Umowa dożywocia a zachowek

27.1.2020

Michał Pichór

Michał Pichór

Radca prawny

Chcąc przekazać bliskim swoją nieruchomość za życia, wiele osób decyduje się na dokonanie umowy darowizny. Jednakże nie jest to jedyna droga. Warto rozważyć także zawarcie z bliskimi umowy dożywocia.

Czym jest umowa dożywocia?

 Regulacja umowy dożywocia znajduję się w artykułach od 908 do 916 kodeksu cywilnego. Art. 908 kc stanowi, że:

§ 1. Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

§ 2. Jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia.

§ 3. Dożywocie można zastrzec także na rzecz osoby bliskiej zbywcy nieruchomości. 

Zatem umowa dożywocia polega na zobowiązaniu się właściciela nieruchomości (można również przenieść udział we współwłasności nieruchomości lub prawo użytkowania wieczystego) do przeniesienia jej własności na nabywcę, w połączeniu z zobowiązaniem tegoż nabywcy do zapewnienia właścicielowi lub osobie mu bliskiej, dożywotniego utrzymania. Konkretne postanowienia określające na czym ma polegać dożywotnie utrzymanie, Strony tej umową mogą w niej sprecyzować. W razie braku odpowiednich zapisów, dożywotnie utrzymanie obejmuje obowiązki wyrażone w par. 1 art. 908 k.c. Co ważne umowa ta dla swej ważności wymaga zachowania formy aktu notarialnego. Płaci się również od niej podatek od czynności cywilnoprawnych.

Wpływ umowy dożywocia na roszczenie o zachowek

Zgodnie z kodeksem cywilnym, przy obliczaniu zachowku dolicza się do spadku - darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę.

Natomiast wartość nieruchomości zbytej w drodze umowy dożywocia nie będzie brana w takim przypadku pod uwagę. Jeżeli zbyta nieruchomość stanowiła prawie cały spadek po danej osobie, uprawniony z tytułu zachowku będzie mógł go żądać, jednakże w istotnie pomniejszonej postaci.

 

 Podstawa prawna:

  • ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1145, ze zm.).


Potrzebujesz porady prawnej?

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


FORUM POMOCY PRAWNEJ

Darowizna mieszkania

31.5.2021 przez: truskaweczka_0

Spadek, a darowizna

22.12.2018 przez: frotka7

Odstąpienie od zachówku

22.12.2018 przez: Kotekm

Darowizna a zachowek

22.12.2018 przez: Buddha12