Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Integralność wyroku rozwodowego, a wymiar opłaty od apelacji (wybrane zagadnienia)

Joanna Zdarzil
Joanna Zdarzil

Na tle uregulowań prawnych w odniesieniu do rozwiązania małżeństwa bądź orzeczenia separacji istnieje obowiązek sądu o zamieszczeniu dodatkowych rozstrzygnięć, jeżeli małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci.

 Niezależnie od tego, czy kwestie związane z władzą rodzicielską i obowiązkiem kosztów utrzymania i wychowania dzieci były wcześniej przedmiotem orzeczenia sądu, bądź też małżonkowie doszli w tych kwestiach do porozumienia, to sąd rozwiązując małżeństwo, czy też orzekając separację ma obowiązek zamieścić te regulacje w treści wyroku. Wynika to jednoznacznie z treści art. 58 § 1 ustawy – kodeks rodzinny i opiekuńczy (k.r.o.)[1]  i art. 613 k.r.o. Ponadto po nowelizacji przepisów o ustaniu małżeństwa ustawą z dnia z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego[2] integralność wyroku rozwodowego wymaga również zamieszczenia rozstrzygnięć w przedmiocie utrzymywania kontaktów rodziców z dzieckiem.

W praktyce Sądowej nie nasuwa żadnych wątpliwości pobieranie od pozwu w sprawie o rozwód stałej opłaty w wys. 600 zł niezależnie od tego, czy obowiązkiem Sądu będzie zamieszczenie w wyroku dodatkowych rozstrzygnięć przewidzianych w art. 57, 58 i 60 k.r.o. Pobranie jednolitej opłaty w wys. 600 zł wynika wprost z przepisu art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych[3].

Rozbieżności występują jednak na tle ustalania opłat od apelacji od wyroku rozwodowego, w zależności od zakresu zaskarżenia, zwłaszcza że orzecznictwo w tej kwestii było niejednolite, także w poprzednim stanie prawnym. Sądy stosowały się bowiem do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19.04.197r. o sygn. III CZP 15/71[4] stwierdzającej, że apelacja od wyroku rozwodowego wniesiona przeciwko rozstrzygnięciu dotyczącemu władzy rodzicielskiej lub obowiązku ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka jest skierowana przeciwko całemu wyrokowi rozwodowemu. Gdyby ten pogląd miał być nadal obowiązujący, to zgodnie z art. 18 ust. 2 obowiązującej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych od apelacji zaskarżającej wyrok rozwodowy wyłącznie w odniesieniu do rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej, o kontaktach z dzieckiem, czy też o kosztach jego utrzymania, należałoby pobrać opłatę w kwocie 600 zł. Stwierdzić należy, iż właśnie taka praktyka – de facto niczym nie uzasadniona – nadal jest stosowana w niektórych sądach okręgowych i apelacyjnych.

Chodzi bowiem o to, iż przy braku zaskarżenia apelacją czy to samego rozwiązania małżeństwa, czy też ustalenia winy za rozkład pożycia, a skierowanie środka odwoławczego tylko przykładowo do kwestii władzy rodzicielskiej, bądź wysokości świadczeń alimentacyjnych na rzecz dziecka stron, sąd drugiej instancji będzie mógł orzekać wyłącznie w granicach zaskarżenia. W kwestii samego rozwiązania małżeństwa przy braku apelacji, w tej części sąd apelacyjny nie może już rozpoznawać sprawy stosownie do art. 378 ustawy – kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.)[5] Niczym nie uzasadnione więc byłoby pobieranie opłaty od apelacji w kwocie 600 zł tylko dlatego, że środek odwoławczy rozpoznawany jest w ramach sprawy o rozwód. W praktyce w dacie orzekania w II instancji orzeczenie o rozwiązaniu małżeństwa jest już  nawet prawomocne, skoro żadna ze stron tej części wyroku nie kwestionowała.

Taka sytuacja w niczym nie uchybia przywołanej zasadzie integralności wyroku rozwodowego. W tej kwestii jednoznacznie wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25.03.1999r. III CKN 124/99[6] stwierdzając, że zmieniony w wyniku apelacji wyrok rozwodowy w części dotyczącej wysokości świadczeń alimentacyjnych na rzecz dzieci ma byt samodzielny. Orzeczenie to zostało wydane wprawdzie na tle badania dopuszczalności skargi kasacyjnej od wyroku w części rozstrzygnięcia o alimentach i eksmisji, gdy żadna ze stron nie zaskarżyła samego rozwiązania małżeństwa, to jednak z uzasadnienia tego postanowienia wyprowadzić można brak usprawiedliwienia dla poglądu o ,,nierozdzielczości” wyroku rozwodowego. Sąd Najwyższy trafnie zauważył, iż nie ma racjonalnych podstaw ku temu, że orzeczone wyrokiem rozwiązanie małżeństwa musi się zbiegać w czasie z zawartym w tym samym wyroku orzeczeniem o alimentacji.

Zasady logicznego rozumowania pozwalają odnieść ten pogląd także do sytuacji, gdy przedmiotem apelacji będzie tylko rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej, czy też o kontaktach dziecka z rodzicami. Wyrok w tej części po ewentualnej zmianie przez sąd apelacyjny zyska także byt samodzielny pomimo, iż kwestie te nie zostaną zamieszczone w wyroku równoczasowo z samym rozwiązaniem małżeństwa.

De facto sąd apelacyjny w II instancji będzie więc orzekał bądź to o alimentacji na rzecz dzieci, bądź też o władzy rodzicielskiej czy też kontaktach rodziców z dzieckiem.

Dla strony skarżącej ma znaczenie wysokość opłaty od apelacji, jeśli kwestionuje na przykład tylko sposób uregulowania władzy rodzicielskiej, bądź kontaktów z dzieckiem. Nieuzasadniona praktyka żądania od skarżącego uiszczenia 600 zł oznacza zawyżenie należnej opłaty nawet piętnastokrotnie. Zgodnie bowiem z treścią art. 23 pkt. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w takim przypadku właściwa jest jedynie opłata stała, tj. 40 zł stosownie do zakresu zaskarżenia.

Taki pogląd jednoznacznie wyraził Sąd Apelacyjny we Wrocławiu  w postanowieniu z dnia 16.06.2008r. sygn. akt I ACz 569/08, rozpoznając zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia apelacji od wyroku rozwodowego. Zdaniem Sądu I instancji apelacja ta wnoszona przez profesjonalnego pełnomocnika miała być nienależycie opłacona (uiszczono 300 zł), w sytuacji gdy zaskarżenie obejmowało rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej i o alimentach. Nietrafne stanowisko Sądu I instancji sprowadzało się bowiem do twierdzenia, że opłata miała wynieść 600 zł przy nadinterpretacji poglądu Sądy Najwyższego zaprezentowanego w uchwale z dnia 19.06.2007r., sygn. akt III CZP 48/07. [7] . Sama teza uchwały jest trafna. Stanowi bowiem, iż od apelacji w sprawie o rozwód, którą zaskarżono rozstrzygnięcie o winie i o alimentach na rzecz rozwiedzionego małżonka, pobiera się tylko opłatę stałą. Nie sposób jednak zgodzić się z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu, że od apelacji wniesionej od wyroku w części rozstrzygającej o roszczeniach objętych integralnością wyroku rozwodowego, należy pobrać taką samą opłatę, a więc tylko stałą w wys. 600 zł. W cytowanym fragmencie nie wskazano bowiem, o jaką część rozstrzygającą  integralnego wyroku rozwodowego chodzi, w szczególności czy apelacja ma dotyczyć także samego rozwiązania małżeństwa.

 W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny konsekwentnie przyjął, iż zaskarżenie wyroku rozwodowego wyłącznie w zakresie władzy rodzicielskiej również posiada byt samodzielny i z tej przyczyny skutkuje obowiązkiem uiszczenia opłaty w wys. 40 zł (…) nie zaś opłaty stałej w wys. 600 zł (…).

Podobne rozumowanie przedstawił również autor komentarza do ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych[8]. Jak więc wytłumaczyć nadal istniejącą rozbieżność występującą w praktyce ustalania opłat w niektórych sądach okręgowych? Pomijając już samą kwestię fiskalną, szczególnie w niekorzystnej sytuacji mogą znaleźć się strony reprezentowane w przez profesjonalnego pełnomocnika, gdzie uiszczenie opłaty od apelacji następuje bez wezwania, stosownie do art. 1302 § 1 k.p.c. Uiszczanie zaś z tzw. ostrożności procesowej opłaty od apelacji w zawyżonej, a więc nienależnej wysokości, nie może być w żadnym razie aprobowane.

