Unieważnienie małżeństwa

Unieważnienie małżeństwa jest jednym z kilku powodów ustania małżeństwa.

Inne przyczyny powodujące ustanie małżeństwa to:

  • śmierć biologiczna jednego z małżonków,
  • uznanie małżonka za zmarłego,
  • orzeczenie rozwodu.

Do skutków unieważnienia małżeństwa w zakresie stosunku małżonków do wspólnych dzieci oraz w zakresie stosunków majątkowych między małżonkami stosuje się odpowiednio przepisy o rozwodzie, przy czym małżonek, który zawarł małżeństwo w złej wierze, traktowany jest tak, jak małżonek winny rozkładu pożycia małżeńskiego.

Podstaw do unieważnienia małżeństwa kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje kilka. Każda z nich jest specyficzna i różni się charakterem od pozostałych.

Porady prawne

Jakie mogą być przesłanki unieważnienia małżeństwa?

Powodami unieważnienia mogą być:

  • brak wymaganego wieku małżonków,
  • ubezwłasnowolnienie małżonka, ale nie gdy ubezwłasnowolnie zostało uchylone
  • choroba psychiczna albo niedorozwój umysłowy małżonka,
  • pozostawanie w innym związku małżeńskim przez małżonka,
  • pokrewieństwo lub powinowactwo między małżonkami,
  • stosunek przysposobienia pomiędzy małżonkami.

Oprócz powyższych sytuacji małżeństwo może być unieważnione z powodu wady oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński. Z wadą taką mamy do czynienia gdy oświadczenie zostało złożone:

  • przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome wyrażenie woli,
  • pod wpływem błędu co do tożsamości drugiej strony,
  • pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, jeżeli z okoliczności wynika, że składający oświadczenie mógł się obawiać, że jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste.

Jeszcze jedną przyczyną unieważnienia małżeństwa, przewidzianą przez kodeks rodzinny i opiekuńczy, jest brak zezwolenia sądu na złożenie oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński przez pełnomocnika albo jeżeli pełnomocnictwo było nieważne lub skutecznie odwołane. Unieważnienia małżeństwa w takim przypadku może żądać mocodawca.

Zasadą wprowadzoną przez kodeks rodzinny i opiekuńczy jest to, iż unieważnienia małżeństwa można żądać tylko w tych sytuacjach, które zostały przewidziane przez ten kodeks.

Kto jest upoważniony do unieważnienia małżeństwa?

O unieważnieniu małżeństwa orzeka sąd. Konieczne jest w tym celu wytoczenie powództwa przez osobę do tego uprawnioną na mocy przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W przypadku każdej z przyczyn wskazanych przez ten akt prawny, ustawodawca wskazuje także, kto może wytoczyć takie powództwo. Uprawnienie to przysługuje także prokuratorowi.


Prokurator posiada uprawnienie do wytoczenia powództwa o unieważnienie małżeństwa niezależnie od uprawnienia innych osób. Prokurator może wytaczać to powództwa na tych samych podstawach, które zostały przewidziane dla innych uprawnionych osób.

W jakim postępowaniu rozpatrywane są sprawy o unieważnienie małżeństwa ?

Sprawy o unieważnienie małżeństwa charakteryzują się pewną swoistością, co sprawia, iż ich rozpoznawanie i rozstrzyganie przez sąd dokonywane jest w postępowaniu odrębnym -postępowaniu w sprawach małżeńskich. Tryb procedury odrębnej jest tu obowiązkowy.
W procesie o unieważnienie małżeństwa sąd może także rozstrzygać w sprawach dotyczących zaspokojenia potrzeb rodziny i o alimenty" zarówno między małżonkami, jak i między nimi a ich wspólnymi małoletnimi dziećmi oraz sprawy dotyczące pieczy nad dziećmi i wspólnego mieszkania małżonków.

W jakim zakresie orzeka sąd ?

Zasadą jest, iż sąd orzekając unieważnienie małżeństwa, orzeka także, czy i który z małżonków zawarł małżeństwo w złej wierze.

Jeżeli któryś z małżonków wiedział o okoliczności stanowiącej podstawę unieważnienia małżeństwa w chwili jego zawarcia, to uważa się go za będącego w złej wierze.
Do uznania kogoś za będącego w złej wierze, konieczne jest udowodnienie, że w chwili zawierania małżeństwa był on świadomy faktów bądź zdarzeń, które stanowią przyczynę nieważności małżeństwa.

