przedawnienia przerywa wyżej opisane wezwanie (listem poleconym) wykonawcy do odbioru niedokończonego dzieła i zwrotu zapłaconych środków?""

Odpowiedź prawnika:

Bieg przedawnienia przerywa się:

  • przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia,  
  • przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje,  
  • przez wszczęcie mediacji.

W opisanej sytuacji przerwanie biegu przedawnienia następuje tylko w stosunku do części roszczenia, czyli do roszczenia o zwrot, której zdecydował się dochodzić wierzyciel. Wzmianka w pozwie, że istnieją też inne roszczenia (z innych etapów, choć rodzajowo te same) związane z umową o dzieło, nie przerywa biegu przedawnienia co do tych pozostałych roszczeń. Sama wzmianka w pozwie, bez żądania ich zasądzenia przez sąd nie stanowi bowiem w stosunku do tych roszczeń czynności podjętej w celu ich dochodzenia. Ustalenie roszczenia tylko wtedy przerywa przedawnienie, gdy zostało dokonane w sentencji wyroku, a nie w uzasadnieniu w charakterze przesłanki rozstrzygnięcia (tak też orzeczenie SN z 30 sierpnia 1985 r., IV PR 163/85, OSNCP 5/86, poz. 83). Jeżeli więc powód zażądałby ustalenia przez sąd istnienia roszczenia w pozostałej części i ustalenie to nastąpi w sentencji wyroku, to dopiero wtedy można uznać, że przerwanie biegu przedawnienia dotyczy całości roszczeń o zwrot.

Wezwanie wykonawcy do zwrotu zapłaconego wynagrodzenia za nieukończone dzieło nie przerywa biegu przedawnienia. Nie jest to bowiem czynność podjęta przed organem uprawnionym do rozpatrywania sprawy ani egzekwowania roszczenia. Nie stanowi to też w żadnym razie uznania roszczenia przez dłużnika.