Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Integralność wyroku rozwodowego, a wymiar opłaty od apelacji (wybrane zagadnienia)

Joanna Zdarzil
Joanna Zdarzil

Na tle uregulowań prawnych w odniesieniu do rozwiązania małżeństwa bądź orzeczenia separacji istnieje obowiązek sądu o zamieszczeniu dodatkowych rozstrzygnięć, jeżeli małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci.

 Niezależnie od tego, czy kwestie związane z władzą rodzicielską i obowiązkiem kosztów utrzymania i wychowania dzieci były wcześniej przedmiotem orzeczenia sądu, bądź też małżonkowie doszli w tych kwestiach do porozumienia, to sąd rozwiązując małżeństwo, czy też orzekając separację ma obowiązek zamieścić te regulacje w treści wyroku. Wynika to jednoznacznie z treści art. 58 § 1 ustawy – kodeks rodzinny i opiekuńczy (k.r.o.)[1]  i art. 613 k.r.o. Ponadto po nowelizacji przepisów o ustaniu małżeństwa ustawą z dnia z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego[2] integralność wyroku rozwodowego wymaga również zamieszczenia rozstrzygnięć w przedmiocie utrzymywania kontaktów rodziców z dzieckiem.

W praktyce Sądowej nie nasuwa żadnych wątpliwości pobieranie od pozwu w sprawie o rozwód stałej opłaty w wys. 600 zł niezależnie od tego, czy obowiązkiem Sądu będzie zamieszczenie w wyroku dodatkowych rozstrzygnięć przewidzianych w art. 57, 58 i 60 k.r.o. Pobranie jednolitej opłaty w wys. 600 zł wynika wprost z przepisu art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych[3].

Rozbieżności występują jednak na tle ustalania opłat od apelacji od wyroku rozwodowego, w zależności od zakresu zaskarżenia, zwłaszcza że orzecznictwo w tej kwestii było niejednolite, także w poprzednim stanie prawnym. Sądy stosowały się bowiem do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19.04.197r. o sygn. III CZP 15/71[4] stwierdzającej, że apelacja od wyroku rozwodowego wniesiona przeciwko rozstrzygnięciu dotyczącemu władzy rodzicielskiej lub obowiązku ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka jest skierowana przeciwko całemu wyrokowi rozwodowemu. Gdyby ten pogląd miał być nadal obowiązujący, to zgodnie z art. 18 ust. 2 obowiązującej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych od apelacji zaskarżającej wyrok rozwodowy wyłącznie w odniesieniu do rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej, o kontaktach z dzieckiem, czy też o kosztach jego utrzymania, należałoby pobrać opłatę w kwocie 600 zł. Stwierdzić należy, iż właśnie taka praktyka – de facto niczym nie uzasadniona – nadal jest stosowana w niektórych sądach okręgowych i apelacyjnych.

Chodzi bowiem o to, iż przy braku zaskarżenia apelacją czy to samego rozwiązania małżeństwa, czy też ustalenia winy za rozkład pożycia, a skierowanie środka odwoławczego tylko przykładowo do kwestii władzy rodzicielskiej, bądź wysokości świadczeń alimentacyjnych na rzecz dziecka stron, sąd drugiej instancji będzie mógł orzekać wyłącznie w granicach zaskarżenia. W kwestii samego rozwiązania małżeństwa przy braku apelacji, w tej części sąd apelacyjny nie może już rozpoznawać sprawy stosownie do art. 378 ustawy – kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.)[5] Niczym nie uzasadnione więc byłoby pobieranie opłaty od apelacji w kwocie 600 zł tylko dlatego, że środek odwoławczy rozpoznawany jest w ramach sprawy o rozwód. W praktyce w dacie orzekania w II instancji orzeczenie o rozwiązaniu małżeństwa jest już  nawet prawomocne, skoro żadna ze stron tej części wyroku nie kwestionowała.

Taka sytuacja w niczym nie uchybia przywołanej zasadzie integralności wyroku rozwodowego. W tej kwestii jednoznacznie wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25.03.1999r. III CKN 124/99[6] stwierdzając, że zmieniony w wyniku apelacji wyrok rozwodowy w części dotyczącej wysokości świadczeń alimentacyjnych na rzecz dzieci ma byt samodzielny. Orzeczenie to zostało wydane wprawdzie na tle badania dopuszczalności skargi kasacyjnej od wyroku w części rozstrzygnięcia o alimentach i eksmisji, gdy żadna ze stron nie zaskarżyła samego rozwiązania małżeństwa, to jednak z uzasadnienia tego postanowienia wyprowadzić można brak usprawiedliwienia dla poglądu o ,,nierozdzielczości” wyroku rozwodowego. Sąd Najwyższy trafnie zauważył, iż nie ma racjonalnych podstaw ku temu, że orzeczone wyrokiem rozwiązanie małżeństwa musi się zbiegać w czasie z zawartym w tym samym wyroku orzeczeniem o alimentacji.

