Zawarcie małżeństwa przed duchownym

Małżeństwo zawarte w obecności duchownego poprzez jednoczesne złożenie oświadczeń woli jego zawarcia przez mężczyznę i kobietę jest jedną z form małżeństwa skutecznego w świetle prawa. Warunkiem jednak jest, by tak zawarte małżeństwo podlegało prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku wyznaniowego oraz by następnie kierownik urzędu stanu cywilnego sporządził akt małżeństwa.

Jakie warunki muszą zostać spełnione, aby małżeństwo zawierane przed duchownym było ważne?

Kodeks rodzinny i opiekuńczy wymaga spełnienia następujących przesłanek:

  • mężczyzna i kobieta zawierający wyznaniowy związek małżeński w obecności duchownego muszą oświadczyć wolę jednoczesnego zawarcia małżeństwa podlegającego prawu polskiemu,
  • kierownik urzędu stanu cywilnego musi sporządzić akt małżeństwa.

Z punktu widzenia formalnego, konieczne jest oświadczenie przyszłych małżonków o woli wywołania skutków w zakresie prawa cywilnego. Jest niezwykle istotne dlatego, że przesądza o tym, że państwo może uznać akt zawarcia małżeństwa kanonicznego za zdarzenie prawne w rozumieniu prawa świeckiego.

W języku potocznym bardzo często tak zawarty związek małżeński nazywany jest „małżeństwem konkordatowym”.

Porady prawne

Jak powinno wyglądać złożenie oświadczeń woli o zawarciu związku małżeńskiego przed duchownym?

Oświadczenie takie musi oczywiście podlegać prawu polskiemu i musi zostać złożone jednocześnie (tzn. osoby je składające robią to bezpośrednio po sobie, a nie w różnych dniach lub godzinach).
To, w którym dokładnie momencie ceremonii religijnej zawarcia małżeństwa przyszli małżonkowie oświadczają duchownemu wolę jednoczesnego zawarcia małżeństwa podlegającego prawu polskiemu zostaje uregulowane wewnętrznie przez władze duchowne poszczególnych kościołów i innych związków wyznaniowych.

Małżonkowie, dwaj pełnoletni świadkowie i duchowny powinni podpisać się na zaświadczeniu o zawarciu małżeństwa, w którym znajduje się zapis o zawarciu związku małżeńskiego, co jest dowodem oświadczenia duchownemu takiej woli.

Jakie znaczenie w przypadku „małżeństwa konkordatowego” ma sporządzenie aktu małżeństwa przez kierownika urzędu stanu cywilnego?

Jeżeli czynność ta nie zostanie dokonana przez kierownika urzędu stanu cywilnego, to jest to równoznaczne z niewywołaniem skutków w prawie polskim. Konsekwencją tego jest więc nieistnienie małżeństwa.

Duchowny ma zaledwie 5 dni na to, by przekazać zaświadczenie o zawarciu małżeństwa wyznaniowego ze skutkami cywilnymi kierownikowi urzędu stanu cywilnego. Nie ma jednak przeszkód, ażeby dokumenty do urzędu stanu cywilnego dostarczyli sami nowożeńcy. Termin ten jest liczony od dnia zawarcia małżeństwa. Przy obliczaniu biegu terminu nie uwzględnia się dni uznanych ustawowo za wolne od pracy. Kierownik natomiast zobowiązany jest do niezwłocznego sporządzenia aktu, nie później niż w następnym dniu roboczym po dniu, w którym do urzędu stanu cywilnego nadeszły wspomniane dokumenty.

W jakiej sytuacji akt małżeństwa zawartego w formie wyznaniowej nie zostanie sporządzony przez kierownika urzędu stanu cywilnego?

W niektórych przypadkach możliwa jest odmowa sporządzenia aktu małżeństwa zawartego w formie wyznaniowej. Z taką sytuacją mamy do czynienia gdy:

  • duchowny nie przekazał zaświadczenia o zawarciu małżeństwa (w praktyce raczej nie zdarza się),
  • duchowny przekazał zaświadczenie po upływie 5 dni,
  • duchowny przekazał je w terminie, ale zaświadczenie to zaginęło.

Jednak jeżeli zaświadczenie przesłane przez duchownego zostało utracone, kierownik urzędu, na wniosek osoby zainteresowanej, może sporządzić akt małżeństwa, opierając się na potwierdzeniu przez duchownego treści utraconego zaświadczenia oraz dostarczonym przezeń dowodzie nadania przesyłki w polskim urzędzie pocztowym. 

W jakich kościołach bądź związkach wyznaniowych możliwe jest zawarcie związku małżeńskiego ze skutkami w prawie cywilnym?

Lista kościołów i związków wyznaniowych, w których „małżeństwo wyznaniowe” można zawrzeć jest ściśle określona, oprócz Kościoła Katolickiego są to także:

  1. Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny,
  2. Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP ,
  3. Kościół Ewangelicko-Reformowany w RP,
  4. Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP,
  5. Kościół Chrześcijan Baptystów w RP,
  6. Kościół Adwentystów Dnia Siódmego w RP,
  7. Kościół Polskokatolicki w RP,
  8. Kościół Starokatolicki Mariawitów w RP,
  9. Kościół Zielonoświątkowy w RP,
  10. Gminy wyznaniowe żydowskie w RP.

Pamiętaj, że:

  • Kościół Katolicki, to różne obrządki (ryty), w związku z tym małżeństwo zawarte w Kościele Łacińskim (Kościół Rzymskokatolicki), Kościołach Wschodnich (Kościół Bizantyńsko-Ukraiński, Kościół Greckokatolicki i Kościół Unicki, Kościół Ormiański, Kościół Neounicki) jest również związkiem małżeńskim wyznaniowym wywierającym skutki w prawie cywilnym,
  • W niektórych przypadkach, pomimo zawarcia małżeństwa przed duchownym, kierownik urzędu stanu cywilnego może odmówić sporządzenia aktu małżeństwa.


Podstawa prawna:

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Jak zawrzeć małżeństwo i zarejestrować je w urzędzie stanu cywilnego?

Jak zawrzeć małżeństwo i zarejestrować je w urzędzie stanu cywilnego?

Zawarcie i rejestracja związku małżeńskiego - czynności przygotowawcze Zanim dojdzie do zawarcia małżeństwa należy podjąć czynności przygotowawcze, tzn. przedłożyć kierownikowi urzędu stanu cywilnego określone przez przepisy prawa dokumenty, które pozwolą mu na stwierdzenie, czy małżeństwo może być zawarte. W procedurze poprzedzającej zawarcie małżeństwa badane (...)

Akta stanu cywilnego - czyli jak rejestruje się urodzenia, małżeństwa i zgony?

Akta stanu cywilnego - czyli jak rejestruje się urodzenia, małżeństwa i zgony?

  Czym są akta stanu cywilnego? Akt stanu cywilnego jest to wpis o urodzeniu, małżeństwie albo zgonie w rejestrze stanu cywilnego wraz z treścią późniejszych wpisów wpływających na treść lub ważność tego aktu. Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w (...)

Przeszkody małżeńskie - czyli kto i z kim nie może zawrzeć małżeństwa

Przeszkody małżeńskie - czyli kto i z kim nie może zawrzeć małżeństwa

Co to są "przeszkody małżeńskie"? W przypadku zaistnienia pewnych okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa (tzw. przeszkody małżeńskiej) kierownik urzędu stanu cywilnego czy duchowny powinien odmówić przyjęcia od nupturientów oświadczeń woli o wstąpieniu w związek małżeński podlegający prawu polskiemu. Małżeństwo zawarte jednak mimo istniejącej przeszkody byłoby (...)

Zawarcie małżeństwa za granicą

Zawarcie małżeństwa za granicą

  Zawarcie małżeństwa za granicą, co do zasady, podlega regulacjom państwa, na terytorium którego to zdarzenie ma miejsce. Zgodnie z konwencją nowojorską, której Polska jest stroną, mężczyźni i kobiety, bez względu na jakiekolwiek różnice ras, narodowości lub wyznania, mają prawo po osiągnięciu pełnoletności do zawarcia małżeństwa i założenia rodziny. (...)

Niezbędne formalności do zawarcia małżeństwa

Niezbędne formalności do zawarcia małżeństwa

Osoby, które zamierzają zawrzeć związek małżeński obowiązane są przedtem do dokonania szeregu formalności. Dotyczy to głównie złożenia kierownikowi urzędu stanu cywilnego odpowiednich dokumentów. Jakie dokumenty osoba zamierzająca zawrzeć małżeństwo obowiązana jest złożyć? Obowiązkowo, przyszły małżonek, powinien: przedstawić dokument stwierdzający (...)

