25.10.2013

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Sejm przyjął ustawę dotyczącą izolacji sprawców najgroźniejszych przestępstw

Sejm przyjął przygotowaną przez Ministerstwo Sprawiedliwości ustawę o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzającymi zagrożenie dla życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób.

Przyjęte przez Sejm zmiany w prawie dadzą sądom możliwość kierowania na terapię sprawców groźnych przestępstw, którzy po odbyciu kary w zakładzie karnym, mogliby - z powodu zaburzonej psychiki lub preferencji seksualnych - popełnić na wolności kolejne przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej. Wobec takich osób będzie można stosować nadzór prewencyjny lub umieścić je w nowo utworzonym Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym, który podlegałby Ministrowi Zdrowia. Zastosowanie środka leczniczego nie jest powtórnym skazaniem.

Porady prawne

Dotychczas w polskim prawie nie było regulacji pozwalających chronić społeczeństwo przed takimi osobami, a przepisy o tzw. chemicznej kastracji, które weszły w życie w czerwcu 2010 r. dotyczą tylko niektórych sprawców i tylko tych, którzy popełnili przestępstwo po ich wejściu w życie.

Przyjęta przez Sejm ustawa jest wzorowana na niemieckiej ustawie z dnia 22.12.2010 r. dotyczącej terapii i umieszczania w odpowiednim zakładzie sprawców czynów z użyciem przemocy o zakłóconych czynnościach psychicznych i w ocenie ekspertów Ministerstwa Sprawiedliwości jest zgodna z międzynarodowymi regulacjami dotyczącymi praw człowieka oraz standardami wynikającymi z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Przyjęte przez Sejm zmiany w prawie będą dotyczyły osób spełniających łącznie następujące warunki:

- zostały prawomocnie skazane za przestępstwo,

- orzeczono wobec nich za ten czyn karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania,

- odbywają karę w tzw. systemie terapeutycznym - jest to istotna zmiana w stosunku do pierwotnej wersji projektu która powoduje zawężenie kręgu do ok. 2300 osób z ponad 80 tysięcznej populacji skazanych,

- w trakcie postępowania wykonawczego stwierdzono u nich zaburzenia psychiczne w postaci upośledzenia umysłowego, zaburzenia osobowości lub zaburzenia preferencji seksualnych,

- stwierdzone zaburzenia psychiczne wykazują taki charakter lub nasilenie, że zachodzi wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej,

- czyn, jaki może zostać popełniony przez te osoby, należy do szczególnie groźnej kategorii przestępstw -- jest zagrożony karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 10 lat.

Pierwszeństwo zastosowania będzie miał nadzór prewencyjny - umieszczenie w ośrodku będzie następowało tylko w przypadku prawdopodobieństwa graniczącego z pewnością. Decyzję o tym, czy i jaki środek należy zastosować będzie podejmował Sąd Okręgowy Wydział Cywilny, w składzie 3 sędziów zawodowych, podobnie jak to się obecnie odbywa w stosunku do procedury ubezwłasnowolnienia. Umieszczenie w Ośrodku będzie połączone z zastosowaniem planu terapii.

Ustawa zakłada, że przed wyjściem sprawcy na wolność - po wydaniu odpowiedniej opinii psychiatrycznej lub psychologicznej - dyrektor zakładu karnego będzie mógł wnioskować do sądu okręgowego o uznanie takiej osoby za stwarzającą zagrożenie. W celu ustalenia, czy taka osoba stwarza zagrożenie, sąd okręgowy powoła 2 biegłych lekarzy psychiatrów, bez opinii których nie będzie można orzec wobec niej nadzoru prewencyjnego lub umieszczenia w Ośrodku. W sprawach osób z zaburzeniami osobowościami konieczne będzie jeszcze uzyskanie opinii biegłego psychologa, a w sprawach osób z zaburzeniami preferencji seksualnych - opinii biegłego lekarza seksuologa lub certyfikowanego psychologa-seksuologa. Sąd okręgowy w razie potrzeby może także powołać nowych biegłych.

Sąd okręgowy będzie rozpoznawał sprawę na rozprawie z obowiązkowym udziałem: prokuratora, adwokata i radcy prawnego. Sprawca będzie miał prawo wziąć udział w rozprawie, a jeśli sąd uzna to za konieczne, zostanie doprowadzony. Po przeprowadzeniu postępowania sąd okręgowy, w składzie trzech sędziów zawodowych:

  1. uzna, że dana osoba stwarza wysokie lub bardzo wysokie zagrożenie, i wówczas będzie miał obowiązek zastosować środki określone w ustawie, ALBO
  2. uzna, że dana osoba nie stwarza wysokiego zagrożenia, i wówczas wobec tej osoby nie zostaną podjęte żadne dalsze działania.