Sąd orzeka w przedmiocie złej wiary z urzędu, oznacza to że nie ma potrzeby, by powód w sprawie o unieważnienie małżeństwa wnosił do sądu takie żądanie.

Treść wyroku w przedmiocie złej wiary któregoś z małżonków może brzmieć następująco:

  1. oboje małżonkowie zawarli małżeństwo w złej wierze,
  2. jedno z małżonków zawarło małżeństwo w złej wierze,
  3. żadne z małżonków nie zawarło małżeństwa w złej wierze.

Pamiętaj, że:

  • W sprawach małżeńskich tak powodem, jak i pozwanym może być każdy z małżonków, w zależności od tego, który z nich pierwszy zdecyduje się na wytoczenie powództwa,
  • prokurator ma prawo wytoczyć powództwo o unieważnienie małżeństwa,
  • pomimo, iż sąd orzeka z urzędu o złej wierze małżonków, którzy zawarli związek małżeński oraz domniemania, że za będącego w złej wierze uważa się małżonka, który w chwili zawarcia małżeństwa wiedział o okoliczności stanowiącej podstawę jego unieważnienia, nie oznacza to, iż nie ma możliwości w trakcie postępowania udowodnienia braku złej wiary.

Podstawa prawna:

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Zakaz unieważnienia małżeństwa

Zakaz unieważnienia małżeństwa

Z jakich powodów małżeństwo ustaje? Przyczynami ustania małżeństwa jest: unieważnienie małżeństwa, śmierć biologiczna jednego z małżonków, uznanie małżonka za zmarłego, orzeczenie rozwodu. ##baner## Przypadki, w których unieważnienie małżeństwa jest dopuszczalne, wskazane są w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Kodeks ten formułuje także zasadę, iż nie (...)

Czy choroba psychiczna unieważnia małżeństwo? - opinia prawna

Czy choroba psychiczna unieważnia małżeństwo? - opinia prawna

  Stan faktyczny   Czy możliwe jest unieważnienie małżeństwa - żona przed ślubem nie poinformowała mnie o swojej chorobie psychicznej? Z karty chorobowej żony z okresu przed ślubem wynika, że była kilkakrotnie kierowana do psychiatry. Jej obecne zachowanie świadczy o poważnych zaburzeniach umysłowych. Ze związku mamy dwóch synów. Żona głodzi je, zapomina o (...)

Przeszkody małżeńskie - czyli kto i z kim nie może zawrzeć małżeństwa

Przeszkody małżeńskie - czyli kto i z kim nie może zawrzeć małżeństwa

Co to są "przeszkody małżeńskie"? W przypadku zaistnienia pewnych okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa (tzw. przeszkody małżeńskiej) kierownik urzędu stanu cywilnego czy duchowny powinien odmówić przyjęcia od nupturientów oświadczeń woli o wstąpieniu w związek małżeński podlegający prawu polskiemu. Małżeństwo zawarte jednak mimo istniejącej przeszkody byłoby (...)

Unieważnienie małżeństwa zawartego przez pełnomocnika

Unieważnienie małżeństwa zawartego przez pełnomocnika

Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje możliwość ważnego zawarcia małżeństwa przez pełnomocnika. Pełnomocnik działając w imieniu przyszłego małżonka, dokonuje czynności prawnej, która wywiera bezpośredni skutek dla reprezentowanego, czyli powoduje zawarcie związku małżeńskiego przez reprezentowanego.   W jakiej sytuacji możliwe jest unieważnienie małżeństwa zawartego (...)

Jak zawrzeć małżeństwo i zarejestrować je w urzędzie stanu cywilnego?

Jak zawrzeć małżeństwo i zarejestrować je w urzędzie stanu cywilnego?

Zawarcie i rejestracja związku małżeńskiego - czynności przygotowawcze Zanim dojdzie do zawarcia małżeństwa należy podjąć czynności przygotowawcze, tzn. przedłożyć kierownikowi urzędu stanu cywilnego określone przez przepisy prawa dokumenty, które pozwolą mu na stwierdzenie, czy małżeństwo może być zawarte. W procedurze poprzedzającej zawarcie małżeństwa badane (...)

Zawarcie małżeństwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego

Zawarcie małżeństwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego

  Małżeństwo, według polskiego prawa cywilnego, to związek kobiety i mężczyzny (w Polsce nie dopuszcza się więc małżeństw homoseksualistów), powstały z ich woli jako równorzędnych stron w celu wspólnego pożycia i zaspokajania potrzeb założonej rodziny. Jest to stosunek prawny o charakterze wzajemnym, obejmujący specyficzne silne więzi między małżonkami (...)

