16.10.2017

A.J.Zespół e-prawnik.pl

A.J.
Zespół e-prawnik.pl

Niższe opłaty dla komorników

Nowelizacja ustawy o komornikach sądowych i egzekucji zawiera korzystne dla obywateli zmiany w zasadach pobierania wynagrodzeń przez komorników – część opłat zostanie obniżona, a niektóre zostaną zniesione w ogóle – chodzi o stawki opłaty za opróżnienie lokalu mieszkalnego. 

Czemu mają służyć zmiany? 

Celem ustawy z dnia 29 września 2017 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji jest wykonanie obowiązku dostosowania systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 października 2015 r. (sygn. akt P 3/14), dotyczącego niezgodności przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji.

W przedmiotowym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, zwanej dalej także „u.k.s.e.”, w zakresie, w jakim nie przewiduje odrębnej stawki opłaty stałej za opróżnienie lokalu mieszkalnego z rzeczy i osób w przypadku, gdy dłużnik po wezwaniu przez komornika dobrowolnie wykonał obowiązek w wyznaczonym terminie, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji.

W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny podkreślił, iż zasadnicza koncepcja ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wymaga uwzględnienia realnego, a nie czysto formalnie rozumianego, nakładu kosztów, czasu i wysiłku komornika, jako kryterium ustalania wysokości opłaty egzekucyjnej. Wynika to z konieczności ochrony praw majątkowych dłużnika przed nadmierną (nieproporcjonalną) ingerencją. 

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, regulacja wynikająca z art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji jest nieadekwatna do celów unormowania przez to, że nie stawia w korzystniejszej sytuacji dłużników, którzy dobrowolnie wykonują zobowiązania. Wiąże się to z tym, że jednakowa opłata stała z tytułu opróżnienia lokalu z rzeczy lub osób zostaje pobrana zarówno przy dobrowolnym, jak i przymusowym wykonaniu tego obowiązku.

W końcowym fragmencie uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, Trybunał Konstytucyjny zaznaczył, że skutkiem wyroku powinna być refleksja ustawodawcy nad przeformułowaniem obecnie obowiązującego modelu poboru opłat stałych. Chodzi zwłaszcza o to, że w aktualnym stanie prawnym wierzyciel uiszcza taką opłatę w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a to, czy dłużnik wykona obowiązek dobrowolnie czy też konieczne będzie jego przymusowe wyegzekwowanie, okaże się dopiero później.

Mając na uwadze konieczność wykonania ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, uchwalono ustawę o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, w której przewidziano dokonanie zmiany regulacji dotyczących egzekucji świadczeń niepieniężnych.

Co przewiduje nowelizacja?

Realizując wskazania wynikające z ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w nowelizacji nie tylko wprowadzono swoiste preferencje w stosunku do dłużników, którzy bez zastosowania przymusu zdecydują się na wykonanie obowiązku mającego postać świadczenia niepieniężnego (oprócz opróżnienia lokalu z rzeczy lub osób, dotyczy to również obowiązku wydania rzeczy), co czyni zadość sentencji orzeczenia Trybunału, lecz przyjęto, że wszczęcie egzekucji świadczeń niepieniężnych uzależnione będzie nie od uiszczenia przez wierzyciela całej opłaty przewidzianej w danym przypadku, ale od wniesienia opłaty tymczasowej, ustalonej – w odniesieniu do wszystkich świadczeń niepieniężnych – na poziomie 10% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Taki sam mechanizm ma znajdować zastosowanie w razie wniosku wierzyciela o wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego (art. 1 pkt 1 ustawy, art. 49a u.k.s.e.).

Porady prawne

Z kolei w dodawanym art. 49b u.k.s.e. (art. 1 pkt 2 ustawy) określony został sposób poboru tzw. opłaty uzupełniającej, w wysokości różnicy między opłatą ostateczną a uiszczoną przez wierzyciela opłatą tymczasową, którą, co do zasady, ma uiszczać już sam dłużnik (ust. 1), a jedynie w wypadku niecelowego wszczęcia egzekucji lub jej umorzenia na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego (niedokonanie przez wierzyciela czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania bądź też brak jego wniosku o podjęcie zawieszonej egzekucji), ciężar pokrycia opłaty uzupełniającej ma obciążać wierzyciela (ust. 2).

