Darowizna nieruchomości po śmierci darczyńcy

Pytanie:

Czy można podarować nieruchomość na wypadek swojej śmierci?

Masz inne pytanie do prawnika?

20.4.2012

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Odpowiedź prawnika: Darowizna nieruchomości po śmierci darczyńcy

Chodzi tutaj o darowiznę na wypadek śmierci (donatio mortis causa). Darowizna taka jest umową (wymaga oświadczeń woli dwóch stron) i jest zawierana z zastrzeżeniem, że przeniesienie własności nastąpi po śmierci darczyńcy. Istnieje spór w doktrynie co do dopuszczalności takiej darowizny. Rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można bowiem jedynie przez testament (art. 941 K.c.). Elżbieta Niezbecka wypowiada się wprost za nieważnością takich darowizn1. Natomiast Edward Drozd uznaje, że mogą one być dokonywane, jeżeli darowizna dotyczy poszczególnego przedmiotu, nie zaś całego majątku spadkowego. Darowizna całego majątku przyszłego, według stanu z chwili śmierci darczyńcy jest niedopuszczalna, jako że w istocie zmierza do obejścia przepisu zakazującego umów o spadek po osobie żyjącej. Majątek darczyńcy bowiem staje się z chwilą jego śmierci spadkiem2.

Porady prawne

Ponadto nie można dokonywać przeniesienia nieruchomości pod warunkiem, ani zastrzeżeniem terminu, stąd taka darowizna za życia darczyńcy wywoływałaby tylko skutek zobowiązujący, śmierć darczyńcy jako ziszczenie się warunku nie wywoływałaby jeszcze skutku rzeczowego (przeniesienia własności). Do wywołania skutku rzeczowego potrzebna byłaby kolejna umowa o przeniesienie własności nieruchomości między obdarowanym a spadkobiercami darczyńcy.

Ze względu na zakaz zawarty w art. 157 § 1 k.c., niedopuszczalna jest [...] darowizna z zastrzeżeniem terminu dla przejścia własności, którym miałaby być śmierć darczyńcy. Nadejście tego terminu nie może spowodować przejścia własności na obdarowanego (lub jego spadkobierców) z mocy samego prawa. Umowa darowizny zawierająca takie zastrzeżenie nie jest jednak nieważna. Nie może ona tylko wywołać skutku rzeczowego. Zatem także w tym wypadku konieczne staje się zawarcie umowy rzeczowej, do zawarcia której zobowiązani są spadkobiercy darczyńcy3.

1 Andrzej Kidyba (red.), Elżbieta Niezbecka, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Spadki, wyd. III, 2011.11.15

2Drozd Edward, Darowizna na wypadek śmierci., Rejent, 1992

3Ibidem.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Darowizna - czyli jak coś komuś podarować...

Darowizna - czyli jak coś komuś podarować...

Na czym polega umowa darowizny? Poprzez zawarcie umowy darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Świadczenie na rzecz obdarowanego może w szczególności polegać na przeniesieniu określonych praw z majątku darczyńcy (...)

Druk SD-Z2 - zgłoszenie darowizny lub spadku bez podatku

Druk SD-Z2 - zgłoszenie darowizny lub spadku bez podatku

Dostajesz darowiznę albo dziedziczysz spadek po kimś z bliskiej rodziny? Jeżeli chcesz skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, złóż formularz podatkowy SD-Z2. Sprawdź, jak to zrobić. Kto może złożyć formularz SD-Z2, aby skorzystać z całkowitego (...)

Czy można odwołać wykonaną darowiznę?

Czy można odwołać wykonaną darowiznę?

Umowa darowizny znajduje częste zastosowanie w stosunkach pomiędzy bliskimi sobie osobami. Przekazanie własności różnych przedmiotów majątkowych, może być wyrazem naszej dobroczynności, sympatii lub wdzięczności dla innej osoby. Jednakże po pewnym czasie może okazać się, (...)

Zwolnienia z podatku od spadków i darowizn

Zwolnienia z podatku od spadków i darowizn

Zasadniczo podatek się należy Co do zasady podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy (w tym nieruchomości) znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych (np. użytkowania wieczystego, służebności gruntowej, (...)