Zawarcie małżeństwa za granicą

Zawarcie małżeństwa za granicą

  Zawarcie małżeństwa za granicą, co do zasady, podlega regulacjom państwa, na terytorium którego to zdarzenie ma miejsce. Zgodnie z konwencją nowojorską, której Polska jest stroną, mężczyźni i kobiety, bez względu na jakiekolwiek różnice ras, narodowości lub wyznania, mają prawo po osiągnięciu pełnoletności do zawarcia małżeństwa i założenia rodziny. (...)

Jakie dokumenty są niezbędne do zawarcia związku małżeńskiego przez cudzoziemca?

Jakie dokumenty są niezbędne do zawarcia związku małżeńskiego przez cudzoziemca?

  Jakie dokumenty trzeba dostarczyć? Każda osoba zamierzająca zawrzeć małżeństwo (w tym cudzoziemiec) jest obowiązana:   przedstawić dokument stwierdzający tożsamość oraz złożyć odpis skrócony aktu urodzenia, a także dowód ustania lub unieważnienia małżeństwa, jeśli pozostawała poprzednio w związku małżeńskim, albo nieistnienia małżeństwa, (...)

Krewni żony, czyli prawne skutki powinowactwa

Krewni żony, czyli prawne skutki powinowactwa

Co to jest powinowactwo? Powinowactwo jest to stosunek prawnorodzinny istniejący pomiędzy małżonkiem a krewnymi drugiego małżonka. Powinowactwo podobnie jak pokrewieństwo opisuje się za pomocą stopni i linii. Charakterystyka taka służy opisaniu stopnia bliskości jaki istnieje między małżonkiem a krewnymi drugiego z nich. Powinowactwo jest określone taką samą linią i takim samym stopniem (...)

Dopuszczalność skarg podmiotów prywatnych o unieważnienie przepisów wspólnotowych

Dopuszczalność skarg podmiotów prywatnych o unieważnienie przepisów wspólnotowych

Firma Plaumann wniosła przed Europejski Trybunał Sprawiedliwości skargę o unieważnienie decyzji Komisji Europejskiej. Sporna decyzja skierowana była do rządu Republiki Federalnej Niemiec i zawierała odmowę udzielenia mu pozwolenia na częściowe zawieszenie opłat celnych stosowanych w odniesieniu do pewnych produktów (świeżych mandarynek i klementynek) przywożonych z państw (...)

Kiedy można podzielić majątek wspólny małżonków?

Kiedy można podzielić majątek wspólny małżonków?

Możliwość dokonania podziału, czyli ustanie wspólności majątkowej  Powszechnie uważa się, że podział majątku wspólnego może zostać dokonany dopiero po rozwodzie lub separacji. To błędne przekonanie wynika z powszechności wspólności majątkowej jako podstawowego ustroju majątkowego, jaki istnieje między małżonkami oraz wciąż rzadkim zawieraniem umów (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Zawieszenie postępowania na wniosek obu stron

Zawieszenie postępowania na wniosek obu stron

Czy możliwe jest złożenie wniosku obu stron o zawieszenie postępowania na okres dwóch lat w sprawie o unieważnienie małżeństwa? Pierwsza rozprawa jeszcze się nie odbyła. Unieważnienie małżeństwa (...)

Stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego

Stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego

Na jakich zasadach można otrzymać rozwód kościelny? Moja żona zmarła 10 lat temu. 5 lat temu rodzice martwiąc się o mój stan zdrowia zapoznali mnie z pielęgniarką, która mi sie spodobała i (...)

Unieważnienie małżeństwa a skutki majątkowe

Unieważnienie małżeństwa a skutki majątkowe

Czy jeżeli jeden z małżonków w trakcie trwania małżeństwa dowiaduje się, że współmałżonek ukrył przed nim fakt że jest poważnie i nieuleczalnie chory (nie jest to choroba psychiczna ale (...)

Zmiana orzeczenia o władzy rodzicielskiej

Zmiana orzeczenia o władzy rodzicielskiej

Czy orzeczenia dotyczące władzy rodzicielskiej podlegają zmianom? Proszę podać przykłady. Orzeczenia dotyczące władzy rodzicielskiej podlegają zmianie. Pierwszym i najbardziej oczywistym przykładem (...)

Prokurator w sprawach rodzinnych

Prokurator w sprawach rodzinnych

W jakich sprawach rodzinnych prokurator może wszcząć postępowanie? Prokurator może wszcząć postępowanie w następujących sprawach rodzinnych: 1/ o unieważnienie uznania dziecka Prokurator wytacza (...)

Zmiana osoby dłużnika - przejęcie długu

Zmiana osoby dłużnika - przejęcie długu

Moja siostra, z mężem w VIII 2000 r. wzięli z pewnego banku kredyt "małżeński" (spłata na 4 lata) w wys. 7 tys.zł. Następnie tenże kredyt, w całości, wraz z książeczką spłat itd. przekazali (...)

Ponowne zawarcie małżeństwa

Ponowne zawarcie małżeństwa

Osoba po orzeczonym prawomocnie sądowym rozwodzie zamierza ponownie zawrzeć małżeństwo z tym samym partnerem. Jakie dokumenty, jakie formalności, jaki czas oczekiwania są wymagane? Jakie koszty? (...)

Zawarcie małżeństwa przez cudzoziemca

Zawarcie małżeństwa przez cudzoziemca

Czy cudzoziemiec zamierzający zawrzeć w Polsce małżeństwo powinien przedstawić dokument stwierdzający, że ma do tego zdolność? Art. 56. 1. Cudzoziemiec zamierzający zawrzeć małżeństwo jest (...)

Zawarcie związku małżeńskiego z cudzoziemcem

Zawarcie związku małżeńskiego z cudzoziemcem

Jakie są wymogi prawne, aby zawrzeć związek małżeński z obywatelem Stanów Zjednoczonych w Polsce? Jakie kroki trzeba w tym celu podjąć? Rozumiemy, że chodzi o małżeństwo obywatela Stanów (...)

Skutki unieważnienia uznania ojcostwa

Skutki unieważnienia uznania ojcostwa

Uznanie dziecka nastąpiło 3 m-ce temu przez mężczyznę, który nie jest biologicznym ojcem tego dziecka, a z którym ja zamierzałam wziąć ślub 16 września b.r. W stosunku do dziecka zostało wyrokiem (...)

Powództwo o unieważnienie testamentu

Powództwo o unieważnienie testamentu

W jakich ramach czasowych można wnieść powództwo o unieważnienie testamentu? Powództwo o unieważnienie testamentu na podstawie którejkolwiek z trzech przesłanek, wymienionych art. (...)

Unieważnienie uznania dziecka

Unieważnienie uznania dziecka

Ożeniłem się z kobietą, która miała nieślubne dziecko. Zna ojca tego dziecka jednak nie pobiera od niego alimentów, ani też on nie uznał swego ojcostwa. Ufając w szczere intencje żony, usynowiłem (...)

Sprawa o unieważnienie darowizny

Sprawa o unieważnienie darowizny

Moja matka wystąpiła do Sądu o unieważnienie darowizny mieszkania. W międzyczasie została całkowicie ubezwłasnowolniona. Zostałem ustanowiony jej opiekunem prawnym. Sprawa o unieważnienie darowizny (...)

Podział majątku małżonków

Podział majątku małżonków

Jaki rodzaj majątku wspólnego małżonków podlega podziałowi w trakcie rozwodu? Jeżeli małżonkowie nie mieszkają razem od 1,5 roku to czy można domagać się podziału wynagrodzenia za ten okres? (...)

Ustanie małżeństwa a wspólność majątkowa

Ustanie małżeństwa a wspólność majątkowa

Czy wspólność ustawowa trwa także po ustaniu małżeństwa? Z chwilą rozwiązania małżeństwa przez rozwód ustaje ustawowa majątkowa wspólność małżeńska, albowiem trwa ona tylko (...)

Rozwód a moment powstania rozdzielności majątkowej

Rozwód a moment powstania rozdzielności majątkowej

Czy datą ustania małżeństwa jest data ogłoszenia wyroku rozwodowego, czy data jego uprawomocnienia? Jeżeli na kilka dni przed uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego i podziału majątku dorobkowego (...)

Podstawy unieważnienia małżeństwa

Podstawy unieważnienia małżeństwa

Czy fakt istnienia u jednego z małżonków choroby psychicznej przed zawarciem związku małżeńskiego stanowi wystarczającą przesłankę do unieważnienia takiego związku? Tak. Przepisy Kodeksu rodzinnego (...)

Przesłanki orzeczenia rozwodu

Przesłanki orzeczenia rozwodu

Czy jest możliwe uzyskanie rozwodu po zawarciu ślubu konkordatowego? Możliwość zawarcia ślubu konmkordatowegom pojawiła się w Polsce po podpisaniu umowy pomiędzy RP a Watykanem - tzw. konkordatu. (...)

FORUM PRAWNE

Rozwód kościelny

Rozwód kościelny Czy ktoś może mi udzielić informacji, jakie warunki trzeba spełnić, aby dostać rozwód kościelny? (ada) Prawdę mówiąc jeszcze nie konsultowałem prawa kanonicznego, ale intuicja (...)

Unieważnienie małżeństwa Kościelnego

Unieważnienie małżeństwa Kościelnego Prosze o pomoc.Mam 25 lat i od 2 lat jestem po rozwodzie cywilnym.Teraz chcialabym rowodu Koscielnego.Prosze mi pomoc bo nie wiem od czego mam zacząc.Bylam u (...)

Unieważnienie małżeństwa

Unieważnienie małżeństwa Czy mógłby mi ktoś pomóc gdzie mogę znależć inrormacje na temat unieważnienia małżeństwa w Kodeksie Prawa Rodzinnego i Kodeksie Prawa Kanonicznego. Piszę pracę (...)

Unieważnienie małżeństwa w Sądzie cywilnym

Unieważnienie małżeństwa w Sądzie cywilnym Kodeks Rodzinny podaje przesłanki, kiedy może nastąpić unieważnienie małżeństwa. Czy istnieją jeszcze inne przesłanki, np. zawarcie małżeństwa (...)

stwierdzenie nieważności małżeństwa a nie \"rozwód kościelny\" czy \"unieważnienie małżeństwa\"

stwierdzenie nieważności małżeństwa a nie \"rozwód kościelny\" czy \"unieważnienie małżeństwa\" Wokół procesów o stwierdzenie nieważności małżeństwa narosło wiele nieporozumień, które (...)

Czy małżeństwo jest ważne

Czy małżeństwo jest ważne Małżeństwo zostało zawarte za granicą, przez obywateli Polski i USA. Okazało się, że dane dostarczone przez jednego z małżonków , odnoszące się do stanu cywilnego (...)

Małżeństwo

Małżeństwo Czy małżonkowie muszą mieć wspólne miejsce zamieszkania, żeby przysługiwały im wszystkie prawa? np. do dziedziczenia majątku, wspólnoty mieszkaniowej, karty kredytowej. Nie ma takich (...)

CZY UDA MI SIĘ UWOLNIĆ OD ŻONY?

CZY UDA MI SIĘ UWOLNIĆ OD ŻONY? Moje małżeństwo od kilku lat przeżywało kryzys. Właściwie zaczęło się źle dziać po przyjściu na świat drugiego dziecka - 12 lat temu. Żona zaczęła mnie (...)

Unieważnienie ślubu kościelnego -jak zacząć i co dalej?

Unieważnienie ślubu kościelnego -jak zacząć i co dalej? Proszę o pomoc jak i do kogo się zwrócić o pomoc w podjęci stosownych kroków w napisaniu skargi i załatwienia reszty formalności związanych (...)

Unieważnienie uznania dziecka

Unieważnienie uznania dziecka Czy jest sposób by po uznaniu dziecka po trzech latach od jego urodzenia, a po po czterech latach po jego uznaniu wnioskować o unieważnienie uznania? Oczywiście na podstawie (...)

ustanie małżeństwa

ustanie małżeństwa Po jakim okresie czasu mogę wyjśc ponownie za mąż w momencie gdy zostało stwierdzone ustanie mojego porzedniego małżeństwa z powodu domniemanej śmierci współmałżonka? (...)

Sprawa rozwodowa

Sprawa rozwodowa Witam Zostałam wezwana jako świadek w sprawie rozwodowej, czy mogę odmówić składania zeznań? Nie chę być po niczyjej stronie. dzień dobry, mąż zostawił mnie dla innej kobiety, (...)

ALIMENTY na żonę ?!

ALIMENTY na żonę ?! Jestem w trakcie rozwodu z orzekaniem o winie ze strony męża.. Od pięciu miesięcy jestem osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Mam zasądzone alimenty na dziecko w wysokości (...)

sprawa o alimenty na matkę

sprawa o alimenty na matkę Witam!! mam problem mój były mąż płaci alimenty na naszego syna w chwili obecnej nasza sytuacja się zmieniła nie mam pracy czy mogę zażądać od niego alimentów i (...)

Porady prawne