Wobec osoby stwarzającej zagrożenie, sąd będzie orzekał o nadzorze prewencyjnym lub umieszczeniu jej w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym. Od osoby stwarzającej zagrożenie sąd okręgowy nakaże pobranie materiału do analizy DNA, odcisków palców, a także wykonanie zdjęć, szkiców i opisów jej wizerunków. Przepis ten będzie miał zastosowanie do wszystkich sprawców, od których nie pobrano takiego materiału, gdyż nie przewidywały tego przepisy obowiązujące w czasie, gdy prowadzono wobec nich postępowanie karne. Informacje takie mogą pomóc organom ścigania w wykryciu osoby, która dopuści się przestępstwa.

Jeśli zostanie stwierdzone bardzo wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego, bardzo niebezpiecznego dla zdrowia, życia, wolności seksualnej, zagrożonego karą co najmniej 10 lat pozbawienia wolności - sąd okręgowy musi skierować taką osobę do ośrodka.

Jeśli prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego wobec zdrowia, życia, wolności seksualnej innych osób, nie będzie bardzo wysokie, ale jednak będzie wysokie - sąd okręgowy musi orzec nadzór prewencyjny. Sąd okręgowy orzekając nadzór prewencyjny może osobę stwarzającą zagrożenie zobowiązać do poddania się terapii. Wskaże też placówkę, w której ma być ona realizowana. Z kolei kierownik takiego podmiotu ma informować sąd i policję o uchylaniu się od terapii przez taką osobę.

Osoba stwarzająca zagrożenie, wobec której zastosowano nadzór prewencyjny, będzie musiała za każdym razem informować policję o zmianie miejsca stałego pobytu, zatrudnienia i swoich danych osobowych. Policja będzie miała prawo weryfikować te dane. Będzie miała też szczególne uprawnienia kontrolne wobec takich osób. Może stosować zwykłe czynności operacyjno-rozpoznawcze, aby ustalić, np. czy takie osoby poddają się terapii. W sytuacji podejrzenia, że dana osoba może przygotowywać się do popełnienia przestępstwa (np. zaczęła przeglądać pornograficzne strony internetowe), sąd okręgowy - na wniosek policji - może zarządzić kontrolę operacyjną (na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, z możliwością przedłużenia o kolejne 3 miesiące).

Osoba stwarzająca zagrożenie, która trafi do Ośrodka, zostanie objęta terapią, mającą poprawić jej zdrowie i zachowanie w stopniu umożliwiającym funkcjonowanie w społeczeństwie w sposób niezagrażający innym osobom. Nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy sąd okręgowy - na podstawie opinii lekarza psychiatry i efektów terapii - będzie decydował o dalszym pobycie w Ośrodku osoby stwarzającej zagrożenie. Jeśli taka osoba zostanie wypisana z Ośrodka, sąd okręgowy będzie miał obowiązek zastosować wobec niej nadzór prewencyjny, jeśli niebezpieczeństwo stwarzane przez tą osobę będzie to uzasadniać.

Ustawa ma wejść w życie po 14 dniach od daty ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

(źródło: ms.gov.pl)

Porady prawne
Tagi: 

Potrzebujesz porady prawnej?

Walka z porwaniami dla okupu...

Walka z porwaniami dla okupu...

Czego dotyczą projektowane zmiany?Do Sejmu trafił poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz Kodeks postępowania karnego. Przewiduje on wyróżnienie dwóch typów kwalifikowanego przestępstwa pozbawienia wolności: pozbawienie wolności powyżej 7 dni, pozbawienie (...)

Przeciwko bestialskiemu traktowaniu zwierząt

Przeciwko bestialskiemu traktowaniu zwierząt

Sejm przyjął ustawę  Sejm RP uchwalił 26 stycznia ustawę przygotowaną przez Ministerstwo Sprawiedliwości w reakcji na liczne przypadki znęcania się nad zwierzętami oraz szokujące przykłady bestialskiego uśmiercania zwierząt. Pakiet zmian w ustawie o ochronie zwierząt oraz w Kodeksie (...)

Który sąd osądzi przestępcę?

Który sąd osądzi przestępcę?

  Rozdział 1 działu II Kodeksu postępowania karnego (dalej: k.p.k.) określa właściwość i skład sądu karnego. W których sprawach orzeka sąd rejonowy? Właściwość sądów jest wyznaczana przez przedmiot orzekania, a nie przez ilość wysiłku organizacyjnego czy intelektualnego, (...)

Prezydencka wersja reformy sądownictwa

Prezydencka wersja reformy sądownictwa

Prezydent przedstawił projekt ustawy o Sądzie Najwyższym  Prezydencki projekt nowej ustawy o Sądzie Najwyższym jest przedstawiany w roku, w którym Sąd Najwyższy obchodzi stulecie swojego istnienia. To dobry moment, aby zaproponować zreformowaną strukturę organizacyjną oraz zakres (...)

Ustawa antyprzemocowa obowiązującym prawem

Ustawa antyprzemocowa obowiązującym prawem

Skuteczna ochrona ofiar 30 listopada br. weszła w życie przygotowana w Ministerstwie Sprawiedliwości ustawa antyprzemocowa, dzięki której sprawcy przemocy domowej będą natychmiast izolowani od swych ofiar. Polska dołącza do wąskiego grona państw, w których obowiązuje najwyższy (...)

Emerytury w górę!

Emerytury w górę!

Sejm przyjął ustawę ws. waloryzacji 1250 zł – od 1 marca 2021 r. tyle wyniesie najniższa emerytura. Sejm przyjął właśnie ustawę dotyczącą waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych. Co zakłada? Wzrost świadczeń emerytalno-rentowych od marca 2021 r. o wskaźnik waloryzacji, jednak (...)

Specustawa ws. koronawirusa

Specustawa ws. koronawirusa

Sejm uchwalił ustawę dotyczącą szczególnych rozwiązań związanych z rozprzestrzenianiem się nowego koronawirusa w poniedziałek, 2 marca br. Co przewiduje ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób (...)

Polskie służby zacieśniają współpracę z Niemcami

Polskie służby zacieśniają współpracę z Niemcami

Senat bez poprawek przyjął ustawę o ratyfikacji umowy między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Federalnej Niemiec o współpracy służb policyjnych, granicznych i celnych. Umowa reguluje kwestie współpracy służb ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego mającej na (...)

Co z reformą sądownictwa?

Co z reformą sądownictwa?

Prezydent Andrzej Duda poinformował, że zdecydował o zawetowaniu nowej ustawy o Sądzie Najwyższym oraz nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i zapowiedział przygotowanie w ciągu dwóch miesięcy własnych projektów dotycząceych tych instytucji. Prezydent podpisał natomiast (...)

Stop piratom drogowym - większe kary za przestępstwa w ruchu drogowym

Stop piratom drogowym - większe kary za przestępstwa w ruchu drogowym

Sejm przyjął przygotowaną w Ministerstwie Sprawiedliwości ustawę, która zwiększa kary za przestępstwa w ruchu drogowym oraz wydłuża okres przedawnienia karalności wykroczeń. Zmiany do Kodeksu karnego mają poprawić bezpieczeństwo na drogach. Nowelizacja zaostrzy kary dla kierowców (...)

Większa ochrona praw konsumenta

Większa ochrona praw konsumenta

Sejm – po głosowaniu nad poprawkami Senatu – ostatecznie przyjął przygotowaną w Ministerstwie Sprawiedliwości ustawę dotyczącą praw konsumenta. Nowe przepisy skuteczniej dbają o te prawa, np. gdy towar czy usługa cyfrowa, z jakiej konsument korzysta, są niezgodne z zawartą (...)

Nowa ustawa deweloperska

Nowa ustawa deweloperska

Lepsza ochrona konsumentów Sejm przyjął nową ustawę deweloperską, która wzmocni ochronę osób kupujących nieruchomości mieszkaniowe na rynku pierwotnym. Jedną z ważniejszych zmian jest utworzenie Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego, z którego będą wypłacane (...)

Praca Komisji Weryfikacyjnej przynosi efekty...

Praca Komisji Weryfikacyjnej przynosi efekty...

10 mln zł odszkodowań dla ofiar dzikiej reprywatyzacji Powołanie w 2017 roku Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich przerwało gehennę lokatorów, którzy tracili dach na głową, gdy ich mieszkania przejmowali reprywatyzacyjni oszuści i handlarze roszczeń. W (...)

Zagraniczni prawnicy w Polsce

Zagraniczni prawnicy w Polsce

Dnia 21 czerwca 2002 r. Senat rozpatrzył uchwaloną przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 23 maja 2002 r. ustawę o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczpospolitej Polskiej. Podejmując uchwałę dotyczącą przekazanej przez Sejm ustawy Senat wprowadził do niej kilka (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


FORUM PRAWNE

Czy urlop zdrowotny to praca z kredą przy tablicy,czy tylko okres składkowy?

Czy urlop zdrowotny to praca z kredą przy tablicy,czy tylko okres składkowy? Czy to prawda,że od 1 lipca 2005 weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS-/DU.2005 nr 169 poz.1412/ (...)

Porady prawne