W nowym przepisie art. 49b ust. 3 u.k.s.e. zastrzeżono, że dłużnik, który wprawdzie dobrowolnie, jednak dopiero po wystosowaniu do niego wezwania przez komornika, wykona w wyznaczonym terminie (nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania) obowiązek objęty tytułem wykonawczym, będzie musiał ponieść opłatę ostateczną w wysokości 1/25 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Z kolei w sytuacji, gdy dłużnik dobrowolnie wykona obowiązek jeszcze przed doręczeniem mu wezwania, komornik nie pobierze opłaty. W obu tych przypadkach komornik będzie zobligowany do odpowiedniego rozliczenia opłaty tymczasowej uiszczonej przez wierzyciela (art. 49b ust. 5 u.k.s.e.).

Natomiast jeśli dłużnik dobrowolnie wykona obowiązek po wyznaczonym terminie, nie później niż 3 dni przed planowanym wykonaniem tytułu wykonawczego, uiszczona przez wierzyciela opłata tymczasowa staje się opłatą ostateczną.

Ponadto, uchwalona ustawa obniża dotychczasowe stawki opłat stałych:

  • w przypadku egzekucji odebrania rzeczy - z 50% do 20% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (art. 1 pkt 3 i 4, art. 51 ust. 1 pkt 4 u.k.s.e.), zaś 
  • od wprowadzenia w posiadanie nieruchomości i usunięcia z niej ruchomości, wprowadzenia zarządcy w zarząd nieruchomości lub przedsiębiorstwa oraz wprowadzenia dozorcy w dozór nieruchomości, a także w przypadku opróżnienia lokalu z rzeczy lub osób - z 40% do 20% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (art. 1 pkt 4 lit. a, art. 51 ust. 1 pkt 1-3 u.k.s.e.).

Natomiast w pozostałych przypadkach wprowadzenia wierzyciela w posiadanie opłata stała wynosić będzie 15% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (dotąd było to 25%) – art. 1 pkt 5 ustawy, art. 54 u.k.s.e.

Uchwalona ustawa uchyla ponadto regulację art. 57 u.k.s.e., dotyczącą pobierania przez komornika opłaty stałej w wysokości 25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za wszystkie czynności z udziałem Policji, Żandarmerii Wojskowej, wojskowych organów porządkowych, Straży Granicznej i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać? 

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, czyli z dniem 28 października 2017 r.

Na mocy postanowień zawartych w przepisach przejściowych, ustawa zapewnia ww. wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 października 2015 r. (sygn. akt P 3/14) skuteczność od dnia 22 października 2015 r., a więc od dnia jego opublikowania w Dzienniku Ustaw. Zgodnie z art. 2 ustawy, uregulowania w niej zawarte będą stosowane bezpośrednio zarówno w tych sprawach, które będą się jeszcze toczyły w dacie wejścia w życie ustawy, jak i tam, gdzie egzekucja została już zakończona i zgodnie z art. 770 Kodeksu postępowania cywilnego ustalono jej koszty, tyle że dokonano tego z uwzględnieniem niekonstytucyjnego rozwiązania. W tych ostatnich przypadkach stosowne rozliczenia będą mogły zostać przeprowadzone na wniosek wierzyciela lub dłużnika, który – w myśl art. 2 ust. 5 – powinien zostać zgłoszony w zawitym terminie roku od dnia wejścia w życie omawianej nowelizacji.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Przełomowe zmiany w służbie komorników?

Przełomowe zmiany w służbie komorników?

Rządowe dwa projekty ustaw, przygotowane w Ministerstwie Sprawiedliwości, całościowo reformują działalność komorników. Przełomowe regulacje zawarte zostały w propozycji zupełnie nowej, liczącej wraz z uzasadnieniem prawie 200 stron, kompleksowej ustawy o komornikach sądowych, a także (...)

