Prawa ojczyma

Pytanie:

Mam syna (16 lat) z pierwszego związku (nie miałam ślubu cywilnego, tylko kościelny), którego wychowuję wspólnie z moim drugim mężem. Biologiczny ojciec nie kontaktuje się z synem i od 9 lat nie płaci alimentów. Jakie prawa wobec mojego syna ma mój drugi mąż? Czy może np. wyrażać zgodę na udział syna w wycieczkach, na podjęcie nauki w jakiejś konkretnej szkole? (jeżeli taka zgoda rodziców bądź opiekunów jest wymagana). Czy w wypadku mojej śmierci mój syn musiałby wrócić do swojego biologicznego ojca,czy też mógłby zostać pod opieką swojego ojczyma? Czy uchylanie się od alimentów i brak zainteresowania kontaktami z synem jest dostatecznym powodem do pozbawienia mojego pierwszego męża praw rodzicielskich?

Masz inne pytanie do prawnika?

20.4.2009

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Odpowiedź prawnika: Prawa ojczyma

Aby Pani małżonek miał prawo do wykonywania władzy rodzicielskiej nad Pani synem, powinno dojść do przysposobienia (potocznie zwanego adopcją) dziecka przez męża. Więcej na temat adopcji w artykule: Kiedy możliwe jest przysposobienie (adopcja) dziecka?

W przeciwnym wypadku (bez dokonania przysposobienia) mąż nie posiada żadnej władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, nie jest jego prawnym opiekunem.

Problematyczne jest jednak, czy konieczne jest wcześniejsze pozbawienie biologicznego ojca władzy rodzicielskiej, bądź ewentualnie uzyskanie jego zgody na przeprowadzenie przysposobienia. Jeśli bowiem istotnie zawarła Pani związek małżeński z tą osobą tylko w formie wyznaniowej, a nie cywilnej, i miało to miejsce przed urodzeniem syna (więcej niż 16 lat temu), to ze względu na brak odpowiednich przepisów (weszły one w życie dopiero w 1998 r.), zawarty związek małżeński miał znaczenie tylko w świetle prawa wyznaniowego, nie zaś prawa cywilnego.

„Według aktualnie obowiązującego stanu prawnego małżeństwo zawarte tylko w formie wyznaniowej musi być uważane za małżeństwo faktyczne, nie wywołujące żadnych praw i obowiązków w sferze stosunków prawnorodzinnych i w płaszczyźnie innych przepisów prawa cywilnego (socjalnego)" -  Sychowicz Marek, Ciepła Helena, Kalus Stanisława, Czech Bronisław, Domińczyk Tadeusz, Piasecki Kazimierz (red.) Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz Warszawa 2006 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie III) ss. 960

Stąd też w chwili urodzenia dziecka nie pozostawała Pani w laickim związku małżeńskim, czyli nie mogło znaleźć zastosowanie domniemanie, iż dziecko urodzone w trakcie związku małżeńskiego jest potomkiem męża. Jeśli ojciec biologiczny nie dokonał następnie uznania tego dziecka, bądź nie doszło do sądowego ustalenia ojcostwa, to w świetle prawa ojciec biologiczny nie jest ojcem dziecka, tzn. nie ma nad nim władzy rodzicielskiej. Zatem w razie Pani śmierci, biologiczny ojciec nie będzie mógł sprawować na nim opieki, chyba że dojdzie do sądowego ustalenia ojcostwa dziecka.

Jeśli jednak doszło do uznania bądź ustalenia ojcostwa już po urodzeniu się dziecka, to w takim wypadku pozbawienie władzy rodzicielskie może nastąpić na podstawie art. 111. § 1. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: Jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców.

To od oceny sądu w konkretnej sytuacji zależy, czy brak kontaktów z synem i nieopłacania alimentów od 9 lat jest wystarczającą podstawą do pozbawienia władzy rodzicielskiej. Z reguły za przyczyny takie uznaje się np. pijaństwo, marnotrawstwo, prowadzenie rozwiązłego trybu życia, uchylanie się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Krewni żony, czyli prawne skutki powinowactwa

Krewni żony, czyli prawne skutki powinowactwa

Co to jest powinowactwo? Powinowactwo jest to stosunek prawnorodzinny istniejący pomiędzy małżonkiem a krewnymi drugiego małżonka. Powinowactwo podobnie jak pokrewieństwo opisuje się za pomocą stopni i linii. Charakterystyka taka służy opisaniu stopnia bliskości jaki istnieje między małżonkiem (...)

Urlop okolicznościowy - kiedy i ile dni przysługuje?

Urlop okolicznościowy - kiedy i ile dni przysługuje?

Czym jest urlop okolicznościowy? Urlop okolicznościowy to zwolnienie z pracy udzielane przez pracodawcę ze względu na szczególne okoliczności, które uniemożliwiają stawienie się pracownika do pracy i jej wykonywanie. Komu pracodawca jest zobowiązany udzielić urlopu okolicznościowego? (...)

Zwolnienia z podatku od spadków i darowizn

Zwolnienia z podatku od spadków i darowizn

Zasadniczo podatek się należy Co do zasady podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy (w tym nieruchomości) znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych (np. użytkowania wieczystego, służebności gruntowej, (...)

Podatek od spadku - Co jest opodatkowane? Jak ustalić wysokość opodatkowania?

Podatek od spadku - Co jest opodatkowane? Jak ustalić wysokość opodatkowania?

Fakt dziedziczenia bądź otrzymania zachowku przynosi ze sobą nie tylko potencjalne korzyści w postaci przedmiotów spadkowych, ale także szereg obowiązków. Wśród nich oczywiście jednymi z ważniejszych są obowiązki podatkowe. Czy każdy z nas pamięta, iż w przypadku, gdy (...)

Drogie prezenty komunijne trzeba zgłosić fiskusowi

Drogie prezenty komunijne trzeba zgłosić fiskusowi

Gdy nasze dziecko otrzyma bardzo wartościowy prezent na komunię, może pojawić się obowiązek zapłaty podatku. W przypadku znajomych i dalszej rodziny dotyczy to prezentów droższych niż 4902 zł. W przypadku najbliższej rodziny, w tym dziadków, nie trzeba płacić podatku niezależnie (...)

Dziecko może się wyprzeć ojczyma...

Dziecko może się wyprzeć ojczyma...

Termin do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa według TK Określenie początku biegu terminu do wytoczenia przez pełnoletnie dziecko powództwa o zaprzeczenie ojcostwa męża swojej matki niezależnie od daty powzięcia przez to dziecko wiadomości o tym, że nie pochodzi od męża (...)

Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - dokumentowanie i zasady przyznawania dni wolnych

Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - dokumentowanie i zasady przyznawania dni wolnych

  Przyczynami usprawiedliwiającymi nieobecność pracownika w pracy są zdarzenia, które uniemożliwiają stawienie się do pracy i jej wykonywanie, uznane przez pracodawcę za usprawiedliwione. Jeżeli wiesz z wyprzedzeniem, że w danym dniu nie będziesz mógł zjawić się w pracy, (...)

Obowiązek podatkowy po dziale spadku - opinia prawna

Obowiązek podatkowy po dziale spadku - opinia prawna

Stan faktyczny Na podstawie postanowienia Sądu podział spadku po Ojcu dał mi prawo do 1/3 spadku, matce także 1/3, zaś wnukom po nieżyjącym bracie po 1/6. Jako spadek należy rozumieć mieszkanie (własnościowe spółdzielcze). W mieszkaniu tym mieszkam wraz z matką ponad 40 lat, mieszkanie (...)

Ulga mieszkaniowa w podatku od spadków i darowizn

Ulga mieszkaniowa w podatku od spadków i darowizn

Na czym polega ulga mieszkaniowa? Tzw. ulga mieszkaniowa została uregulowana w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Polega ona na tym, że w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nierucho­mość, (...)

Ulga rehabilitacyjna do rozliczenia za 2021 rok

Ulga rehabilitacyjna do rozliczenia za 2021 rok

Podatnik będący osobą niepełnosprawną i posiadający orzeczenie o niepełnosprawności, który ponosi wydatki na cele rehabilitacyjne lub na cele ułatwiające wykonywanie czynności życiowych, może w zeznaniu rocznym odliczyć od dochodu (przychodu) niektóre z tych wydatków (...)

Urlopy i zwolnienia

Urlopy i zwolnienia

Prawo pracy gwarantuje pracownikom szereg urlopów oraz zwolnień od pracy. W niniejszym artykule przedstawiono pokrótce niektóre z nich. Urlop wypoczynkowy Urlop wypoczynkowy to coroczna, nieprzerwana i płatna przerwa w wykonywaniu pracy Urlop ma być wykorzystany (...)

Kto może otrzymać zasiłek opiekuńczy?

Kto może otrzymać zasiłek opiekuńczy?

Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy? Zasiłek opiekuńczy przysługuje wszystkim osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym, zarówno obowiązkowo, jak i dobrowolnie, a więc: pracownikom, członkom rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, osobom (...)

Podatek od darowizny - Jaki podatek należy zapłacić od darowizny?

Podatek od darowizny - Jaki podatek należy zapłacić od darowizny?

Kto podlega podatkowi od darowizny? Podlegają mu osoby otrzymujące darowiznę, której wysokość przekracza kwotę wolną od podatku. Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio (...)

Zwrotny transfer nieruchomości a unikanie opodatkowania

Zwrotny transfer nieruchomości a unikanie opodatkowania

Informacja Szefa Krajowej Administracji Skarbowej  W niedawnej informacji Szef KAS zwrócił uwagę na wnioski o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, w których podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych dążą do uzyskania wyjaśnień przedstawiając (...)

Druk SD-Z2 - zgłoszenie darowizny lub spadku bez podatku

Druk SD-Z2 - zgłoszenie darowizny lub spadku bez podatku

Dostajesz darowiznę albo dziedziczysz spadek po kimś z bliskiej rodziny? Jeżeli chcesz skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, złóż formularz podatkowy SD-Z2. Sprawdź, jak to zrobić. Kto może złożyć formularz SD-Z2, aby skorzystać z całkowitego (...)

Jak rozliczyć PIT mając na utrzymaniu osobę niepełnosprawną - PIT 2016

Jak rozliczyć PIT mając na utrzymaniu osobę niepełnosprawną - PIT 2016

Ulga rehabilitacyjna w podatku dochodowym od osób fizycznych przysługuje nie tylko osobom niepełnosprawnym, ale też podatnikom mającym na utrzymaniu niepełnosprawnych członków rodziny. Kto jest osobą pozostającą na utrzymaniu, na którą przysługuje ulga Przepisy podatkowe (...)

Podatek od czynności cywilnoprawnych - umowa pożyczki i depozytu nieprawidłowego

Podatek od czynności cywilnoprawnych - umowa pożyczki i depozytu nieprawidłowego

  Kiedy czynności cywilnoprawne podlegają obowiązkowi podatkowemu? Czynności cywilnoprawne podlegają opodatkowaniu, jeżeli ich przedmiotem są: rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, rzeczy (...)

Zaciąganie kredytów za granicą - ograniczenia dewizowe

Zaciąganie kredytów za granicą - ograniczenia dewizowe

  Ograniczenia zawarte w prawie dewizowym Zgodnie z art. 9 ust. 10 prawa dewizowego, ograniczeniu podlega zaciąganie przez rezydentów od nierezydentów z krajów trzecich kredytów lub pożyczek o terminie spłaty ponad połowy kwoty kredytu lub kwoty pożyczki przed upływem (...)

Bezgraniczne zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dla najbliższych

Bezgraniczne zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dla najbliższych

Jesteś spadkobiercą lub ktoś z najbliższej rodziny ofiaruje Ci coś za darmo? Sprawdź, kiedy nie będziesz musiał z tego tytułu płacić podatku.  Na czym polega zwolnienie w tzw. grupie 0? Przewidziane w art. 4a zwolnienie jest to najszersze w ustawie o podatku od spadków i darowizn (...)

Zasady chowania zmarłych w polskim systemie prawnym

Zasady chowania zmarłych w polskim systemie prawnym

Zasady chowania zmarłych zostały wyczerpująco sformułowane w ustawie z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2000 r. Nr 23 poz. 295, ze zm.). Zgodnie z art. 12 ust. 1 tej ustawy ciało osoby zmarłej może być pogrzebane jako zwłoki, może też zostać poddane kremacji. (...)

Wypowiedzenie najmu przez współwłaściciela - opinia prawna

Wypowiedzenie najmu przez współwłaściciela - opinia prawna

Stan faktycznyOd 1967 do 1994 r. byłam współwłaścicielem w 1/4 części współwłaścicielem budynku. Od 1994 roku jestem współwłaścicielem budynku w 3/16 części, w której zajmuję razem z mężem pokój z kuchnią na poddaszu (pomiędzy strychami). (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Wyłączenie ojczyma od dziedziczenia po matce

Wyłączenie ojczyma od dziedziczenia po matce

Moja Matka wyszła ponownie za mąż za mężczyznę z dwójką dzieci A i B (w czasie ślubu mojej mamy były one pełnoletnie, ja również). Parę dni temu moja ciocia zaproponowała mamie, że zapisze (...)

Podatek od darowizny rodziców dla dziecka

Podatek od darowizny rodziców dla dziecka

Rodzice darują swojemu dziecku mieszkanie warte 250 tys. PLN i gotówkę w kwocie 200 tys. PLN. Jaki podatek musi zapłacić dziecko od darowanego mu przez rodziców mieszkania i pieniędzy? Proszę podać (...)

Władza ojczyma nad dzieckiem

Władza ojczyma nad dzieckiem

Matka 5-latka wyszła powtórnie za mąż. Ojciec dziecka żyje i ma ograniczone prawa rodzicielskie, ponieważ nie mieszka z synem. Jakie prawa do dziecka ma mąż matki? Czy mąż matki jest dla dziecka (...)

Darowizna

Darowizna

Córka chce podarować mi mieszkanie. Ja posiadam już kilka mieszkań, które wynajmuję. Czy będę musiał zapłacić podatek od darowizny ? Stosownie do treści art. 4a ust. 1  ustawy o podatku (...)

Darowizna a podatek

Darowizna a podatek

Uprzejmie proszę o pomoc w kwestii darowizny kwoty pieniężnej na cel zakupu nieruchomości. Sprzedałem swoją nieruchomość i darowałem bratu określoną kwotę środków na nabycie wspólnie (ja (...)

Grupy podatkowe w podatku od spadków i darowizn.

Grupy podatkowe w podatku od spadków i darowizn.

Do której grupy podatkowej należy zaliczyć konkubenta? Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn do poszczególnych grup podatkowych zalicza się: 1)   do (...)

Darowizna dla syna.

Darowizna dla syna.

Czy darowizna środków pieniężnych na rzecz syna korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn? Stosownie do treści art. 4a ust. 1 u.p.s.d. zwalnia się od podatku nabycie (...)

Opodatkowanie darowizny od matki

Opodatkowanie darowizny od matki

Pan X dostaje darowiznę pieniężną od swojej matki. Kiedy wg przepisów obowiązującego prawa Pan X musi zgłosić do urzędu skarbowego fakt otrzymania tej darowizny? Kiedy Pan X musi odprowadzić (...)

Wysokość alimentów a zarobki ojczyma

Wysokość alimentów a zarobki ojczyma

Moja żona ma dziecko z poprzedniego związku (nieformalnego), ojciec dziecka płaci na nie alimenty. Moja żona nie pracuje, ja utrzymuję więc rodzinę, w tym dziecko, do którego nie mam formalnie (...)

Nabycie mieszkania w drodze spadku

Nabycie mieszkania w drodze spadku

Gdy postępowanie spadkowe zostanie już zakończone i syn otrzyma w spadku 3/4 mieszkania, a mąż resztę, to czy trzeba będzie zapłacić podatek od spadku (od mieszkania)? Syn ma 14 lat, mieszka z (...)

Podatek od spadku nierezydenta

Podatek od spadku nierezydenta

Mieszkam na stałe we Francji. Mam obywatelstwo polskie i francuskie. W Polsce jestem nierezydentem. Ostatnio zmarła moja siostra, której jestem jedyną spadkobierczynią. Odziedziczę po siostrze nieruchomości (...)

Procedura przysposobienia

Procedura przysposobienia

Moja matka rozwiodła się z moim ojcem, gdy miałem 7 lat. Mój ojciec od 13 lat nie żyje. Później moja matka wyszła za mąż po raz drugi, zmieniła nazwisko i z drugim mężem zadłużyła się (...)

Czy moja partnerka ma prawo do mojej emerytury po mojej śmierci?

Czy moja partnerka ma prawo do mojej emerytury po mojej śmierci?

Witam serdecznie, od 20 lat jestem w nieformalnym związku z moją partnerką. Nie mamy ślubu. Chciałbym się dowiedzieć od Państwa czy istnieje szansa że w razie mojej śmierci, moja emerytura przejdzie (...)

Jak prawnie wymusić na rodzeństwie, aby dokładały się do pobytu matki w domu seniora?

Jak prawnie wymusić na rodzeństwie, aby dokładały się do pobytu matki w domu seniora?

Moja mama ma coraz większe problemy z radzeniem sobie nawet z najprostszymi rzeczami. Ma już 86 lat. W raz z moją siostrą podjęliśmy decyzję o umieszczeniu jej w domu starców. Niestety dwójka (...)

Czy należy mi się emerytura po zmarłych rodzicach?

Czy należy mi się emerytura po zmarłych rodzicach?

Czy po śmierci moich rodziców należy mi się emerytura po nich? W przypadku śmierci osoby posiadającej prawo do świadczeń emerytalnych osoby mu bliskie mogą ubiegać się o rentę rodzinną (art. (...)

FORUM PRAWNE

Zmiana nazwiska

Zmiana nazwiska Po slubie przyjelam nazwisko meza ale teraz chcialabym powrocic do nazwsika panianskiego. czy jest to mozliwe jesli nadal jestesmy malzenstwem? czy mam skladac wniosek w Urzedzie Stanu (...)

co z alimentami gdy była żona wychodzi ponownie za maz

co z alimentami gdy była żona wychodzi ponownie za maz mam pytanie gdyż rozstałem sie z zona płace wysokie alimenty na dwie córki żona wyszła ponownie za mąż czy w związku z tym musze nadal (...)

prawa i obowiązki ojczyma

prawa i obowiązki ojczyma Witam Chciałbym się dowiedzieć jakie prawa i obowiązki nabywa chłopak który weźmie ślub z ich matką. Proszę o szybką odpowiedź!

Alimenty na dorosłe dziecko

Alimenty na dorosłe dziecko Dwa lata temu rozwiodłem się z żoną, płacę alimenty na nią i dwójkę dzieci. Na każdego po 500zl. Moja córka jest już pełnoletnia w tym roku pisała maturę, którą (...)

Zrczeczenie się praw do dziecka

Zrczeczenie się praw do dziecka Czy można w jakiś sposób jednorazowo zrzec się praw do dziecka? Czy można np. złożyć w sądzie pismo, że nie chcę się widywać z dzieckiem i nie chcę mieć (...)

Ograniczenie praw rodzicielskich

Ograniczenie praw rodzicielskich W zeszłym miesiącu zakończyła sę sprawa rozwodowa. Sąd orzekł rozwód wyłącznie z mojej winy i ograniczył prawa rodzicielskie. Była żona oraz jej świadkowie (...)

Pozbawienie praw spadkowy h biologicznych dzieci

Pozbawienie praw spadkowy h biologicznych dzieci Dzień Dobry. Parę dni temu zmarł mój ojczym i chciałabym się dowiedzieć co trzeba zrobić by jego biologiczne dzieci nie miały praw do spadku. Sytuacja (...)

Znecanie sie psychicznie przez ojczyma

Znecanie sie psychicznie przez ojczyma Witam, mam problem tego typu ze ojczym zneca sie nademna psychicznie kazdego razu jak wracam do domu po szkole po praktykach zawsze jestem wyzywany od najgorszych (...)

CHCE MIESZKAĆ Z TATĄ CO MOGE ZROBIC mam 15lat??

CHCE MIESZKAĆ Z TATĄ CO MOGE ZROBIC mam 15lat?? Witam!! Mam kilka pytań w związku z prawem do opieki. Cała sytuacja dotyczy mojej koleżanki, która obecnie mieszka z matką taka była ostatnia decyzja (...)

Nazwisko dla dziecka ze zwiazku nieformalnego

Nazwisko dla dziecka ze zwiazku nieformalnego Za niedługo będę rodziła. Ojciec mojego dziecka domaga się by ono nosiło jego nazwisko. (Nie jesteśmy nawet po ślubie cywilnym - jesteśmy całkowicie (...)

spadek po mamie

spadek po mamie Sprawa dotyczy spadku po mamie. Przedstawię sytuację Mama rok temu umarła na skutek wypadku samochodowego i zostawiła po sobie działkę. Działka była po pół własnością jej i (...)

Porady prawne