Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Kiedy ustanawiana jest hipoteka przymusowa?

Money.pl/Iwona Montel-Krasucka
(fot. Money.pl/Iwona Montel-Krasucka)

Cel hipoteki przymusowej

Jest to jeden z rodzajów hipoteki. Właściwie jest jej szczególną odmianą, która została odrębnie uregulowana. Hipoteka przymusowa to zabezpieczenie wierzytelności na nieruchomościach dłużnika, które nie wymaga zgody dłużnika (właściciela nieruchomości). Hipoteka przymusowa zostaje wpisana do księgi wieczystej przez sąd na podstawie wniosku wierzyciela i dołączonego tytułu wykonawczego.

Hipotece przymusowej została wyznaczona specjalna rola w obrocie prawnym. Jest to szczególny rodzaj środka egzekucyjnego. Jej celem jest zabezpieczenie realizacji wierzytelności, która została stwierdzona tytułem wykonawczym. Zabezpieczenie to polega na obciążeniu nieruchomości dłużnika hipoteką właśnie.

Celem hipoteki przymusowej jest ochrona interesów wierzyciela na wypadek, gdyby dłużnik zamierzał zbyć określoną nieruchomość z zamiarem ukrycia majątku przed wierzycielem. Chodzi też o wzmocnienie pozycji prawnej względem innych wierzycieli osobistych dłużnika w odniesieniu do danej nieruchomości. Wpisanie hipoteki przymusowej w księdze wieczystej nieruchomości dłużnika oznacza, iż wierzyciel będzie miał w toku egzekucji komorniczej pierwszeństwo w zaspokojeniu się z uzyskanej kwoty przed wierzycielami osobistymi dłużnika.

Na czym polega przymusowy charakter takiej hipoteki?

Wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, może na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika - jest to hipoteka przymusowa. Wierzyciel generalnie ma więc swobodę wyboru, którą lub które ze wszystkich nieruchomości należących do dłużnika obciążyć hipoteką przymusową.

Hipoteka przymusowa nie jest natomiast zabezpieczeniem generalnym. Nie jest to wyjątek od zasady szczegółowości hipoteki, a więc konieczności oznaczenia (zindywidualizowania) obciążonej nieruchomości. Oznaczenie takie następuje we wniosku o wpis hipoteki przymusowej do księgi wieczystej albo - w niektórych wypadkach - w dokumencie stanowiącym podstawę takiego wpisu.

Przepisy rozdziału 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece regulują hipotekę przymusową. Normują one przesłanki, które pozwalają wierzycielowi uzyskać hipotekę na nieruchomości dłużnika w sposób niezależny od woli dłużnika, a także zasady ustanowienia takiej hipoteki..

Hipotekę przymusową wyróżniają dwie jej cechy:

  • szczególny sposób powstania - hipoteka przymusowa powstaje niezależnie od woli właściciela obciążonej nieruchomości, a najczęściej wbrew jego woli, oraz
  • zabezpieczenie w szerokim zakresie należności publicznoprawnych.

 Podstawą i zarazem tytułem ustanowienia hipoteki przymusowej jest sam wniosek wierzyciela i określony w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym tytuł wykonawczy stwierdzający wierzytelność. W innych wypadkach taką podstawą i tytułem jest umowa bądź jednostronne oświadczenie woli właściciela nieruchomości.

Jeżeli nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa, hipoteka przymusowa może być ustanowiona w wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych.

Jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, hipoteką przymusową można obciążyć nie tylko nieruchomość, ale też inne prawa (przedmioty) określone w art. 65 ust. 2-3 ww. ustawy, tj.:

  1. użytkowanie wieczyste wraz z budynkami i urządzeniami na użytkowanym gruncie stanowiącymi własność użytkownika wieczystego;
  2. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu;
  3. wierzytelność zabezpieczona hipoteką;
  4. część ułamkowa nieruchomości, jeżeli stanowi udział współwłaściciela, oraz przysługujący współuprawnionemu udział we wspólności praw wymienionych w powyższych pkt 1 i 2.

 

Jakie rodzaje tytułów wykonawczych mogą stanowić podstawę ustanowienia hipoteki przymusowej?