Unieważnienie małżeństwa z powodu pokrewieństwa lub powinowactwa

Unieważnienie małżeństwa z powodu pokrewieństwa lub powinowactwa

  Zasadą kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest zakaz zawierania małżeństwa przez krewnych w linii prostej, rodzeństwo oraz powinowatych w linii prostej.   Co jest pokrewieństwem w rozumieniu prawa? Pokrewieństwo jest to stosunek zachodzący pomiędzy osobami posiadającymi wspólnych naturalnych przodków.Rozróżnia się pokrewieństwo w linii prostej (kiedy jedna (...)

Liczne zmiany do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Liczne zmiany do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Ustawodawca wprowadził szereg zmian do ustawy systemowej, emerytalnej i zasiłkowej. Część z nich już obowiązuje – od 18 września, a kolejne wejdą w życie 1 stycznia  i 1 kwietnia 2022 r. oraz 1 stycznia 2023 r. Zmiany te mają różny charakter – od bardzo istotnych i korzystnych dla klientów ZUS, po porządkowe. Niżej przedstawiamy najważniejsze zmiany dla (...)

Czy duchowny może być rodziną zastępczą?

Czy duchowny może być rodziną zastępczą?

Duchowny musi dawać gwarancję należytego wykonywania zadań rodziny zastępczej. Nie chodzi przy tym o duchownego generalnie, lecz o konkretną osobę.   (...)Wskazana ustawa, ani żadna inna, nie ogranicza osób duchownych w ich prawach obywatelskich i cywilnych, także rodzinnych. Ograniczenia wynikają nie z prawa państwowego, lecz kanonicznego.   (...)Warunek ten z pewnością wyklucza (...)

Polscy muzułmanie chcą mieć swojego duchownego w wojsku

Polscy muzułmanie chcą mieć swojego duchownego w wojsku

- Chcemy mieć swojego duchownego w wojsku. W ciągu roku powinien zacząć pracę w armii - zdradzają nam polscy muzułmanie. Rząd traktuje sprawę serio. Gdy imam zostanie powołany, w naszych jednostkach pojawią się sale do modlitw. Zmieniona zostanie także dieta dla wyznawców Allaha. (...)Muzułmanie, którzy w tej chwili pełnią służbę w armii, chcą, by ich duchowny pojawiał się (...)

Ślub na łące lub na plaży? Urzędnik udzieli

Ślub na łące lub na plaży? Urzędnik udzieli

Prowadzenie elektronicznej rejestracji aktów urodzeń, małżeństw i zgonów, udostępnianie ich odpisów w dowolnym USC oraz możliwość wzięcia ślubu poza urzędem - przewiduje przyjęta przez Sejm w piątek ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego.Za uchwaleniem ustawy głosowało 295 posłów, 156 było przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu. Prawo o aktach stanu cywilnego zastępuje (...)

Opłata za akt małżeństwa

Opłata za akt małżeństwa

Wypowiedź kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Kolbudach -w"Rzeczpospolitej" z 24 stycznia w artykule Grażyny Leśniak "Małżeństwo bez opłaty skarbowej może być nieważne" - w sprawie opłaty skarbowej od sporządzenia aktu małżeństwa, gdy małżeństwo zawierane jest w kościele (małżeństwo konkordatowe), spowodowała wiele zamieszania w części USC w kraju oraz niepokój wśród nowożeńców. (...)Zgodnie (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Stwierdzenie nieistnienia małżeństwa

Stwierdzenie nieistnienia małżeństwa

Na czym polega stwierdzenie nieistnienia małżeństwa i jakich przypadków dotyczy? Powództwo o ustalenie nieistnienia małżeństwa jest możliwe w kilku ściśle określonych prawem przypadkach, (...)

Ustalenie nieistnienia małżeństwa

Ustalenie nieistnienia małżeństwa

W jakiej sytuacji wytacza się powództwo o ustalenie nieistnienia małżeństwa? Powództwo o ustalenie nieistnienia małżeństwa można wytoczyć w sytuacji, gdy sporządzono akt małżeństwa pomimo, (...)

Ponowne zawarcie małżeństwa

Ponowne zawarcie małżeństwa

Osoba po orzeczonym prawomocnie sądowym rozwodzie zamierza ponownie zawrzeć małżeństwo z tym samym partnerem. Jakie dokumenty, jakie formalności, jaki czas oczekiwania są wymagane? Jakie koszty? (...)

Zawarcie związku małżeńskiego z cudzoziemcem

Zawarcie związku małżeńskiego z cudzoziemcem

Jakie są wymogi prawne, aby zawrzeć związek małżeński z obywatelem Stanów Zjednoczonych w Polsce? Jakie kroki trzeba w tym celu podjąć? Rozumiemy, że chodzi o małżeństwo obywatela Stanów (...)

Zawarcie małżeństwa a nazwisko dziecka

Zawarcie małżeństwa a nazwisko dziecka

Mój kolega żeni się z kobietą, mieszkającą w Danii, która ma dziecko z nieformalnego związku. Chłopiec nosi nazwisko matki i w metryce (duńskiej, bo dziecko urodziło się w Danii) ma wpisane (...)

Zgoda matki na zawarcie małżeństwa przez nieletnią

Zgoda matki na zawarcie małżeństwa przez nieletnią

Nieletnia kobieta (17 lat) jest w ciąży i chciałaby wystąpić do sądu z wnioskiem o udzielenie zgody na zawarcie małżeństwa. Ojciec dziewczyny nie żyje, a matka ma ograniczoną władzę rodzicielską (...)

Zaświadczenie o możliwości zawarcia małżeństwa

Zaświadczenie o możliwości zawarcia małżeństwa

Jestem obywatelka Polski, mój narzeczony obywatelem Nigerii. Planujemy pobrać się w lipcu w Polsce, chcemy mieć ślub konkordatowy. Ale do tego potrzebne jest zaświadczenie z polskiego USC. Jak się (...)

Katecheza w kościele a praca nauczycielska

Katecheza w kościele a praca nauczycielska

Duchowny katolicki, kończący w tym roku 60 lat, przebywa od 4 lat na rencie II grupy. Wyliczając mu wysokość świadczenia, ZUS zaliczył 30-letni staż pracy duszpasterskiej. Czy w tym roku ów duchowny (...)

Ustalenie kapitału początkowego

Ustalenie kapitału początkowego

Jestem członkiem zakonu. Jestem odpowiedzialnym za ubezpieczenia wszystkich członków naszego zakonu od wejścia reformy ubezpieczeniowej. Mam duże wątpliwości prawne co do ustanowionej formy realizacji (...)

Zeznanie nieprawdy przed sądem.

Zeznanie nieprawdy przed sądem.

Czy zeznanie przed sądem nieprawdy jest przestępstwem karalnym? W związku z zamówieniem porady prawnej przedstawiamy odpowiedzi na zadane pytanie: Co do zasady zeznanie przed sądem nieprawdy (...)

Odmowa składania zeznań w postępowaniu cywilnym

Odmowa składania zeznań w postępowaniu cywilnym

Witam. Zostałem wezwany na rozprawę cywilną w charakterze świadka. Czy mogę odmówić składnia zeznań? Nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, z wyjątkiem małżonków (...)

Spadek po zmarłym księdzu

Spadek po zmarłym księdzu

Mój ojciec, który jest księdzem katolickim zmarł tydzień temu. Mój brat jest także jego synem. O zgonie dowiedzieliśmy się przypadkiem, kiedy brat chciał sie z ojcem skontaktować, gosposia odpowiedziała, (...)

Osoby uprawnione do pochówku zmarłego

Osoby uprawnione do pochówku zmarłego

Zmarł mój ojciec. Jestem jego jedynym dzieckiem z pierwszego małżeństwa. Ojciec z moją matką mieli ślub cywilny i kościelny. Rozwiedli się, oczywiście rozwód mieli tylko cywilny. Ojciec umierając (...)

Prawa ojczyma

Prawa ojczyma

Mam syna (16 lat) z pierwszego związku (nie miałam ślubu cywilnego, tylko kościelny), którego wychowuję wspólnie z moim drugim mężem. Biologiczny ojciec nie kontaktuje się z synem i od 9 lat (...)

Brak ślubu cywilnego a podział majątku

Brak ślubu cywilnego a podział majątku

Związek małżeński został zawarty tylko w kościele, jeszcze przed wejściem w życie konkordatu. Nie było ślubu cywilnego. Czy i jak możliwy jest podział majątku pomiędzy stronami na zasadach (...)

Zmiana nazwiska żony na nazwisko męża

Zmiana nazwiska żony na nazwisko męża

Mój ślub konkordatowy odbył się 3 lata temu. Żona nie chciała przyjąć mojego nazwiska wiec została przy swoim, panieńskim. Teraz, trzy lata później, już nie mieszkamy razem i będę zaczynał (...)