Więcej praw dla wierzycieli w nowelizacji ustawy o komornikach sądowych i egzekucji

Więcej praw dla wierzycieli w nowelizacji ustawy o komornikach sądowych i egzekucji

Poprawę sprawności i skuteczności egzekucji, zwiększenie liczby komorników sądowych, zwiększenie dostępności do zawodu komornika oraz zmniejszenie obciążenia stron kosztami postępowania egzekucyjnego - przewiduje nowelizacja ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Wejdzie ona w życie (...)

List w sprawie nowelizacji ustawy o komornikach sądowych i egzekucji

List w sprawie nowelizacji ustawy o komornikach sądowych i egzekucji

Poniżej przedstawiamy treść listu wysłanego do Ministra Sprawiedliwości Andrzeja Czumy dotyczącego zmian w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji. Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan (PKPP Lewiatan) z niepokojem przyjęła informację o przyjętym w dniu 10 marca 2008 r. przez (...)

Będzie wielka reforma procesu cywilnego!

Będzie wielka reforma procesu cywilnego!

Założenia reformy Zwolnienie z sądowych opłat mniej zamożnych Polaków, a także pracowników, którzy dochodzą swoich praw od pracodawców oraz niższe aż o dwie trzecie opłaty za powództwa w sprawach konsumenckich poprzedzonych mediacją – to niektóre (...)

Przełomowe zmiany w służbie komorników

Przełomowe zmiany w służbie komorników

Od 1 stycznia 2019 r. zaczęły obowiązywać dwie ustawy, przygotowane w Ministerstwie Sprawiedliwości, które całościowo reformują działalność komorników. Nowe ustawy wchodzą w życie - "To zmiana fundamentalna związana z zupełnie nowymi ustawami, które będą w (...)

Koszty i czas dochodzenia wierzytelności

Koszty i czas dochodzenia wierzytelności

Z punktu widzenia wierzycieli, w procesie dochodzenia wierzytelności, najistotniejsze są koszty, jakie wierzyciele muszą ponieść, by odzyskać należne im kwoty oraz czas odzyskiwania wierzytelności. O ile koszty wierzyciele mogą wstępnie oszacować, o tyle na czas dochodzenia wierzytelności (...)

Leasing operacyjny i jego rozliczenie w podatku dochodowym

Leasing operacyjny i jego rozliczenie w podatku dochodowym

Pojęcie leasingu operacyjnego w podatku dochodowym W praktyce umowa leasingu operacyjnego cieszy się większą popularnością niż leasing finansowy. Wynika to z dość przejrzystych procedur wzajemnych rozliczeń. W dużym uproszczeniu można powiedzieć, iż w leasingu operacyjnym opłaty leasingowe (...)

Najważniejsze zmiany w 2020 roku

Najważniejsze zmiany w 2020 roku

Od Nowego Roku kolejne ułatwienia dla firm Większa ochrona mniejszych firm przed zatorami płatniczymi, prawo do błędu dla początkujących przedsiębiorców, ułatwienia dla rzemiosła, niższe składki na ZUS dla najmniejszych przedsiębiorców - takie będą niektóre efekty (...)

Leasing podatkowy

Leasing podatkowy

Leasing podatkowy został uregulowany w przepisach dotyczących podatku dochodowego dopiero z dniem 1.10.2001 r. Nie oznacza to jednak, że wcześniej przepisy podatkowe milczały na temat rozliczeń leasingowych. Do dnia uregulowania umowy leasingu w ustawach o podatkach dochodowych, obowiązywało (...)

Akt o usługach cyfrowych

Akt o usługach cyfrowych

Pierwsze wspólne przepisy dotyczące obowiązków i odpowiedzialności pośredników na jednolitym rynku otworzą nowe możliwości świadczenia usług cyfrowych ponad granicami przy równoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony użytkowników bez względu (...)

O czym powinien wiedzieć cudzoziemiec zamierzający uczyć się w Polsce?

O czym powinien wiedzieć cudzoziemiec zamierzający uczyć się w Polsce?

3 listopada br. wchodzi w życie rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 października 2006 r. w // sprawie // podejmowania i // odbywania // przez // cudzoziemców // studiów i // szkoleń oraz ich // uczestniczenia w // badaniach // naukowych i // (...)

Reforma postępowania cywilnego

Reforma postępowania cywilnego

Usprawnienie, uproszczenie i przyspieszenie postępowań przed sądem – to główny cel gruntownej reformy Kodeksu postępowania cywilnego. Nowe regulacje mają zapewnić Polakom możliwość szybkiego i skutecznego dochodzenia swoich praw, rzetelne postępowania i sprawiedliwe wyroki. Czego (...)

Można obniżać wypłaty komorników

Można obniżać wypłaty komorników

Dłużnik będzie mógł złożyć wniosek o zmniejszenie opłaty komorniczej. Sąd rozpatrzy żądanie biorąc pod uwagę nakład pracy komornika i sytuację majątkową dłużnika oraz jego dochody. Już 17 czerwca wchodzi w życie nowelizacja ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. (...)

Wykup samochodu z leasingu

Wykup samochodu z leasingu

Prowadzisz działalność gospodarczą i kupiłeś samochód osobowy w leasingu? Sprawdź, jakie skutki będzie mieć zakończenie leasingu w przypadku różnych umów. Jakie skutki podatkowe dla firm ma leasing samochodu osobowego? Co to jest leasing? Leasing to umowa zawarta (...)

Ceny usług telefonii stacjonarnej

Ceny usług telefonii stacjonarnej

Analiza opłat za połączenia lokalne, międzystrefowe i międzynarodowe w telefonii stacjonarnej w 2008 roku. Niniejsza analiza powstała w celu porównania opłat za połączenia lokalne, międzystrefowe i międzynarodowe w ofertach przedsiębiorców posiadających największy, pod względem liczby (...)

Na jaką pomoc społeczną można liczyć?

Na jaką pomoc społeczną można liczyć?

Jakie są kryteria przyznawania świadczeń z pomocy społecznej? Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: ubóstwa; sieroctwa; bezdomności; bezrobocia; niepełnosprawności; długotrwałej lub ciężkiej choroby; przemocy w rodzinie; potrzeby ochrony (...)

Tarcza 4.0 w Sejmie

Tarcza 4.0 w Sejmie

Obrona polskich firm, miejsc pracy, kredytobiorców i samorządów Czasowa, zwiększona ochrona polskich firm – w momencie, w którym spadły ich wyceny – przed wrogim przejęciem przez inwestorów spoza UE; osłona finansowa dla samorządów; ułatwienia (...)

Zatrudnianie cudzoziemców w 2018 r.

Zatrudnianie cudzoziemców w 2018 r.

Podstawowe zasady zatrudniania cudzoziemców (oprócz obywateli państw UE, EOG i Szwajcarii) od 1 stycznia 2018 r. dla pracodawców Co się zmieniło? Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi: zawężenie do prac, które nie będą objęte zezwoleniem (...)

Czy parlament zmniejszy opłaty dla komorników

Czy parlament zmniejszy opłaty dla komorników

Trzeba zmniejszyć najwyższe opłaty pobierane przez komorników za egzekucję długów. Tak uważa grupa posłów Prawa i Sprawiedliwości. Dziś maksimum tzw. stosunkowej (15-procentowej) opłaty za egzekucję wierzytelności pieniężnych to 30 przeciętnych wynagrodzeń miesięcznych. Tak stanowi (...)

Górne granice stawek kwotowych podatku od nieruchomości i podatku od środków transportowych oraz opłat lokalnych w 2008 r.

Górne granice stawek kwotowych podatku od nieruchomości i podatku od środków transportowych oraz opłat lokalnych w 2008 r.

Górne granice stawek kwotowych podatku od nieruchomości ipodatku od środków transportowych oraz opłat lokalnych określone w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązujące w danym roku podatkowym ulegają corocznie zmianie na następny rok podatkowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


Porady prawne