Rabaty i marże

Uwaga stan prawny: do 31.12.2011

W prawie polskim obowiązuje tzw. zasada swobody kontraktowania, która oznacza w szczególności, że strony zawieranej umowy (w tym umowy sprzedaży) mogą swobodnie kształtować postanowienia wiążącego ich zobowiązania umownego. Jednakże jego treść lub cel nie może sprzeciwiać się właściwości stosunku prawnego, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Zatem w umowie sprzedaży strony mogą swobodnie kształtować wysokość ceny, byleby nie naruszało to w szczególności obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Takie przepisy zostały zawarte zwłaszcza w ustawie o cenach i aktach wykonawczych do tej ustawy. Przewidują one istnienie cen urzędowych i marż handlowych urzędowych. Powyższe przepisy obejmują zakresem przedmiotowym także środki farmaceutyczne i materiały medyczne.

Porady prawne

Co to jest cena urzędowa, marża urzędowa i rabat?

Ustawa o cenach wyraźnie odróżnia następujące pojęcia: cena, cena urzędowa, marża handlowa i marża handlowa urzędowa.

Cena to wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę.

Cena urzędowa to cena ustalona w rozporządzeniu wydanym przez właściwy organ administracji rządowej lub w uchwale wydanej przez organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

Marża handlowa stanowi różnicę między ceną płaconą przez kupującego a ceną uprzednio zapłaconą przez przedsiębiorcę, wynikającą z kosztów i zysku przedsiębiorcy.

Marża handlowa urzędowa to marża handlowa ustalona w rozporządzeniu wydanym przez właściwy organ administracji rządowej lub w uchwale wydanej przez organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

Ceny urzędowe i marże handlowe urzędowe mają charakter cen i marż handlowych maksymalnych, chyba że organ administracji publicznej, w przepisach wydanych na podstawie ustawy, ustali inaczej. Ustawa nie reguluje zagadnienia rabatów, czyli zniżek od wyznaczonej ceny towaru.

Czy leki i materiały medyczne mają ustalone marże handlowe urzędowe?

Obecnie w prawie polskim nie obowiązują już przepisy, które przewidywałyby marże handlowe urzędowe na leki i materiały medyczne.

Na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy o cenach z 1982 r. wydane zostało rozporządzenie z dnia 31 marca 2000 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen w obrocie importowanymi lekami gotowymi, surowicami i szczepionkami oraz środkami antykoncepcyjnymi. Zostało ono uchylone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego jako niezgodne z Konstytucją.

Czy apteka może zwiększyć marżę handlową przy sprzedaży leku, gdy otrzymała na niego rabat od hurtowni?

Obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują w tym zakresie żadnych ograniczeń. Jedynym ograniczeniem jest cena urzędowa, która nie może zostać przekroczona przy sprzedaży środków farmaceutycznych i materiałów medycznych. A zatem w sytuacji, gdy przedsiębiorca prowadzący aptekę, nabywając w hurtowni lek (na który obowiązuje cena urzędowa) uzyskał na niego rabat, może sprzedając ten lek w aptece ustalić marżę handlową w takiej wysokości, by nie przekraczała ceny urzędowej jako maksymalnej ceny sprzedaży leku. Innymi słowy cena leku w aptece nie musi być niższa o wartość rabatu uzyskanego w hurtowni.

Czy leki objęte cenami urzędowymi można sprzedawać z rabatem?

Cena urzędowa jest ceną maksymalną. Podmiot prowadzący aptekę nie może sprzedawać leku po cenie wyższej niż ustalona w przepisach prawa. Celem takiej regulacji jest zapewnienie pacjentom powszechnego dostępu do środków farmaceutycznych i materiałów medycznych.

Porady prawne

Masz inne pytanie do prawnika?

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Zapytaj prawnika