Udział organizacji społecznych w postępowaniach

Pytanie:

Chcemy zająć się "prostowaniem" życia społecznego. Jakie wymogi ( poza zapisem statutowym) musi spełnić organizacja społeczna, aby uzyskać prawo występowania przed sądem w imieniu i na rzecz obywateli w sprawach administracyjnych, cywilnych i karnych?

Masz inne pytanie do prawnika?

9.8.2007

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Odpowiedź prawnika: Udział organizacji społecznych w postępowaniach

W sprawach karnych (art. 90 kpk) w postępowaniu sądowym (a zatem od momentu wniesienia aktu oskarżenia) do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego udział w postępowaniu może zgłosić przedstawiciel organizacji społecznej, jeżeli zachodzi potrzeba ochrony interesu społecznego lub ważnego interesu indywidualnego, objętego zadaniami statutowymi tej organizacji, w szczególności ochrony wolności i praw człowieka. Obecny kodeks postępowania karnego zakłada możliwość wstąpienia w proces przedstawiciela każdej organizacji społecznej (nie istnieje żaden wykaz dopuszczonych organizacji).

W zgłoszeniu organizacja społeczna wskazuje przedstawiciela, który ma reprezentować tę organizację, a przedstawiciel przedkłada sądowi pisemne upoważnienie. Sąd dopuszcza (wymagane jest tu postanowienie) przedstawiciela organizacji społecznej, jeżeli leży to w interesie wymiaru sprawiedliwości. Przedstawiciel nie jest stroną, ale może uczestniczyć w rozprawie, wypowiadać się i składać oświadczenia na piśmie. Przedstawiciel organizacji społecznej nie może wnosić środków zaskarżenia.

Porady prawne

W sprawach cywilnych (art. 61 kpc) udział organizacji społecznej zależny jest od charakteru sprawy. I tak w sprawach o roszczenia alimentacyjne oraz w sprawach o ochronę konsumentów organizacje społeczne, których zadanie statutowe nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej, mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli. Organizacja taka może także wstąpić do postępowania w każdym jego stadium.

Organizacje społeczne, do których zadań statutowych należy ochrona środowiska, ochrona konsumentów albo ochrona praw własności przemysłowej, mogą w sprawach z tego zakresu wstąpić, za zgodą powoda, do postępowania w każdym jego stadium.

Organizacje społeczne, do których zadań statutowych należy ochrona równości oraz niedyskryminacji przez bezpodstawne bezpośrednie lub pośrednie zróżnicowanie praw i obowiązków obywateli, mogą w sprawach o roszczenia z tego zakresu wytaczać za zgodą obywateli powództwa na ich rzecz oraz, za zgodą powoda, wstępować do postępowania w każdym jego stadium.

Obecnie określanie właściwych organizacji następuje wprost przez ustalenie ich zadań statutowych. Nie ma żadnego wykazu ani dodatkowych warunków, poza w/w.

W sprawach administracyjnych (art. 31 kpa) organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:

  • wszczęcia postępowania,

  • dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,

-jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony. Także i tu nie ma dodatkowych wymagań.

W postępowaniu sądowoadministracyjnym organizacja społeczna może zgłosić swój udział w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności (art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przed wydaniem postanowienia w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika sąd bada, czy sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności organizacji społecznej. Nie ma tu dodatkowych wymagań.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


Porady prawne