Odpowiedzialność spadkobierców pozwanego

Pytanie:

W sądzie toczy się sprawa z powództwa cywilnego. Co dzieje się ze sprawą sądową z powództwa cywilnego w przypadku zgonu pozwanego. Czy jego spadkobiercy odpowiadają do wysokości spadku z tytułu ewentualnych roszczeń, które były kierowane do pozwanego? Czy można takich roszczeń dochodzić od spadkobierców?

Masz inne pytanie do prawnika?

7.9.2010

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Odpowiedź prawnika: Odpowiedzialność spadkobierców pozwanego

W przypadku śmierci pozwanego z reguły zastosowanie znajdzie art. 174 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania cywilnego. Przepis ten stanowi: Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela. Zawieszenie ma skutek od chwili zdarzeń, które je spowodowały. Zawieszając postępowanie, sąd z urzędu uchyla orzeczenia wydane po nastąpieniu tych zdarzeń, chyba że nastąpiły one po zamknięciu rozprawy

 

Zawieszenie postępowania z przyczyn wskazanych powyżej jest obligatoryjne. Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, wydając postanowienie. Niezawieszenie postępowania może spowodować jego nieważność (art. 379 pkt 2 i 5 k.p.c.). Okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania muszą powstać w jego toku. Nie wywołują zawieszenia postępowania – a w każdym razie nie na podstawie omawianego przepisu - okoliczności istniejące już w chwili wszczęcia postępowania (por. Jędrzejewska Maria [w:] Jędrzejewska Maria, Weitz Karol, Ereciński Tadeusz, Gudowski Jacek - Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze. Część druga, Postępowanie zabezpieczające. Warszawa 2009 LexisNexis (wydanie III) ss. 2308; orz. SN z 16 czerwca 1955 r., CO 81/54, NP 1956, nr 11-12, s. 189).

 

Pamiętać jednak należy, iż sąd nie zawiesza postępowania z powodu śmierci strony, jeżeli postępowanie nie może się dalej toczyć z udziałem następców prawnych osoby zmarłej, a więc jeżeli postępowanie dotyczy praw nieprzechodzących na następców prawnych, tj. przede wszystkim praw osobistych (por. uchw. SN z 23 kwietnia 1985 r., III CZP 16/85, LexPolonica nr 304513, OSNCP 1985, nr 12, poz. 195), ale także roszczeń, które nie przechodzą na spadkobierców, jak np. roszczenie dożywotnika o rozwiązanie umowy dożywocia (art. 913 § 2 k.c. - uchw. składu 7 sędziów SN z 16 marca 1970 r., II CZP 112/69, OSNCP 1971, nr 1, poz. 1), czy roszczenie o przywrócenie do pracy (por. orz. SN z 8 września 1976 r., I PR 129/76, LexPolonica nr 313002, OSNCP 1977, nr 1, poz. 18). W takich wypadkach następuje umorzenie postępowania na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. z powodu niedopuszczalności wyrokowania (por. ibidem).

 

Również inne przepisy – w szczególnych przypadkach – przewidują zawieszenie postępowania. Przykładowo wskazać można art. 450 k.p.c. w sprawach o unieważnienie małżeństwa i art. 456 k.p.c. w sprawach o ustalenie pochodzenia dziecka.

 

Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony - z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo z chwilą ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.

 

Odnosząc się natomiast do kwestii wysokości roszczeń dochodzonych od spadkobierców wskazać należy, że kwestia ta uzależniona jest od tego, w jaki sposób spadek przez spadkobierców został przyjęty. Mianowicie w przypadku przyjęcia spadku bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste) – spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia. Ograniczenia mogą wynikać jednak z przepisów szczególnych (art. 998, 999, 1033 k.c.), a także z uregulowań dotyczących zastawu i hipoteki. Natomiast w przypadku przyjęcia spadku z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza) - spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie nie podał do inwentarza przedmiotów należących do spadku albo podał do inwentarza nie istniejące długi. Również tutaj ograniczenie odpowiedzialności wyłączone jest w niektórych przypadkach (np. art. 74 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, art. 316 k.c.). Oczywiście w przypadku odrzucenia spadku, osoba taka nie będzie odpowiadała za długi spadkowe.

Potrzebujesz porady prawnej?

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO: