Charakter testamentu holograficznego

Pytanie:

Jaki charakter ma testament holograficzny, o którym mowa w przepisach Kodeksu cywilnego?

Masz inne pytanie do prawnika?

6.1.2011

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Odpowiedź prawnika: Charakter testamentu holograficznego

Testament własnoręczny (holograficzny). Forma testamentu jest formą ad solemnitatem, oznacza to, iż jakiekolwiek uchybienia przepisom regulującym formę powodują w zasadzie nieważność sporządzonego testamentu. Przy czym, decydujące znaczenie ma stan istniejący w chwili sporządzania testamentu. Późniejsze zmiany stanu prawnego nie mają wpływu na ważność sporządzonego testamentu. Testament własnoręczny to najprostsza forma testamentu. Testament ten nie wymaga dla swej ważności obecności świadków, ponadto spadkodawca może zachować w tajemnicy zarówno fakt sporządzenia testamentu, jak i jego treść. Konieczność własnoręcznego spisania całego testamentu ma na celu umożliwienie testatorowi swobodnego rozrządzenia swym majątkiem na wypadek śmierci oraz zapewnienie autentyczności testamentu. Sfałszowanie bowiem całego pisma jest znacznie trudniejsze niż sfałszowanie samego podpisu. Tak więc, wyłączone jest posługiwanie się urządzeniami utrwalającymi pismo w sposób mechaniczny (np. maszyną do pisania, drukarką komputerową). Posłużenie się jakimikolwiek urządzeniami, a także spisanie woli spadkodawcy przez inną osobę, uniemożliwia osiągnięcie tego celu. Sam rodzaj pisma, jego forma, a także język, w jakim testament został sporządzony, nie wpływają na ważność testamentu. Niezbędne jest jedynie, aby spadkodawca, jeżeli sporządził testament w języku obcym, znał ten język. Pismo własnoręczne testatora, ale całkowicie nieczytelne, pociąga za sobą bezskuteczność testamentu. Testament nie może wywrzeć skutków prawnych, gdyż wola testatora, mimo że spisana przez niego pismem ręcznym, jest całkowicie niepoznawalna dla innych osób.

Porady prawne

Nie ma znaczenia, na jakim materiale zostało utrwalone pismo spadkodawcy ani też, jakie narzędzie zostało do tego użyte. Ważny jest zatem testament napisany ołówkiem, tuszem czy piórem na papierze. Testament napisany na kilku kartkach może zawierać tylko jedną datę i podpis. Pomiędzy kartkami powinna jednak istnieć więź materialna (ciągła numeracja lub odpowiednia wzmianka, identyczność materiału) oraz więź intelektualna (kontynuowana myśl, dalszy ciąg zdania). W trakcie sporządzania testamentu spadkodawca może przekreślać wyrazy, części zdań, zdania lub całe fragmenty już napisanego tekstu. Należy je wówczas uważać za nienapisane. Spadkodawca może także przed podpisaniem testamentu czynić zmiany i uzupełnienia dokonanych rozrządzeń. Nie uchybia to przepisom o formie (por. orz. SN z 13 stycznia 1956 r., 4 CR 20/56, Lexpolonica nr 384524, OSN 1957, nr 3, poz. 75, które zachowało aktualność). Ustawa nie wskazuje, w jakim miejscu testamentu powinien znajdować się podpis spadkodawcy. Jednakże funkcje, jakie podpis spełnia, pozwalają przyjąć, że powinien on znaleźć się pod dokonanymi rozrządzeniami. Praktyka wskazuje, że testament holograficzny należy do dokumentów o zagrożonej autentyczności. W razie powstania wątpliwości co do autentyczności testamentu holograficznego, sąd powinien powołać biegłego pismoznawcę. Wprawdzie Kodeks postępowania cywilnego pozostawia w tym zakresie decyzję sędziemu (art. 254 § 1 i art. 278 § 1 k.p.c.), ale w praktyce dokonanie ekspertyzy pismoznawczej wymaga rozległej wiedzy specjalistycznej. Sąd z reguły taką wiedzą nie dysponuje i dlatego należy postulować, aby uzyskano opinię fachowca. Może się zdarzyć, że prawidłowo sporządzony testament ulegnie przypadkowemu zniszczeniu lub zaginie. W takich sytuacjach sąd spadku ustala na podstawie wszelkich środków dowodowych fakt sporządzenia testamentu w przepisanej prawem formie oraz jego treść. Ustalenie takie stanowi przesłankę określenia kręgu spadkobierców w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku oraz w postępowaniu o uchylenie lub zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (por. Skowrońska-Bocian Elżbieta - Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga czwarta. Spadki. Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie IX) ss. 328).

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Jak odwołać testament?

Jak odwołać testament?

Jakie są skutki odwołania testamentu? Testament jest odwołalny. Spadkodawca może więc w każdej chwili go odwołać lub zmienić - w całości lub w części - oczywiście przed swoją śmiercią. Spadkodawca swoim oświadczeniem może więc doprowadzić do tego, że sporządzony wcześniej (...)

Testament - Jak sporządzić ważny testament? Kilka uwag o formie

Testament - Jak sporządzić ważny testament? Kilka uwag o formie

Rola testamentów w życiu społecznym, zwłaszcza ze względu na funkcję regulującą stosunki majątkowe, jest nie do przeceniania, dlatego ważkim problemem dla ustawodawcy pozostaje określenie ram, wewnątrz których testatorzy (sporządzający testamenty) mogą się swobodnie poruszać. (...)

Uznanie spadkobiercy za osobę niegodną dziedziczenia

Uznanie spadkobiercy za osobę niegodną dziedziczenia

  Kto może być uznany za spadkobiercę niegodnego dziedziczenia? Niegodnym może być uznany każdy spadkobierca - czy to powołany na mocy testamentu, czy ustawy. Często bowiem zdarza się, że sam spadkodawca nie zdaje sobie sprawy z określonych zdarzeń, które powinny eliminować daną (...)

Kto może być niegodny dziedziczenia?

Kto może być niegodny dziedziczenia?

Niegodność dziedziczenia jest instytucją prawa spadkowego unormowaną w art. 928 Kodeksu cywilnego. Jej celem jest pozbawienie prawa do dziedziczenia spadkobierców, którzy dopuścili się względem spadkodawcy czynów niegodziwych, powszechnie uznawanych za naganne i zawinionych. (...)

Co sąd bada w sprawie o wydanie zaświadczenia wykonawcy testamentu

Co sąd bada w sprawie o wydanie zaświadczenia wykonawcy testamentu

Wnioskodawca domagał się wydania mu zaświadczenia o powołaniu go na wykonawcę testamentu. Sąd Rejonowy odmówił wnioskowi, bowiem toczyło się postępowanie o stwierdzenia nabycia spadku, w trakcie którego zakwestionowana została ważność testamentu. Wnioskodawca zażalił się (...)

Czym jest testament? Wiadomości ogólne

Czym jest testament? Wiadomości ogólne

Na wstępie należy zaznaczyć, iż w polskiej terminologii prawa termin „testament” występuje w dwóch znaczeniach. Po pierwsze, rozumiany jest jako czynność prawna o określonych cechach (o czym niżej). Po drugie, testamentem nazywany jest także dokument, obejmujący treścią (...)

Kiedy przedawnia się roszczenie o zachowek? Przykłady praktyczne liczenia terminu.

Kiedy przedawnia się roszczenie o zachowek? Przykłady praktyczne liczenia terminu.

Podstawową zasadą prawa spadkowego jest swoboda testowania. W oparciu o nią spadkodawca może ustanowić spadkobiercą całego swojego majątku osobę także spoza kręgu najbliższych krewnych. Pojawia się więc niebezpieczeństwo, że spadkodawca sporządzi testament, na podstawie którego (...)

Wydziedziczenie - W jaki sposób dokonać wydziedziczenia?

Wydziedziczenie - W jaki sposób dokonać wydziedziczenia?

Na czym polega wydziedziczenie? Potoczna intuicja łączy termin wydziedziczenie z pozbawieniem uprawnionego możliwości spadkobrania poprzez albo powołanie innych spadkobierców, albo sporządzenie testamentu negatywnego (testament negatywny nie powołuje nikogo do spadku, wskazuje natomiast, (...)

Czym jest spadek - czyli co możesz odziedziczyć?

Czym jest spadek - czyli co możesz odziedziczyć?

Pod pojęciem spadku kryje się ogół praw i obowiązków zmarłego, które przechodzą na spadkobierców w drodze spadkobrania. Nie należą jednak do spadku praw i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego, jak również prawa, które z chwilą śmierci spadkodawcy (...)

Zasady dziedziczenia w przypadku adopcji

Zasady dziedziczenia w przypadku adopcji

  Zarówno przysposobiony, jak i przysposabiający, mają prawo do dokonywania swobodnych rozrządzeń w drodze testamentu. Natomiast przepisy różnicują sytuację dziedziczenia ustawowego miedzy przysposobionym (czyli adoptowanym) a przysposabiającym (adoptującym) - do którego (...)

Notarialny akt poświadczenia dziedziczenia

Notarialny akt poświadczenia dziedziczenia

Akt poświadczenia dziedziczenia - czyli co? Notariusz m.in. może sporządzać akty poświadczenia dziedziczenia. Akt poświadczenia dziedziczenia to dokument sporządzony przez notariusza stanowiący wskazanie spadkobierców danego spadkodawcy i przysługujących (...)

Zrzeczenie się spadku - Gdy nie chcesz po kimś dziedziczyć

Zrzeczenie się spadku - Gdy nie chcesz po kimś dziedziczyć

Zgodnie z obowiązującym prawem spadkowym, jeżeli spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu to w momencie otwarcia spadku (czyli śmierci spadkodawcy) obowiązują przepisy ustawowe dotyczące dziedziczenia. Zawieranie jakichkolwiek umów zarówno przed, jak i po śmierci spadkodawcy (...)

Prawo spadkowe - co reguluje prawo spadkowe?

Prawo spadkowe - co reguluje prawo spadkowe?

Co określamy mianem "prawo spadkowe"? Prawo spadkowe jest częścią prawa cywilnego. Jego normy są wyodrębnione w osobnej księdze k.c. na podstawie kryterium: normowania skutków prawnych śmierci człowieka (osoby fizycznej) jako podmiotu praw i obowiązków majątkowych w dziedzinie (...)

Polecenie w testamencie - co to takiego?

Polecenie w testamencie - co to takiego?

Dziedziczenie według testamentu charakteryzuje się możnością takiego ukształtowania porządku spadkowego, który możliwie najwierniej odda wolę spadkodawcy. Testatorowi w celu realizacji swej ostatniej woli ustawa przydaje szereg instrumentów, korzystając z których, może (...)

Taksa notarialna - aktualne stawki 2018

Taksa notarialna - aktualne stawki 2018

Taksa notarialna to maksymalna wysokość opłaty pobieranej przez notariusza za dokonanie określonej czynności notarialnej. Stawki taksy ustalane są drogą rozporządzenia przez ministra i obowiązują na terenie całego kraju.  Opłaty notarialne zróżnicowane są w zależności (...)

Dziedziczenie ustawowe, czyli kto i w jaki sposób dziedziczy po zmarłym?

Dziedziczenie ustawowe, czyli kto i w jaki sposób dziedziczy po zmarłym?

Kiedy następuje dziedziczenie ustawowe? Dziedziczenie ustawowe ma miejsce w sytuacji gdy, spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu oraz gdy osoby powołane do spadku nie chcą lub nie mogą być spadkobiercami (bo np. zmarły przed otwarciem spadku). W razie powołania spadkobierców w (...)

Sukcesja firm jednoosobowych

Sukcesja firm jednoosobowych

Co przewiduje ustawa o zarządzie sukcesyjnym w firmach jednoosobowych? Nowe przepisy wychodzą naprzeciw potrzebom tzw. firm jednoosobowych, które stanowią ogromną większość polskich przedsiębiorstw. Dzięki tym rozwiązaniom, w przypadku śmierci przedsiębiorcy, jego firma będzie mogła (...)

Odrzucenie spadku - Kiedy można i jak odrzucić spadek?

Odrzucenie spadku - Kiedy można i jak odrzucić spadek?

Jakie skutki powoduje oświadczenie o odrzuceniu spadku? Jeżeli zostanie złożone oświadczenie o odrzuceniu spadku przez spadkobiercę, to od tego momentu traci on prawa i obowiązki wchodzące w skład spadku. Jest traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku. Taka sytuacja pociąga za sobą (...)

Nabywanie nieruchomości, udziałów i akcji przez cudzoziemców

Nabywanie nieruchomości, udziałów i akcji przez cudzoziemców

Jakie są zasady nabywania przez cudzoziemców nieruchomości, udziałów i akcji? Nabycie przez cudzoziemca prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz nabycie lub objęcie przez cudzoziemca udziałów czy akcji w spółkach handlowych z siedzibą (...)

Jak obliczyć wysokość zachowku?

Jak obliczyć wysokość zachowku?

Prawo spadkowe wyposaża określone osoby (zstępnych, małżonka i w zasadzie rodziców spadkodawcy) w instrument, umożliwiający uzyskanie należnej im części spadku w sytuacji, gdy testator rozrządził swoim mieniem z pominięciem tychże osób. Instrumentem tym jest roszczenie z tytułu (...)

Zapis w testamencie - co to takiego?

Zapis w testamencie - co to takiego?

  W myśl polskiego prawa spadkowego spadek może zostać odziedziczony bądź w drodze spadkobrania ustawowego (tzn. wg kolejności wyznaczonej przez ustawę), bądź w drodze spadkobrania testamentowego (tj. wtedy, gdy spadkodawca pozostawi ważny testament). W przypadku testamentu każdy musi (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Ważność testamentu a podpis

Ważność testamentu a podpis

Czy testator w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego mógł podpisać testament swoim nazwiskiem, a obok niego użyć swojego drugiego imienia z dowodu osobistego? Czy sąd będzie badał (...)

Testament własnoręczny

Testament własnoręczny

Napisałem testament w którym typuję syna,córkę oraz narzeczoną jako spadkobiercę po sprzedaży nieruchomości jakie posiadam. Wyszczególniam każdemu z osobna co ma otrzymać lecz wykonawcą testamentu (...)

Ważność testamentu zwykłego

Ważność testamentu zwykłego

Jakie są wymogi ważności testamentu zwykłego? Do ważności testamentu holograficznego (własnoręcznego) -z formalnego punktu widzenia -wymagane jest spełnienie następujących przesłanek (warunków (...)

Nieważność testamentu własnoręcznego

Nieważność testamentu własnoręcznego

W testamencie złożonym w sądzie występują nastepujące zastrzeżenia: - data sporzadzenia testamentu została dopisana (wyraźnie większe cyfry w dacie) - słowa"Mój testament" dopisane nad datą (...)

Miejsce złożenia testamentu

Miejsce złożenia testamentu

Brat sporządził testament u notariusza, u siebie zachował 1 egzemplarz. Jak dotrzeć do testamentu w razie śmierci brata (o ile posiadany uległ zniszczeniu)? Jak dowiedzieć się, u którego notariusza (...)

Dozwolone formy sporządzenia testamentu

Dozwolone formy sporządzenia testamentu

W grudniu 2003 r. spisany został testament moich dziadków u notariusza. Oboje zrzekli się swojego majątku w postaci 3-pokojowego mieszkania na korzyść jednego w przypadku śmierci drugiego, na korzyść (...)

Spadek po matce

Spadek po matce

Moja matka rozwiodła się z moim ojcem, gdy miałem 7 lat. Mój ojciec od 13 lat nie żyje. Później moja matka wyszła za mąż po raz drugi, zmieniła nazwisko i z drugim mężem zadłużyła się (...)

Odrzucenie spadku przez spadkobiercę z testamentu

Odrzucenie spadku przez spadkobiercę z testamentu

Jakie mogą być konsekwencje nieujawnienia testamentu notarialnego za zgodą wszystkich spadkobierców) tak, aby doszło do dziedziczenia na mocy ustawy? Spadkobierca testamentowy nie jest zainteresowany (...)

Testament notarialny

Testament notarialny

Testament został spisany u notariusza. Gdzie przechowywany jest oryginał takiego testamentu? Oryginał testamentu notarialnego pozostawiany jest w Kancelarii notariusza, który sporządził testament. (...)

Wydziedziczenie dzieci

Wydziedziczenie dzieci

Chcę przekazać swój udział w domu mojemu bratankowi w drodze darowizny za opiekę. Mam dwoje dzieci, które się mną nie interesują (nie znam nawet wnuków) i nie chcę by kiedyś po mojej śmierci (...)

Charakter prawny orzeczenia dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku

Charakter prawny orzeczenia dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku

Jaki charakter prawny ma orzeczenie sądu, dotyczące stwierdzenia nabycia spadku? Sąd spadku z urzędu bada, kto jest spadkobiercą. W szczególności bada, czy spadkobierca pozostawił testament (...)

Jak zabezpieczyć się przed długami ojca?

Jak zabezpieczyć się przed długami ojca?

Mój ojciec nagminnie sięga po kredyty. Ze względu na wysoką posadę jaką posiada, banki bardzo chętnie przyznawały mu pożyczki. Obawiamy się że w końcu jego zadłużenie przewyższy jego możliwości (...)

Dziedziczenie roszczeń majątkowych

Dziedziczenie roszczeń majątkowych

Mój dziadek był właścicielem ziemskim. Na mocy dekretu o reformie rolnej jego majątek skonfiskowano (dwór, park, zabudowania gospodarcze i ok.500 ha ziemi wraz z lasami). Dziadek zmarł pod koniec (...)

Odpowiedzialność za długi spadkowe a staranność

Odpowiedzialność za długi spadkowe a staranność

Po śmierci mojej krewnej jej bratanek wystąpił do sądu o nabycie spadku, jako jeden ze spadkobierców ustawowych. Okazało się jednak, że w testamencie zmarła całość majątku przepisała na moją (...)

Ogólne zasady dziedziczenia

Ogólne zasady dziedziczenia

Jakie są ogólne zasady dziedziczenia? Spadek jest to ogół praw i obowiązków należących do spadkodawcy. W jego skład wchodzą nie tylko prawa i obowiązki, ale także ekspektatywy (...)

FORUM PRAWNE

spadek

spadek mam pytanie moja mama zmarła i przeprowadzili podział majatku tylko adwokat tak zatail i podstawił świadkow ze to było gospodarstwo rolne na ktorym mama nie pracowała i całośc nalezy sie (...)

Państwo prawa?

Państwo prawa? Proszę opomoc w sprawie fałszerstwa testamentu biegły grafolog wydał 2 opinie różniące się o 180stopni czy kwestionować iż biegły w moim mniemaniu stracił wiarygodność (...)

TESTAMENT USTNY

TESTAMENT USTNY Poszukuję kontaktu z osobami, które stanęly przed problemem wydziedziczenia na podstawie testamentu ustnego ustny testament to pole do manipulacji, zmiany k.c. powinny dotyczyc zlikwidowanie (...)

Sprzedaż odziedziczonego mieszkania

Sprzedaż odziedziczonego mieszkania Proszę o poradę. W czerwcu zmarł nasz ojciec. Wcześniej w listopadzie mama. Zostało po nich mieszkanie spółdzielcze własnościowe. Nie zostawili testamentu, (...)

umowa dożywocia - sprzedaż domu

umowa dożywocia - sprzedaż domu Witam Posiadam nieruchomość (dom z kawałkiem działki), która dostałem na podstawie umowy dożywocia. Opłacam wszystkie świadczenia za ten dom, natomiast osoba (...)

Podział majątku

Podział majątku Komu należy się dom wybudowany na działce nalężącej do jednego ze współmałżonków (niezamieszkały). Jak spłacić drugą stronę stronę wg czego? Nakładów, aktualnej wartości? (...)

Spadek

Spadek Witam serdecznie . Moja mama zmarła i zostawiła testament .Testament jest napisany na zwykłej kartce papieru pokreślony poprawiany. Charakter pisam jest podobny aczkolwiek rózny>Zostałęm (...)

Co to jest konkubinat?

Co to jest konkubinat? Witam na fali ostatnich wydarzeń w sejmie doszło do mnie że tak de facto pozostaje ze swoją dziewczyną w konkubinacie. No to ani zaręczeni nie jesteśmy, ani cywilnego nie (...)

problem ze spadkiem

problem ze spadkiem WITAM Mój dziadek zmarł kilka lat temu, pozostawił testament (własnoręcznie pisany)w którym pozostawia swoje mieszkanie (45m2, w bloku, własnościowe) mi czyli jego wnuczkowi. (...)

Komu mieszkanie po śmierci męża?

Komu mieszkanie po śmierci męża? Niedawno zmarł mój mąż. Zamieszkiwałam z nim w mieszkaniu spółdzielczym, lokatorskim zapisanym na jego nazwisko, mąż był głównym lokatorem. Po prostu sytuacja (...)

Zasiedzenie

Zasiedzenie Na zasadzie umowy ustnej (w zamian za pralkę, lodówkę itp. w latach 82 ) przez 18 lat uzytkujemy wjazd, gdzie 3/4 ziemi i jest wlasnością sąsiada. Teraz po zmodernizowaniu wjazdu (brama (...)

Porady prawne