Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego

Pytanie:

Odrzucono spadek skutecznie spadek, z zachowaniem terminu 6 miesięcy. Teraz dziedziczą moje małoletnie dzieci. Złożony został wniosek do sądu o zgodę na odrzucenie spadku w imieniu dzieci. Odbyło się posiedzenie, sąd wyraził zgodę. Uprawomocnienie się orzeczenia następuje w ciągu 21 dni od orzeczenia. Jednak termin uprawomocnienia przypada w dwa tygodnie po terminie 6-ciu miesięcy od mojego oświadczenia o odrzuceniu spadku. Ten 6-cio miesięczny termin mija w tydzień po dniu wydania orzeczenia. Czy złożenie wniosku i odbycie się posiedzenia sądu z zachowaniem terminu pozwoli mi na skuteczne złożenie, w imieniu moich dzieci, oświadczenia o odrzucenie spadku?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Zgodnie z art. 1020 spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Na podstawie art. 931 § 2 udział spadkowy, jaki by mu przypadł, przypada jego dzieciom w częściach równych.

Zgodnie z art. 1015. § 1. k.c. oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

Jak zauważa się w doktrynie, jeżeli spadkobierca nie ma zdolności do czynności prawnych, termin sześciomiesięczny rozpoczyna bieg od chwili, w której o tytule powołania spadkobiercy dowiedział się jego przedstawiciel ustawowy. (Skowrońska-Bocian Elżbieta, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga czwarta. Spadki., Warszawa 2009, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, s. 328). Jeżeli Pani jest przedstawicielem ustawowym należy przyjąć, że 6 miesięczny termin dla odrzucenia spadku przez Pani dzieci rozpoczął bieg od chwili złożenia przez Panią oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Zgodnie z art. 101 § 3 k.r.o., bez zezwolenia sądu opiekuńczego rodzice nie mogą dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka ani zgoda taka nie może być wyrażona przez dziecko. Jak zauważa H. Ciepła (w : Sychowicz Marek, Ciepła Helena, Kalus Stanisława, Czech Bronisław, Domińczyk Tadeusz, Piasecki Kazimierz (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, s. 1152) „zezwolenie sądu opiekuńczego jest konieczne dla skuteczności czynności prawnej i nie może być udzielone ex post, a czynność prawna dokonana bez zezwolenia sądu jest nieważna".

Zgodnie z art. 583 k.p.c. zezwolenia na dokonanie przez rodziców czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka lub na wyrażenie przez rodziców zgody na dokonanie takiej czynności przez dziecko sąd opiekuńczy udziela na wniosek jednego z rodziców po wysłuchaniu drugiego. Postanowienie sądu opiekuńczego w tym przedmiocie staje się skuteczne dopiero z chwilą uprawomocnienia się i nie może być zmienione ani uchylone, jeżeli na podstawie zezwolenia powstały skutki prawne względem osób trzecich.

Z powyższego wynika, że w myśl obowiązujących przepisów odrzucenie spadku jest możliwe dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia wyrażającego zgodę na jego dokonanie. Wówczas jednak termin do złożenia oświadczenia upłynie.

W takiej sytuacji może znaleźć zaproponowana przez H. Ciepłą (op.cit., s 1152) oraz J. Ignatowicza (w: K. Pietrzykowski (red), Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Wyd. CH Beck, Warszawa 2003r., s. 502), że w wypadkach wyjątkowych, gdy wymaga tego zabezpieczenie interesu małoletniego, rodzice mogą dokonać czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu bez zezwolenia sądu opiekuńczego. Ta wyjątkowość sytuacji bowiem uzasadnia uznanie danej czynności za czynność zachowawczą w rozumieniu - stosowanego w drodze analogii - art. 209 k.c. („Każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa").

Wobec tego może Pani, powołując się na tę konstrukcję, złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego dziecka, wskazując dodatkowo fakt, że z uwagi na upływ terminu do jego złożenia przed uprawomocnieniem orzeczenia skorzystanie ze zwykłego trybu składania oświadczenia nie było możliwe (oczywiście z przytoczeniem dowodów w postaci odpisu orzeczenia). Trudno jest jednak określić, czy sądy uznają tak złożone oświadczenie za skutecznie złożone.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (1)

Agnieszka

3.10.2011 13:51:53

Re: Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego

Muszę w imieniu swojego małoletniego dziecka napisoć wniosek o odrzócenie spadku.Ale nie mam ziejonego pojęcia jak napisać taki wniosek.proszę o pomoc


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE: