Zasiedzenie i dział spadku

Pytanie:

Dnia 22.06.1970 roku dziadek kupił nieruchomość na podstawie umowy bez zachowania formy aktu notarialnego (posiadanie w złej wierze) do swojej śmierci nieprzerwanie był posiadaczem samoistnym (tak był wpisany dziadek w ewidencji gruntów). Poprzednik zajmujący działkę od 15.12.1969 r. też był samoistnym posiadaczem, jego poprzednik również (na pewno od 1964 - najstarsza istniejąca ewidencja gruntów). W dniu 13.08.1980 r. dziadek zawarł drugi związek małżeński (ustawowy ustrój wspólności majątkowej). Dziadek zmarł w 10 sierpnia 2005r. Dnia 07 czerwca 2006 r. sąd stwierdził nabycie spadku po 1/3 części na każdego spadkobiercę: drugą żonę i dwoje wnuków. Dnia 27 października 2006r wnuczka wniosła pozew o dział spadku jednak sąd zawiesił postępowanie do czasu wyjaśnienia prawa własności do działki. Dnia 28.04.2007r. druga żona dziadka wniosła pozew o zasiedzenie, uzasadniając, że żyła z dziadkiem w konkubinacie od 1977 roku, czyli po rozwodzie dziadka z pierwszą żoną (naszą babcią) i od tego czasu razem zajmowali się działką, czyli 30 lat. Od śmierci dziadka wszyscy płacimy podatki, druga żona oddzielnie, ja z siostrą razem, w związku z tym mamy cały czas nadpłatę. Klucze od działki ma druga żona dziadka. Sąd na razie wydał postanowienie o ogłoszeniach w prasie. 1. Czy ma jakieś znaczenie, że wcześniej wnuczka złożyła pozew o dział spadku?Przeczytałem, że wniosek o dział spadku przerywa zasiedzenie w stosunku do współspadkobiercy będącego posiadaczem nieruchomości należącej do spadku. W tym wypadku nieruchomość nie należy do spadku, ponieważ nie zostało stwierdzone zasiedzenie, jak stwierdził sąd od działu spadku. 2. Czy sąd może stwierdzić nabycie własności nieruchomości na rzecz drugiej żony, czy też na rzecz dziadka, czy też przyzna własność wszystkim spadkobiercom w równych częściach?Nabycie własności przez zasiedzenie następuje z mocy samego prawa i z upływem ostatniego dnia terminu zasiedzenia, a doliczenie posiadania poprzednika jest możliwe, jeżeli termin zasiedzenia jeszcze biegnie. 3. Czy w związku z powyższym sąd badając rozpoczęcie biegu zasiedzenia może brać pod uwagę czasy posiadania poprzedników dziadka i stwierdzić nabycie własności z datą wcześniejszą niż np. 1980? Chodzi mi o to, że jeśli dziadek wystąpiłby za życia o zasiedzenie przed zawarciem drugiego małżeństwa mógłby doliczyć podczas biegu zasiedzenia czas posiadania swoich poprzedników i stać się właścicielem. Wtedy działka nie weszłaby do majątku wspólnego małżonków.

Masz inne pytanie do prawnika?

17.4.2008

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Odpowiedź prawnika: Zasiedzenie i dział spadku

1. Zgodnie z art. 175 kc do biegu zasiedzenia stosuje się odpowiednio przepisy o biegu przedawnienia roszczeń. Wniosek o dział spadku przerywa zasiedzenie w stosunku do współspadkobiercy będącego posiadaczem nieruchomości należącej do spadku (tak S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Warszawa 2006 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, wydanie VII).

Porady prawne

Dotyczy to sytuacji, w której nieruchomość wchodziła w skład spadku (nieważne czy na podstawie jakiejś umowy czy na podstawie zasiedzenia), a jeden ze spadkobierców objął ją w posiadanie. Chodzi tu faktycznie o zasiedzenie przeciwko współspadkobiercom.

Przyjmując, że dziadek posiadał nieruchomość od 1970 r., zasiedzenie nastąpiło w 1990 r. i spadkobiercy dziedziczą po nim nieruchomość. Jednakże jak wynika z opisu sytuacji druga żona dziadka powołuje się na fakt, iż była współposiadaczem samoistnym od 1977 r. W opisanej sytuacji jak się wydaje mamy do czynienia niejako z konfliktem między dwoma zasiedzeniami.

Nie sposób tu wprost zastosować w/w poglądu, iż wniosek o dział spadku przerywa zasiedzenie w stosunku do współspadkobiercy będącego posiadaczem nieruchomości należącej do spadku, gdyż konflikt dotyczy okresu jeszcze sprzed śmierci dziadka.

Sąd będzie więc najprawdopodobniej musiał ustalić czy druga żona dziadka rzeczywiście była samoistnym posiadaczem nieruchomości. Jeśli tak, to następnie konieczne będzie ustalenie w czy i jakiej części zasiedziała nieruchomość. Możliwe jest bowiem zasiedzenie ułamkowej części nieruchomości albo zasiedzenie nieruchomości przez małżonków na zasadach współwłasności bezudziałowej. 

Ponadto możliwy jest zbieg zasiedzenia i dziedziczenia w tym sensie, że np. pewną nieruchomość w określonej części - czy to fizycznej, czy ułamkowej - może nabyć ta sama osoba w drodze dziedziczenia, a część - w drodze zasiedzenia. Dlatego można stwierdzić zasiedzenie także tylko co do części nieruchomości. Tak  orzeczenie SN  z dnia  5 stycznia 1972 r., II CR 534/71:

Nabycie własności w drodze dziedziczenia czyni bezprzedmiotowym, a nawet wyklucza możliwość zasiedzenia własności tych przedmiotów przez te osoby, które z mocy dziedziczenia stały się ich właścicielami, nie można bowiem zasiedzieć (nabyć własność przez zasiedzenie) tego, co jest własnością danej osoby.

Możliwe natomiast jest nabycie przez zasiedzenie współwłasności w części ułamkowej większej niż to wynika z dziedziczenia. Możliwy jest zbieg zasiedzenia i dziedziczenia w tym samym sensie, że np. pewną nieruchomość w określonej części, czy to fizycznej, czy ułamkowej, nabyć może ta sama osoba w drodze dziedziczenia, a część w drodze zasiedzenia. Dlatego stwierdzić zasiedzenie można także tylko odnośnie części nieruchomości.

Jak się więc wydaje druga żona dziadka nie tyle zasiedziała nieruchomość przeciwko współspadkobiercom, co mogła nabyć ją przez zasiedzenie razem z dziadkiem. Wystarczające byłoby też wykazanie, że samoistnym posiadaczem był tylko dziadek, a zasiedzenie nastąpiło w czasie trwania małżeństwa - wtedy też nieruchomość weszłaby do majątku wspólnego. W związku z czym po śmierci dziadka połowa nieruchomości podgalałaby dziedziczeniu przez spadkobierców, a polowa należałaby do jego drugiej żony tytułem wspólności majątkowej małżeńskiej.

2. Zgodnie z  postanowieniem SN dnia z 3 kwietnia 2003 r., V CK 60/2003, OSNC 2004, nr 6, poz. 101, w postanowieniu stwierdzającym nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie - sąd orzeka, kto w określonej chwili nabył jej własność. Sąd stwierdzi więc prawdopodobnie zasiedzenie na rzecz dziadku lub dziadka i jego żony.

3. Do okresu posiadania dziadka, zgodnie z art. 176 § 1 kc można doliczyć czas posiadania swego poprzednika. Przyjmując więc początkowy termin na 1964 r. zasiedzenie nastąpiłoby w 1984 r., bowiem do października 1990 r. termin zasiedzenia przy złej wierze wynosił 20 lat. Jednakże, jeżeli zasiedzenie na rzecz poprzedniego posiadacza już nastąpiło, nie można - w celu stwierdzenia zasiedzenia - doliczać jego posiadania do posiadania osoby, na rzecz której poprzedni posiadacz przeniósł swoje posiadanie.

Jak wynika z opisu sytuacji trzecie pytanie jest podyktowane zamiarem wykazania, że dziadek stał się właścicielem na podstawie zasiedzenia jeszcze przed 1977 r. tj. gdy druga żona, jak twierdz, objęła nieruchomość w posiadanie samoistne. Jednakże nawet przy takim założeniu nie można zupełnie wykluczyć możliwości wykazania przez drugą żonę, iż była ona posiadaczem samoistny. Wtedy owszem nieruchomość nie weszłaby do majątku wspólnego (bo została przez męża nabyta przed zawarciem małżeństwa), ale mogłaby się stać współwłasnością małżonków w częściach ułamkowych. Druga żona dziadka musiałaby wykazać własne samoistne posiadanie.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Sukcesja firm jednoosobowych

Sukcesja firm jednoosobowych

Co przewiduje ustawa o zarządzie sukcesyjnym w firmach jednoosobowych? Nowe przepisy wychodzą naprzeciw potrzebom tzw. firm jednoosobowych, które stanowią ogromną większość polskich przedsiębiorstw. Dzięki tym rozwiązaniom, w przypadku śmierci przedsiębiorcy, jego firma będzie mogła zachować operacyjną ciągłość działania. Większość przepisów nowej ustawy z dnia (...)

Jak stwierdza się zasiedzenie nieruchomosci?

Jak stwierdza się zasiedzenie nieruchomosci?

Wniosek do sądu o stwierdzenie zasiedzenia Jeżeli minęły już terminy posiadania przewidziane prawem (dla nieruchomości - 20 lub 30 lat nieprzerwanego posiadania, dla ruchomości - 3 lata posiadania w dobrej wierze), to można wystąpić z wnioskiem do sądu o stwierdzenie zasiedzenia. Postępowanie w tej sprawie regulują przede wszystkim artykuły 606–610 K.p.c. Tryb nieprocesowy przewidziany (...)

Wykup nieruchomości należącej do spadku przez jednego spadkobiercę - opinia prawna

Wykup nieruchomości należącej do spadku przez jednego spadkobiercę - opinia prawna

  Stan faktyczny Jestem jednym ze spadkobierców (1/6 udziałów), zajmującym mieszkanie w budynku należącym do spadku, od 4 lat pełnię funkcję administratora nieruchomości. W skład spadku wchodzi również działka o pow. 780 m2. W związku z tym, że jestem osobiście zainteresowany kupnem tej nieruchomości (poniosłem duże nakłady na remont zajmowanego mieszkania), (...)

Ile trzeba zapłacić w sądzie?

Ile trzeba zapłacić w sądzie?

  Jakie przepisy należy stosować? Celem obszernej ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jest generalna obniżka opłat sądowych. Wspomniana ustawa zastąpiła dotychczasową ustawę z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Koszty sądowe a opłaty sądowe Ustawa określa zasady i tryb pobierania kosztów sądowych w sprawach (...)

Jak liczy się termin zasiedzenia?

Jak liczy się termin zasiedzenia?

Jak wyliczyć termin zasiedzenia? Bieg terminu zasiedzenia nieruchomości (20 lat - w dobrej wierze, albo 30 lat - w złej wierze) rozpoczyna się w dniu, w którym nastąpiło objęcie nieruchomości w posiadanie samoistne prowadzące do zasiedzenia. Kończy się natomiast z upływem dnia, który datą odpowiada początkowemu dniowi terminu - a więc (...)

Czego dotyczy zasiedzenie?

Czego dotyczy zasiedzenie?

Co to jest zasiedzenie? Zasiedzenie jest obecnie uregulowane przede wszystkim przepisami art. 172-176 Kodeksu cywilnego. Poświęcony jest mu rozdział II działu III (zatytułowanego „nabycie i utrata własności”) Tytułu I („Własność”) księgi drugiej (zatytułowanej „własność i inne prawa rzeczowe”) K.c. Zasiedzenie to jedna z form nabycia własności rzeczy (...)

Zasiedzenie - Kiedy można stać się właścicielem przez zasiedzenie?

Zasiedzenie - Kiedy można stać się właścicielem przez zasiedzenie?

Co to jest zasiedzenie? Zasiedzenie to jedna z form nabycia własności rzeczy poprzez jej długotrwałe, faktyczne posiadanie. W drodze zasiedzenia można nabyć własność każdej nieruchomości (gruntowej, budynkowej i lokalowej) oraz każdej rzeczy ruchomej. Można zasiedzieć także służebność gruntową oraz w pewnych warunkach użytkowanie wieczyste. Należy pamiętać, że nabycie własności (...)

Nabycie przez zasiedzenie użytkowania wieczystego i służebności gruntowej

Nabycie przez zasiedzenie użytkowania wieczystego i służebności gruntowej

Nabycie przez zasiedzenie użytkowania wieczystego Przedmiotem zasiedzenia jako sposobu nabycia może być prawo własności lub użytkowania wieczystego.  Prawo użytkowania wieczystego jest prawem pośrednim pomiędzy prawem własności a ograniczonymi prawami rzeczowymi. Użytkowanie wieczyste może być ustanowione tylko na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa i położonych (...)

Pozwolenie wodnoprawne a prawa właścicieli sąsiednich działek - opinia prawna

Pozwolenie wodnoprawne a prawa właścicieli sąsiednich działek - opinia prawna

Stan faktyczny Jestem właścicielem elektrowni wodnej. Teren, na którym ułożony jest rurociąg, należy do innego właściciela. Rurociąg jest ułożony w ten sposób, że część jest zakopana a część jest na powierzchni ziemi. Na terenie jednej działki zmieniłem trasę biegu rury, ale uzyskałem na to pisemną zgodę właściciela działki, zapłaciłem mu odszkodowanie - bez potwierdzenia. (...)

Postępowanie w sprawie o dział spadku

Postępowanie w sprawie o dział spadku

Z chwilą otwarcia spadku między współspadkobiercami powstaje wspólność majątku spadkowego. Ich sytuacja prawna regulowana jest wówczas przez przepisy dotyczące współwłasności w częściach ułamkowych, które stosuje się odpowiednio do wspólności majątku spadkowego. Aby jednak spadkobiercy mogli objąć w posiadanie konkrente przedmioty przypadające (...)

Umowny dział spadku

Umowny dział spadku

Jeżeli spadek przypadł więcej niż jednemu spadkobiercy, to od momentu śmierci spadkodawcy jego majątek staje się współwłasnością wszystkich spadkobierców w odpowiednich częściach, które są określone w testamencie lub wynikają z ustawy. Aby każdy z nich mógł dysponować konkretnymi przedmiotami stanowiącymi przypadającą na niego część majątku spadkodawcy, (...)

Podział masy spadkowej będącej przedmiotem współwłasności – opinia prawna

Podział masy spadkowej będącej przedmiotem współwłasności – opinia prawna

Stan faktyczny Osoba będąca współwłaścicielem nieruchomości (moja matka) nabyła ją z tytułu spadku po swoich rodzicach. Posiadam postanowienie Sądu Rejonowego stwierdzające nabycie spadku w 1/8 części. Postanowienie określa udział procentowy pozostałych spadkobierców - poza moją matką jest to dodatkowo 6 osób. Jedna z nich (żona zmarłego) otrzymała 1/4, reszta (...)

Dział spadku a dopuszczenie do współposiadania - opinia prawna

Dział spadku a dopuszczenie do współposiadania - opinia prawna

Stan faktyczny Dwie siostry A i M odziedziczyły po rodzicach mieszkanie w domu „bliźniak” na parterze o powierzchni ok. 50 m2 (dwa pokoje po ok. 21 m2 i 9 m2, kuchnia, łazienka i przedpokój). Zostało przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. W księdze wieczystej jako współwłaściciele figurują: ciotka sióstr A i M- ½ udziału oraz siostra (...)

Dostępne tarcze antykryzysowe

Dostępne tarcze antykryzysowe

Z jakich rozwiązań mogą korzystać przedsiębiorcy? W okresie epidemii wywołanej COVID-19 wprowadzono instrumenty mające na celu wsparcie utrzymania działalności i miejsc pracy w przedsiębiorstwach. Sprawdź, które instrumenty wprowadzane w kolejnych tarczach antykryzysowych pozostają dostępne w październiku 2020 roku. ##baner## Dofinansowanie wynagrodzenia pracowników (...)

Za jakie długi odpowiada spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza?

Za jakie długi odpowiada spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza?

Spadkobierca, któremu przypadł spadek, może go przyjąć albo odrzucić. Do 18 października 2015 r., tj. chwili wejścia w życie nowelizacji prawa spadkowego brak oświadczenia w określonym terminie powodował, że spadkodawcę traktowało się tak, jakby przyjął spadek wprost (poza wyjątkami, o których niżej). Zasada ta nadal obowiązuje, jeśli chodzi o spadki otwarte przed (...)

Dziedziczenie ustawowe, czyli kto i w jaki sposób dziedziczy po zmarłym?

Dziedziczenie ustawowe, czyli kto i w jaki sposób dziedziczy po zmarłym?

Kiedy następuje dziedziczenie ustawowe? Dziedziczenie ustawowe ma miejsce w sytuacji gdy, spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu oraz gdy osoby powołane do spadku nie chcą lub nie mogą być spadkobiercami (bo np. zmarły przed otwarciem spadku). W razie powołania spadkobierców w drodze testamentu tylko w stosunku do części spadku, również pozostała część podlega ustawowym (...)

Czy mogę sprzedać spadek? Zbycie spadku w drodze umowy

Czy mogę sprzedać spadek? Zbycie spadku w drodze umowy

  Przystępując do przedstawienia problematyki umownego zbycia spadku na wstępie należy poczynić kilka uwag wprowadzających. Otóż na szczególną uwagę zasługuje odpowiedź na pytanie, co jest przedmiotem umowy. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, iż umowa dotyczy spadku albo części spadku (ewentualnie – gdy jest kilku spadkobierców – udziału spadkowego (...)

Spadkobierco, czy wiesz, według jakich zasad odpowiadasz za długi spadkowe przed przyjęciem spadku, a według jakich po jego przyjęciu?

Spadkobierco, czy wiesz, według jakich zasad odpowiadasz za długi spadkowe przed przyjęciem spadku, a według jakich po jego przyjęciu?

  Analizując sytuację prawną spadkobiercy pod kątem odpowiedzialności za długi spadkowe należy wyróżnić trzy okresy, w których zasady odpowiedzialności mogą się od siebie różnic. I tak będą to następujące okresy: od otwarcia spadku (tj. od śmierci spadkodawcy) do przyjęcia spadku, od przyjęcia spadku do działu spadku, okres po dokonanym dziale spadku. Jak (...)

Zwolnienie nieruchomości spod hipoteki przez właściciela nieruchomości – opinia prawna

Zwolnienie nieruchomości spod hipoteki przez właściciela nieruchomości – opinia prawna

Stan faktyczny We wrześniu 2003 r. na podstawie umowy sprzedaży nabyłem lokal mieszkalny od developera prowadzącego działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji.  W oparciu o tę umowę i wymaganych przez bank dokumentów (m.in. wypisu z KW), bank udzielił mi kredytu i dokonał przelewu na konto developera w listopadzie 2003 r.  Akt notarialny podpisałem w marcu br. (...)

Czy może Ci zostać odebrana Twoja nieruchomość, czyli kiedy jest dopuszczalne wywłaszczenie nieruchomości?

Czy może Ci zostać odebrana Twoja nieruchomość, czyli kiedy jest dopuszczalne wywłaszczenie nieruchomości?

  Wywłaszczenie nieruchomości jest najdalej idącą ingerencją władzy wykonawczej w konstytucyjnie chronione prawo własności. Konstytucja RP dopuszcza wywłaszczenie nieruchomości, jeżeli dokonywane jest w „słusznym celu” i za odpowiednim odszkodowaniem. Praktyczne wskazówki i przesłanki do wywłaszczenia nieruchomości określa ustawa o gospodarce nieruchomościami. Jaka (...)

Sprzedaż nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym - licytacja

Sprzedaż nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym - licytacja

  Zasadą postępowania komorniczego jest, aby wierzyciel złożył wniosek o przeprowadzenie egzekucji w celu uzyskania zaspokojenia. Reguły te odnoszą się zarówno do egzekucji z ruchomości jak i nieruchomości. Następnie komornik zajmuje nieruchomość będącą w posiadaniu dłużnika - jeśli z niej będzie prowadzona egzekucja. Zajęta nieruchomość w razie nieuiszczenia należności (...)

Jak bezpiecznie kupić lub sprzedać nieruchomość?

Jak bezpiecznie kupić lub sprzedać nieruchomość?

      Wielu ludzi nurtuje ten problem, a to ze względu na występujące od czasu do czasu „afery”. Przykładem mogą tu służyć chociażby sprzedaże kamienic przez „cudownie odnalezionych” właścicieli, a którzy - jak się później okazało - nie żyją od kilkudziesięciu lat. Takie nieprzyjemne sytuacje podważają zaufanie ludzi do notariusza (...)

Nabycie własności rzeczy od nieuprawnionego do jej rozporządzania (od niewłaściciela)

Nabycie własności rzeczy od nieuprawnionego do jej rozporządzania (od niewłaściciela)

  Do czego służą księgi wieczyste? System ksiąg wieczystych, stanowi swoisty rejestr nieruchomości. W zasadzie każda nieruchomość powinna mieć urządzoną księgę wieczystą. W księdze takiej wpisuje się dane dotyczące położenia nieruchomości, oznaczenia działek gruntu, wchodzących w skład nieruchomości, ich wielkości, informacji czy dana nieruchomość jest zabudowana. Poza (...)

Jak uzyskać zasiłek macierzyński?

Jak uzyskać zasiłek macierzyński?

Komu przysługuje zasiłek macierzyński? Zasiłek macierzyński przysługuje: pracownikom, członkom rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, osobom, które wykonują pracę nakładczą (czyli tzw. pracę chałupniczą, która jest wykonywana w domu i w godzinach wybranych przez pracownika, na podstawie umowy o pracę nakładczą; (...)

Z jakiego wsparcia aktywizacyjnego mogą korzystać bezrobotni?

Z jakiego wsparcia aktywizacyjnego mogą korzystać bezrobotni?

Instrumenty rynku pracy wspierają podstawowe usługi rynku pracy. Osoby bezrobotne mogą korzystać z wielu form aktywizacji zawodowej, przewidzianych ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Opisano je w niniejszym artykule. Dodatek aktywizacyjny  Dodatek aktywizacyjny został przewidziany w art. 48 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o (...)

Nabór wniosków w programie „Rodzina 500+” na nowy okres świadczeniowy

Nabór wniosków w programie „Rodzina 500+” na nowy okres świadczeniowy

Od 1 lutego 2022 roku rusza nabór wniosków na nowy okres świadczeniowy w programie „Rodzina 500+”. Należy je składać wyłącznie online. Wypłata świadczenia wychowawczego będzie bezgotówkowa. Obsługę przyjmowania i rozpatrywania wniosków oraz przyznawania świadczenia wychowawczego przejął Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Od 1 lutego można składać (...)

Liczne zmiany do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Liczne zmiany do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Ustawodawca wprowadził szereg zmian do ustawy systemowej, emerytalnej i zasiłkowej. Część z nich już obowiązuje – od 18 września, a kolejne wejdą w życie 1 stycznia  i 1 kwietnia 2022 r. oraz 1 stycznia 2023 r. Zmiany te mają różny charakter – od bardzo istotnych i korzystnych dla klientów ZUS, po porządkowe. Niżej przedstawiamy najważniejsze zmiany dla (...)

Emerytura a praca za granicą

Emerytura a praca za granicą

W pewnych przypadkach na polskie emerytury lub renty mogą liczyć osoby pracujące czy zamieszkałe za granicą. Dowiedz się, jak polacy, którzy mieszkają za granicą, mogą nabyć prawo do polskiej emerytury. Jakie są zasady przyznawania emerytur i rent dla osób pracujących w państwach UE/EFTA? Na czym polega unijna koordynacja świadczeń emerytalno-rentowych? W (...)

Pora na arbitraż z prawdziwego zdarzenia

Pora na arbitraż z prawdziwego zdarzenia

17 pażdziernika br. wchodzi w życie ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego. Wprowadza ona przede wszystkim szczegółowe unormowanie rozwiązywania sporów przed sądem polubownym - dostosowujące nasze przepisy do praktyki sądownictwa polubownego w kraju i za granicą. Nowelizacja zmierza do zwiększenia atrakcyjności i konkurencyjności sądownictwa (...)

Który sąd osądzi przestępcę?

Który sąd osądzi przestępcę?

  Rozdział 1 działu II Kodeksu postępowania karnego (dalej: k.p.k.) określa właściwość i skład sądu karnego. W których sprawach orzeka sąd rejonowy? Właściwość sądów jest wyznaczana przez przedmiot orzekania, a nie przez ilość wysiłku organizacyjnego czy intelektualnego, jaki trzeba włożyć w zbadanie sprawy przed wyrokowaniem. Ustalanie właściwości (...)

Kiedy i jak przeprowadza się postępowanie polubowne?

Kiedy i jak przeprowadza się postępowanie polubowne?

Dlaczego strony są skłonne oddawać sprawy pod rozstrzygnięcie sądu polubownego? Strony oddają sprawy pod rozstrzygnięcie sądu polubownego z tego względu, że sąd polubowny działa szybciej niż sąd państwowy. Rozstrzygnięcia przed sądem polubownym oszczędzają stronom zarówno czasu jak i wydatków. Postępowanie to jest bowiem mniej kosztowne od postępowania przed sądami (...)

Nowe koszty sądowe w rozmaitych sprawach cywilnych!

Nowe koszty sądowe w rozmaitych sprawach cywilnych!

Jakie przepisy należy stosować? Celem obszernej ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jest generalna obniżka opłat sądowych. Niektóre jednak sprawy podrożeją. Nowe przepisy zaczną obowiązywać od 2 marca 2006 r. Warto sprawdzić, na wszczynanie jakich spraw lepiej jest poczekać, a z jakimi przyśpieszyć. Nowa ustawa zastąpi dotychczasową ustawę z (...)

Jak złożyć apelację od wyroku sądu cywilnego?

Jak złożyć apelację od wyroku sądu cywilnego?

Apelacja jest podstawowym środkiem odwoławczym. Służy oczywiście do zaskarżania orzeczeń sądów I instancji, konkretnie zaskarżaniu merytorycznemu, czyli korzystamy z niej w sytuacji, gdy nie zgadzamy się z rozstrzygnięciem sądu I instancji. W wyniku postępowania apelacyjnego nie dochodzi oczywiście do powtórzenia całego postępowania sądu I instancji, ale ponowienia i (...)

Dla kogo świadczenie „Dobry Start”?

Dla kogo świadczenie „Dobry Start”?

Na czym polega program „Dobry Start”? Program „Dobry Start” to inwestycja w edukację polskich dzieci. To 300 zł jednorazowego wsparcia dla wszystkich uczniów rozpoczynających rok szkolny. Rodziny otrzymają świadczenie bez względu na dochód. To wsparcie dla 4,6 miliona uczniów. Świadczenie dobry start przysługuje raz w roku na dziecko uczące (...)

Składamy wniosek o emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym...

Składamy wniosek o emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym...

Wniosek o emeryturę w obniżonym wieku można już składać Od 1 października 2017 r. wiek emerytalny będzie wynosił 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn. Od 1 września br. można złożyć wniosek o emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn) na podstawie zmienionych przepisów. - "Od 1 września uprawnieni mogą składać (...)

Oświadczenia i wnioski mające wpływ na wysokość zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych

Oświadczenia i wnioski mające wpływ na wysokość zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych

Objaśnienia podatkowe Objaśnienia podatkowe MF z 30 grudnia 2022 r. dotyczą oświadczeń i wniosków mających wpływ na wysokość zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (dalej:zaliczka lub zaliczki), które obliczają i pobierają płatnicy tego podatku. Poniżej wskazano, co z nich wynika. Objaśnienia zawierają ogólne wyjaśnienia na temat podmiotów (...)

Zatrudnianie cudzoziemców w 2018 r.

Zatrudnianie cudzoziemców w 2018 r.

Podstawowe zasady zatrudniania cudzoziemców (oprócz obywateli państw UE, EOG i Szwajcarii) od 1 stycznia 2018 r. dla pracodawców Co się zmieniło? Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi: zawężenie do prac, które nie będą objęte zezwoleniem na pracę sezonową;  wprowadzenie przesłanek odmowy rejestracji oświadczenia;   odmowa (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Spadek a zasiedzenie

Spadek a zasiedzenie

Jak wynika z wypisu rejestru gruntów przedmiotowa nieruchomość stanowi własność ojca teściowej, a znajdowała się we władaniu teściowej i jej męża? Stan taki istnieje od 1946 roku do dnia dzisiejszego, (...)

Wniosek o stwierdzenie zasiedzenia spadku

Wniosek o stwierdzenie zasiedzenia spadku

Jak sformułować wniosek o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie. Osoba , która zasiedziała nieruchomość nie żyje. My jako spadkobiercy, mamy już stwierdzenie nabycia spadku. W jaki (...)

Spadek a zasiedzenie nieruchomości

Spadek a zasiedzenie nieruchomości

W roku 1987 przeprowadziłam się wraz z synem do mieszkania komunalnego którego głównym najemcą była moja mama(wcześniej zajmowałam mieszkanie służbowe, które zdałam po przeprowadzce). W okresie (...)

Darowizna a zachowek

Darowizna a zachowek

W latach 80 po śmierci mojego dziadka odbyło się posiedzenie sądu. Sąd stwierdził że prawo do spadku nabyli na mocy ustawy : a)do domu moja babcia, mój tata oraz brat taty i siostra taty, b) do (...)

Czy sąsiad może zasiedzieć moją działkę?

Czy sąsiad może zasiedzieć moją działkę?

Witam, w spadku odziedziczyłam działkę na której nic nie ma. Jak na razie jest ona udostępniona sąsiadowi żeby mógł tam składać piasek. Moje pytanie tyczy czy sąsiad może po 10 latach zasiedzieć (...)

Zasiedzenie własności nieruchomości

Zasiedzenie własności nieruchomości

Czym jest zasiedzenie własności nieruchomości? Ile trwa zasiedzenie własności nieruchomości? Jakie są przesłanki? Czym jest dobra wiara? Na wstępie wypada zaznaczyć, że zasiedzenie jest instytucją, (...)

Zasiedzenie we współwłasności

Zasiedzenie we współwłasności

W 1997 r. został podpisany akt notarialny przekazujący grunt pod budynkiem w użytkowanie wieczyste. Od 1998 r. toczy się sprawa o zniesienie współwłasności nieruchomości. Od 30 lat w mieszkaniu (...)

Zgodny wniosek o sądowy dział spadku

Zgodny wniosek o sądowy dział spadku

Razem z mamą i siostrą oddziedziczyłem spadek po ojcu. Głównym (ale nie jedynym) składnikiem spadku jest udział w nieruchomości rolnej, który ojciec otrzymał kiedyś po dziadkach. Ojciec pozostawił (...)

Postępowanie o dział spadku a podział quod ad usum

Postępowanie o dział spadku a podział quod ad usum

Spadek nabyło w częściach idealnych (po1/4) czworo spadkobierców - druga żona zmarłego oraz troje jego dzieci z pierwszego małżeństwa. W skład masy spadkowej wchodzi dom jednorodzinny, którego (...)

Zbycie składników spadku przed działem spadku

Zbycie składników spadku przed działem spadku

Moja mama, brat i ja odziedziczyliśmy nieruchomość wszyscy po 1/3. Składamy teraz wniosek o dział spadku, w którym dzielimy się innymi rzeczami wchodzącymi w skład spadku, ale udziały w nieruchomości (...)

Dział spadku i darowizna

Dział spadku i darowizna

Wnoszę wniosek do Sądu o dział spadku po moim ojcu zmarłym 1987 roku. Otwarcie spadku nastąpiło sądownie i każdy z rodzeństwa ma prawomocne orzeczenie o nabyciu spadku, gdzie jest wyszczególnione, (...)

Stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku

Stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku

Małżonkowie wyjechali kilkanaście lat temu do USA, gdzie przebywali na podstawie zielonej karty. Kilka lat temu mąż zmarł w USA i tam został pochowany. Małżonkowie posiadali 3 wspólnych dzieci (...)

Spłacanie kredytów po zmarłym ojcu

Spłacanie kredytów po zmarłym ojcu

Mój ojciec wyprowadził się od mamy 7 lat temu. Zaraz po jego odejściu mama wystąpiła do sądu o rozdzielność majątkową. Rozwodu nie mieli. Ojciec kupił sobie mieszkanie i zamieszkał z konkubiną, (...)

Odrzucenie spadku obciążonego długami przez kuzyna.

Odrzucenie spadku obciążonego długami przez kuzyna.

Zmarł mój kuzyn, pozostawiając po sobie dość spore długi. Wszyscy najbliżsi odrzucili spadek, po to właśnie by dług nie spał na nich. Moje pytanie tyczy się tego, czy w tej sytuacji istnieje (...)

Odpowiedzialność za długi po zmarłych rodzicach

Odpowiedzialność za długi po zmarłych rodzicach

W tym miesiącu zmarła moja matka, która ma niespłacone kredyty oraz zadłużenie w rachunku oszczędnościowo - rozliczeniowym. Część kredytów nie jest objęta ubezpieczeniem od śmierci kredytobiorcy. (...)

Odpowiedzialność za długi spadkowe

Odpowiedzialność za długi spadkowe

Chodzi mi o sytuację, gdy spadkodawca zmarł dawno (ponad 6 mies. temu), nie ma testamentu, więc dziedziczenie ustawowe, co spadkobierca ustawowy może zrobić? Jeśli przyjmie spadek, odpowiada całym (...)

Zrzeczenie się spadku bez formy aktu notarialnego

Zrzeczenie się spadku bez formy aktu notarialnego

Właścicielami nieruchomości we wschodniej Polsce (działki) było małżeństwo X i Y. Oboje nie żyją już od wielu lat (zmarli krótko po wojnie). Postępowania spadkowego nie przeprowadzono. Ich (...)

Jak przygotować się do zakupu mieszkania z licytacji komorniczej?

Jak przygotować się do zakupu mieszkania z licytacji komorniczej?

Witam serdecznie, chcę zakupić mieszkanie z licytacji komorniczej. Nie ukrywam że natrafiłem na naprawdę ciekawą ofertę i chciałbym jak najszybciej stać się jej właścicielem. Dlatego pisze (...)

Zbycie prawa użytkowania wieczystego

Zbycie prawa użytkowania wieczystego

Pracuję w sp. z o.o., która jest własnością gminy. Gmina jest właścicielem nieruchomości wraz z budynkami, które nasza spółka użytkuje na mocy użytkowania wieczystego. Spółka chciałaby (...)

Obciążenie nieruchomości prawem dożywocia

Obciążenie nieruchomości prawem dożywocia

W księdze wieczystej, pod jednym numerem znajduje się kilka działek. Na jednej z nich (z zabudową mieszkalną) jest ustanowiona dożywotnia służebność (zamieszkanie w domu i użytkowanie działki (...)

Wykup nieruchomości od Urzędu Miasta

Wykup nieruchomości od Urzędu Miasta

Prowadzimy działalność gospodarczą w obiektach dzierżawionych od Urzędu Miasta. Nieruchomość była zabudowana (budynki w bardzo złym stanie zgodnie z protokołem przekazania) przez ostatnie 15 (...)

Odwołanie w czasie zwolnienia lekarskiego

Odwołanie w czasie zwolnienia lekarskiego

Stosunek pracy nawiązany na podstawie powołania został rozwiązany na skutek odwołania ze stanowiska. Stosunek pracy został rozwiązany po okresie wypowiedzenia umowy. Pracodawca odwołując ze stanowiska (...)

Mienie przesiedleńcze z Norwegii

Mienie przesiedleńcze z Norwegii

Moja żona jest obywatelką Norwegii mieszka tam i pracuje, ja jestem obywatelem RP i stały meldunek mam w Polsce; małżeństwem jesteśmy od 5 lat. Chciałbym sprowadzić samochód zarejestrowany tam (...)

Zasiłek przedemerytalny przy skróconym okresie wypowiedzenia?

Zasiłek przedemerytalny przy skróconym okresie wypowiedzenia?

Mam 51 lat. Po 30 latach pracy rozwiązano ze mną umowę o pracę z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy. Okres wypowiedzenia skrócono z 3 miesięcy do 1 miesiąca za porozumieniem stron. (...)

Staż zakładowy a okres wypowiedzenia

Staż zakładowy a okres wypowiedzenia

Witam. Pracuję w pewnej prywatnej firmie od 01.11.2007r. Posiadam umowę o pracę na czas nieokreślony (od kwietnia `10 na stanowisku kierowniczym) i interesuje mnie sytuacja w której wręczam wypowiedzenie (...)

Wyliczenie kapitału początkowego

Wyliczenie kapitału początkowego

Mój problem dotyczy jedynie tego, że 1993 rok był okresem nieprzerwanych studiów dziennych i jako taki powinien być liczony w całym okresie jako nieskładkowy. W moim przypadku okres nieskładkowy, (...)

Warunkowe zwolnienie a łączenie wyroków

Warunkowe zwolnienie a łączenie wyroków

Moja mama znajduje się w więzieniu, ma wyrok 6 miesięcy za przestępstwo z art. 278 par. 1 KK. Wyrok był zawieszony na nie wiem ile, podejrzewam, że na 3 lata. W tym czasie dostała drugi wyrok art. (...)

Rozwód w UE

Rozwód w UE

Z powodu ciężkiego stanu zdrowia i niemożności życia z mężem dłużej wyjechałam z Polski. Mąż podał o rozwód, ale ja nie jestem w stanie przyjechać do Polski. Poruszam się na wózku. Czy (...)

Definicja sądu pierwszej i drugiej instancji

Definicja sądu pierwszej i drugiej instancji

Co oznacza stwierdzenie \"sąd pierwszej instancji\" a co \"sąd drugiej instancji\"? Czy ma to jakiś związek z sądem rejonowym i okręgowym? Są to pojęcia wprowadzone przez ustawodawcę. Oczywiście (...)

Wniosek o uzupełnienie postanowienia sądu

Wniosek o uzupełnienie postanowienia sądu

Przed Sądem Rejonowym zakończyło się postępowanie o zniesienie współwłasności. Poza wnioskodawcą w postępowaniu brało udział jeszcze dwóch uczestników. We wszystkich sprawach poza jedną (...)

FORUM PRAWNE

przerwanie zasiedzenia / art. 123 kc - post. spadkowe vs dział spadku

przerwanie zasiedzenia / art. 123 kc - post. spadkowe vs dział spadku Czy przerwanie zasiedzenia nieruchomości prowadzonego przez jednego ze spadkobierców następuje gdy w międzyczasie (chodzi o okres (...)

Darowizna

Darowizna Mam otrzymac mieszkanie wlasnosciowe - darowizna, trzecia grupa podatkowa (darczynca zyje i nadal w nim bedzie mieszkac). Jakich kosztow moge sie spodzieawac i jak ich uniknac. (Piotr) Podatek (...)

Zasiedzenie

Zasiedzenie Na zasadzie umowy ustnej (w zamian za pralkę, lodówkę itp. w latach 82 ) przez 18 lat uzytkujemy wjazd, gdzie 3/4 ziemi i jest wlasnością sąsiada. Teraz po zmodernizowaniu wjazdu (brama (...)

spadek po mamie

spadek po mamie Sprawa dotyczy spadku po mamie. Przedstawię sytuację Mama rok temu umarła na skutek wypadku samochodowego i zostawiła po sobie działkę. Działka była po pół własnością jej i (...)

sprawa spadkowa

sprawa spadkowa Moze ktos sie orientuje w takiej sprawie. Umiera maz i ojciec 3 dzieci, nie zostawia testamentu. Spadkobiercy dziedzicza zgodzie z prawem. Najwieksza czesc majatku ma oczywscie zona. Sprawa (...)

ODSZKODOWANIE za słup / linia energetyczna na działce

ODSZKODOWANIE za słup / linia energetyczna na działce Wysokie ODSZKODOWANIA (do 10 lat wstecz) za bezumowne korzystanie z mienia, czyli zajęcia terenu pod sieci energetyczne (np. przewody biegnące (...)

Wniosek o zasiedzenie

Wniosek o zasiedzenie Witam,razem z żoną zbudowaliśmy dom na działce, na której wychowała się mama żony. Ona też opłacała podatek od tej działki. Teraz brat mojej teściowej, który też tam (...)

Służebność

Służebność Witam! Mam takie pytanie otóż 1,20 cm domu sąsiadów stoi w mojej działce gdyż kiedyś tak pozwolił mój dziadek gdyż sąsiedzi są bliską rodziną.Było to tylko uzgodnione ustnie (...)

Opłata skarbowa a dział spadku

Opłata skarbowa a dział spadku Witam spadkobiercy przyjęli spadek u notariusza , który poinformował ze dział spadku może nastąpić u niego dopiero po rozliczeniu się z Urzędem Skarbowym i otrzymaniu (...)

sprawa o sądowy dział spadku

sprawa o sądowy dział spadku Chcę wnieść wniosek o sądowy dził spadku po babci i po dziadku, spadkobiercami jest łącznie 8 osób, część z nich zgadza się zrzec swojej części ze spłatą (...)

Komu z tgrzech spadkobierców przypadnie własnościowy lokal mieszkaniowy ??

Komu z tgrzech spadkobierców przypadnie własnościowy lokal mieszkaniowy ?? Witam, chciałbym się poradzić odnośnie prawa spadkowego. Jak to jest dokładnie z podziałem mieszkania własnościowego (...)

CZY JEST TO MOŻLIWE....

CZY JEST TO MOŻLIWE.... Zona tak umilała mi życie że dla świetego spokoju wyprowadziłem się. Teraz jestem w trakcie sprawy rozwodowej.Czy jest możliwe aby żona mogła wyeksmitowac mnie z naszego (...)

spadek

spadek mam pytanie moja mama zmarła i przeprowadzili podział majatku tylko adwokat tak zatail i podstawił świadkow ze to było gospodarstwo rolne na ktorym mama nie pracowała i całośc nalezy sie (...)

Odrzucenie spadku

Odrzucenie spadku Witam, kilka lat temu zmarł mi ojciec. Byłam zmuszona odrzucić spadek po nim, gdyż musiałabym spłacać jego długi. Ostatnio zmarła moja babcia - mama ojca. W spadku zostawiła (...)

Spadek z długami

Spadek z długami Witam mam na imię Mirek. Mam żonę i dwójkę nieletnich dzieci. Mam również dwóch braci, z których jeden ma żonę i dwójkę nieletnich dzieci a drugi jest żonaty i nie ma dzieci. (...)

SPADEK PO BABCI

SPADEK PO BABCI Mam kilka pytań odnośnie spadku po babci.Moja Babcia zmarła niedawno i miała dwie córki (moją mamę i ciotkę).Moja mama zmarła 15lat temu.Żyje jeszcze dziadek(mąż babci).Pytanie (...)

Nieruchomość

Nieruchomość Czy należy pozwolenie,żeby cudzoziemcowi podarowały ziemię w Polsce ?

Czy da się uchronić przed czyhającym zasiedzeniem ?

Czy da się uchronić przed czyhającym zasiedzeniem ? Witam zapomniałem się zapytać jak uchronić się przed zakupem nieruchomości aby nie zostać z niczym mianowicie jest taka sprawa że kupuje nieruchomość (...)

podział majątku i co dalej

podział majątku i co dalej Witam Od 5 lat jestem po rozwodzie niestety relacje z byłym mężem są złe... Po czterech latach w końcu zakończyła się sprawa o podział majątku, w której były mąż (...)

Spadek - nieruchomość

Spadek - nieruchomość Szanowny Panie, szanowna Pani, niestety mój ojciec zmarł i potrzebne jest uregulowanie spraw spadkowych. Czy mogę liczyć na krótką poradę? Mama z tatą byli małżeństwem (...)

Porady prawne