Stawiennictwo świadka w sądzie

Pytanie:

Czy jeżeli świadek został wezwany pisemnie pzez sąd do stawienia się na rozprawie ma obowiązek stawiennictwa osobistego czy też zależy to od chęci świadka? Co w sytuacji, gdy świadek jest daleko poza granicami kraju a przyjazd i stawiennictwo wymaga niemałych nakładów finansowych? Jakie konsekwencje grożą w przypadku niestawienia się na rozprawie?

Masz inne pytanie do prawnika?

Odpowiedź prawnika: Stawiennictwo świadka w sądzie

20.9.2005

W postępowaniu cywilnym:

Nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, z wyjątkiem małżonków stron, ich wstępnych, zstępnych i rodzeństwa oraz powinowatych w tej samej linii lub stopniu, jak również osób pozostających ze stronami w stosunku przysposobienia. Prawo odmowy zeznań trwa po ustaniu małżeństwa lub rozwiązaniu stosunku przysposobienia. Jednakże odmowa zeznań nie jest dopuszczalna w sprawach o prawa stanu, z wyjątkiem spraw o rozwód.

Sąd, wzywając świadka, wymieni w wezwaniu imię, nazwisko i zamieszkanie wezwanego, miejsce i czas przesłuchania, nazwiska stron i przedmiot sprawy oraz zwięzłą osnowę przepisów o karach za pogwałcenie obowiązków świadka, a ponadto o zwrocie wydatków koniecznych, związanych ze stawiennictwem do sądu oraz o wynagrodzeniu za utratę zarobku.

Nie ma przeszkód, by sąd wezwał świadka przebywającego za granicą. Świadek ma prawo żądać zwrotu wydatków koniecznych, związanych ze stawiennictwem do sądu, a ponadto wynagrodzenia za utratę zarobku. Przewodniczący może przyznać świadkowi zaliczkę na koszty podróży i na utrzymanie w miejscu przesłuchania. Za nie usprawiedliwione niestawiennictwo sąd skaże świadka na grzywnę, po czym wezwie go powtórnie, a w razie ponownego niestawiennictwa skaże go na ponowną grzywnę i może zarządzić jego przymusowe sprowadzenie.

 W postępowaniu karnym:

Każda osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek stawić się i złożyć zeznania. Osoba najbliższa dla oskarżonego może odmówić zeznań. Prawo odmowy zeznań trwa mimo ustania małżeństwa lub przysposobienia. Prawo odmowy zeznań przysługuje także świadkowi, który w innej toczącej się sprawie jest oskarżony o współudział w przestępstwie objętym postępowaniem.

Przesłuchanie świadka może nastąpić przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie tej czynności na odległość. Świadka, który nie może się stawić na wezwanie z powodu choroby, kalectwa lub innej nie dającej się pokonać przeszkody, można przesłuchać w miejscu jego pobytu. Również i w tym postępowaniu świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży oraz wynagrodzenie za utratę zarobku.

Na świadka, biegłego, tłumacza lub specjalistę, który bez usprawiedliwienia nie stawił się na wezwanie organu prowadzącego postępowanie albo bez zezwolenia tego organu wydalił się z miejsca czynności przed jej zakończeniem, można nałożyć karę pieniężną w wysokości do 3 000 złotych.  Można też zarządzić zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie świadka.

Potrzebujesz porady prawnej?