Przesłanki orzeczenia rozwodu

Przesłanki orzeczenia rozwodu

Czy jest możliwe uzyskanie rozwodu po zawarciu ślubu konkordatowego? Możliwość zawarcia ślubu konmkordatowegom pojawiła się w Polsce po podpisaniu umowy pomiędzy RP a Watykanem - tzw. konkordatu. (...)

FORUM PRAWNE

Unieważnienie małżeństwa Kościelnego

Unieważnienie małżeństwa Kościelnego Prosze o pomoc.Mam 25 lat i od 2 lat jestem po rozwodzie cywilnym.Teraz chcialabym rowodu Koscielnego.Prosze mi pomoc bo nie wiem od czego mam zacząc.Bylam u (...)

Rozwód kościelny

Rozwód kościelny Czy ktoś może mi udzielić informacji, jakie warunki trzeba spełnić, aby dostać rozwód kościelny? (ada) Prawdę mówiąc jeszcze nie konsultowałem prawa kanonicznego, ale intuicja (...)

Odpowiedzialność za długi współmałżonka

Odpowiedzialność za długi współmałżonka Mój mąż bez mojej wiedzy narobił olbrzymich długów w trakcie trwania naszego małżeństwa. Kiedy jego sprawki wyszły na jaw, podpisaliśmy intercyzę. (...)

ŚLUB KOŚCIELNY!

ŚLUB KOŚCIELNY! Czy jest obecnie możliwe zawarcie slubu kościelnego bez zgłaszania w USC, czy księża muszą ten fakt złosić czy może jeśli ktoś nie chce to nie muszą zgłaszać? Jak to obecnie (...)

Kochanek i rozwód, a może sepracja?A może nic?

Kochanek i rozwód, a może sepracja?A może nic? moj facet ma zone.Zyjemy ze soba od 3 lat, od 2 on z nia nie sypia i chce sie rozwiesc choc generalnie nic w tym kierunku nie zrobil bo jak twierdzi bedzie (...)

Czy mogę wyjść za mąż w wieku 17 lat, bez zgody rodziców?

Czy mogę wyjść za mąż w wieku 17 lat, bez zgody rodziców? Czy w wieku 17 lat, mogę wyjść za mąż za mężczyznę już pełnoletniego bez zgody rodziców?? Podkreślam, iż nie jestem w ciąży!! (...)

zawarcie małżeństwa po rozwodzie

zawarcie małżeństwa po rozwodzie Dzień dobry! Mam takie krótkie pytanie dotyczące rozwodu. Po jakim okresie od rozwodu mogę zawrzeć nowy związek małżeński??? Proszę o informacje!

jakie zaświadczenie na zawarcie małżeństwa za granicą

jakie zaświadczenie na zawarcie małżeństwa za granicą Jak uzyskać zaświadczenie pozwalające na zawarcie związku małżeńskiego za granicą? Czy jest taki sam proceder zbierania tych dokumentów? (...)

stwierdzenie niewaznosci malżenstwa koscielnego

stwierdzenie niewaznosci malżenstwa koscielnego Jesli jest ktos zainteresowany tematem niech pisze na mój email:jasmine28@interia.pl,sama jestem w trakcie takiego procesu i mam bardzo dobrego ksiedza (...)

Unieważnienie ślubu kościelnego -jak zacząć i co dalej?

Unieważnienie ślubu kościelnego -jak zacząć i co dalej? Proszę o pomoc jak i do kogo się zwrócić o pomoc w podjęci stosownych kroków w napisaniu skargi i załatwienia reszty formalności związanych (...)

ślub po rozwodzie kościelnym

ślub po rozwodzie kościelnym Witam, jestem nowym użytkownikiem na tym forum. Piszę w zasadzie w imieniu mojego narzeczonego, no i rzecz jasna w moim. Chcemy wziąć ze sobą ślub, cywilny i kościelny, (...)

Rozwód a małżeństwo konkordatowe - czy jedno wyklucza drugie?

Rozwód a małżeństwo konkordatowe - czy jedno wyklucza drugie? Czy w sytuacji, gdy jedna ze stron jest po rozwodzie (zawarty był tylko ślub cywilny), może ze swoim drugim partnerem zawrzeć małżeństwo (...)

Porady prawne