Prawa autorskie do utworu literackiego

Pytanie:

Jakim prawom (ochrona praw autorskich) podlega treść książki wydanej w 1929 r? Chciałbym fragmenty tej książki wykorzystać w wydawanym przez siebie miesięczniku branżowym. Autor już prawdopodobnie nie żyje, a kontakt z jego spadkobiercami jest niemożliwy.

Masz inne pytanie do prawnika?

2.11.2005

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Odpowiedź prawnika: Prawa autorskie do utworu literackiego

Co do zasady prawa autorskie majątkowe wygasają z upływem 70 lat od śmierci twórcy, a jeśli prawa majątkowe przysługiwały innej osobie, np. wydawcy, to termin ten biegnie od daty rozpowszechnienia utworu, np. daty wydania książki. Niemożność odnalezienie w danym przypadku spadkobierców autora nie oznacza, iż utwór można wykorzystać. Natomiast można w opisanej sytuacji rozważyć kwestię tzw. dozwolonego użytku. Ustawodawca dopuścił możliwość przytaczania urywków rozpowszechnionych utworów lub rozpowszechnione drobne utwory w całości. Taki cytat musi jednak pozostawać w zakresie uzasadnionym:

Porady prawne
  • wyjaśnieniem lub analizą krytyczną (np. na przykładzie fragmentu jakiegoś utworu wyrażamy własne zdanie lub opinię),
  • prawami gatunku (np. Kowalski tworząc karykaturę cudzego utworu wykorzystuje jej elementy, jednak uzasadnione jest to prawami rządzącymi się formą karykatury),
  • nauczaniem (np. fragmenty występujące w podręcznikach lub czasopismach popularno-naukowych).

Jeśli określona osoba zamierza zawrzeć w swoim utworze fragment innego dzieła, a później swój utwór rozpowszechnić, to działanie takie nie mieści się w granicach dozwolonego użytku prywatnego. Utwór ten trafia bowiem do nieoznaczonego kręgu odbiorców a jego rozpowszechnianie często wiązać się będzie z osiąganiem korzyści majątkowych. Jeżeli korzystanie z utworu nie mieści się w opisanych powyżej granicach, to osobie, której przysługują majątkowe prawa autorskie do tego dzieła (może nią być np. spadkobierca), należy się wynagrodzenie. Jeżeli odnalezienie takich osób jest niemożliwe lub bardzo utrudnione, to należy też sprawdzić, czy zarządzanie i ochrona praw autorskich do tego utworu nie zostały powierzone jednej z organizacji zbiorowego zarządzania. W każdym razie, jeśli zadań tych nie powierzono żadnej organizacji, a jednocześnie nie można odnaleźć spadkobierców, to taki stan rzeczy nie pozwala na korzystanie z utworu poza zakresem tzw. dozwolonego użytku.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów do honorarium autorskiego

Zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów do honorarium autorskiego

Interpretacja MF Minister Finansów w dniu 15 września 2020 r. wydał interpretację ogólną Nr DD3.8201.1.2018. Wynika z niej, że na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, koszty uzyskania przychodów z (...)

Naruszenie przez pracodawcę osobistych i majątkowych praw autorskich - opinia prawna

Naruszenie przez pracodawcę osobistych i majątkowych praw autorskich - opinia prawna

Stan faktyczny 4 lata temu pracowałem dla ogromnej firmy (doskonale prosperującej) w Polsce. W związku ze swoim wykształceniem (3 studia wyższe) i zainteresowaniami próbowałem się przenieść do działu planowania finansowego. W tym celu poza godzinami pracy (używając starych danych firmy, (...)

Korzystanie z zamówionego programu po upływie terminu licencji a majątkowe prawa autorskie - opinia prawna

Korzystanie z zamówionego programu po upływie terminu licencji a majątkowe prawa autorskie - opinia prawna

  Stan faktyczny Prowadzę obecnie jednoosobowo, firmę komputerową zwaną dalej PRACOWNIĄ. Dla firmy zwanej dalej ZLECENIOBIORCA, na jego zlecenie i zgodnie z podpisanymi umowami, zostało napisanych kilkanaście systemów informatycznych w języku programowania COBOL (na który to (...)

Utwór pracowniczy - czyli przejaw działalności twórczej powstały w ramach stosunku pracy

Utwór pracowniczy - czyli przejaw działalności twórczej powstały w ramach stosunku pracy

Pracownicy coraz częściej tworzą dzieła w ramach różnych forma zatrudnienia w tym stosunku pracy. Będąc pracownikiem musimy pamiętać, że co do zasady autorskie prawa majątkowe do utworów pracowniczych należą do pracodawcy. W celu przybliżenia poruszonego tematu zapraszamy (...)

Czy rozumiesz treść autorskiej umowy licencyjnej?

Czy rozumiesz treść autorskiej umowy licencyjnej?

  Czy rozumiesz treść autorskiej umowy licencyjnej? W prawie autorskim rozróżnia się dwa rodzaje praw. Mianowicie wyróżnia się osobiste prawa autorskie i majątkowe prawa autorskie. Zasadą jest, chyba że konkretny przepis stanowi inaczej, iż autorskie prawa majątkowe mogą (...)

Portal zamieszczający przeglądy i omówienie artykułów prasowych - opinia prawna

Portal zamieszczający przeglądy i omówienie artykułów prasowych - opinia prawna

    Stan faktycznyZamierzam prowadzić tematyczny portal internetowy zajmujący się przeglądem informacji z mediów publicznych na wybrane tematy (głównie gospodarcze i społeczne). Podstawowym źródłem informacji dla serwisu ma być prasa oraz inne portale (...)

Ochrona praw autorskich współtwórców programu komputerowego w związku z rozpoczęciem działalności gospodarczej - opinia prawna

Ochrona praw autorskich współtwórców programu komputerowego w związku z rozpoczęciem działalności gospodarczej - opinia prawna

 Stan faktyczny  Osoba fizyczna zamierza rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej. Działalność ta polegać będzie na oferowaniu klientom korzystanie z systemu komputerowego służącego do szybkiego przesyłania wiadomości e-mail i sms. System składa się z dwóch elementów: (...)

Utwory publikowane w nabywanym serwisie internetowym - opinia prawna

Utwory publikowane w nabywanym serwisie internetowym - opinia prawna

Stan faktycznyPan X chce zakupić serwis internetowy. Na stronach serwisu znajdują się krótkie informacje, sprawozdania, felietony. Czy autorzy tych treści mają do nich prawa? Czy autor może żądać usunięcia swoich artykułów ze stron serwisu? Autorzy publikowali treści na stronach (...)

Jaki jest charakter prawny listu intencyjnego? - opinia prawna

Jaki jest charakter prawny listu intencyjnego? - opinia prawna

Stan faktyczny Jakiś czas temu z firmą, z którą współpracuję podpisałem list intencyjny. Zawiera on takie określenia jak: "Zleceniodawca zobowiązuje się do wykonywania usług informatycznych". Porozumienie to wspomina także o karze umownej. Z powodu zmiany miejsca zamieszkania (...)

Czyje są prawa autorskie do pracy naukowej; opinia prawna

Czyje są prawa autorskie do pracy naukowej; opinia prawna

 Stan faktyczny  Czy publikowanie moich, tych samych wyników badań lub ich fragmentów w kilku artykułach ukazujących się w różnych czasopismach lub materiałach konferencyjnych jest plagiatem lub autoplagiatem? Nie łączy mnie żadna umowa z wydawnictwem, w którym (...)

Prawa autorskie wspólników czy spółki cywilnej - opinia prawna

Prawa autorskie wspólników czy spółki cywilnej - opinia prawna

Stan faktycznyPrzedmiotem działalności wspólników spółki cywilnej jest opracowywanie i oferowanie klientom programów komputerowych. Niektóre z tych programów pisane były samodzielnie przez jednego ze wspólników, pozostałe przy niewielkim udziale (...)

Podstawowe zasady ochrony praw autorskich i pokrewnych

Podstawowe zasady ochrony praw autorskich i pokrewnych

    Co jest przedmiotem prawa autorskiego? Jeżeli Kowalski stworzy utwór (np. namaluje obraz, napisze artykuł, skomponuje utwór muzyczny, zrobi zdjęcie) to będzie on chroniony prawem autorskim jeśli: jest oryginalny (Kowalski jest przekonany o "nowości" swojego dzieła, (...)

Na czym polega nadzór autorski nad utworem?

Na czym polega nadzór autorski nad utworem?

Prawo autorskie wprowadza tzw. nadzór autorski który dotyczy sposobu korzystania, rozpowszechniania utworu czy też tworzenia kopii. Zgodnie z art.  60. u.p.a.p.p. [Nadzór autorski] 1. Korzystający z utworu jest obowiązany umożliwić twórcy przed rozpowszechnieniem (...)

Umowy o przeniesienie praw autorskich oraz umowy licencyjne

Umowy o przeniesienie praw autorskich oraz umowy licencyjne

    Umowy dotyczące autorskich praw majątkowych Umowa o przeniesienie praw autorskich polega na tym, że przenoszący prawa autorskie wyzbywa się całkowicie władztwa nad tymi prawami na rzecz nabywcy. Umowa taka powinna zostać sporządzona w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Samo (...)

Ciekawy przykład przedmiotu prawa autorskiego - opinia prawna

Ciekawy przykład przedmiotu prawa autorskiego - opinia prawna

Stan faktycznySzkoła zatrudniła mnie na stanowisko nauczyciela zajęć pozalekcyjnych. Poza normalnym prowadzeniem zajęć stworzyłam niemal godzinny zupełnie niepowtarzalny program mojego pomysłu. Program ten opracowywałam sama, poza godzinami pracy. Przypadkowo dowiedziałam się, że nauczycielka, (...)

Przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich a VAT

Przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich a VAT

Jaka stawka VAT obowiązuje na usługi twórców i artystów wykonawców? Usługi twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynagradzane w formie honorariów za przekazanie lub (...)

Czym jest utwór zależny?

Czym jest utwór zależny?

Sama definicja utworu zależnego zawarta jest w art. 2. ust. 1 i 2 z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U.2006.90.631 z późn. zm.) – dalej „u.p.a.p.p.” , zgodnie z którym: 1.      Opracowanie cudzego utworu, (...)

Wszyscy współtwórcy utworu audiowizualnego uprawnieni do wynagrodzenia za wykorzystanie ich utworu

Wszyscy współtwórcy utworu audiowizualnego uprawnieni do wynagrodzenia za wykorzystanie ich utworu

Wchodząca w życie 1 listopada 2007 r. ustawa o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych dotyczy usunięcia niezgodności z konstytucją RP art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych w zakresie otwarcia katalogu osób uprawnionych do dodatkowego (...)

Wszyscy współtwórcy utworu audiowizualnego mają być uprawnieni do wynagrodzenia za wykorzystanie ich utworu

Wszyscy współtwórcy utworu audiowizualnego mają być uprawnieni do wynagrodzenia za wykorzystanie ich utworu

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, który znajduje się obecnie w Sejmie, dotyczy usunięcia niezgodności z konstytucją RP art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych w zakresie otwarcia katalogu osób uprawnionych (...)

Żądanie naprawienia szkody z tytułu naruszenia majątkowych praw autorskich

Żądanie naprawienia szkody z tytułu naruszenia majątkowych praw autorskich

5 listopada 2019 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Sądu Najwyższego, Izby Cywilnej dotyczące żądania naprawienia szkody z tytułu naruszenia majątkowych praw autorskich. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy (...)

Autorskie prawa osobiste na gruncie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Autorskie prawa osobiste na gruncie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej u.p.a.p.p.) nadaje autorom uprawnienia osobiste i majątkowe. Pierwsze z wyżej wymienionych mają za zadanie chronić więź twórcy z utworem. Zasadniczą kwestią, która odróżnia je od autorskich praw majątkowych jest to, (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Podział i charakterystyka praw autorskich

Podział i charakterystyka praw autorskich

Jak wygląda w polskim prawie kwestia praw autorskich, czy mają one jakiś podział? Jak wygląda sprawa licencji? Prawo autorskie wyróżnia dwa rodzaje praw:· autorskie prawo materialne (...)

Popełnienie plagiatu podczas pisania pracy magisterskiej.

Popełnienie plagiatu podczas pisania pracy magisterskiej.

Zamierzam napisać pracę magisterską. Zamierzam ją napisać na podstawie mojej pracy licencjackiej (poszerzyć ją). Czy będzie to plagiat (autoplagiat)? Opinia prawna dla Państwa sporządzona powstała (...)

Zrzeczenie się praw autorskich

Zrzeczenie się praw autorskich

Prowadzę serwis internetowy z artykułami. Zatrudniłam osobę, która pisze dla mnie artykuły w zamian za wynagrodzenie. Osoba ta generalnie trudni się pisaniem różnych artykułów dla różnych (...)

Prawo autorskie do scenariusza filmu

Prawo autorskie do scenariusza filmu

Jestem studentką szkoły filmowej. Na jednych zajęciach mieliśmy utworzyć grupy i w nich zrealizować krótki film metrażowy. Jestem w grupie z ludźmi, z którymi nie łączą mnie zażyłe kontakty. (...)

Prawo aktora do tantiem

Prawo aktora do tantiem

Moja przyjaciółka - aktorka i piosenkarka - w latach sześćdziesiątych bardzo znana w Polsce, od wielu lat mieszka na stałe we Francji. Bardzo rzadko przyjeżdża do Polski i nie ma kontaktu ze stowarzyszeniami (...)

Prawa do filmow reklamowych

Prawa do filmow reklamowych

Chodzi mi o prosta rzecz, czyli jak to jest z uprawnieniami do filmów reklamowych które emitowany są w tv lub znajdują się często na YouTube - czy umieszczanie takich filmów na własnym portalu (...)

Publicznego udostępnianie gier konsolowych.

Publicznego udostępnianie gier konsolowych.

Chciałbym się od Państwa dowiedzieć jako to jest z legalnością udostępniania gier konsolowych w pubach? Zamierzam otworzyć pub z grami konsolowymi i planszowymi. Przygotowaną dla Państwa opinię (...)

Umowa o dzieło a prawa autorskie

Umowa o dzieło a prawa autorskie

Czy nabywając majątkowe prawa autorskie od twórcy programu komputerowego (umowa o dzieło) możemy zabronić Twórcy umieszczania dzieła (projektu graficznego) w jego portfolio? Czy ma to co wspólnego (...)

Ochrona prawa autorskiego reprodukcji obrazów

Ochrona prawa autorskiego reprodukcji obrazów

Tworzę encyklopedię. Czy na użycie reprodukcji obrazow, fragmentów filmów, fragmentów muzyki, zrzutów ekranów z gier muszę mieć zezwolenie twórców? Reprodukcje obrazów, fragmenty filmów, (...)

Prawa autorskie zależne

Prawa autorskie zależne

Klient chce zakupić od spółki z o.o. prawa autorskie, w szczególności prawa zależne. Co oznacza pojęcie autorskie prawa zależne? Autorskie prawa zależne przysługują osobie, która opracowała (...)

Tłumaczenie jako utwór w rozumieniu prawa autorskiego

Tłumaczenie jako utwór w rozumieniu prawa autorskiego

Na zlecenie pewnej osoby dokonałem tłumaczenia, osoba ta przywłaszczyła sobie to tłumaczenie, nie płacąc za nie, mimo wystawionej faktury i umowy, którą zawarliśmy. Czy tłumaczenie jest utworem? (...)

Skuteczne zrzeczenie się praw autorskich

Skuteczne zrzeczenie się praw autorskich

Firma komputerowa zatrudnia programistów piszących na jej zamówienia programy na podstawie umowy o dzieło. W umowie znajduje się paragraf o następującym brzmieniu: Wykonawca zrzeka się wszelkich (...)

Prawa autorskie do projektu graficznego

Prawa autorskie do projektu graficznego

Zakład zawarł umowę o dzieło z osobą fizyczną w celu stworzenia projektu graficznego strony internetowej. Umowa została wykonana. Czy zamawiający może dokonywać zmian w tym projekcie bez zgody (...)

Sprzedaż praw autorskich wydawnictwu

Sprzedaż praw autorskich wydawnictwu

Zamierzam sprzedać gazecie poradnik w wersji elektronicznej (plik HTML na płycie CD), który będzie dodatkiem do jednego z wydań czasopisma. Jakie elementy musi zawierać umowa, abym mogła zachować (...)

Wezwanie do zapłaty z kancelarii za ściągnięcie polskiego filmu.

Wezwanie do zapłaty z kancelarii za ściągnięcie polskiego filmu.

Tydzień temu dostałem list z kancelarii przed sądowe wezwanie do zapłaty za to że niby ściągnąłem polski film z Torrentów. Czy możecie mi Państwo doradzić co mam zrobić w tej sytuacji? Niniejsza (...)

FORUM PRAWNE

Prawa autorskie ?!

Prawa autorskie ?! Jakiś czas temu zostało mi zlecone zrobienie strony www dla pewnej firmy. Strona została zrobiona, ale projekt nie doszedł do skutku, ponieważ szef tejże firmy wycafał się tłumacząc, (...)

zdjęcia a prawo autorskie

zdjęcia a prawo autorskie mam stronę komercyjną hodowli psów rasowych, od jakiegos czasu zauwazam fakt, że na około 20 blogach (głównie dzieci w wieku 12-16 lat) ściągają moje prywatne zdjęcia (...)

Skopiowane zdjęcia z internetu

Skopiowane zdjęcia z internetu Co mzoe mi grozić, jeśli na aukcji internetowej dodałam nie swoje zdjęcia, a własciciel tych zdjęc napisał mi, iz jeśli ich nie usune to skontaktuje sie ze mna policja? (...)

Kontrola legalnosci oprogramowania na jakiej podstawie?

Kontrola legalnosci oprogramowania na jakiej podstawie? Witam, Wiele sie ostatnio slyszy na temat "najsc" policji na prywatne osoby i firmy w celu kontroli legalnosci oprogramowania. Pomijajac (...)

Umowa aktorska

Umowa aktorska Witam, Proszę o pomoc w poprawieniu/korekcie umowy aktorskiej - zgodziłem się aby parę osób gościnnie zagrało w moim filmie, i chcę mieć pewność, że żadna z nich nagle nie (...)

Utowry mp3

Utowry mp3 Dzień dobry! Mam strone dla dzieci http://www.dladzieci.najlepsze.com Chciałbym na niej umieścić fragmenty piosenek dla dzieci w formacie mp3. Każda piosenka miałaby 1.50 min. Czy zamieszczenie (...)

prawo do wykorzystywania zdjęć

prawo do wykorzystywania zdjęć Witam, czy nie mając podpisanej umowy z agencją modelingową mogę wykorzystywać zdjęcia przez nią zrobione? Muszę posiadać zgodę fotografa i innych osób, które (...)

Obraz namalowany ze zdjęcia udostępnionego w internecie?

Obraz namalowany ze zdjęcia udostępnionego w internecie? Witam. Jako artysta mam pytanie: czy jest naruszeniem prawa stworzenie i chęć sprzedaży obrazu który powstał pod wpływem fotografii (...)

naruszenie praw autorskich

naruszenie praw autorskich Witam Od jakiegoś czasu prowadzę blog, wklejam tam swoje filmy i zdjęcia. Ostatnio znalazłem inny blog dosłownie identyczny jak mój, zarówno pod względem graficznym jak (...)

Platforma muzyczna - przekazanie praw autorskich

Platforma muzyczna - przekazanie praw autorskich Witam Wraz ze wspolnikiem jestesmy w trakcie tworzenia platformy sprzedazowej w internecie, ktorej celem bedzie udostepnianie oraz sprzedaz m.in podkladow (...)

Wydawca chce mnie obciążyć jako stronę w swojej firmie

Wydawca chce mnie obciążyć jako stronę w swojej firmie Dzień dobry! Projektuje grafikę do książek dla jednego z małych wydawnictw. Umieszczam tam dziesiątki różnych grafik, często zaczerpniętych (...)

Porady prawne