Podstawę wniosku o wpis hipoteki przymusowej mogą stanowić tytuły wykonawcze wydane zarówno w sądowym, jak i w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Tytuły wydane w postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej bez zaopatrywania ich w sądową klauzulę wykonalności. Wierzyciel może wnioskować do sądu o zabezpieczenie w formie hipoteki przymusowej na nieruchomościach dłużnika, gdy posiada tytuł wykonawczy, którym może być np.:

  • prawomocne bądź podlegające natychmiastowemu wykonaniu orzeczenie sądu,
  • ugoda sądowa albo wyrok sądu polubownego,
  • orzeczenie referendarza sądowego prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu,
  • inny dokument, który z mocy prawa podlega egzekucji sądowej bądź administracyjnej,
  • akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji.

Hipotekę przymusową można uzyskać także na podstawie:

  1. postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia;
  2. postanowienia prokuratora;
  3. decyzji administracyjnej, o ile przepisy szczególne tak stanowią, chociażby decyzja nie była ostateczna;
  4. dokumentu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz.U. poz. 1289, z 2015 r. poz. 211 oraz z 2016 r. poz. 1948; tj. dokument wystawiony przez państwo członkowskie, dołączony do wniosku o podjęcie środków zabezpieczających należności pieniężne, o których mowa w art. 2 pkt 1-6 tej ustawy, i stanowiący podstawę do zabezpieczenia w tym państwie członkowskim);
  5. zarządzenia zabezpieczenia określonego w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji albo zarządzenia zabezpieczenia określonego w ustawie, o której mowa w pkt 4.
Jeśli dana nieruchomość należy do dwóch bądź więcej osób (np. w ramach spółki cywilnej), to wierzyciel może uzyskać hipotekę przymusową na tej nieruchomości jedynie wówczas, gdy dysponuje tytułem wykonawczym skierowanym przeciwko wszystkim współwłaścicielom.
Podobnie w przypadku wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości (użytkowaniu wieczystym itd.) wchodzącej w skład majątku wspólnego małżonków. Wierzyciel w tym celu musi uzyskać tytuł wykonawczy z klauzulą wykonalności przeciwko obojgu małżonkom.

Jeżeli nieruchomość należy do kilku osób w częściach ułamkowych, to wierzyciel może zabezpieczyć swoją wierzytelność jedynie na udziale dłużnika, którego obowiązek zapłaty stwierdzono w tytule wykonawczym. 

 
 
 
 
 

Gdzie złożyć wniosek?

Wniosek do sądu o hipotekę przymusową składa się na formularzu KW-WPIS "Wniosek o wpis w księdze wieczystej" (w części zatytułowanej: Wpis prawa, ograniczenia w rozporządzaniu nieruchomością, roszczenia lub hipoteki).

Wniosek składa się w wydziale ksiąg wieczystych sądu rejonowego właściwego dla nieruchomości, która ma być objęta hipoteką przymusową. Ustalenie numeru księgi wieczystej danej nieruchomości dłużnika należy do wierzyciela, czyli wnioskodawcy.

Hipoteka przymusowa zabezpieczająca należności podatkowe

Zgodnie z Ordynacją podatkową, Skarbowi Państwa i jednostce samorządu terytorialnego przysługuje hipoteka na wszystkich nieruchomościach podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osób trzecich z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych wskutek doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania, a także z tytułu zaległości podatkowych w podatkach stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości, zwana "hipoteką przymusową".
W zakresie zobowiązań podatkowych stanowiących dochód jednostki samorządu terytorialnego pobieranych przez urzędy skarbowe wniosek o wpis hipoteki przymusowej do sądu składa właściwy naczelnik urzędu skarbowego.
Przedmiotem takiej hipoteki przymusowej może być:
  • część ułamkowa nieruchomości, jeżeli stanowi udział podatnika;
  • nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej podatnika i jego małżonka;
  • nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej wspólników spółki cywilnej lub część ułamkowa nieruchomości stanowiąca udział wspólników spółki cywilnej - z tytułu zaległości podatkowych spółki.
Przedmiotem hipoteki przymusowej zabezpieczającej należności podatkowe może być także:
  • użytkowanie wieczyste wraz z budynkami i urządzeniami na użytkowanym gruncie stanowiącymi własność użytkownika wieczystego lub udział w tym prawie;
  • spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub udział w tym prawie;
  • wierzytelność zabezpieczona hipoteką;
  • statek morski lub statek morski w budowie wpisane do rejestru okrętowego.
Do hipotek określonych w poyższych wypunktowaniach stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące hipoteki na nieruchomości.
Zasady pwyzsze stosuje się odpowiednio do należności przypadających od płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osób trzecich.
Hipoteka przymusowa zabezpieczająca należności podatkowe powstaje w zasadzie przez dokonanie wpisu do księgi wieczystej.
Podstawą wpisu hipoteki przymusowej jest:
  • doręczona decyzja:
 a) ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego,
 b) określająca wysokość zobowiązania podatkowego,
 c) określająca wysokość odsetek za zwłokę,
 d) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta,
 e) o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej,
 f) o odpowiedzialności spadkobiercy,
 g) określająca wysokość zwrotu podatku;
  • tytuł wykonawczy lub zarządzenie zabezpieczenia, jeżeli może być wystawione, na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji bez wydawania decyzji, o której mowa w pkt 1.
Wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej dokonuje właściwy sąd rejonowy, a w przypadku hipoteki morskiej przymusowej właściwa izba morska na wniosek organu podatkowego.
Zgodnie z Ordynacją podatkową, zaspokojenie z przedmiotu hipoteki przymusowej następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, chyba że z przedmiotu hipoteki jest prowadzona egzekucja przez sądowy organ egzekucyjny.