Zasady logicznego rozumowania pozwalają odnieść ten pogląd także do sytuacji, gdy przedmiotem apelacji będzie tylko rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej, czy też o kontaktach dziecka z rodzicami. Wyrok w tej części po ewentualnej zmianie przez sąd apelacyjny zyska także byt samodzielny pomimo, iż kwestie te nie zostaną zamieszczone w wyroku równoczasowo z samym rozwiązaniem małżeństwa.

De facto sąd apelacyjny w II instancji będzie więc orzekał bądź to o alimentacji na rzecz dzieci, bądź też o władzy rodzicielskiej czy też kontaktach rodziców z dzieckiem.

Dla strony skarżącej ma znaczenie wysokość opłaty od apelacji, jeśli kwestionuje na przykład tylko sposób uregulowania władzy rodzicielskiej, bądź kontaktów z dzieckiem. Nieuzasadniona praktyka żądania od skarżącego uiszczenia 600 zł oznacza zawyżenie należnej opłaty nawet piętnastokrotnie. Zgodnie bowiem z treścią art. 23 pkt. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w takim przypadku właściwa jest jedynie opłata stała, tj. 40 zł stosownie do zakresu zaskarżenia.

Taki pogląd jednoznacznie wyraził Sąd Apelacyjny we Wrocławiu  w postanowieniu z dnia 16.06.2008r. sygn. akt I ACz 569/08, rozpoznając zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia apelacji od wyroku rozwodowego. Zdaniem Sądu I instancji apelacja ta wnoszona przez profesjonalnego pełnomocnika miała być nienależycie opłacona (uiszczono 300 zł), w sytuacji gdy zaskarżenie obejmowało rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej i o alimentach. Nietrafne stanowisko Sądu I instancji sprowadzało się bowiem do twierdzenia, że opłata miała wynieść 600 zł przy nadinterpretacji poglądu Sądy Najwyższego zaprezentowanego w uchwale z dnia 19.06.2007r., sygn. akt III CZP 48/07. [7] . Sama teza uchwały jest trafna. Stanowi bowiem, iż od apelacji w sprawie o rozwód, którą zaskarżono rozstrzygnięcie o winie i o alimentach na rzecz rozwiedzionego małżonka, pobiera się tylko opłatę stałą. Nie sposób jednak zgodzić się z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu, że od apelacji wniesionej od wyroku w części rozstrzygającej o roszczeniach objętych integralnością wyroku rozwodowego, należy pobrać taką samą opłatę, a więc tylko stałą w wys. 600 zł. W cytowanym fragmencie nie wskazano bowiem, o jaką część rozstrzygającą  integralnego wyroku rozwodowego chodzi, w szczególności czy apelacja ma dotyczyć także samego rozwiązania małżeństwa.

 W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny konsekwentnie przyjął, iż zaskarżenie wyroku rozwodowego wyłącznie w zakresie władzy rodzicielskiej również posiada byt samodzielny i z tej przyczyny skutkuje obowiązkiem uiszczenia opłaty w wys. 40 zł (…) nie zaś opłaty stałej w wys. 600 zł (…).

Podobne rozumowanie przedstawił również autor komentarza do ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych[8]. Jak więc wytłumaczyć nadal istniejącą rozbieżność występującą w praktyce ustalania opłat w niektórych sądach okręgowych? Pomijając już samą kwestię fiskalną, szczególnie w niekorzystnej sytuacji mogą znaleźć się strony reprezentowane w przez profesjonalnego pełnomocnika, gdzie uiszczenie opłaty od apelacji następuje bez wezwania, stosownie do art. 1302 § 1 k.p.c. Uiszczanie zaś z tzw. ostrożności procesowej opłaty od apelacji w zawyżonej, a więc nienależnej wysokości, nie może być w żadnym razie aprobowane.

Jeżeli dotąd więc jedenaście ośrodków apelacyjnych nie wypracowało jednolitej i jednocześnie racjonalnie uzasadnionej praktyki ustalania opłaty od apelacji w wyżej omawianym przedmiocie, to konieczne wydaje się zajęcie w tej kwestii - obowiązującego wszystkich - stanowiska przez Sąd Najwyższy, bądź dokonanie bez zbędnej zwłoki jednoznacznej regulacji  ustawowej



[1] tekst jednolity Dz. U. 2017, 682.

[2] Dz. U. 2015, 1062

[3] tekst jednolity Dz. U. 2016, 623

[4] OSN 1971, nr 11 poz. 193

[5] tekst jednolity Dz. U. 2016, 1822

[6] OSNC 1999, Nr 10, poz. 189

[7] Baza orzecznictwa Sądu Najwyższego

[8] Komentarz pod red. P. Feliga, zamieszczony w bazie LEX

 

Komentarze: Integralność wyroku rozwodowego, a wymiar opłaty od apelacji (wybrane zagadnienia)

    Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!

Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 3
  • 1
  • 1
  • 6
  • 4
  • 5
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Zofia Lewandowska

    ocena usługi:

    Korzystam z pomocy portalu e-prawnik kilkanaście lat. Zawsze najwyższa klasa. Dziękuję. Zofia Lewandowska
  • Mieczysława

    ocena usługi:

  • Katarzyna

    ocena usługi:

    Wszystko przebiegło bez zarzutu. Opinia była wyczerpująca.
  • Marek

    ocena usługi:

  • Marek

    ocena usługi:

  • Marek

    ocena usługi:

  • Danuta

    ocena usługi:

    Dziękuję bardzo za odpowiedz.Jestem zadowolona z usługi jest na wysokim poziomie. Jeśli będę w potrzebie na pewno skorzystam z waszych usług. Pozdrawiam Danuta
  • Magdalena

    ocena usługi:

  • Justyna

    ocena usługi:

    Odpowiedź dotycząca mojego zapytania bardzo szczegółowa i wyczerpująca. Mam nadzieję, że zgodnie z radą e-prawnik problem zostanie rozwiązany po mojej myśli.Polecam i dziękuję za radę- Justyna
  • Dorota

    ocena usługi:

  • Teresa

    ocena usługi:

  • Dariusz

    ocena usługi:

  • Piotr

    ocena usługi:

    Bardzo dobrze przygotowane pismo, przystępna cena i szybka realizacjia Bardzo polecam
  • Leszek

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolony z przesłanej opinii. Dała mi ona obraz sytuacji prawnej w temacie z którym się zwracałem. Bardzo dziękuje i pozdrawiam. Leszek
  • Sławomir

    ocena usługi:

    Tym razem o wyborze Państwa oferty spośród innych, nie ukrywam, że zadecydowała przede wszystkim cena, ale następnym razem zadecyduje ta jakość, do której się przekonałem. Dziękuję, za bardzo krótki czas realizacji, ale przede wszystkim dziękuję za formę wypowiedzi, za prosto i jasno zbudowane zdania, dziękuję, że utwierdziliście mnie Państwo w przekonaniu, że czasami prosty człowiek,taki jak ja, wie lepiej, niż urzędnik, czy księgowy, który powinien wiedzieć, a zamiast odpowiedzi twierdzącej, każde zdanie kończy się pytająco, żeby nie użyć stwierdzenia po prostu \"nie wiem\". Ja teraz już wiem, gdzie następnym razem się zgłosić. DZIĘKUJĘ!
  • Agnieszka

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolona z usługi. Bardzo szybko uzyskałam odpowiedź na interesujące mnie pytanie. Opinia prawna była przejrzysta i zrozumiała, podane zostały przepisy prawne. Nie osniesiono się po krótce jedynie do mojego krótkiego pytania lecz opisano kilka aspektów mojej sytuacji. Z pewnością bezpośredni kontakt z prawnikiem daje więcej możliwości ale tak jak w moim przypadku, potrzebując szybkiej porady bez zbyt długiej zwłoki i bez wychodzenia z domu, skorzystanie z usług e-prawnik.pl jest moim zdaniem najlepszym rozwiązaniem. Polecam! Dziękuję!
  • Adam

    ocena usługi:

    Moja druga sprawa w tej kancelarii. Cena nieco w górę (a raczej rabat w dół), co jak sądzę trzeba po prostu zaakceptować. Prawo rynku. Co do jakości usług i podejścia, to są na tym samym wysokim poziomie. Opinia szczegółowa, na moją prośbę bardzo szybko i gratisowo uzupełniona o ważne dla mnie szczegóły. Polecam e-prawnika.




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane