NSA o podatku od gruntów objętych służebnością przesyłu

4.3.2020

A.J.Zespół e-prawnik.pl

A.J.
Zespół e-prawnik.pl

Przedsiębiorca przesyłowy, który zawarł z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe umowę o ustanowienie służebności przesyłu na gruntach Skarbu Państwa, znajdujących się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, nie musiał płacić podatku od nieruchomości od tych gruntów - wskazał NSA.

Porady prawne

Uchwała NSA

9 grudnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów podjął następującą uchwałę (sygn. II FPS 3/19):

Przedsiębiorca przesyłowy, który zawarł z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe umowę o ustanowienie służebności przesyłu na gruntach Skarbu Państwa, znajdujących się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tych gruntów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2018 r.

Czego dotyczył problem prawny?

Wnioskiem z dnia 9 września 2019 r. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 36 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, ze zm.) oraz art. 264 § 2 w związku z art. 15 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), wystąpił o podjęcie uchwały wyjaśniającej: Czy przedsiębiorstwo energetyczne, w związku z zawarciem z Lasami Państwowymi umowy umożliwiającej wykonywanie służebności przesyłu na gruntach Skarbu Państwa znajdujących się pod zarządem Lasów Państwowych jest - stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170, ze zm.) - podatnikiem podatku od nieruchomości obciążonym podatkiem od tych gruntów?

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w orzecznictwie sądów administracyjnych występuje rozbieżność na tle stosowania przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej zwana: "u.p.o.l.") odnoszących się do statusu podatnika podatku od nieruchomości w sprawach dotyczących opodatkowania gruntów zarządzanych przez Lasy Państwowe, na których usytuowane zostały napowietrzne linie elektroenergetyczne. 

Co wskazał NSA?

Treść pytania Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy "przedsiębiorstwa energetycznego", które legitymuje się z Lasami Państwowymi umową o ustanowienie służebności przesyłu. Zgodnie z definicją legalną z art. 3 pkt 12) ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2018 r., poz. 755 ze zm.), przedsiębiorstwo energetyczne to podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie: a) wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi albo b) przesyłania dwutlenku węgla. Pytanie zatem odnosi się do przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. Przepis ten definiuje urządzenia przesyłowe służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne. Zgodnie z tym unormowaniem nie należą one do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa, nazywanego przesyłowym. Podmiot prowadzący to przedsiębiorstwo określany jest przedsiębiorcą przesyłowym (por. np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt III CZP 28/17, publ. OSNC 2018/4/38). Z uwagi na abstrakcyjny charakter zadanego pytania i zakres posiadania przez przedsiębiorstwa służebności przesyłu właściwym będzie posługiwanie się w dalszych rozważaniach pojęciem przedsiębiorcy przesyłowego. Rozpatrywane zagadnienie prawne dotyczy bowiem nie tylko przedsiębiorstw energetycznych, ale wszystkich przedsiębiorców przesyłowych, na rzecz których ustanowiono służebności przesyłu o treści wskazanej w art. 305¹ k.c.

Przechodząc do analizy przepisów odnoszących się do statusu podatnika podatku od nieruchomości w sprawach dotyczących opodatkowania gruntów zarządzanych przez Lasy Państwowe, na których usytuowane zostały napowietrzne linie elektroenergetyczne (jak również urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne), należy wyjść od wskazania systematyki art. 3 u.p.o.l., a następnie przejść do gramatycznej treści poszczególnych jednostek redakcyjnych tego przepisu. Wyraża on w art. 3 ust. 1 u.p.o.l. generalną zasadę dotyczącą identyfikacji podmiotu, który jest uznawany za podatnika podatku od nieruchomości, czyli tego na którym ciąży obowiązek podatkowy w zakresie tego podatku. W kolejnych jednostkach redakcyjnych tego przepisu, odnoszącego się w całości przede wszystkim do wskazania podatnika podatku od nieruchomości, ustawodawca w istocie dookreśla lub modyfikuje zasadę wynikającą z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. W analizowanym aspekcie na szczególną uwagę zasługuje zapis art. 3 ust. 2 u.p.o.l. Przepis ten w warstwie normatywnej nie zmienił się w zasadzie od dnia 1 stycznia 2003 r., kiedy to nadano mu treść, zgodnie z którą: "Obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi". Kolejne zmiany jego brzmienia obowiązujące odpowiednio od 1 stycznia 2016 r. oraz od 1 września 2017 r. polegały jedynie na zastąpieniu podmiotu o nazwie "Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa" wpierw "Agencją Nieruchomości Rolnych", a następnie "Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa". Były one związane jedynie ze zmianą nazwy oraz zakresu działania podmiotu, którego zadanie polegało i polega nadal na przejmowaniu państwowych gruntów rolnych i gospodarowaniu tymi zasobami należącymi do Skarbu Państwa. Zmiany brzmienia nie dotyczyły zatem tej części przepisu, który odnosi się do zarządu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz władania nieruchomościami przez jednostki organizacyjne Lasów Państwowych. Obecne brzmienie tego przepisu stanowi, że: "Obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi". Należy podkreślić, że ustawodawca w ustawie podatkowej jedynie w art. 3 ust. 2 u.p.o.l. zdecydował się na konkretne wskazanie dwóch podatników, na których ciąży obowiązek podatkowy. Jest to państwowa osoba prawna będącą agencją wykonawczą, czyli Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa - Dz. U. z 2018 r. poz. 1154 ze zm., dalej zwana: "ustawa o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa"). Drugą jest zaś państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, czyli Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (art. 32 ust. 1 ustawy o lasach). Ma to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ważkie implikacje dla rekonstrukcji normy prawnej związanej ze wskazaniem podmiotu odpowiedzialnego za zapłatę podatku od nieruchomości. Po pierwsze za uzasadnioną należy przyjmować taką wykładnię tej regulacji, zgodnie z którą zasadą jest, że obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe ciąży na jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, a wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa. Po drugie zapis ten należy odnieść do wykładni art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., zgodnie z którym w obecnym brzmieniu: "Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości". Podkreślenia wymaga, że normodawca w tym przepisie na samym wstępie uznaje za samodzielnego podatnika m.in. jednostki organizacyjne, a zatem także państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, do których zaliczają się Lasy Państwowe. Ponadto należy zauważyć, że przepis ten w przypadku posiadania wynikającego z zawartej umowy, czyli w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., nadaje status podatnika tylko tym podmiotom, których posiadanie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego wynika bezpośrednio z umowy zawartej w właścicielem lub z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa. Kwestie związane z posiadaniem na podstawie "innego tytułu prawnego" oraz z zawarciem umowy z zarządcą nieruchomości zostaną przedstawione w dalszej części rozważań. Wynika z tego, że z dwóch podmiotów, będących podatnikami podatku od nieruchomości, wskazanych w sposób konkretny i enumeratywny w art. 3 ust. 2 u.p.o.l., od których swoje posiadanie mienia państwowego powinien wywodzić na podstawie umowy posiadacz, będący samodzielnym podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., wskazano jedynie Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Pominięto w tym unormowaniu Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, czy też jednostki organizacyjne Lasów Państwowych. Już to zestawienie treści obydwu jednostek redakcyjnych art. 3 u.p.o.l. zdaje się wskazywać, że obowiązek podatkowy w przypadku nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, a znajdujących się w posiadaniu osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych, w tym spółek nieposiadających osobowości prawnej, będzie ciążył na nich tylko wówczas, gdy legitymują się oni umową zawartą ze Skarbem Państwa lub z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa. Należy wobec tego przyjąć, że pomimo tego, iż Lasy Państwowe jako zarządca nieruchomości Skarbu Państwa, przy ustanowieniu służebności działają jako jego statio fisci, to i tak zachowują one samodzielną pozycję jako podatnik będący państwową jednostką organizacyjną, której nadal przysługuje posiadanie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz możliwość władania nimi na mocy sprawowanego zarządu. Na gruncie podatku od nieruchomości należy bowiem oddzielić kwestie związane z reprezentacją przez Lasy Państwowe Skarbu Państwa na mocy art. 32 ustawy o lasach od ich statusu jako samodzielnego podatnika. Co do umów zawartych niejako "bezpośrednio" ze Skarbem Państwa to w rzeczywistości dotyczy to umów zawieranych z jednostkami organizacyjnymi zwanymi stationes fisci, po pierwsze niemającymi osobowości prawnej i po drugie nie wymienionymi w art. 3 ust. 2 u.p.o.l., które wykonują zadania społeczne i gospodarcze w zakresie dominium, czyli w zakresie relacji prywatnoprawnych w odniesieniu do mienia państwowego (art. 34 k.c.). Kwestia dotycząca sprawowania zarządu nieruchomościami przez Lasy Państwowe nie została uregulowana ani w u.p.o.l., ani w ustawie o lasach. Jednakże skoro dotyczy ona gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa, to znajdują do niego zastosowanie przepisy Działu II ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm., zwana dalej: "u.g.n."), w tym dotyczące trwałego zarządu (art. 43 do 50 u.g.n.). Wynika to z art. 199 ust. 2 u.g.n., zgodnie z którym zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości. Skoro zgodnie z regulacjami prawnymi dotyczącymi trwałego zarządu jest on publicznoprawną formą władania nieruchomością przez określoną jednostkę organizacyjną, to umowy zawierane przez jednostki organizacyjne Lasów Państwowych zawierane są w istocie przez Skarb Państwa. Dodatkowo potwierdzają to zapisy art. 33 ust. 3 pkt 1, art. 34 pkt 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach, w których przewidziano, że Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych oraz nadleśniczy reprezentują Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania. Ta okoliczność jednak wbrew stanowisku wyrażanemu w drugim z opisanych powyżej nurtów orzeczniczych nie może mieć przesądzającego znaczenia dla przyjęcia, że posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorców przesyłowych na podstawie służebności przesyłu jest posiadaniem na podstawie umowy zawartej ze Skarbem Państwa, co miałoby być wystarczające dla "przejścia" obowiązku podatkowego z Lasów Państwowych na przedsiębiorców przesyłowych. Należy bowiem brać pod uwagę zarówno szczególny status Lasów Państwowych jako podatnika co do będących w ich zarządzie nieruchomości oraz charakter służebności przesyłu i wynikający z niej zakres posiadania i władania nieruchomością przez przedsiębiorcę przesyłowego.

Mając na uwadze samą redakcję art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. należy zauważyć, że ustawodawca nie przewidział możliwości obciążenia obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości posiadaczy mienia Skarbu Państwa, w tych przypadkach, gdy legitymują się oni umowami zawartymi z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe, czy też z jednostkami organizacyjnymi Lasów Państwowych, odmiennie od sytuacji dotyczących nieruchomości pozostających w zarządzie i faktycznym władaniu Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. W pierwszej kolejności należy zatem rozważyć wzajemne relacje wynikające z przepisów u.p.o.l. i zdekodować normę wynikającą z art. 3 ust. 2 u.p.o.l. poprzez rozstrzygnięcie, czy może ona doznawać modyfikacji poprzez zapis art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. Podkreślenia wymaga, że zarówno państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej jaką są Lasy Państwowe jak i będący państwową osobą prawną Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa powołane zostały do szeroko rozumianego samodzielnego zarządzania i administrowania zasobami majątkowymi Skarbu Państwa przeznaczonymi na cele leśne i rolne. Obydwa te podmioty, choć działające w różnych formach organizacyjnych mają wskazane szeroko zakrojone zadania związane z realizacją polityki państwa w dziedzinie zachowania, ochrony i powiększania zasobów leśnych oraz zasad gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska (art. 1 pkt 1 ustawy o lasach) oraz w zakresie wdrażania i stosowania instrumentów wsparcia rolnictwa, aktywnej polityki rolnej oraz rozwoju obszarów wiejskich (art. 9 ust. 1 ustawy o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa). Pomimo zatem różnej formy organizacyjnej obydwa te podmioty w istocie na podobnych zasadach zarządzają, administrują i wykonują we własnym zakresie szereg zadań faktycznych w odniesieniu do znajdujących się w ich posiadaniu nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Szczegółowe zakresy zadań Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (wymienione egzemplifikacyjnie w art. 9 ust. 2 ustawy o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa) oraz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (wymienione również egzemplifikacyjnie w art. 33 ust. 3, art. 34 i art. 35 ust. 1 ustawy o lasach) różnią się pomiędzy sobą, lecz ich cechą wspólną jest to, że dotyczą zarządzania, administrowania i gospodarowania powierzonymi im nieruchomościami Skarbu Państwa. Przede wszystkim jednak, co ma istotne znaczenie, obydwa te podmioty na mocy ustawy o lasach oraz ustawy o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa są posiadaczami nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, a będących lasami oraz gruntami przeznaczonymi na cele rolne. Tylko jednak w stosunku do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (a wcześniej do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz Agencji Nieruchomości Rolnych), legislator podatkowy zdecydował się na jego wymienienie w treści art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., zrównując jego pozycję ze Skarbem Państwa. Przyjąć zatem należy, że dla opodatkowania podmiotu posiadającego nieruchomość Skarbu Państwa konieczne jest zawarcie umowy albo ze Skarbem Państwa albo z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa. W przypadku posiadania w jakimkolwiek zakresie nieruchomości stanowiącej mienie państwowe nie jest możliwe uznanie za podatnika tego podmiotu, który zawarł umowę z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe (lub z jednostką organizacyjną Lasów Państwowych), gdyż ten podmiot prawa podatkowego, będący z mocy art. 3 ust. 1 ab initio u.p.o.l. sam podatnikiem jako jednostka organizacyjna, nie został wymieniony w treści art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. Wobec tego uregulowania Lasy Państwowe jako samodzielny i wymieniony expressis verbis w ustawie podatnik nie mogą niejako w imieniu Skarbu Państwa "przenosić" obowiązku podatkowego na dalszych posiadaczy nieruchomości będących w ich zarządzie i to bez względu na zakres tego posiadania.

Ponadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustanowienie służebności przesyłu, jak również zawarcie innej umowy dotyczącej korzystania z gruntów z przedsiębiorcą przesyłowym, nie pozbawiają Lasów Państwowych posiadania nieruchomości leśnych niezależnie od zakresu służebności lub treści umowy pozwalającej na zainstalowanie urządzeń przesyłowych i wstęp na grunty leśne w celu ich prawidłowej eksploatacji. U.p.o.l. nie zawiera definicji legalnej pojęcia "posiadania". W orzecznictwie przyjmuje się, że skoro prawodawca posługuje się tym pojęciem na gruncie prawa podatkowego, nie definiując go i nie nadając mu specyficznego znaczenia, to uzasadnione jest sięgnięcie do tej gałęzi prawa, w której ono funkcjonuje, czyli do prawa cywilnego. Jeżeli bowiem ustawa podatkowa w swoich regulacjach posługuje się wyraźnie nazwami instytucji z zakresu prawa rzeczowego, nie definiując ich, pojęciom tym należy przypisać taki sam zakres jak wynikający z k.c. Odnosi się to również do rozróżnienia pomiędzy posiadaniem samoistnym a zależnym oraz posiadaniem służebności, do którego odwołuje się u.p.o.l., określając podmioty będące podatnikami podatku od nieruchomości w art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 861/16, publ. CBOSA i powołane w nim orzecznictwo). Prócz tego w odniesieniu do posiadania, o którym traktuje art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., a wynikającego "z innego tytułu prawnego" niż umowa w orzecznictwie przyjmuje się, że obejmuje on m.in. zarząd, użytkowanie z art. 252 k.c. oraz inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Przykładem innego tytułu prawnego posiadania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. jest również przekazanie nieruchomości w trwały zarząd jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Ponadto wskazuje się, że ów "inny tytuł prawny" (uprawniający do samodzielnego korzystania z nieruchomości) pochodzić winien także od właściciela lub wynikać z ustawy. Jeżeli zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. jednostki organizacyjne, to przymiot podatnika podatku od nieruchomości posiada również jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, na rzecz której przekazano nieruchomość w trwały zarząd, gdyż jest ona posiadaczem nieruchomości w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 945/10, publ. CBOSA). Jeżeli wobec tego posiadanie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. dotyczy rzeczywistego władania rzeczą i czerpania korzyści z majątku to dotyczy ono także określonego w u.g.n. trwałego zarządu nieruchomością. Zgodnie zaś z art. 50 u.g.n., do trwałego zarządu w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu. Tym samym sprawowany przez Lasy Państwowe trwały zarząd uznać należy za formę posiadania zależnego w rozumieniu k.c. Zgodnie z art. 337 k.c. posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. W doktrynie (por. J. Ignatowicz, w: Kodeks cywilny. Komentarz, praca zbiorowa, Warszawa 1972, s. 776; t. 5 w Edward Gniewek, Komentarz do art.337 Kodeksu cywilnego, publ. SIP LEX/el 2001; t. 3 w T. A. Filipiak, Komentarz do art.337 Kodeksu cywilnego, publ. SIP LEX/el 2012) oraz orzecznictwie (postanowienie SN z dnia 19 listopada 1993 r., sygn. akt II CRN 130/93, publ. SIP LEX nr 78220; wyroki NSA: z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1716/10; z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2584/10 oraz z dnia 22 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2447/18; publ. CBOSA) uznaje się, że przepis ten powinien mieć zastosowanie (poprzez analogię) także do posiadaczy zależnych. Również w ich przypadku przekazanie posiadania nie stanowi utraty władztwa nad rzeczą, jeżeli zachowuje się względem rzeczy tak, jak czyniłaby to osoba, której przysługuje prawo podmiotowe, którego treść odpowiada zachowaniu posiadacza zależnego. Nieuzasadnione byłoby w związku z tym wywodzenie odmiennych skutków prawnych z przekazania posiadania zależnego i samoistnego. Wobec tego należy przyjąć, że podatnikiem stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. powinny być Lasy Państwowe niezależnie od treści jakiejkolwiek umowy czy też treści służebności przesyłu oraz zakresu posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego, gdyż poprzez przekazanie nieruchomości w dalsze posiadanie nie tracą one przymiotu posiadacza na podstawie "innego tytułu prawnego", a ponadto są wymienione jako podatnik w art. 3 ust. 2 u.p.o.l.

Przedstawione do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne dotyczy umowy zawartej przez przedsiębiorcę przesyłowego, a umożliwiającej wykonywanie służebności przesyłu na gruntach Skarbu Państwa znajdujących się pod zarządem Lasów Państwowych. Należy wobec tego odnieść się również do istoty tego ograniczonego prawa rzeczowego i charakteru wynikającego zeń posiadania. Argumentacja w tym zakresie została przedstawiona w wielu wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których za podatnika uznawano jednostki organizacyjne Lasów Państwowych, gdyż przedsiębiorców przesyłowych (zakładów energetycznych) nie można uznawać na podstawie art. 305¹ k.c. za posiadaczy zależnych nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. (por. np. wyroki z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawach o sygn. akt: II FSK 607/19, II FSK 571/19 i II FSK 572/19, publ. CBOSA). Wywody zaprezentowane w tych judykatach w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący sprawę w składzie siedmiu sędziów. Należy wobec tego wskazać, że dla uznania przedsiębiorstwa przesyłowego za podatnika na podstawie wyżej wskazanego przepisu istotne jest nie tylko ustalenie, że pomiędzy stronami zawarta została określona umowa, lecz niezbędnym jest stwierdzenie, czy przedsiębiorca przesyłowy na podstawie tej umowy stał się posiadaczem spornego gruntu, a nie tylko uzyskał do niego określony dostęp. Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą oraz psychicznego elementu, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Nie budzi szczególnych wątpliwości interpretacyjnych element "władania rzeczą". Bez wątpienia chodzi tu o dostrzegalny fakt fizycznego władztwa nad rzeczą. Drugim, współwystępującym, niezbędnym elementem cywilistycznej konstrukcji posiadania, jest psychiczny czynnik zamiaru władania ("zawładnięcia") rzeczą dla siebie. Zatem zamiar władania rzeczą "dla siebie" rozstrzyga o posiadaniu w rozumieniu art. 336 k.c. Teoretycznie decyduje tutaj wewnętrzna, subiektywna wola posiadania. W praktyce jednak, wobec możliwych trudności dowodowych, można i trzeba kierować się zamanifestowanymi na zewnątrz przejawami władania rzeczą. Można więc z pewną tolerancją mówić o "woli zobiektywizowanej", błędem byłoby zaś poszukiwanie "woli obiektywnej" (vide: E. Gniewek, Komentarz do art. 336 kodeksu cywilnego, [w:] E. Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze 2001, publ. SIP LEX). Skutkiem posiadania jest faktyczne władztwo nad rzeczą, co w przypadku przeniesienia posiadania rzeczy na posiadacza zależnego oznacza, że posiadacz samoistny (jak również posiadacz zależny oddający rzecz w dalsze posiadanie) traci na rzecz posiadacza zależnego możliwość władania rzeczą. Wprawdzie posiada nadal status posiadacza samoistnego (jak również zależnego z uwagi na wskazane powyżej analogiczne stosowanie art. 337 k.c.), niemniej jednak faktyczne władztwo nad rzeczą (m.in. nieruchomością) oddaną w posiadanie zależne, sprawować będzie (czyli faktycznie władać) posiadacz zależny, z wyłączeniem posiadacza samoistnego (bądź zależnego, który oddał rzecz w dalsze posiadanie).

Po tych uwagach ogólnych NSA wskazał, że ustawodawca wyraźnie uregulował w art. 352 k.c. posiadanie służebności. Również w przypadku posiadania służebności występuje zarówno element fizyczny – corpus, jak i animus, przy czym w wyżej wskazanym przepisie znalazło się wyraźne zastrzeżenie, że z posiadaniem służebności mamy do czynienia tylko w razie faktycznego korzystania z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności. Może się ono łączyć z tytułem prawnym, a więc istnieniem służebności jako ograniczonego prawa rzeczowego, ale i też posiadanie służebności może powstać i istnieć bez tytułu prawnego, jako stan faktyczny. Swoisty charakter posiadania służebności wyraża się w tym, że osoba, która wykonuje służebność, z reguły nie włada rzeczą w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz z niej korzysta w określonym zakresie, na przykład co jakiś czas przejeżdża, przechodzi przez cudzą nieruchomość (por. J. Ignatowicz [w:] Komentarz, t. I, 1972, s. 815; E. Gniewek, Komentarz, 2001, s. 832). Istota służebności tkwi w tym, że ogranicza ona prawo własności każdoczesnego właściciela nieruchomości obciążonej w korzystaniu z niej, lecz co istotne, nie pozbawia go władztwa nad nieruchomością. W nauce prawa dominującym jest pogląd, który Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela, że jest to posiadanie prawa (posiadanie służebne), a więc posiadanie odrębne w stosunku do posiadania rzeczy, czyli posiadania samoistnego i zależnego (por. S. Kołodziejski, Posiadanie samoistne, zależne i służebne, publ. Palestra 10/12, 1966r., s. 44; M. Warciński, Służebności gruntowe według kodeksu cywilnego, LEX 2013, s. 154; E. Skowrońska-Bocian [w:] Kodeks cywilny, t. 1, red. K. Pietrzykowski, 2011, s. 1228; P. Księżak, Glosa do uchwały SN z dnia 17 czerwca 2005r., III CZP 29/05 – OSP 2006/3/35; t. I.4 do art. 352 w M. Balwicka-Szczyrba, Sąsiedztwo nieruchomości. Komentarz. SIP LEX/el). Każdy, kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, jest posiadaczem służebności. Jest to posiadanie swoiste, gdyż nie łączy się z władztwem nad rzeczą w dosłownym znaczeniu. Podmiot wykonujący służebność korzysta z cudzej rzeczy tylko w oznaczonym zakresie, nierzadko bardzo wąskim, w istocie nie władając nią. Do takiego, specyficznego posiadania należy stosować, zgodnie z art. 352 § 2 k.c., jedynie odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt V CSK 549/15, publ. SIP LEX nr 2080889). Zatem w odniesieniu do posiadania służebności nie można posługiwać się pojęciem posiadania samoistnego lub zależnego nieruchomości, wynikającego z art. 336 k.c. (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt III CZP 10/11, publ. OSNC 2011, Nr 12, poz. 129). Posiadacz służebności nie włada nieruchomością, ale faktycznie z niej korzysta. Ponadto korzystanie takie jest sporadyczne, zachodzi od czasu do czasu, a także występuje w różnym nasileniu, a co najważniejsze, nie pozbawia właściciela władztwa nad rzeczą. Wynika to między innymi z użycia przez ustawodawcę w art. 352 § 1 k.c. sformułowania "korzysta", gdy tymczasem przy posiadaniu rzeczy (samoistnym lub zależnym) użyte zostało sformułowanie "włada". Władanie jest pojęciem zdecydowanie szerszym od korzystania. Jeżeli dany podmiot "włada" określoną rzeczą, to znaczy, że inny podmiot takiego władania jest pozbawiony. Tymczasem "korzystanie" z rzeczy nie przekreśla możliwości władania nią przez kogo innego, lecz jedynie wskazuje na prawo do wykonywania określonych czynności w stosunku do rzeczy, która nie musi pozostawać we władaniu korzystającego. Wystarczy, że władający rzeczą nie będzie czynił przeszkód w czasowym korzystaniu z niej. Wskazać również należy, że posiadanie służebności, o którym mowa w art. 352 § 1 k.c., dotyczy każdego rodzaju służebności, czyli gruntowej, osobistej i przesyłu (por. t. I.4. i II.1 do art. 352 w M. Balwicka-Szczyrba, op.cit.). Zaznaczyć także należy, że służebność to ograniczone prawo rzeczowe. Mówiąc zatem o posiadaniu służebności, należy mieć na uwadze, że dotyczy ono posiadania prawa, nie zaś rzeczy. Posiadanie rzeczy uregulowane zostało bowiem odrębnie w art. 336 k.c.

Odnosząc powyższe uwagi o posiadaniu rzeczy i posiadaniu służebności na grunt posiadania służebności przesyłu przez przedsiębiorców przesyłowych na gruntach znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych stwierdzić należy, że art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. dotyczy posiadania rzeczy (nieruchomości), nie zaś praw z nieruchomością związanych, w tym służebności przesyłu. Wynika to choćby z istoty opodatkowania podatkiem od nieruchomości, który jako podatek o charakterze majątkowym obciąża nieruchomość, nie zaś prawa z nią związane. Wobec powyższego, podatnikiem podatku od nieruchomości, w sytuacji określonej w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., będzie podmiot, który zawarł umowę ze Skarbem Państwa, bądź też posiada nieruchomość na podstawie innego tytułu prawnego, jako posiadacz zależny. Jeżeli natomiast z zawartej umowy wynika, że nie przeniesiono na taki podmiot posiadania, któremu można przypisać cechę posiadania zależnego, lecz ma on jedynie prawo korzystania z nieruchomości Skarbu Państwa w zakresie odpowiadającym posiadaniu służebności, nie będzie mógł być uznany za podatnika tego podatku. Z umów służebności przesyłu, znajdujących się w aktach spraw sądowoadministracyjnych dotyczących spornego zagadnienia wynika, że uprawnienia przedsiębiorców przesyłowych do korzystania z gruntu pod liniami energetycznymi wskazują na dopuszczalność korzystania z niego jedynie w zakresie, jaki odpowiada zakresowi służebności przesyłu. Na podstawie tych umów przedsiębiorcy przesyłowi uzyskali uprawnienie do korzystania z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii oraz przebudowy urządzeń i instalacji elektroenergetycznych, wycinki drzew bądź krzewów lub ich podkrzesywaniu, w zakresie niezbędnym dla utrzymania urządzeń i instalacji elektroenergetycznych w należytym stanie celem uniknięcia zagrożenia dla funkcjonowania tych urządzeń wraz z prawem wejścia i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem przez pracowników przedsiębiorstwa oraz przez wszystkie podmioty i osoby którymi przedsiębiorstwa te posługują się w związku z prowadzoną działalnością. Wobec tego operatorom sieci elektroenergetycznych na podstawie umów ustanawiających służebność przesyłu nie można przypisać status posiadacza zależnego, albowiem na ich podstawie przedsiębiorstwa te uzyskały jedynie uprawnienie do "korzystania z rzeczy" a nie "władztwo nad rzeczą". Zakres wzajemnych praw i obowiązków stron klasycznej umowy o ustanowienie służebności przesyłu nie świadczy o oddaniu gruntu w posiadanie zależne, lecz wyznacza zasady korzystania z nieruchomości w granicach, które określają zakres służebności przesyłu. Tym samym zakres ten pozwala uznać przedsiębiorców przesyłowych jedynie za posiadaczy służebności, nie zaś za posiadaczy zależnych, o których mowa w art. 336 k.c. Samo ograniczenie właściciela gruntu lub posiadacza zależnego w korzystaniu z niego nie może prowadzić do przeciwnych wniosków. Służebność przesyłu z samej swojej istoty stanowi bowiem o ograniczeniu uprawnień właścicielskich do obciążonego gruntu i nie może zmienić charakteru posiadania służebności na posiadanie zależne nieruchomości. Również w literaturze wyrażono pogląd, że "służebność przesyłu nie skutkuje przeniesieniem posiadania, przedsiębiorca nie staje się posiadaczem samoistnym ani zależnym, a w konsekwencji ustanowienie służebności nie powoduje zmiany podatnika podatku od nieruchomości/rolnego czy leśnego" (por. E. Bobrus-Nowińska w Wpływ ustanowienia służebności przesyłu na podmiot podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych z 2018 r. nr 7, str. 6-12). Ponadto należy podkreślić, że w orzecznictwie prezentowany jest jednolity pogląd, zgodnie z którym grunty leśne, nad którymi przebiegają linie elektroenergetyczne, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo energetyczne. Przez pojęcie gruntów "zajętych" na prowadzenie działalności gospodarczej, o czym stanowi art. 2 ust. 2 u.p.o.l., należy rozumieć faktyczne wykonywanie konkretnych czynności, działań na gruncie, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (por. np. wyrok NSA z dnia 28 października 2019 r., sygn. akt II FSK 1652/19, publ. CBOSA). Oznacza to, że chodzi tu o zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej, do której odwołuje się ustawodawca w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., a więc działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646 ze zm.). Okoliczność, że grunty leśne, na których ustanowiono służebność przesyłu nie znajdują się jednocześnie w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, o czym stanowi art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., nie oznacza zatem, że nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Posiadania gruntu nie jest bowiem przesłanką niezbędną dla określenia, czy grunt jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej.

Kolejnym argumentem przemawiającym za brakiem w rozpatrywanej sytuacji podmiotowości prawnopodatkowej w podatku od nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne (czyli przesyłowe) jest uregulowanie wynikające z art. 39a ust. 2 ustawy o lasach. Jak wynika z jego treści, wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej ustala się w wysokości odpowiadającej wartości podatków i opłat ponoszonych przez Lasy Państwowe od części nieruchomości, z której korzystanie jest ograniczone w związku z obciążeniem tą służebnością. Świadczy to niewątpliwie o akceptacji przez ustawodawcę stanu rzeczy, w którym podatnikiem podatku od nieruchomości w warunkach ustanowienia służebności przesyłu pozostają Lasy Państwowe. Z treści przepisu wprost bowiem wynika, że podatki od nieruchomości obciążonej ponoszą Lasy Państwowe, przy czym uszczerbek ten ma być rekompensowany przez przedsiębiorców przesyłowych poprzez ustalenie wynagrodzenia za ustanowienie służebności w wysokości odpowiadającej wartości tych podatków. Należy podkreślić, że art. 39a ustawy o lasach został dodany ustawą z dnia 17 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 70), z mocą od 3 marca 2011 r. Byłby on zbędny, gdyby ustawodawca zakładał możliwość uznania za podatnika podatku od nieruchomości przedsiębiorstwo energetyczne (przedsiębiorcę przesyłowego), na rzecz którego służebność przesyłu na gruntach Lasów Państwowych ustanowiono. Ponadto w projekcie nowelizacji dokonanej wskazaną powyżej ustawą z dnia 17 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody podniesiono, że "Projektowany akt prawny wprowadza także wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, które będzie stanowić równowartość podatków i opłat ponoszonych przez PGL Lasy Państwowe za grunty wyłączone z produkcji leśnej, z uwagi na posadowienie na nich urządzeń należących do ww. przedsiębiorcy" (publ. druki sejmowe VI kadencji, druk nr 3422). Nie można wobec tego zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 131/18 (publ. CBOSA), że ustalenie wynagrodzenia za ustanowienie służebności w wysokości podatku od nieruchomości od obciążonego nią gruntu, jaki zapłaci nadleśnictwo, stanowi niedopuszczalną modyfikację obowiązków podatkowych powstających z mocy samego prawa na podstawie umów cywilnoprawnych. Jest bowiem wprost przeciwnie, gdyż to unormowanie ma na celu zapewnienie stosowanej rekompensaty finansowej jednostkom organizacyjnym Lasów Państwowych, jako podatnikom podatku od nieruchomości, w wysokości niezależnej od treści obowiązującej umowy, na co wskazuje zwrot legislacyjny "ustala się w wysokości". Ma ono zatem gwarantować podatnikowi środki na zapłatę danin i nie stwarza żadnych możliwości do niedozwolonego modyfikowania treści obowiązku podatkowego i podmiotu obarczonego obowiązkiem zapłaty podatku od nieruchomości.

Odnosząc się zatem w konkluzji do zagadnienia przedstawionego składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, ten stwierdził, że przedsiębiorca przesyłowy, który zawarł z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe umowę o ustanowienie służebności przesyłu na gruntach Skarbu Państwa, znajdujących się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tych gruntów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2018 r. Uwzględniając zaprezentowane wyżej zasady wykładni prawa oraz oparte na nich rozumowanie w przedmiocie przedstawionego zagadnienia prawnego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 i art. 264 § 1 i 2 p.p.s.a. podjął uchwałę o treści jak w sentencji.

 

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Opodatkowanie służebności przesyłu

Opodatkowanie służebności przesyłu

Coraz częściej, bardziej świadomi swoich praw właściciele nieruchomości  domagają się ustanowienia służebności przesyłu z tytułu korzystania przez przedsiębiorców ze znajdującej się na ich posesji  infrastruktury  i co za tym idzie otrzymywania stosownego wynagrodzenia z tego tytułu. Nie zawsze jednak strony umowy służebności przesyłowej wiedzą o obowiązkach (...)

Nabycie niektórych rodzajów usług i praw a koszty

Nabycie niektórych rodzajów usług i praw a koszty

Koszty uzyskania przychodów związanych z nabyciem niektórych rodzajów usług i praw Poniższe wyjaśnienie dotyczy nowych przepisów art. 15e ustawy z dnia 15 lutego 1992  r. o podatku dochodowym od osób prawnych, które weszły w życie 1 stycznia 2018 r. na mocy ustawy z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób (...)

Problem wystawienia przez spółkę z o.o. faktur VAT podmiotom nieistniejącym – opinia prawna (Opinia oparta na starej ustawie o podatku od towarów i usług)

Problem wystawienia przez spółkę z o.o. faktur VAT podmiotom nieistniejącym – opinia prawna (Opinia oparta na starej ustawie o podatku od towarów i usług)

Stan faktycznyFirma „X” sp. z o.o., posiadała oddział poza miejscem swej siedziby. W oddziale tym pracowała Pani „A”. Podczas okresu swojego zatrudnienia dokonała wielu oszustw na szkodę „X”. Polegały one na tym, że wystawiała faktury VAT podmiotom nie istniejącym, bądź podmiotom, które towaru nie zamawiały. Rzecz jasna musiała w tym celu podrabiać (...)

Ulga dla młodych

Ulga dla młodych

14 kwietnia 2020 r. Minister Finansów wydał objaśnienia podatkowe z dnia dot. nowej preferencji w podatku dochodowym od osób fizycznych dla młodych osób. Przeczytaj najważniejsze tezy, jakie z nich wynikają. ##baner## Istota ulgi dla młodych Objaśnienia dotyczą stosowania zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o podatku dochodowym (...)

Służebność przesyłu

Służebność przesyłu

Służebność przesyłu jest nową instytucją, która ma uregulować tysiące niejasnych czy wręcz spornych sytuacji posadowienia na prywatnych działkach instalacji przesyłowych, często jeszcze w latach PRL. Zarówno właściciel nieruchomości, jak i przedsiębiorca przesyłowy będą mogli żądać sądowego ustanowienia służebności – za „odpowiednim wynagrodzeniem”, (...)

Lasy ukarane

Lasy ukarane

Państwowe Przedsiębiorstwo Leśne Lasy Państwowe będzie musiało zmienić dyskryminujące przedsiębiorców zasady sprzedaży drewna - uznała Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i nałożyła na przedsiębiorcę 1,5 mln zł kary. Z przygotowanego przez UOKiK raportu na temat sprzedaży drewna wynika, że w Polsce dominują lasy publiczne - ponad 82 proc. Zdecydowana większość (...)

Lasy państwowe na celowniku NIK. Są zastrzeżenia

Lasy państwowe na celowniku NIK. Są zastrzeżenia

Prowadzona przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe gospodarka finansowa - której efektem jest stały wzrost kosztów zarządu, wzrost wynagrodzeń oraz zwiększenie nakładów inwestycyjnych – stwarza ryzyko nieosiągnięcia podstawowych celów działania Lasów Państwowych: zachowania i ochrony lasów oraz ekosystemów leśnych, a także utrzymania i powiększania upraw i (...)

NIK: blisko 100 mln zł nie poszło w las, a powinno

NIK: blisko 100 mln zł nie poszło w las, a powinno

96 mln zł przeznaczono na kolacje, prezenty, siedzibę GDL i dopłaty dla tych nadleśnictw, które nie powinny pieniędzy otrzymać - wynika z kontroli NIK przeprowadzonej w Lasach Państwowych. Najwyższa Izba Kontroli sprawdziła, jak Lasy Państwowe zarządzają pieniędzmi z funduszu leśnego. Wynik? W latach 2005 - 2008 (I półrocze) wydano ponad 96 mln zł niezgodnie z przepisami (...)

Zakaz prywatyzacji Lasów Państwowych? Zmiany coraz bliżej

Zakaz prywatyzacji Lasów Państwowych? Zmiany coraz bliżej

Sejmowa komisja środowiska przyjęła projekt zmiany konstytucji zakazujący przekształcania własnościowych lasów zarządzanych przez państwo, z wyjątkiem uzasadnionego celu publicznego. Według ekspertów konstytucja już teraz wystarczająco chroni lasy. Projekt zmian konstytucji mający zakazać prywatyzacji Lasów Państwowych pod koniec marca br. złożyły kluby: PSL, PO, SLD i Twój Ruch. (...)

Służebność przesyłu nie taka zła

Służebność przesyłu nie taka zła

W artykule „Służebność przesyłu: niedopracowana instytucja" („Rz" z 16 września) Piotr Wojnarski wskazuje na pewne wadliwości uregulowania tej instytucji w znowelizowanym 30 maja kodeksie cywilnym (DzU nr 116, poz. 731). (...)Po pierwsze: służebność przesyłu nie reguluje statusu urządzeń przesyłowych. Status prawny urządzeń określa art. 49 k.c.Służebność (...)

Nowa służebność przesyłu

Nowa służebność przesyłu

W dniu 3 sierpnia 2008 roku wchodzi w życie ustawa z dnia 30 maja 2008 roku o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja Kodeksu cywilnego wprowadza do systemu polskiego prawa nową instytucję - służebność przesyłu, której unormowanie rozstrzygnie problemy związane z przeprowadzaniem przez nieruchomości urządzeń służących do doprowadzania lub (...)

Nowelizacja Kodeksu cywilnego - służebność przesyłu

Nowelizacja Kodeksu cywilnego - służebność przesyłu

Od kiedy będzie można ustanawiać nową służebność?W dniu 3 sierpnia 2008 roku wchodzi w życie ustawa z dnia 30 maja 2008 roku o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja Kodeksu cywilnego wprowadza do systemu polskiego prawa nową instytucję - służebność przesyłu, której unormowanie rozstrzygnie problemy związane z przeprowadzaniem przez (...)

Podatki lokalne w górę

Podatki lokalne w górę

Fiskus nie daje podatnikom wytchnąć. Znów idą w górę stawki podatków od nieruchomości, środków transportu, psów i klimatu.(...)Podatki i opłaty stanowią dochody gmin. Rady gmin nie muszą stosować maksymalnych stawek. gazeta.pl 24.12.2004 r. podatki, gmina

Jak będzie opodatkowana ziemia pod słupami energetycznymi?

Jak będzie opodatkowana ziemia pod słupami energetycznymi?

Jaka ustawa porządkuje zasady opodatkowania ziemi pod słupami energetycznymi? Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku leśnym ujednolica zasady opodatkowania gruntów, przez które przebiega strategiczna infrastruktura liniowa. Dzięki nim właściciele terenów, na których (...)

Podatki gruntowe niezależne od infrastruktury liniowej?

Podatki gruntowe niezależne od infrastruktury liniowej?

Propozycje ME dotyczące podatków gruntowych mają pozwolić zapobiec wzrostowi cen energii Rządowy projekt ustawy określa zasady opodatkowania gruntów (głównie leśnych), przez które przebiega infrastruktura liniowa służąca do przesyłania albo dystrybucji płynów, pary, gazów lub energii elektrycznej oraz świadczenia usług telekomunikacyjnych. (...)

Podatki lokalne mogą być jeszcze wyższe

Podatki lokalne mogą być jeszcze wyższe

Ministerstwo Finansów opublikowało obwieszczenie, które podwyższa limity stawek podatków lokalnych w 2012 roku. Ustalane przez rady gmin stawki podatków będą mogły być o kilka procent wyższe niż dotychczas – pisze Rzeczpospolita. Przykładowo podatek od nieruchomości od budynków mieszkalnych nie będzie mógł być wyższy niż 70 gr/mkw. (obecnie (...)

Ostrożnie z fajerwerkami!

Ostrożnie z fajerwerkami!

W trosce o bezpieczeństwo konsumentów m.in. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedstawił porady, których przestrzeganie umożliwi bezpieczne używanie fajerwerków. Poniżej najważniejsze informacje. Co to są fajerwerki? Fajerwerki to potoczne określenie wyrobów pirotechnicznych widowiskowych służących do celów rozrywkowych i przeznaczonych dla (...)

Wynagrodzenie za służebność wyklucza odszkodowanie

Wynagrodzenie za służebność wyklucza odszkodowanie

Na nieruchomości powódki w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku zbudowane zostały – bez jej zgody - linie energetyczne ze słupami i stacją transformatorową. Ograniczyło to możliwość korzystania z nieruchomości. Elektrownia, która korzystała z tych urządzeń, nie miała formalnie ustanowionej służebności przesyłu, była jedynie posiadaczem takiej służebności (...)

Odszkodowanie za linie energetyczne

Odszkodowanie za linie energetyczne

W sprawach o wynagrodzenie za bezumowne zajmowanie gruntu przez instalacje przesyłowe sąd może przyznać odpowiednią sumę, nawet gdy wyliczenie szkód nie jest możliwe. To wniosek z wyroku warszawskiego Sądu Apelacyjnego. Zwykle sądy w takich sprawach posiłkują się wynagrodzeniem za ustanowienie służebności dla takich urządzeń albo czynszem dzierżawnym dla gruntu w danej okolicy. (...)

Umowa z ceną dynamiczną dla odbiorców energii

Umowa z ceną dynamiczną dla odbiorców energii

Tańsza energia dla aktywnych odbiorców Możliwość uzyskania niższych cen za energię, jako efekt dostosowywania swojego zużycia energii w odpowiedzi na sygnały rynkowe, to najważniejszy dla odbiorców skutek zmian proponowanych przez MKiŚ w projekcie nowelizacji ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii, wprowadzającym umowy z tzw. (...)

Formy opodatkowania podatkiem dochodowym działalności gospodarczej

Formy opodatkowania podatkiem dochodowym działalności gospodarczej

Dostępne formy opodatkowania podatkiem dochodowym W zależności od tego, czy rejestruje się działalność w CEIDG (jednoosobowa działalność albo spółka cywilna), czy w KRS (spółka, fundacja, spółdzielnia), opodatkowanie podatkiem dochodowym może się znacząco różnić. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym (...)

Stawka i koszty zryczałtowane w PIT po zmianach

Stawka i koszty zryczałtowane w PIT po zmianach

Minister Finansów wydał objaśnienia podatkowe dotyczące stosowania w 2019 r. podwyższonych kwotowych kosztów uzyskania przychodów i obniżonej stawki podatkowej do dochodów opodatkowanych według skali podatkowej. W artykule przedstawiono zasady rozliczeń. Nowe przepisy Objaśnienia dotyczą stosowania przepisów przejściowych zawartych w ustawie z dnia (...)

Jak unikniesz podwójnego opodatkowania? Metoda zaliczenia

Jak unikniesz podwójnego opodatkowania? Metoda zaliczenia

Na czym polega metoda zaliczenia? Metoda zaliczenia (czyli metoda kredytu podatkowego, tax credit method, zwana też metodą odliczenia podatku zapłaconego za granicą) jest drugą, obok metody wyłączenia, metodą unikania podwójnego opodatkowania. Metoda ta polega na zaliczeniu podatku zapłaconego za granicą (w państwie, w którym znajduje się źródło dochodów) (...)

PIT-2 - kiedy warto go złożyć?

PIT-2 - kiedy warto go złożyć?

  PIT-2 to oświadczenie pracownika, które upoważnia pracodawcę do pomniejszenia zaliczki za dany miesiąc o kwotę zmniejszającą podatek. Sprawdź, co się zmienia w 2022 roku. Zmiany wprowadzone przez "Polski Ład"  "Polski Ład" to podwyżka kwoty wolnej do 30 tys. zł (jej odpowiednik to 5100 zł rocznej kwoty zmniejszającej podatek). Wraz z podwyższeniem kwoty wolnej (...)

Skala podatkowa PIT

Skala podatkowa PIT

Skala podatkowa lub inaczej opodatkowanie na zasadach ogólnych, to podstawowa forma opodatkowania działalności gospodarczej. Jeżeli nie wybierzesz innej formy opodatkowania, będziesz płacić podatek dochodowy według stawki 12% oraz 32% od nadwyżki dochodu ponad kwotę 120 tys. zł. Co to jest skala podatkowa Skala podatkowa jest podstawową formą opodatkowania dochodu z działalności (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Czy mogę domagać się odszkodowania za linie wysokiego napięcia?

Czy mogę domagać się odszkodowania za linie wysokiego napięcia?

Witam, przez działkę budowlanej którą odziedziczyłam po moich dziadkach, przebiega linia wysokiego napięcia. Czy mogę z tego tytułu żądać odszkodowania? Sporządzoną na Pani potrzebę opinię (...)

Służebność przesyłu

Służebność przesyłu

Na czym polega służebność przesyłu w prawie polskim? Kiedy można ją ustanowić? Instytucja ta, jako ograniczone prawo rzeczowe, została wprowadzona do Kodeksu cywilnego i zaczęła obowiązywać (...)

Czy służebność przesyłu się przedawnia?

Czy służebność przesyłu się przedawnia?

Witam serdecznie, chciałabym Państwa prosić o opinię prawną w kwestii dotyczącej służebności przesyłu. Przez działkę moich rodziców przechodzą linie wysokiego napięcia. Z tego co udało (...)

Nabycie gospodarstwa rolnego zwolnione z PCC

Nabycie gospodarstwa rolnego zwolnione z PCC

Jednoosobowa spółka z o.o. dokonała właśnie zakupu od osoby fizycznej 3 ha nieruchomości rolnej, przeznaczonej docelowo do postawienia na niej domu oraz biura. Jest to obecnie warunkowa umowa sprzedaży. (...)

Odszkodowanie za linie wysokiego napięcia przechodzącą nad działką.

Odszkodowanie za linie wysokiego napięcia przechodzącą nad działką.

W raz z moja żoną jesteśmy właścicielami działki, na której znajduje się nasz dom. Nad działką przechodzą linie wysokiego napięcia. Wcześniej nie interesowaliśmy się tą sprawą. Chcielibyśmy (...)

Oplaty za umieszczenie w prywatnej dzialce obcych urządzeń

Oplaty za umieszczenie w prywatnej dzialce obcych urządzeń

Jestem właścicielem działki, na której stoi mój dom. Na działce, prawie w granicy stoją trzy słupy energetyczne doprowadzające prąd do innej posesji. Właścicielem tychże jest przedsiębiorstwo (...)

Ograniczenia związane z obecnością linii wysokiego napięcia

Ograniczenia związane z obecnością linii wysokiego napięcia

Odziedziczyłem w spadku dom, nad którym przechodzi linia energetyczna wysokiego napięcia, która była założona jeszcze w latach 60-tych. Silne pole elektromagnetyczne utrudnia działanie sprzętu (...)

Wynagrodzenie za służebność drogi koniecznej

Wynagrodzenie za służebność drogi koniecznej

Nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Właścicielem nieruchomości, na której ma być ustanowiona służebność drogi koniecznej jest Państwowe Gospodarstwo Leśne (...)

Wycinka drzew i krzewów przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe

Wycinka drzew i krzewów przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe

Czy Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe może dokonywać wycinki drzew i krzewów oraz ich uprzątnięcia, na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji (...)

Pozwanie Skarbu Państwa - Nadleśnictwa

Pozwanie Skarbu Państwa - Nadleśnictwa

Wystąpiłem z pozwem przeciwko Nadleśnictwu Państwowemu w N. Pozew mój dotyczył roszczeń wynikających z zawartej z tym Nadleśnictwem umowy o kupno drewna do obróbki tartacznej. Sąd odrzucił (...)

Prawo pierwokupu dzierżawcy lasu

Prawo pierwokupu dzierżawcy lasu

Czy prawo pierwokupu dotyczy gruntów dzierżawionych od Lasów Państwowych? W jaki sposób, dzierżawca gruntów od Lasów Państwowych może stać się ich właścicielem? Zasady zbywania nieruchomości (...)

Prawo do mieszkania funkcyjnego

Prawo do mieszkania funkcyjnego

Wdowa po leśniczym od kilku lat blokuje leśniczówkę, gdyż nie zgadza się na żadne mieszkanie zamienne. Osada ta jest niezbędna dla Nadleśnictwa (znajduje się w wykazie mieszkań funkcyjnych), (...)

Wynagrodzenie za służebność przesyłu dla użytkownika wieczystego gruntu

Wynagrodzenie za służebność przesyłu dla użytkownika wieczystego gruntu

Planowane jest ustanowienie służebności przesyłu z tytułu lokalizacji infrastruktury technicznej na działce oddanej w użytkowanie wieczyste. Czy ustanowienie tego prawa na rzecz przedsiębiorstwa (...)

Procedura ustanawiania służebności przesyłu

Procedura ustanawiania służebności przesyłu

Jesteśmy spółką zajmująca się dystrybucją paliwa gazowego. w związku z wejściem w życie nowej instytucji - służebności przesyłu - powstała konieczność ustalenia procedury jej ustanawiania (...)

Służebność przesyłu a koszty notarialne

Służebność przesyłu a koszty notarialne

Moja mama dwa tygodnie temu sprzedała działkę pewnemu małżeństwu. Obok działki sprzedanej mieści się jeszcze jedna działka mamy, która w kolejności jest jakby wcześniejsza, a sprzedana za (...)

Klasyfikacja gruntu dla celów podatkowych

Klasyfikacja gruntu dla celów podatkowych

Na jakiej podstawie klasyfikuje się grunty? Posiadam grunt rolny w obrębie miasta i gmina zażyczyła sobie sążnistego podatku od działki usługowej. Art. 1 ustawy o podatku rolnym mówi, że opodatkowaniem (...)

Dostęp do informacji dla komisji rewizyjnej

Dostęp do informacji dla komisji rewizyjnej

Czy wójt w ramach funkcji kontrolnych komisji rewizyjnej rady gminy może odmówić jej informacji na temat dłużników w gminie (brak wpłat za podatki lokalne), informacji na temat wydanych decyzji (...)

Podatnik podatku od nieruchomości

Podatnik podatku od nieruchomości

Czy mając w umowie najmu lokalu również ujęte budynki gospodarcze, należy za nie płacić podatek? Właściciel sam o nie nigdy nie dbał i nic nie mówi by ten podatek płacić. Jaka jest podstawa (...)

Warunki zabudowy na działce rolnej

Warunki zabudowy na działce rolnej

Jestem zainteresowany działką w otoczeniu innej zabudowy mieszkaniowej. Działka ma charakter rolny i znajduje się w mieście. Przed zakupem chciałbym wystąpić o wuzetkę. Właściciel nigdy wcześniej (...)

Instalacje elektroenergetyczne a budowa

Instalacje elektroenergetyczne a budowa

Posiadam działkę niezabudowana, którą w najbliższym czasie będę przygotowywał do zabudowy tj. doprowadzal niezbędne media w postaci przyłączy. Przez te działkę przechodzą podziemne obce inistalacje (...)

Jak obliczyć odszkodowanie za bezprawne używanie gruntu pod słupy na linie energetyczne?

Jak obliczyć odszkodowanie za bezprawne używanie gruntu pod słupy na linie energetyczne?

Jak obliczyć odszkodowanie za bezprawne używanie gruntu pod słupy na linie energetyczne? Odszkodowanie winno się wyliczyć w oparciu o wysokość czynszu dzierżawy jaką właściciel mógłby (...)

Opodatkowanie dochodu uzyskanego za granicą (USA)

Opodatkowanie dochodu uzyskanego za granicą (USA)

Moja mama przepracowała w Polsce 23 lata i od 60 roku życia otrzymuje emeryturę. Dostaje też emeryturę w Stanach Zjednoczonych Ameryki za przepracowane tam lata pracy. Mama ma obywatelstwo polskie (...)

Zaniżenie i zawyżenie podatku VAT

Zaniżenie i zawyżenie podatku VAT

Co oznaczają pojęcia "podatek należny" i "podatek naliczony" w przypadku przepisów karnoskarbowych, mówiących, że karze podlega osoba zaniżająca podatek należny albo zawyżająca podatek naliczony. (...)

Działalność gospodarcza osoby mieszkającej w UK

Działalność gospodarcza osoby mieszkającej w UK

Moja żona chce założyć w Polsce firmę. Jednocześnie pracuje w UK i tu zarabia. Czy za firmę w Polsce będzie płacić podatek tylko w Polsce? Czy będzie to zwykłe 19%, czy może angielskie dochody (...)

Faktury z innych państw UE

Faktury z innych państw UE

Firma jest płatnikiem podatku VAT, prowadzi książkę przychodów i rozchodów. Nie ma nadanego numeru NIP europejskiego, choć w najbliższym czasie zamierza złożyć wniosek do US o nadanie takiego (...)

Podatek od spadku obejmującego nieruchomość i busa

Podatek od spadku obejmującego nieruchomość i busa

Na podstawie postanowienia Sądu z dnia 5.09.2006 r. spadek po zmarłym dnia 15.02.2006 r. JK nabyli: żona i dwójka dzieci (w tym jeden małoletni - lat 16) w udziale wynoszącym 1/3 część. Przedmiotem (...)

FORUM PRAWNE

ODSZKODOWANIE za słup / linia energetyczna na działce

ODSZKODOWANIE za słup / linia energetyczna na działce Wysokie ODSZKODOWANIA (do 10 lat wstecz) za bezumowne korzystanie z mienia, czyli zajęcia terenu pod sieci energetyczne (np. przewody biegnące (...)

zwrot Vat poprawność odliczenia

zwrot Vat poprawność odliczenia Ubiegam sie o zwrot vatu w terminie 180 dni na konto. Dowiedziałam sie, że w odpowiednim czasie będę musiała dostarczyć ewidencje do US i wszystkie faktury. Sprawdzając (...)

Skarga do NSA - jakie załączniki?

Skarga do NSA - jakie załączniki? Zaskarżam do NSA indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, dotyczącą zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych odszkodowania z tytułu (...)

Sprzedaż mieszkania włsnościowego odziedziczonego w spadku

Sprzedaż mieszkania włsnościowego odziedziczonego w spadku Witam. Odziedziczyłam w spadku mieszkanie własnosciowe po babci, w którym jestem zameldowana od urodzenia. Czy chcac sprzedac mieszkanie (...)

Co to są koszty uzyskania przychodu?

Co to są koszty uzyskania przychodu? Prosze podpowiedzcie mi co to są koszty co jest i na czy polega lub podpowiedzcie jakąś lekture w necie To w niezły sposób przybliza opis KUP. Koszty uzyskania (...)

Przebudowa domku letniskowego

Przebudowa domku letniskowego Ośrodek wypoczynkowy. Właściciel Lasy państwowe. Dzierżawiony od Lasów przez Gminę. Ja jestem podnajemcą. Przez 20 lat na betonowym fundamencie 16x6 metrów stała (...)

Droga dojazdowa do posesji

Droga dojazdowa do posesji Witam. Mam pytanie w sprawie drogi (dojazdu do posesji) droga zrobiona jakieś 40 lat temu biegnie ona przez lasy państwowe. Na działce stoją dwa domy jeden bardzo stary (...)

Zaświadczenie nabycia działki przez prapradziadka - 1939 r. Wskazanie kierunku spraw!

Zaświadczenie nabycia działki przez prapradziadka - 1939 r. Wskazanie kierunku spraw! Witam serdecznie drodzy forumowicze. Jestem zupełnie zielony w tych sprawach i nie liczę na jakaś wielką pomoc (...)

Winny czy nie?

Winny czy nie? Witam. Dwa tygodnie temu podczas pechowego weekendu pod wpływem alkoholu i marihuany ukradłem radiowóz i podczas pościgu rozbiłem go. Całego zdarzenia nie pamiętam ponieważ podczas (...)

Tereny użytku publicznego a teren spółdzielni mieszkaniowej.

Tereny użytku publicznego a teren spółdzielni mieszkaniowej. Dzień dobry! Jestem tu nowa i mam pilne pytanie. Spółdzielnia mieszkaniowa znajduje się 9 działkach - 4 z nich to działki na kórych (...)

Sąd orzekł służebność przesyłu kanalizacji na mojej działce na korzyść Zakładu Wodociągów

Sąd orzekł służebność przesyłu kanalizacji na mojej działce na korzyść Zakładu Wodociągów Sąd orzekł służebność przesyłu kanalizacji na mojej działce na korzyść Zakładu Wodociągów (...)

Służebność przesyłu

Służebność przesyłu Witam, Jestem właścicielem działki budowlanej. Sąsiad chce poprowadzić z sąsiedniej działki gazociąg przez moją działkę. Otrzymałem od projektanta umowę na udostępnienie (...)

Służebność przesyłu

Służebność przesyłu Kilka miesiecy temu kupilam grunt rolny o powierzchni 1,6 ha. N gruncie stoi stacja energetyczna ktora wydzierzawia ode mnie teren pod nią. Ze stacji pociągniety jest kabel na (...)

Podział działki a służebność przesyłu

Podział działki a służebność przesyłu Witam, mam pytanie dotyczące służebności przesyłu po podziale działek. Kilkanaście lat temu działki nr 1 i 2 należały do jednego właściciela i były (...)

Pies a sąsiedzi

Pies a sąsiedzi Mam dom w niewielkiej miejscowości. Jest on ulokowany na osiedlu domków jednorodzinnych tak więc ze wsztystkich praktycznie stron mam sąsiadów. Jednak mam mieszkanie w mieście i (...)

zadlużone mieszkanie ojca

zadlużone mieszkanie ojca Witam. Pisze w takiej sprawie iz, w 2008 roku wymeldowalam sie od ojca. W styczniu 2014 roku dopiero przyszło mi pismo od komornika, jestem obciążona spłatą długu , gdyż (...)

linie energetyczne

linie energetyczne w jakiej odległości od lini energetycznych można budować budynek , proszę o pomoc w ustaleniu normy lub przepisu mówiącego o tym, jakie odległości muszą być zachowane ze względów (...)

Odszkodowania za słupy

Odszkodowania za słupy Tego rodzaju odszkodowania przysługują właścicielom ziemi, na której znajdują się słupy energetyczne, tranzystory, rurociągi i inne elementy infrastruktury. Zakłady będące (...)

Odszkodowania za słupy

Odszkodowania za słupy [proszę administratora o skasowanie poprzedniego posta o tym samym temacie] Tego rodzaju odszkodowania przysługują właścicielom ziemi, na której znajdują się słupy energetyczne, (...)

Podatek od spadku - odziedziczona nieruchomość

Podatek od spadku - odziedziczona nieruchomość Odziedziczyłam po mamie 2/3 mieszkania własnościowego, o powiezchni 72 m2,jak mam obliczyć podatek, czy może nie muszę płacić podatku? Nie wiem (...)

Porady prawne