Pamiętaj, że:

  • Hipotekę przymusową można uzyskać także na podstawie tymczasowego zarządzenia sądu, postanowienia prokuratora, na mocy przepisów szczególnych na podstawie decyzji, chociażby decyzja nie była ostateczna, albo zarządzenia zabezpieczenia dokonanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
  • Hipoteka przymusowa nie może być ustanowiona na nieruchomości stanowiącej własność dłużnika po ogłoszeniu jego upadłości, chociażby wniosek o wpis został złożony przed ogłoszeniem upadłości.
  • Hipoteka przymusowa przewidziana w Ordynacji podatkowej ma pierwszeństwo przed innymi hipotekami.
  • Hipoteka na nieruchomości obciąża także jej przynależności.

 

Podstawa prawna:

 

Komentarze: Kiedy ustanawiana jest hipoteka przymusowa?

    Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!

Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Opinie naszych klientów

  • Anna

    ocena usługi:

    Dostałam niezwykle rzetelną , popartą paragrafami, ustawami, informację, bardzo dziękuję!
  • Dorota G.

    ocena usługi:

    Bardzo wyczerpująco i profesjonalnie. Dziękuję i z pewnością będę polecać.
  • Michał K.

    ocena usługi:

    Szybka wycena, fachowa porada podparta paragrafami, dziękuję za pomoc i gorąco polecam.
  • Mariusz

    ocena usługi:

  • edek

    ocena usługi:

    Bardzo dobrze.
  • Janina

    ocena usługi:

    Opinia bardzo jasno przedstawiona. Odpowiedzi na pytania wyczerpujące i zrozumiałe. Wzory wniosków do sądu również dołączone. Bardzo polecam tę formę pomocy.
  • Jacek Trzciołek

    ocena usługi:

    Pomoc szybka i konkretna.
  • Alicja

    ocena usługi:

    Dziękuję bardzo jestem zadowolona z pomocy prawnej.Polecam innym korzystanie z fachowej porady.
  • Halina W.

    ocena usługi:

    Bardzo rzetelna i wszechstronna analiza sytuacji. Bardzo dziękuję.
  • Sebastian T

    ocena usługi:

  • Paweł

    ocena usługi:

  • Jola z Norwegii

    ocena usługi:

    Odpowiedz rzetelna,poparta paragrafami. Obszerne wyjaśnienie tematu.Polecam z całego serca i pozdrawiam.
  • Lidia

    ocena usługi:

    Opinia prawna konkretna, rzeczowa i napisana językiem zrozumiałym dla każdego. Wyczerpująca odpowiedź na moje pytania i wątpliwości.
  • zbigniew

    ocena usługi:

    Tanio ,szybko i w języku zrozumiałym dla laika , polecam .
  • Jan Mossakowski

    ocena usługi:

    miła i fachowa usługa profesjonalne podejście do zadanych pytań
  • DANUTA

    ocena usługi:

    Pomoc jaką uzyskałam była dla mnie przede wszystkim rzetelna i prawdziwa. Odpowiedzi na moje zapytanie szukałam w internecie, gdzie każdy wypowiadał się różnie, nie jednoznacznie. Dobrze, że trafiłam tutaj i otrzymałam fachową opinię. Na pewno polecam innym skorzystania z pomocy prawniczej !!
  • Tworska Ewa

    ocena usługi:

    Pomoc prawna była rzetelna , wyczerpująca, bez niezrozumiałych dla przeciętnego obywatela zawiłości językowo - prawnych . Swietna opcja : negocjowanie ceny, ponieważ większości nie stać na wysokie opłaty, a przecież też muszą niejednokrotnie korzystać z pomocy Prawników . Polecam




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane