Tłumaczenie jako utwór w rozumieniu prawa autorskiego

Pytanie:

Na zlecenie pewnej osoby dokonałem tłumaczenia, osoba ta przywłaszczyła sobie to tłumaczenie, nie płacąc za nie, mimo wystawionej faktury i umowy, którą zawarliśmy. Czy tłumaczenie jest utworem?

Masz inne pytanie do prawnika?

1.4.2011

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Odpowiedź prawnika: Tłumaczenie jako utwór w rozumieniu prawa autorskiego

Na wstępie wskazać należy, że tłumaczenie przez Pana sporządzone jest utworem w rozumieniu prawa autorskiego i niewątpliwie podlega jego ochronie. Zgodnie bowiem z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).
Natomiast, według art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy:
Opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja, jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa do utworu pierwotnego.
Należy przy tym rozróżnić prawa autorskie osobiste i majątkowe. Osobiste prawa autorskie to te chronią więź twórcy z utworem (np. prawo do autorstwa utworu, do oznaczania go swoim nazwiskiem lub rozpowszechniania pod określonym
pseudonimem, prawo do zachowania jego integralności, prawo do pierwszej publikacji). Praw tych nie można się zrzec ani zbyć. Nie podlegają także egzekucji.
Prawa majątkowe charakteryzują się tym, że tylko twórca może korzystać z utworu oraz nim rozporządzać. Prawa te można zbyć. Co do zasady autorskie prawa majątkowe przysługują twórcy. Należałoby zatem zwrócić uwagę na treść ewentualnej umowy zlecenia tłumaczenia. Jeżeli w umowie brak było klauzuli o przeniesieniu autorskich praw majątkowych na zleceniodawcę, prawa autorskie nadal przysługują Panu. Zgodnie z art. 117 ust. 1 ustawy o prawie autorskim...:
„ten, kto bez uprawnienia albo wbrew jego warunkom w celu rozpowszechnienia utrwala lub zwielokrotnia cudzy utwór w wersji oryginalnej lub w postaci opracowania, artystyczne wykonanie, fonogram, wideogram lub nadanie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2".
W opisywanej sytuacji, pomimo zawarcia stosownej umowy, świadczenie drugiej strony nie zostało wykonane (tj. nie doszło do zapłaty za tłumaczenie). Stąd należy sądzić, że rozpowszechnianie odbywać się będzie bez uprawnienia.
Odpowiedzialność karna, jakiej mógłby podlegać Pana klient, uregulowana jest również w art. 115 ust. 3 prawa autorskiego:
Kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej narusza cudze prawa autorskie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Ponadto, nawet, gdyby z umowy z klientem wynikało, że prawa autorskie majątkowe zostały na niego przeniesione, to i tak przysługują Panu osobiste prawa autorskie. Zgodnie z art. 78 ustawy o prawach autorskich.... :
Twórca, którego autorskie prawa osobiste zostały zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, aby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, aby złożyła publiczne oświadczenie o odpowiedniej treści i formie.
W razie opublikowania tłumaczenia mógłby więc Pan żądać zamieszczenia we wspomnianym czasopiśmie informacji o tym, że jest Pan tłumaczem artykułu wraz z przeprosinami. Brak spełnienia Pańskiego żądania skutkować może skierowaniem sprawy do
sądu. Warto więc wszelkie kolejne wezwania w niniejszej sprawie wystosowywać na piśmie, wysyłając je listami poleconymi za potwierdzeniem odbioru, by mieć dowody w ewentualnym postępowaniu przed sądem.
Jako argument „przymuszający" klienta do zapłaty, podać można, że przegranie ewentualnego procesu o naruszenie dóbr majątkowych wiązać się będzie nie tylko z koniecznością uiszczenia stosownych opłat za umieszczenie przeprosin w czasopiśmie, ale także poniesienia kosztów zastępstwa procesowego, które- jaki wiadomo - są dość wysokie.
Ponadto, kolejne dolegliwości finansowe wiązać się mogą ze skorzystaniem przez Pana z uprawnień wynikających z art. 78 ustawy, a związanych z zawinionym naruszeniem autorskich praw osobistych. Sąd może w takim przypadku przyznać twórcy odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub na żądanie twórcy- zobowiązać sprawcę, aby uiścił odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez twórcę cel społeczny.
Należy również rozważyć sytuację, w której tłumaczenie zostanie zamieszczone w czasopiśmie bez podpisania go Pańskim nazwiskiem. Co do zasady bowiem tłumacz powinien dożywotnio korzystać z uznania autorstwa jego tłumaczenia. Chodzi tutaj o zachowanie więzi pomiędzy autorem a dziełem. Umożliwione jest to m.in. przez uprawnienie autora do oznaczenia utworu swoim imieniem, nazwiskiem lub pseudonimem.

Porady prawne

Przypominamy, że aby dochodzić ochrony praw autorskich, należy złożyć stosowny pozew w Sądzie Okręgowym.
Oczywiście, możliwe jest skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 491 Kodeksu cywilnego. 

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów do honorarium autorskiego

Zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów do honorarium autorskiego

Interpretacja MF Minister Finansów w dniu 15 września 2020 r. wydał interpretację ogólną Nr DD3.8201.1.2018. Wynika z niej, że na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, koszty uzyskania przychodów z (...)

Naruszenie przez pracodawcę osobistych i majątkowych praw autorskich - opinia prawna

Naruszenie przez pracodawcę osobistych i majątkowych praw autorskich - opinia prawna

Stan faktyczny 4 lata temu pracowałem dla ogromnej firmy (doskonale prosperującej) w Polsce. W związku ze swoim wykształceniem (3 studia wyższe) i zainteresowaniami próbowałem się przenieść do działu planowania finansowego. W tym celu poza godzinami pracy (używając starych danych firmy, (...)

Opodatkowanie praw autorskich - opinia prawna

Opodatkowanie praw autorskich - opinia prawna

Stan faktyczny Niemiecki kontrahent, z którym mamy umowę o stałej współpracy, wypożyczył nam program AutoCad do konstruowania wyrobów, które produkujemy. Jako potwierdzenie otrzymaliśmy pismo stwierdzające oddanie programu do dyspozycji naszej firmie (nie została określona wartość programu, (...)

Fair play w internecie?

Fair play w internecie?

Parlament Europejski przyjął 26 marca 2019 r. nowe przepisy dotyczące praw autorskich w internecie. Platformy internetowe ponoszą odpowiedzialność za treści zamieszczane przez użytkowników. Niektóre zamieszczone materiały, takie jak memy lub GIF-y, zostały wyłączone (...)

Umowy o przeniesienie praw autorskich oraz umowy licencyjne

Umowy o przeniesienie praw autorskich oraz umowy licencyjne

    Umowy dotyczące autorskich praw majątkowych Umowa o przeniesienie praw autorskich polega na tym, że przenoszący prawa autorskie wyzbywa się całkowicie władztwa nad tymi prawami na rzecz nabywcy. Umowa taka powinna zostać sporządzona w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Samo (...)

Portal zamieszczający przeglądy i omówienie artykułów prasowych - opinia prawna

Portal zamieszczający przeglądy i omówienie artykułów prasowych - opinia prawna

    Stan faktycznyZamierzam prowadzić tematyczny portal internetowy zajmujący się przeglądem informacji z mediów publicznych na wybrane tematy (głównie gospodarcze i społeczne). Podstawowym źródłem informacji dla serwisu ma być prasa oraz inne portale (...)

Przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich a VAT

Przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich a VAT

Jaka stawka VAT obowiązuje na usługi twórców i artystów wykonawców? Usługi twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynagradzane w formie honorariów za przekazanie lub (...)

Czym jest informacja publiczna?

Czym jest informacja publiczna?

Co jest informacją publiczną? Informacja publiczna jest pojęciem ustawowym, zawartym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznych stanowi wykonanie art. 61 Konstytucji RP. Zasada dostępu do informacji publicznej Ogólną (...)

Reforma organizacji i postępowania przed Komisją Prawa Autorskiego

Reforma organizacji i postępowania przed Komisją Prawa Autorskiego

Jakie zmiany mają dotyczyć praw autorskich?Sejm zajmuje się obecnie rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz niektórych innych ustaw. Przewiduje on reformę organizacji i postępowania przed Komisją Prawa Autorskiego m.in. w zakresie zatwierdzania (...)

Od premii można odliczyć koszty

Od premii można odliczyć koszty

Od wartość uzyskanej premii za wykonanie pracy autorskiej można odliczyć 50 proc. kosztów uzyskania przychodu. Premia pozostaje bowiem w bezpośrednim związku z powstałym dziełem i należy traktować ją jako element wynagrodzenia za przekazanie praw autorskich. Pomniejszenie podstawy do opodatkowania (...)

Korzystanie z zamówionego programu po upływie terminu licencji a majątkowe prawa autorskie - opinia prawna

Korzystanie z zamówionego programu po upływie terminu licencji a majątkowe prawa autorskie - opinia prawna

  Stan faktyczny Prowadzę obecnie jednoosobowo, firmę komputerową zwaną dalej PRACOWNIĄ. Dla firmy zwanej dalej ZLECENIOBIORCA, na jego zlecenie i zgodnie z podpisanymi umowami, zostało napisanych kilkanaście systemów informatycznych w języku programowania COBOL (na który to (...)

Opłaty reprograficzne

Opłaty reprograficzne

W określonych przypadkach, przepisy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przewidują możliwość nieodpłatnego korzystania z chronionych utworów w ramach tzw. dozwolonego użytku osobistego. Dotyczy to wykorzystywania legalnie rozpowszechnionych utworów w celach osobistych, (...)

Czym jest utwór zależny?

Czym jest utwór zależny?

Sama definicja utworu zależnego zawarta jest w art. 2. ust. 1 i 2 z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U.2006.90.631 z późn. zm.) – dalej „u.p.a.p.p.” , zgodnie z którym: 1.      Opracowanie cudzego utworu, (...)

Zatrudnianie cudzoziemców w 2018 r.

Zatrudnianie cudzoziemców w 2018 r.

Podstawowe zasady zatrudniania cudzoziemców (oprócz obywateli państw UE, EOG i Szwajcarii) od 1 stycznia 2018 r. dla pracodawców Co się zmieniło? Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi: zawężenie do prac, które nie będą objęte zezwoleniem (...)

Ochrona prawnoautorska tylko dla przejawów oryginalnej działalności twórczej

Ochrona prawnoautorska tylko dla przejawów oryginalnej działalności twórczej

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej 12 września 2019 r. wydał wyrok w sprawie C-683/17 - Cofemel – Sociedade de Vestuário, SA przeciwko G-Star Raw CV. Wyjaśnił w nim, że wzorom nie można udzielić ochrony prawnoautorskiej tylko z tego powodu, że poza realizowanym przez nie (...)

Czy rozumiesz treść autorskiej umowy licencyjnej?

Czy rozumiesz treść autorskiej umowy licencyjnej?

  Czy rozumiesz treść autorskiej umowy licencyjnej? W prawie autorskim rozróżnia się dwa rodzaje praw. Mianowicie wyróżnia się osobiste prawa autorskie i majątkowe prawa autorskie. Zasadą jest, chyba że konkretny przepis stanowi inaczej, iż autorskie prawa majątkowe mogą (...)

Na czym polega nadzór autorski nad utworem?

Na czym polega nadzór autorski nad utworem?

Prawo autorskie wprowadza tzw. nadzór autorski który dotyczy sposobu korzystania, rozpowszechniania utworu czy też tworzenia kopii. Zgodnie z art.  60. u.p.a.p.p. [Nadzór autorski] 1. Korzystający z utworu jest obowiązany umożliwić twórcy przed rozpowszechnieniem (...)

Jak chronić pracodawcę przed byłym pracownikiem, gdy nie podpisano umowy o zakazie konkurencji-opinia prawna

Jak chronić pracodawcę przed byłym pracownikiem, gdy nie podpisano umowy o zakazie konkurencji-opinia prawna

Stan faktyczny Mój pracownik zwolnił się i rozpoczął prowadzenie działalności konkurencyjnej. Rozpoczął sprzedawanie tego samego co ja, a jest to asortyment dość szczególny (oprogramowanie antywirusowe). Czy mogę i są ku temu podstawy podać go do sądu, że rozpoczął działalność (...)

Prawa autorskie wspólników czy spółki cywilnej - opinia prawna

Prawa autorskie wspólników czy spółki cywilnej - opinia prawna

Stan faktycznyPrzedmiotem działalności wspólników spółki cywilnej jest opracowywanie i oferowanie klientom programów komputerowych. Niektóre z tych programów pisane były samodzielnie przez jednego ze wspólników, pozostałe przy niewielkim udziale (...)

Mienie PKP

Mienie PKP

Uchwała NSA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów 26 lutego 2018 r. podjął następującą uchwałę (sygn. I OPS 5/17): "Pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia (...)

Nie jest dopuszczalna transkrypcja zagranicznego aktu urodzenia dziecka ze związku partnerskiego...

Nie jest dopuszczalna transkrypcja zagranicznego aktu urodzenia dziecka ze związku partnerskiego...

Nie jest możliwe wpisanie w polskim akcie stanu cywilnego zamiast ojca dziecka, "rodzica", który nie jest mężczyzną, gdyż taka transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego - uznał NSA. Nie można uzależniać uzyskania przez obywatela polskiego (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Autorski program nauczania jako utwór

Autorski program nauczania jako utwór

Jesteśmy szkołą prywatną o uprawnieniach szkoły publicznej. Na stronie internetowej publikujemy opis przygotowanych przez nas kursów (szczegółowa metoda kształcenia nie jest ogólnie dostępna; (...)

Prawa autorskie twórcy opinii

Prawa autorskie twórcy opinii

Czy ochronie z tytułu praw autorskich podlegają opinie prawne? Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, (...)

Wykonanie projektu-koszty uzyskania przychodu

Wykonanie projektu-koszty uzyskania przychodu

Zawarta została umowa o dzieło z osobą (nie prowadzącą działalności gospodarczej); przedmiotem tej umowy było wykonanie projektu wjazdu drogi do sklepu. Czy z tytułu tejże umowy należy naliczyć (...)

Ebook jako przedmiot prawa autorskiego

Ebook jako przedmiot prawa autorskiego

Czy książka w formie Ebooka jest utworem w rozumieniu prawa autorskiego? Niewątpliwie cechy odpowiednie, by uznać je za utwory, posiadają dzieła literackie wydawane pod postacią e-booków. (...)

Prawo autorskie i wzór przemysłowy

Prawo autorskie i wzór przemysłowy

Producent opracował wzór klosza kilkanaście lat temu (nie był opatentowany) i sprzedawał je na rynki krajowe oraz zagraniczne (na dowód posiadamy faktury sprzedaży oraz wzorniki, wykrojniki, katalog (...)

Strona internetowa jako utwór prawa autorskiego

Strona internetowa jako utwór prawa autorskiego

Czy strona internetowa jest utworem w rozumieniu prawa autorskiego i w związku z tym podlega ochronie? Istotną kwestią jest ustalenie czy strona internetowa może być utworem, a co za tym idzie czy (...)

Prawo autorskie do scenariusza filmu

Prawo autorskie do scenariusza filmu

Jestem studentką szkoły filmowej. Na jednych zajęciach mieliśmy utworzyć grupy i w nich zrealizować krótki film metrażowy. Jestem w grupie z ludźmi, z którymi nie łączą mnie zażyłe kontakty. (...)

Okoliczności uznania projektu wzoru za plagiat

Okoliczności uznania projektu wzoru za plagiat

Kiedy projekt może zostać uznany za plagiat? Nie można używać wzoru przemysłowego w ogóle, jeśli narusza on prawa osób trzecich, w tym inne prawa ochronne na znak towarowy wcześniej (...)

Prawa autorskie zależne

Prawa autorskie zależne

Klient chce zakupić od spółki z o.o. prawa autorskie, w szczególności prawa zależne. Co oznacza pojęcie autorskie prawa zależne? Autorskie prawa zależne przysługują osobie, która opracowała (...)

Czy muszę mieć zgodę autora na zamieszczenie cytatu z jego książki w moim opracowaniu?

Czy muszę mieć zgodę autora na zamieszczenie cytatu z jego książki w moim opracowaniu?

Witam serdecznie, jestem właśnie w trakcie przygotowania publikacji, chciałem skorzystać z paru cytatów z różnych książek, rzecz jasna zamierzam podać na wstępie mojego opracowania z jakich (...)

Projekt grafiki jako utwór podlegający prawu autorskiemu

Projekt grafiki jako utwór podlegający prawu autorskiemu

Czy projekt grafiki portalu internetowego jest objęty prawem autorskim? W art. 1 prawa autorskiego pojęcie utworu, rozumianego jako każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, (...)

Fotografia jako przedmiot prawa autorskiego

Fotografia jako przedmiot prawa autorskiego

W jakich wypadkach fotografia nie jest utworem w rozumieniu prawa autorskiego? Jeśli chodzi o fotografie, w niektórych sytuacjach nie będą one utworami – jeżeli zdjęcie stanowi tylko (...)

Utwór jako niematerialne dobro prawne

Utwór jako niematerialne dobro prawne

Czym jest utwór? Przedmiotem prawa autorskiego jest utwór. Stanowi on podstawową kategorię twórczości ludzkiej, podlegającą ochronie. Utwór jest to niematerialne dobro prawne, (...)

Zasady prawidłowego cytowania

Zasady prawidłowego cytowania

W jaki sposób można wykorzystać materiały ze szkolenia (w stopce jest tylko nazwa firmy) do książki, aby nie naruszyć praw autorskich? Czy na końcu książki należy podać informację, że wykorzystano (...)

Opracowania analityczne a prawo autorskie

Opracowania analityczne a prawo autorskie

Mam pewien problem z prawem autorskim: wykonuję opracowania analityczne, prace doradcze kończące się jakimiś np. wytycznymi itp. Otóż: czy możliwe jest takie sformułowanie umowy na wykonanie tej (...)

FORUM PRAWNE

Czym jest tłumaczenie utworu w rozumieniu prawa autorskiego?

Czym jest tłumaczenie utworu w rozumieniu prawa autorskiego? Zgodnie z generalna regułą wynikającą z art. 2 UPAIPP tłumaczenie jest opracowaniem cudzego utworu, które stanowi odrębny utwór, do (...)

Kontrola legalnosci oprogramowania na jakiej podstawie?

Kontrola legalnosci oprogramowania na jakiej podstawie? Witam, Wiele sie ostatnio slyszy na temat "najsc" policji na prywatne osoby i firmy w celu kontroli legalnosci oprogramowania. Pomijajac (...)

Obraz namalowany ze zdjęcia udostępnionego w internecie?

Obraz namalowany ze zdjęcia udostępnionego w internecie? Witam. Jako artysta mam pytanie: czy jest naruszeniem prawa stworzenie i chęć sprzedaży obrazu który powstał pod wpływem fotografii (...)

Naruszenie praw intelektualnych???

Naruszenie praw intelektualnych??? Witam, Nie oczekuję wyczerpującej porady prawnej, za tą zapłacę prawnikowi jeśli okaże się że mam rację. Chciałabym uzyskać jedynie rzetelną i fachową informację. Otóż.... (...)

Scratch w stosunku do prawa autorskiego

Scratch w stosunku do prawa autorskiego Interesuje mnie ewentualna odpowiedzialność oraz czy ustawodawca traktuje to jako formę "psucia" utworu oczywiście posiadając licencję na dany utwór wszystkie (...)

Prawa autorskie ?!

Prawa autorskie ?! Jakiś czas temu zostało mi zlecone zrobienie strony www dla pewnej firmy. Strona została zrobiona, ale projekt nie doszedł do skutku, ponieważ szef tejże firmy wycafał się tłumacząc, (...)

prawo autorskie - utw. lutniczy

prawo autorskie - utw. lutniczy Utwór jest przedmiotem prawa autorskiego. O ile wiele z nich jestem w stanie zrozumieć, to co oznacza UTWÓR LUTNICZY, skąd się w ogóle wziął w ustawie i po co?

Prawa autorskie do gry

Prawa autorskie do gry Witam, chciałbym stworzyć stronkę, na której zamieszczę stare gry. Jak to wygląda od strony praw autorskich twórców gry? Czy muszę posiadać od nich jakąś zgodę czy jak? (...)

Co zrobić kiedy regularnie płacę alimenty a pomimo tego moja była oddała sprawę do komornika

Co zrobić kiedy regularnie płacę alimenty a pomimo tego moja była oddała sprawę do komornika Płace na bieżąco ustalone przez sąd alimenty, pomimo tego moja była oddała mnie do komornika, który (...)

Platforma muzyczna - przekazanie praw autorskich

Platforma muzyczna - przekazanie praw autorskich Witam Wraz ze wspolnikiem jestesmy w trakcie tworzenia platformy sprzedazowej w internecie, ktorej celem bedzie udostepnianie oraz sprzedaz m.in podkladow (...)

nagrywanie rozmów przez firmy windykacyjne + przedawnienie

nagrywanie rozmów przez firmy windykacyjne + przedawnienie Mam problem dotyczący konkretnie firmy kruk. Ponieważ mam zadłużenie (idea) z 2001 roku które przejeła firma windykacyjna (które już (...)

Porady prawne