Zachowek od obdarowanego - opinia prawna

Zachowek od obdarowanego - opinia prawna

  Stan faktyczny   Po śmierci mojej matki, jako spadkobierca ustawowy, założyłem w sądzie rejonowym we Wrocławiu sprawę o stwierdzenie nabycia spadku oraz poinformowałem sąd, że spadkiem zarządza bezprawnie wnuk zmarłej, nie dopuszczając do niego spadkobierców ustawowych. (...)

Testament najprostszym sposobem przekazania majątku - opinia prawna

Testament najprostszym sposobem przekazania majątku - opinia prawna

Stan faktyczny: Ciotka mojej Żony (siostra mojego Teścia) jest osobą samotną (wdowa, bezdzietna), posiada własnościowe mieszkanie spółdzielcze, które chce przekazać w formie darowizny mojemu Synowi, (który właśnie ukończył 18 lat) pod warunkiem, że w mieszkaniu tym będzie mógł zamieszkać (...)

Odwołanie darowizny wobec jednego z małżonków - opinia prawna

Odwołanie darowizny wobec jednego z małżonków - opinia prawna

Stan faktycznyPonad 10 lat temu zawarłam związek małżeński. Zaraz po ślubie rodzice darowali mieszkanie mnie i mojemu mężowi, to znaczy darowali mnie, ale z zastrzeżeniem, że mieszkanie wchodzi do majątku wspólnego. Nie spisywaliśmy z mężem intercyzy. Obecnie toczy się w sądzie (...)

Kiedy i jak można odwołać darowiznę - opinia prawna

Kiedy i jak można odwołać darowiznę - opinia prawna

Stan faktyczny W 1996 r. darowałem notarialnie siostrze 1/2 kamienicy z ustną klauzulą, iż wspomagać mnie będzie w mojej przewlekłej chorobie. Pół roku temu dowiedziałem się przypadkiem, że siostra odkupiła za bardzo dużą kwotę (kilkaset tysięcy złotych) pozostałą część tej (...)

Aby nie miał już prawa do spadku... - opinia prawna

Aby nie miał już prawa do spadku... - opinia prawna

  Stan faktyczny   Kilka lat temu (około 4) rodzice podarowali córce dom jednorodzinny, który wyczerpywał cały ich majątek (sporządzono akt notarialny)). W akcie tym darczyńcy nie uwzględnili swojego syna (mojego jedynego brata). Zobowiązali mnie jednak (ustnie) do wypłacenia (...)

Czym jest spadek - czyli co możesz odziedziczyć?

Czym jest spadek - czyli co możesz odziedziczyć?

Pod pojęciem spadku kryje się ogół praw i obowiązków zmarłego, które przechodzą na spadkobierców w drodze spadkobrania. Nie należą jednak do spadku praw i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego, jak również prawa, które z chwilą śmierci spadkodawcy (...)

Przeniesienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (niezbędne formalności) – opinia prawna

Przeniesienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (niezbędne formalności) – opinia prawna

Stan faktyczny Jak należy dokonać przeniesienia własności spółdzielczego własnościowego mieszkania z matki na syna? Jakie dokumenty są potrzebne i w jaki sposób można to załatwić (testament, akt notarialny, sprawa sądowa)? Opinia prawna Niniejsza opinia została sporządzona na postawie (...)

Czy najbliższa rodzina nie będzie już płaciła podatku od spadków i darowizn?

Czy najbliższa rodzina nie będzie już płaciła podatku od spadków i darowizn?

Dnia 27 czerwca 2006 r. wpłynął do sejmu rządowy projekt o zmianie ustawy o podatku od spadku i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Projekt przewiduje ochronę interesów majątkowych członków najbliższej rodziny, zgodność przepisów z prawem UE, realizację zasady (...)

Nabycie własności rzeczy od nieuprawnionego do jej rozporządzania (od niewłaściciela)

Nabycie własności rzeczy od nieuprawnionego do jej rozporządzania (od niewłaściciela)

  Do czego służą księgi wieczyste? System ksiąg wieczystych, stanowi swoisty rejestr nieruchomości. W zasadzie każda nieruchomość powinna mieć urządzoną księgę wieczystą. W księdze takiej wpisuje się dane dotyczące położenia nieruchomości, oznaczenia działek gruntu, wchodzących (...)

Finanse w małżeństwie

Finanse w małżeństwie

Z miłości do rozsądku, czyli „Małżeństwo a finanse”  Decyzja o małżeństwie jest jedną z najtrudniejszych i jednocześnie najważniejszych w życiu każdego człowieka. Myśląc o romantycznym wymiarze formalizacji związku, musimy też pamiętać, że pod względem prawnym (...)

Podatek od spadku - Co jest opodatkowane? Jak ustalić wysokość opodatkowania?

Podatek od spadku - Co jest opodatkowane? Jak ustalić wysokość opodatkowania?

Fakt dziedziczenia bądź otrzymania zachowku przynosi ze sobą nie tylko potencjalne korzyści w postaci przedmiotów spadkowych, ale także szereg obowiązków. Wśród nich oczywiście jednymi z ważniejszych są obowiązki podatkowe. Czy każdy z nas pamięta, iż w przypadku, gdy (...)

Łatwiej o zwolnienie od podatku od spadków i darowizn

Łatwiej o zwolnienie od podatku od spadków i darowizn

Na czym polegają zmiany w podatku od spadków i darowizn?Dzięki nowelizacji przepisów od początku 2009 roku, zamiast jednego, sześć miesięcy będą miały osoby nabywające rzeczy lub prawa majątkowe, do zgłoszenia tego faktu właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego dla zachowania (...)

Zachowek przy dziedziczeniu gospodarstwa rolnego - opinia prawna

Zachowek przy dziedziczeniu gospodarstwa rolnego - opinia prawna

  Stan faktyczny Na początku lat 90-tych moi rodzice darowali mi nieruchomości stanowiącą gospodarstwo rolne. W kacie notarialnym darowizny nie ma żadnych zapisów co do zachowku ani innych rozliczeń spadkowych dla dwóch moich młodszych braci. Moja matka zmarła w 1999 r., a (...)

Kiedy możesz wziąć pożyczkę bez zgody męża? - stan prawny obowiązujący od 20 stycznia 2005 r.

Kiedy możesz wziąć pożyczkę bez zgody męża? - stan prawny obowiązujący od 20 stycznia 2005 r.

  Co to jest majątek wspólny, jak powstaje i jakie są podstawowe zasady dotyczące zarządu tym majątkiem? Wspólność ustawowa jest ustrojem majątkowym obowiązującym małżonków, jeżeli przed zawarciem małżeństwa bądź w trakcie jego trwania nie zawrą umowy majątkowej (...)

Opodatkowanie darowizny przeznaczonej na cele mieszkaniowe - opinia prawna

Opodatkowanie darowizny przeznaczonej na cele mieszkaniowe - opinia prawna

Stan faktyczny Moi rodzice chcą podarować mojej siostrze (swojej córce) kwotę wystarczająca na zakup działki i budowę niewielkiego domu. Jakie obciążenia podatkowe są związane z darowizną pieniężną? Jaki podatek musiałaby ona zapłacić, gdyby rodzice kupili działkę i wybudowali dom (...)

Jak rozliczyć nakłady na majątek stanowiący masę spadkową - opinia prawna

Jak rozliczyć nakłady na majątek stanowiący masę spadkową - opinia prawna

  Stan faktyczny   Moja mama kupiła w 1976 r. nieruchomość, w skład której wchodził budynek mieszkalny parterowy. W umowie oświadczyła, że nieruchomość kupuje za pieniądze stanowiące jej majątek odrębny wraz z dożywotnim użytkowaniem na rzecz Pana A.T., ustanowionym przez (...)

Czy zdrada małżeńska stanowi rażącą niewdzięczność wobec teściów?

Czy zdrada małżeńska stanowi rażącą niewdzięczność wobec teściów?