Jeżeli dotąd więc jedenaście ośrodków apelacyjnych nie wypracowało jednolitej i jednocześnie racjonalnie uzasadnionej praktyki ustalania opłaty od apelacji w wyżej omawianym przedmiocie, to konieczne wydaje się zajęcie w tej kwestii - obowiązującego wszystkich - stanowiska przez Sąd Najwyższy, bądź dokonanie bez zbędnej zwłoki jednoznacznej regulacji  ustawowej



[1] tekst jednolity Dz. U. 2017, 682.

[2] Dz. U. 2015, 1062

[3] tekst jednolity Dz. U. 2016, 623

[4] OSN 1971, nr 11 poz. 193

[5] tekst jednolity Dz. U. 2016, 1822

[6] OSNC 1999, Nr 10, poz. 189

[7] Baza orzecznictwa Sądu Najwyższego

[8] Komentarz pod red. P. Feliga, zamieszczony w bazie LEX

 

Komentarze: Integralność wyroku rozwodowego, a wymiar opłaty od apelacji (wybrane zagadnienia)

    Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!

Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Opinie naszych klientów

  • Małgorzata

    ocena usługi:

    wszystkim niezdecydowanym serdecznie polecam portal e-prawnik.Ogromny plus dla portalu, że moja sprawa została bardzo dogłębnie zbadana. Stanowisko prawne i dalsza ścieżka postępowania jasno określona.Wszystkie moje wątpliwości, które nasuwały mi się po otrzymaniu opinii sukcesywnie przez kilka dni zostały wyjaśnione.Drugi ogromny plus za bardzo szybki czas reakcji na moja wysyłana korespondencję.Dzięki kontaktowi z portalem e-prawnik mam poczucie, że nie jestem sama z problemem.Biorąc pod uwagę konkurencyjną na rynku cenę za usługę, z całym przekonaniem mogę potwierdzić, że była tego warta.
  • Z. Wiśniewski

    ocena usługi:

    Jestem wysoce usatysfakcjonowany pracą zespołu e-prawnik.pl Gorąco polecam
  • Renata

    ocena usługi:

  • Damian

    ocena usługi:

  • Zbyszek

    ocena usługi:

    Biuro e-prawnik pomogło w sprawie, za co dziękuje.
  • Agnieszka

    ocena usługi:

    Bardzo trafna i rzeczowa obsługa Polecam wszystkim, którzy potrzebują porady prawnej
  • Sławomir

    ocena usługi:

    Dziękuję za poradę. Bardzo pomocny serwis, rzeczowe odpowiedzi, krótki czas oczekiwania na wycenę opinii. Naprawdę jestem zadowolony. Polecam
  • Wiesława

    ocena usługi:

    Dziękuję..., otrzymałam jasną i profesjonalną odpowiedź polecam Wiesława
  • Adam

    ocena usługi:

    Dzięki bardzo merytorycznej opinii oszczędzono mi przegranej sprawy w Sądzie .
  • Dorota

    ocena usługi:

    polecam, szybko i konkretnie
  • Anna

    ocena usługi:

  • Halina

    ocena usługi:

    Jestem zadowolona, otrzymałam jasną dla mnie jasną odpowiedź. Polecam.
  • Halina

    ocena usługi:

    Jestem zadowolona, otrzymałam jasną dla mnie jasną odpowiedź. Polecam.
  • Katarzyna

    ocena usługi:

    Profesjonalnie i dokladnie.napewno będę jeszcze korzystać. Dziękuję Katarzyna
  • Adam

    ocena usługi:

    Bardzo wyczerpująca opinia, na temat, bez zbędnych komentarzy.
  • Małgorzata

    ocena usługi:

    Bardzo dobra, fachowa obsługa, rzetelne i profesjonalne podejście do tematu, bardzo dziękuję i polecam
  • Piotr

    ocena usługi:

    jestem bardzo zadowolony. pelny profesjonalizm, polecam wszystkim osobom potrzebujacym porady prawnej




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zadaj pytanie – porady prawne w 24h już od 30zł

* pola wymagane