Kara umowna w umowie pożyczki

Pytanie:

Pożyczkobiorca oświadcza, że w przypadku niewywiązania się z warunków umowy, zobowiązuje się zapłacić karę umowną w określonej wysokości. Czy taka klauzula będzie obowiązująca i będzie można dochodzić jej przed sądem

Masz inne pytanie do prawnika?

21.4.2010

Zespół
e-prawnik.pl

Odpowiedź prawnika: Kara umowna w umowie pożyczki

Kara umowna jest to rodzaj sankcji za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 483 § 1 k.c.: można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Kara pieniężna nie może służyć dłużnikowi do zwolnienia się przez jej zapłatę ze zobowiązania, które kara umowna zabezpiecza. Zgodnie bowiem z treścią art. 483 § 2 k.c. dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się ze zobowiązania przez zapłatę kary umownej.

Porady prawne

Jak wskazują powyższe rozważania instytucja kary umownej ma zastosowanie jedynie do zobowiązań niepieniężnych, nie może być natomiast stosowana do niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań pieniężnych. Kategoryczne brzmienie przytaczanego przepisu prowadzi do wniosku, że przepis ten w powyższym zakresie ma charakter iuris cogentis, co oznacza niedopuszczalność zastrzeżenia kary umownej co do zobowiązania pieniężnego, a także nieważność takiej klauzuli, gdy już została zawarta.

Świadczenia pieniężne to takie których wartość wyrażona jest w pieniądzu. W takich wypadkach nie można dochodzić zapłaty kary umownej. Natomiast, gdy dłużnik zwleka z zapłatą świadczenia pieniężnego wtedy wierzycielowi należą się odsetki za opóźnienie.

Nie jest dopuszczalne kumulatywne zastrzeżenie - na wypadek opóźnienia się dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego - obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej oraz odsetek ustawowych.

W ujęciu Kodeksu cywilnego pożyczka jest umową konsensualną, polegającą na zgodnym oświadczeniu woli stron - dającego i biorącego pożyczkę - mocą którego dający zobowiązuje się przenieść na biorącego własność określonej ilości pieniędzy albo innych rzeczy oznaczonych co do gatunku, natomiast biorący zobowiązuje się zwrócić takie rzeczy, jakie otrzyma. Przedmiotem pożyczki może być suma pieniężna wyrażona w walucie polskiej lub obcej, pozostającej w obiegu. Natomiast pojęcie „rzeczy oznaczone co do gatunku" - niemożliwe do generalnego określenia - należy oceniać według woli stron w każdym konkretnym przypadku. Przykładem rzeczy, które można oznaczyć co do gatunku, są płody rolne, surowce, towary przemysłowe. Chodzi więc o takie przedmioty, które określa się miarą, wagą i ilością (por. Gudowski Jacek [w:] Dmowski Stanisław, Sychowicz Marek, Ciepła Helena, Kołakowski Krzysztof, Wiśniewski Tadeusz, Żuławska Czesława, Gudowski Jacek, Bieniek Gerard - Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania. Tom II. Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie IX) ss. 1098).

Zatem, aby odpowiedzieć na Pana pytanie, wpierw należy dowiedzieć się, czy umowa pożyczki obejmuje zobowiązanie pieniężne. W przypadku, gdy świadczenie jest pieniężne - klauzula kary umownej będzie nieważna i nie będzie można jej dochodzić przed sądem, natomiast, gdyby świadczenie nie było pieniężne - klauzula kary umownej będzie ważna i będzie można jej dochodzić przed sądem.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Co to jest kara umowna i kiedy można ją stosować?

Co to jest kara umowna i kiedy można ją stosować?

Zawarcie umowy niesie za sobą ryzyko wystąpienia okoliczności powodujących niebezpieczeństwo jej niewykonania. Dotyczy to zwłaszcza umów długoterminowych. Okoliczności te oczywiście mogą być zarówno zawinionymi ze strony jednej ze stron, obu razem, jak również może i (...)

Kara umowna - wybrane zagadnienia

Kara umowna - wybrane zagadnienia

W obrocie gospodarczym coraz większym powodzeniem cieszy się instytucja kary umownej. Jest ona zastrzega w różnego rodzaju kontraktach, np. w umowach zlecenia czy w umowach przedwstępnych, ponieważ upraszcza ona dochodzenie odszkodowania. Jednakże nie zawsze znajduje ona właściwe zastosowanie. (...)

Odpowiedzialność kontraktowa stron umowy deweloperskiej

Odpowiedzialność kontraktowa stron umowy deweloperskiej

  Ogólne zasady odpowiedzialności kontraktowej Generalna zasada określająca odpowiedzialność stron umowy deweloperskiej wyrażona jest w art. 471 Kodeksu cywilnego (dalej: KC). Zgodnie z tym przepisem, dłużnik zobowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego (...)

Zakaz konkurencji a samozatrudnienie - opinia prawna

Zakaz konkurencji a samozatrudnienie - opinia prawna

Stan faktyczny Od roku 2001 do marca 2006 byłam zatrudniona na stanowisku handlowca, na zasadach tzw. samozatrudnienia. Do obowiązków wynikających z umowy zlecenia należało m.in. pozyskiwanie i obsługa klientów. Wynagrodzenie otrzymywane było przeze mnie miesięcznie (...)

Miarkowanie kary umownej

Miarkowanie kary umownej

Instytucja kary umownej została uregulowana w Kodeksie cywilnym (art. 483 i nast.). Zgodnie z nim można w umowie zastrzec, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy. Jest to więc zryczałtowana (...)

Zakaz konkurencji między przedsiębiorcami - opinia prawna

Zakaz konkurencji między przedsiębiorcami - opinia prawna

Stan faktyczny Jedną z często występujących w obrocie między przedsiębiorcami umów jest umowa o podwykonawstwo. Taka umowa może być, zależnie od konkretnych okoliczności, na przykład umową o roboty budowlane, umową o dzieło, czy umową nienazwaną. Dość często umowy takie, choć zawierane (...)

Uwaga na niedozwolone postanowienia w umowie kupna mieszkania!

Uwaga na niedozwolone postanowienia w umowie kupna mieszkania!

  Co to są niedozwolone postanowienia umowne?  Niedozwolone klauzule umowne to takie jej zapisy, które kreują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Wbrew potocznemu rozumieniu pojęcia „konsument”, (...)

Kiedy świadczenie ma charakter niepieniężny, czyli możliwość zastrzeżenia kary umownej - opinia prawna

Kiedy świadczenie ma charakter niepieniężny, czyli możliwość zastrzeżenia kary umownej - opinia prawna

Stan faktyczny Moja firma zajmuje się usługami doradczymi wdrażania systemów zarządzania jakością. Zawiera z klientami umowy według określonego wzorca. Paragraf piąty umowy określa warunki odstąpienia od umowy szczególnie, kiedy któraś ze stron narusza terminy realizacji (...)

Jak zawrzeć umowę z deweloperem?

Jak zawrzeć umowę z deweloperem?

  Umowa z deweloperem - podstawowe zasady   Oferta, z jaką wychodzi do klientów deweloper powinna zawierać pełną informację o terenie, na którym ma powstać budynek, projekt budynku, mieszkania, wyposażenie i standard, określać też cenę za 1 m2 i termin realizacji (...)

Co zrobić, jeśli umowa o dzieło jest niewłaściwie wykonywana?

Co zrobić, jeśli umowa o dzieło jest niewłaściwie wykonywana?

Jeśli przyjmujący zamówienie się spóźnia…  Zamawiający ma prawo kontroli sposobu wykonywania umowy. Może więc oceniać rzetelność wykonawcy oraz prawdopodobieństwo dotrzymania terminu. Zgodnie z art. 635 Kodeksu cywilnego (K.c.), jeżeli przyjmujący zamówienie (...)

Jak zawrzeć dobrą umowę?

Jak zawrzeć dobrą umowę?

Co to jest umowa? Umowa jest czynnością prawną dwustronną. Decydujące znaczenie dla treści umowy ma zgodne oświadczenie woli stron. Mogą one się w niej zobowiązać do czegokolwiek zechcą - stanowi o tym zasada swobody umów. Jednak tą generalną kompetencję do kształtowania przez (...)

Kara umowna za naruszenie klauzuli antykonkurencyjnej - opinia prawna

Kara umowna za naruszenie klauzuli antykonkurencyjnej - opinia prawna

Stan faktyczny Zawarłem umowę na prowadzenie zajęć nauki języków obcych przy pomocy lektorów zatrudnianych przeze  mnie. Umowa została zawarta na rok szkolny 2004/2005. Chodzi o to czy na podstawie paragrafu 11 umowy mogę dochodzić kwoty tam zawartej, ponieważ zleceniodawca nie podpisał (...)

Jak zapewnić sobie wyłączność współpracy z kontrahentem? – opinia prawna

Jak zapewnić sobie wyłączność współpracy z kontrahentem? – opinia prawna

Stan faktyczny Jesteśmy firmą spedycyjno-transportową. Zlecaliśmy wykonanie kilkunastu usług transportowych innej firmie transportowej jako podwykonawcy. W umowie/zleceniu transportowej zastrzegliśmy sobie prawo do ochrony klienta przez okres 2 lat. Pomimo tego, po upływie kilku miesięcy nasz (...)

Kara umowna za niewykonanie umowy z winy wierzyciela

Kara umowna za niewykonanie umowy z winy wierzyciela

Strony zawarły umowę o budowę odcinka drogi. Z przyczyn leżących po stronie zamawiającego doszło do opóźnienia w realizacji umowy. Wykonawca w żadnym stopniu nie przyczynił się do niewykonania umowy w terminie, ale nie otrzymał wynagrodzenia, dlatego wystąpił z powództwem (...)

Sąd Najwyższy o niedopuszczalności kary umownej

Sąd Najwyższy o niedopuszczalności kary umownej

Uchwała SN W dniu 20 listopada br. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej zagadnienia prawnego w sprawie o sygn. III CZP 3/19, podjął uchwałę następującej treści: Nie jest dopuszczalne zastrzeżenie kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy (...)

Kara umowna w obrocie gospodarczym - opinia prawna

Kara umowna w obrocie gospodarczym - opinia prawna

Zleciłem spółce cywilnej wykonanie robót budowlanych. Firma nie dotrzymała terminu realizacji umowy. Zamierzam więc naliczyć kary umowne przewidziane w umowie.Jaką procedurę postępowania powinienem zachować?Czy muszę czekać do zakończenia realizacji umowy, aby wystąpić o pierwszą "ratę" (...)

Klauzula zakazu konkurencji w umowie zlecenia

Klauzula zakazu konkurencji w umowie zlecenia

Jaką klauzulę antykonkurencyjną można zawrzeć w umowie zlecenia? Analiza umów cywilnoprawnych, w tym w szczególności umowy zlecenia, pokazuje, że strony bardzo często zamieszczają wśród postanowień umownych klauzulę dotyczącą zakazu konkurencji. Obowiązek powstrzymania (...)

Zadatek jako sposób zabezpieczenia realizacji umowy

Zadatek jako sposób zabezpieczenia realizacji umowy

Z samego zawarcia umowy nie można wnioskować, że zostanie ona zrealizowana. Istniejąca i obowiązująca zasada, że umów trzeba dotrzymywać jest niewystarczająca. Prawo cywilne przewiduje zasady odpowiedzialności nielojalnych kontrahentów w przypadku, gdy nie realizują oni warunków (...)

Zakaz konkurencji agenta w umowie agencyjnej - opinia prawna

Zakaz konkurencji agenta w umowie agencyjnej - opinia prawna

Stan faktyczny W zawartej umowie są następujące zapisy: art 16 i 17 art. 16 Przez okres trwania umowy oraz przez 12 miesięcy po jej rozwiązaniu, Podagent bez pisemnej zgody Agenta i N nie jest uprawniony samodzielnie lub wspólnie z innym podmiotem w jakiejkolwiek formie do podejmowania rozmów (...)

Zatrudnianie cudzoziemców w 2018 r.

Zatrudnianie cudzoziemców w 2018 r.

Podstawowe zasady zatrudniania cudzoziemców (oprócz obywateli państw UE, EOG i Szwajcarii) od 1 stycznia 2018 r. dla pracodawców Co się zmieniło? Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi: zawężenie do prac, które nie będą objęte zezwoleniem (...)

Podejrzane praktyki Biedronki...

Podejrzane praktyki Biedronki...

Czy właściciel sieci Biedronka stosuje nieuczciwe praktyki wobec dostawców produktów spożywczych? UOKiK wszczął postępowanie w tej sprawie. Przedsiębiorcy grozi kara w wysokości 3% rocznych obrotów. Postępowanie UOKiK W czerwcu 2019 r. UOKiK przeprowadził kontrolę (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Miarkowanie kary umownej

Miarkowanie kary umownej

Jestem właścicielem firmy budowlanej. W dniu 30 maja 2007 podpisałem umowę z klientami na wykonanie pod klucz budynku jednorodzinnego. Plac został przejęty przez moja firmę z dniem 30 czerwca 2007 i rozpoczęliśmy prace, a skończyć mieliśmy (według umowy) do 31 stycznia 2007 r. Jesteśmy (...)

Wysokość kary umownej

Wysokość kary umownej

Do jakiej wielkości można ustalić wysokość kary umownej za niewykonanie przedmiotu zamówienia w określonym umowa czasie. Czy istnieją przepisy normujące nam górną wysokość takiej kary, np. wysokość przedmiotu zamówienia wynosi 200 tys. złotych - do jakiej kwoty możemy żądać od wykonawcy (...)

Odszkodowanie ponad karę umowną

Odszkodowanie ponad karę umowną

Spółka z o.o. zawarła z klientem umowę na wykonanie dokumentacji projektowej. Umowa przewiduje kary umowne z tytułu nienależytego wykonania umowy. Klient upiera się, aby w umowie wprowadzić jeszcze zapis : "strony zastrzegają sobie prawo do odszkodowania przekraczającego wysokość kar umownych (...)

Opóźnienie prac z winy inwestora

Opóźnienie prac z winy inwestora

Nasza firma świadczy usługi budowlane w zakresie budowy obiektów sportowych. Są to usługi świadczone głównie dla urzędów miast i gmin. W tym momencie kończymy realizację jednego z zadań i mamy problem z inwestorem. W dniu 6 lipca nasza firma zgłosiła do inwestora, że na budowie zostały (...)

Kara umowna, ustalona przez pracodawcę w umowie z pracownikiem o zakazie konkurencji

Kara umowna, ustalona przez pracodawcę w umowie z pracownikiem o zakazie konkurencji

Jak wysoka może być kara umowna, ustalona przez pracodawcę w umowie z pracownikiem o zakazie konkurencji? Ważną kwestią jest wysokość kary umownej – ta bowiem nie może być nadmiernie wygórowana. Owszem, stanowić ma pewien bodziec dla pracownika, by ten nie podejmowałzatrudnienia (...)

Obrona przed żądaniem kary umownej

Obrona przed żądaniem kary umownej

Spółka podpisała umowę na dostarczenie i wdrożenie oprogramowania dla urzędu w tym przeszkolenie pracowników. W umowie zostały określone warunki tj. terminy wykonania umowy, oraz kary umowne za nienależyte lub niewykonanie w terminie umowy dotyczące wykonawcy umowy. W jednym z punktów umowy (...)

Jak uwolnić się od zakazu konkurencji?

Jak uwolnić się od zakazu konkurencji?

Jestem zatrudniony w pewnej firmie transportowej. Mam podpisaną umowę o pracę na czas nieokreślony. Musiałem również podpisać umowę o zakazie konkurencji na okres 6 miesięcy po ustaniu pracy. Czy da się jakoś ten zakaz obejść? Opinia prawna dla Państwa sporządzona powstała w oparciu (...)

Możliwości zmniejszenia kary umownej

Możliwości zmniejszenia kary umownej

W umowie zawarto standardową klauzulę, " iż w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania robót w szczególności za opóźnienie nalicza się karę umowną w wysokości ... za każdy dzień zwłoki". W umowie nic więcej nie wspomniano na temat kary. Czy są jakieś sytuacje, w których (...)

Kara umowna

Kara umowna

Na czym polega kara umowna? Zgodnie z Kodeksem cywilnym: Art. 483. § 1. Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). § 2. Dłużnik nie może bez (...)

Hipoteka w zbiorze dokumentów

Hipoteka w zbiorze dokumentów

Nieruchomość wystawiona na sprzedaż w przetargu jest lokalem użytkowym, który do tej pory był wynajmowany, a teraz spółdzielnia wystawiła go na sprzedaż. Lokal nie posiada założonej ksiegi wieczystej. Spółdzielnia posiada jedynie akt notarialny dla budynku. Chciałbym kupić lokal wpłacając (...)

Zastrzeżenie kary umownej

Zastrzeżenie kary umownej

Jak sformułować umowę, aby ułatwić sobie ewentualne dochodzenie odszkodowania z jej nienależytego wykonania? Zgodnie z Kodeksem cywilnym: Art. 483. § 1. Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi (...)

Niewykonanie warunków umowy sprzedaży

Niewykonanie warunków umowy sprzedaży

Moja firma zawarła z drugą firmą umowę kupna samochodu. Umowa została zawarta w trybie zapytania o cenę w wyniku zamówienia publicznego. W umowie został określony termin dostawy samochodu. Firma sprzedająca terminu nie dotrzymała, tłumacząc to różnymi czynnikami - fakt,że samochodu nie (...)

Odsetki od kary umownej

Odsetki od kary umownej

Czy od kary umownej przewidzianej w umowie można naliczać odsetki ustawowe, jeśli tak, to od jakiego terminu (w umowie kwestia terminu uregulowania kary umownej nie jest uregulowana)? Odpowiedzialność dłużnika z tytułu kary umownej opiera się na tych samych zasadach co odpowiedzialność z tytułu (...)

Potrącenie kar umownych z należnościami z faktur

Potrącenie kar umownych z należnościami z faktur

Spółka, jako wykonawca podpisała umowę o roboty budowlane. W umowie są zapisy dotyczące kar umownych jakimi może obciążyć Inwestor Spółkę w przypadku opóźnienia w realizacji poszczególnych etapów umowy. Jest również zapis, iż Wykonawca zgadza się na potrącenie kar umownych z należności (...)

Kara umowna, odstąpienie, wykonanie zastępcze

Kara umowna, odstąpienie, wykonanie zastępcze

Podpisałem z wykonawcą umowę, zgodnie z którą miał on wykonać określone prace (wykonanie, montaż i malowanie balustrady na taras i schody domu) w terminie do 15.09.2007. W przypadku zwłoki w terminie wykonania zobowiązał się on się do zapłaty odszkodowania w wysokości 1% od kwoty 7700 (...)