W trakcie trwania małżeństwa rodzice męża podarowali małżonkom nieruchomość (gospodarstwo rolne). Stosunki synowej z teściami były wówczas bardzo poprawne. Siedem lat później doszło do rozwodu, którego przyczyną była niewierność małżeńska żony. Teściowie odwołali (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Krąg uprawnionych do zachowku

Krąg uprawnionych do zachowku

W dniu 13.04.1994 r. została notarialnie zawarta umowa darowizny, w której stwierdza się między innymi: \"Jan i Anna małżonkowie Kowalscy oświadczają, że od dnia 01.01.1951 r. pozostają w związku (...)

Wydziedziczenie dzieci

Wydziedziczenie dzieci

Chcę przekazać swój udział w domu mojemu bratankowi w drodze darowizny za opiekę. Mam dwoje dzieci, które się mną nie interesują (nie znam nawet wnuków) i nie chcę by kiedyś po mojej śmierci (...)

Rażąca niewdzięczność obdarowanego

Rażąca niewdzięczność obdarowanego

Córka znajomej została, na mocy darowizny, właścicielką domu. W chwili obecnej jest ona wdową i żyje z konkubentem. Wszczyna w domu znajomej awantury i dopuściła się nawet pobicia. Syn "nowej (...)

Rozwiązanie umowy dożywocia

Rozwiązanie umowy dożywocia

Starsi małżonkowie umową dożywocia przeniosło ustawową współwłasność małżeńską zabudowanej nieruchomości na siostrzenicę żony. Po pewnym czasie mąż umarł, a żona wystąpiła przeciwko (...)

Odwołanie darowizny

Odwołanie darowizny

Dziesięć lat temu otrzymałem od wujka działkę rolną (darowizna). W akcie notarialnym wartość tej ziemi wynosiła 2000,00 zł. Przez te dziesięć lat dokupiłem przylegający skrawek pola, przekształciłem (...)

Darowizna pieniężna

Darowizna pieniężna

Dziadek ma zamiar darować mi kwotę pieniężną w znacznej wysokości (około 30 000 PLN). Obecnie ma prawie 90 lat. Byłaby to jego pierwsza darowizna dla mnie. Moja sytuacja finansowa nie jest najlepsza. (...)

Odwołanie darowizny

Odwołanie darowizny

Wuj darował ojcu działkę rolną niezabudowaną o wartości 200 zł w 1995 r. Następnie ojciec wybudował na niej dom, zagospodarował ją i przekazał ją w darowiźnie w 1999 r. mnie i mojemu bratu. (...)

Pełnomocnictwo do dokonania darowizny

Pełnomocnictwo do dokonania darowizny

Siostra mojego ojca posiadała pełnomocnictwo do jego konta (szczegółów nie znam). Jakiś czas temu ojciec ciężko zachorował (zapadł w śpiączkę), co ciotka skrzętnie starała się zatuszować (...)

Zachowek a darowizna na rzecz spadkobiercy

Zachowek a darowizna na rzecz spadkobiercy

Dziadek dokonał darowizny (wyczerpywała cały majątek darczyńcy) 15 lat temu i zmarł w kwietniu 2001 nie pozostawiając testamentu. Obdarowanym był syn, który zmarł 10 lat temu. Czy córka darczyńcy (...)

Przekazanie pieniędzy bez umowy

Przekazanie pieniędzy bez umowy

Mój stryj (obywatel brytyjski mieszkający i zameldowany w moim mieszkaniu od roku) chce sprzedać dom w Anglii i zostać do śmierci w Polsce. Pieniądze uzyskane ze sprzedaży nieruchomości chce przekazać (...)

Darowizna a podatek

Darowizna a podatek

Uprzejmie proszę o pomoc w kwestii darowizny kwoty pieniężnej na cel zakupu nieruchomości. Sprzedałem swoją nieruchomość i darowałem bratu określoną kwotę środków na nabycie wspólnie (ja (...)

Darowizna mieszkania dla córki

Darowizna mieszkania dla córki

Moi rodzice zdecydowali się dokonać dla mnie darowizny mieszkania oraz garażu. Mieszkanie ma być podarowane dla mnie, a z mężem mam wspólnotę majątkową. Rodzice są właścicielami mieszkania (...)

Odwołanie darowizny.

Odwołanie darowizny.

Małżeństwo dwadzieścia lat temu podarowało gospodarstwo rolne swojemu kuzynowi. W akcie notarialnym zawarta została umowa dożywocia. Małżonkowie używali domu i działki. W ubiegłym roku zmarł (...)

Darowizna nieruchomości osobie obcej

Darowizna nieruchomości osobie obcej

Chciałbym przekazać osobie obcej nieruchomość w formie darowizny. Czy jest taka możliwość i jaki podatek muszę zapłacić? Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę darowizny darczyńca (...)

Podatek od darowizny na rzecz córki i zięcia

Podatek od darowizny na rzecz córki i zięcia

Dwa tygodnie temu zakończyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku (zostanie uprawomocnione za 7 dni) po naszej krewnej z testamentu, w którym dziadek został współwłaścicielem (...)

FORUM PRAWNE

Darowizna przed śmiercią a zachowek

Darowizna przed śmiercią a zachowek Witam Bardzo Was proszę o pomoc. Babcia 3 lata temu za zywota zapisala mi umową darowizny mieszkanie. babcia po smierci dziadka byla jeynym włascicielem gdyz tata (...)

Darowizna mieszkania

Darowizna mieszkania Mama moja ponad 5 lat temu zapisała mi mieszkanie w formie darowizny u notariusza mieszkanie społdzielczo-własnosciowe.Nie mam rodzenstwa,poniewaz moj brat zmarł poł roku temu.Zostawił (...)

zachowek

zachowek Mam pytanie i bardzo prosze o odpowiedz. Moj maz z pierwszego malzenstwa ma dwie corki i jest pozbawiony praw rodzicielskich . My wspolnie nie mamy potomstwa, ale w perspektywie czasu nasz wspolny (...)

Darowizna

Darowizna Mam otrzymac mieszkanie wlasnosciowe - darowizna, trzecia grupa podatkowa (darczynca zyje i nadal w nim bedzie mieszkac). Jakich kosztow moge sie spodzieawac i jak ich uniknac. (Piotr) Podatek (...)

Darowizna Babcia - Wnuk - Mieszkanie

Darowizna Babcia - Wnuk - Mieszkanie Witam. Moja Babcia wyraziła chęć przekazania mi swego 50m2 mieszkania w darowiźnie. Wobec powyższego najpierw należało owe mieszkanie wykupić od gminy, co też (...)

wątpliwości związane z formą darowizny

wątpliwości związane z formą darowizny Witam serdecznie!:) Mam pilną sprawę wymagającą konsultacji z osobami znającymi temat. Mieszkam z mamą i synem w zabudowie szeregowej, której wartość (...)

Wycena darowizny do zachowku

Wycena darowizny do zachowku Mama dokonała darowizny swojego mieszkania spółdzielczego bratu w 2005r nie wiem dokłatnie jaka to kwota - ok. 25 000zł.w 2009r po wylewie z uwagi na konieczną pomoc (...)

darowizna 2013

darowizna 2013 Witajcie, dawno nie miałam zadnego zapytania teraz akurat mam. Prosze mi powiedzieć, co to oznacza że w umowie darowizny dopuszczalne jest obciążenie obdarowanego obowiązkiem oznaczonego (...)

długi darczyńcy a darowizna mieszkania

długi darczyńcy a darowizna mieszkania Witam serdecznie! Mam następującą kwestię, od jakiegoś czasu mocno mnie frapującą: Moja babcia narobiła długów i w 2009 r. doszła do momentu, kiedy zaczęły (...)

długi rodziców

długi rodziców Czy pełnoletnie dzieci mające własne rodziny odpowiadają w jakiś sposób za długi rodzicow? Czy gdy z rodziców komornik ściągnął już wszystko co się da to czy może jeszcze (...)

Darowizna a zachówek

Darowizna a zachówek Witam! Mam pytanie odnośnie ziemi rolnej. Mój dziadek ma gospodarstwo rolne wraz z ziemią uprawną pod miastem. 1,2 ha ziemi za grosze odkupiła ciotka od dziadka. Dziadek chce (...)

Porady prawne