6.10.2007

Zespół
e-prawnik.pl

Konwersja wierzytelności na udziały w spółce z o.o. - opinia prawna

Stan faktyczny

Jestem jedynym wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Pod koniec 2006 r. spółka miała problemy z płynnością finansową i potrzebowała szybko zastrzyku gotówki. Zdecydowałem się na wniesienie pewnej kwoty do spółki w ramach umowy pożyczki, która miała zostać spłacona do końca czerwca 2007 r. W obecnej chwili chciałbym pozostawić te pieniądze w spółce i podnieść  kapitał zakładowy. Czy mogę objąć nowe udziały w podwyższonym kapitale zakładowym za tę pożyczkę (tzw. konwersja wierzytelności)? Czy mój wkład do spółki ma charakter pieniężny czy niepieniężny (aport)? Czy powinienem w akcie podwyższenia kapitału napisać, że wnoszę do spółki 50 tys. (wysokość pożyczki), a potem złożyć spółce oświadczenie o potrąceniu? Komu złożyć takie oświadczenie, jeśli jestem jednocześnie jedynym członkiem zarządu spółki? Czy raczej od razu napisać, że wnoszę wierzytelność? Czy przy podwyższaniu kapitału musi być obecny notariusz?  

Porady prawne

Opinia prawna

Niniejsza opinia prawna została sporządzona na podstawie następujących aktów prawnych:

  • Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. 2000r., Nr 94, poz. 1037 ze zmianami),
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 r., Nr 16, poz. 43 ze zmianami).

Zgodnie z art. 14 § 1 kodeksu spółek handlowych przedmiotem wkładu do spółki kapitałowej nie może być prawo niezbywalne lub świadczenie pracy bądź usług.

§ 2. W przypadku gdy wspólnik albo akcjonariusz wniósł wkład niepieniężny mający wady, jest on zobowiązany do wyrównania spółce kapitałowej różnicy między wartością przyjętą w umowie albo statucie spółki a zbywczą wartością wkładu. Umowa albo statut spółki może przewidywać, że spółce przysługują wówczas także inne uprawnienia.

§ 3. Wierzytelność wspólnika albo akcjonariusza z tytułu pożyczki udzielonej spółce kapitałowej uważa się za jego wkład do spółki w przypadku ogłoszenia jej upadłości w terminie dwóch lat od dnia zawarcia umowy pożyczki.

§ 4. Wspólnik i akcjonariusz nie może potrącać swoich wierzytelności wobec spółki kapitałowej z wierzytelnością spółki względem wspólnika z tytułu należnej wpłaty na poczet udziałów albo akcji. Nie wyłącza to potrącenia umownego.

Przepis § 3 powyższego artykułu dotyczy sytuacji szczególnej, mianowicie upadłości spółki. Ponadto ogranicza uznane pożyczki za wkład tylko do pożyczek udzielonych na dwa lata przed ogłoszeniem upadłości. Jako przepis szczególny powinien być interpretowany ściśle.

Bardziej istotny w przedmiotowej sprawie jest art. 14 § 4 ksh, odnosi się on bowiem wprost do potrącenia wierzytelności przysługującej wspólnikowi wobec spółki na poczet wkładu. Podobny przepis obowiązywał na gruncie nie obowiązującego już kodeksu handlowego, dotyczący akcjonariuszy: art. 341 § 3 kh:  Akcjonarjusz nie może potrącać swoich wierzytelności do spółki z wpłatami na poczet akcyj.

Zgodnie z art. 498 kodeksu cywilnego, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.  Z kolei jak stanowi art. 505 kc nie mogą być umorzone przez potrącenie wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne, a takim jest art. 14 § 4 ksh.

Zasadniczo jednak już od samego początku zarysowały się w doktrynie prawa spory co do tego, czy zakaz obejmuje on swym zakresem tylko potrącenie o jakim mowa w art. 498 kc (potrącenie jednostronne) i tylko, gdy dokonuje go wspólnik, a nie spółka czy też zakaz rozciąga się także na potrącenie umowne bądź jednostronne, którego jednak dokonuje spółka.

Z art. 14 § 4 zd. 1 z całą pewnością wynika zakaz potrącania tej wierzytelności na podstawie art. 498 kc. Zakaz ten podyktowany jest potrzebą ochrony kapitału zakładowego spółki - koniecznością zagwarantowania realnego pokrycia kapitału, co przekłada się również na ochronę wierzycieli spółki.

Art. 14 § 4 w zdaniu drugim stanowi, iż zakaz (zd. 1) nie wyłącza potrącenia umownego. Jako konstrukcję prawną konwersji wierzytelności na pokrycie kapitału wskazuje się więc na ogół właśnie umowne potrącenie.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Jak założyć spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością? - Sekwencja czynności

Jak założyć spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością? - Sekwencja czynności

  W jakim celu można założyć spółkę z o.o.?Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością mogą utworzyć osoby fizyczne, a także osoby prawne (np. spółka akcyjna albo stowarzyszenie). Kodeks spółek handlowych zezwala również na założenie takiej (...)

Umorzenie udziałów w spółce z o.o.

Umorzenie udziałów w spółce z o.o.

Umorzenie udziałów w spółce z o.o. może nastąpić tylko wówczas, gdy przewiduje to umowa spółki. Dotyczy to wszystkich rodzajów umorzenia. Dokonanie umorzenia jest dopuszczalne dopiero po wpisie spółki do rejestru. Umorzenie nie może więc nastąpić w (...)

Spółka z o.o. w organizacji

Spółka z o.o. w organizacji

Jaki jest charakter spółki z o.o. w organizacji? Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jako osoba prawna powstaje dopiero z chwilą rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym. Rejestracja poprzedzona jest podpisaniem umowy spółki w formie aktu notarialnego. Okres pomiędzy (...)

Rejestracja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Rejestracja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest najpopularniejszą spółką handlową w Polsce. Jest odpowiednią formą działalności np. dla wspólników, którzy chcą zachować bezpośredni nadzór nad prowadzeniem spraw spółki i ograniczyć ryzyko (...)

Uprzywilejowanie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Uprzywilejowanie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

  W kodeksie spółek handlowych przewidziano możliwość uprzywilejowania niektórych udziałów względem udziałów innych - nieuprzywilejowanych. Uprzywilejowanie to dotyczyć może wielu aspektów uczestnictwa w spółce. Tytułem przykładu kodeks spółek (...)

Prawa komandytariusza w spółce komandytowej

Prawa komandytariusza w spółce komandytowej

Jak klasyfikuje się prawa komandytariusza? Prawa i obowiązki przyznane lub obciążające komandytariusza służą realizacji jego statusu w spółce. Podział ich w oparciu o model klasyczny, oparty na wyodrębnieniu praw korporacyjnych i majątkowych, został poddany krytyce z tego względu, (...)

Dochodzenie wierzytelności w przyspieszonym postępowaniu układowym

Dochodzenie wierzytelności w przyspieszonym postępowaniu układowym

1 stycznia 2016 roku weszła w życie ustawa Prawo restrukturyzacyjne. W odróżnieniu do poprzednio obowiązującej ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, reguluje ona szereg postępowań mających na celu przywrócenie dłużnikowi zdolności do zaspokajania roszczeń swoich wierzycieli (...)

Wykaz podatników VAT

Wykaz podatników VAT

20 grudnia 2019 r.Minister Finansów wydał objaśnienia podatkowe, które dotyczą zasad korzystania z danych zawartych w utworzonym z dniem 1 września 2019 r. Wykazie podatników VAT, zwanym dalej także ,,Wykazem”. Dowiedz się, co z nich wynika. ##baner## Ogólne wyjaśnienia (...)

Podwyższenie kapitału zakładowego w spółce z o.o.

Podwyższenie kapitału zakładowego w spółce z o.o.

W jaki sposób podwyższyć kapitał zakładowy spółki z o.o.?   Zasadniczo, z punktu widzenia konieczności zmiany umowy spółki dopuszczalne są dwa sposobny podwyższenia kapitału zakładowego spółki z o. o.: ze zmianą umowy spółki oraz bez zmiany umowy (...)

Obowiązki wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Obowiązki wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Obowiązek wniesienia w całości wkładu  Podstawową powinnością majątkową wspólnika jest wnie­sienie w całości wkładu przewidzianego umową spółki. Wypełnie­nie tego obowiązku w całości przez wszystkich wspólników jest warunkiem wpisu spółki (...)

Lista wierzytelności

Lista wierzytelności

Sporządzenie listy wierzytelności następuje w trzech etapach. Pierwszym z nich jest zgłoszenie wierzytelności, które mają być umieszczone na liście sędziemu-komisarzowi, który doręcza listę syndykowi, a ten wzywa upadłego, by się oświadczył co do zgłoszonej wierzytelności. (...)

Skutki ogłoszenia upadłości co do majątku upadłego - stan prawny aktualny do dnia 30 września 2003 r.

Skutki ogłoszenia upadłości co do majątku upadłego - stan prawny aktualny do dnia 30 września 2003 r.

  Jakie są skutki ogłoszenia upadłości co do zarządu i rozporządzania majątkiem? Moment ogłoszenia upadłości to moment wydania postanowienia uwzględniającego wniosek o ogłoszenie upadłości. Postanowienie to wydaje sąd I instancji i jest ono momentem ogłoszenia upadłości niezależnie (...)

Opodatkowanie dochodów osób fizycznych i prawnych w przypadku połączenia lub podziału spółek

Opodatkowanie dochodów osób fizycznych i prawnych w przypadku połączenia lub podziału spółek

Jak ustalić dochód z połączenia lub podziału spółki?W związku z łączeniem się spółek, wspólnicy spółki dzielonej, przejmowanej lub spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki mogą otrzymać obok udziałów lub akcji spółki przejmującej bądź spółki nowo zawiązanej (...)

Prawo do dywidendy w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Prawo do dywidendy w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Kiedy wspólnik spółki z o.o. ma prawo do dywidendy? Osiągnięcie zysku przez spółkę z o.o. nie decyduje jeszcze o wypłacie jej udziałowcom dywidendy. Zysk spółki, jako element jej majątku, jest przedmiotem rozporządzeń zgromadzenia wspólników, które jako naczelny organ spółki z o.o. (...)

Powierniczy przelew udziałów w spółce z o.o.

Powierniczy przelew udziałów w spółce z o.o.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 58 § 1 kc w związku z art. 2 i 246 § 3 ksh przez przyjęcie, że nie jest nieważna, jako zdziałana w celu obejścia art. 246 § 3 ksh, uchwała o zmianie umowy spółki odbierająca uprawnienia osobiste wspólnikowi, który jedynie powierniczo przekazał swe (...)

Intercyza - stan prawny obowiązujący od 20 stycznia 2005 r.

Intercyza - stan prawny obowiązujący od 20 stycznia 2005 r.

  Co to jest intercyza i dlaczego decydujemy się na jej zawarcie? Intercyza jest to majątkowa umowa małżeńska, na mocy której małżonkowie dokonują wyboru ustroju majątkowego jaki będzie regulował ich stosunki majątkowe w trakcie trwania małżeństwa. Panujący między małżonkami (...)

Ograniczenia w koncentracji przedsiębiorców

Ograniczenia w koncentracji przedsiębiorców

Ograniczenia wynikające z ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów związane są z zamiarem połączenia sił dwu lub więcej przedsiębiorców, działających na tym samym rynku, w wyniku którego jedno z nich, lub nowe, przez nich utworzone, uzyska pozycję zagrażającą wolnej konkurencji. W (...)

Jednoosobowa spółka z o.o.

Jednoosobowa spółka z o.o.

Czym jest spółka jednoosobowa? Kodeks spółek handlowych zawiera definicję spółki jednoosobowej. Zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 3 spółką jednoosobową jest spółka kapitałowa, której wszystkie udziały albo akcje należą do jednego wspólnika albo akcjonariusza.W (...)

Zakres odpowiedzialności komandytariusza

Zakres odpowiedzialności komandytariusza

  Charakter prawny odpowiedzialności komandytariusza Komandytariusz odpowiada ze zobowiązania spółki w sposób bezpośredni, solidarny, subsydiarny, osobisty i ograniczony do wysokości sumy komandytowej. Osobisty charakter odpowiedzialności oznacza ponoszenie jej całym swoim majątkiem (...)

Sprzedaż udziałów spółki z o.o.

Sprzedaż udziałów spółki z o.o.

Majątek spółki z ograniczoną odpowiedzialnością składa się m.in. z kapitału zakładowego spółki. Zgodnie z art. 154 § 1 kodeksu spółek handlowych kapitał ten musi wynosić co najmniej 5 000 złotych. Kapitał zakładowy dzieli się na udziały. Udziały są wyrazem (...)

Zmiany w ksh - spółki kapitałowe

Zmiany w ksh - spółki kapitałowe

Częściowa zmiana regulacji spółek kapitałowych ma służyć głównie usprawnieniu ich funkcjonowania i obejmuje przede wszystkim liberalizację niektórych wymogów dotyczących spółek (np. obniżenie minimalnej wartości udziałów w spółce z o.o. (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Konwersja wierzytelności na pokrycie udziału

Konwersja wierzytelności na pokrycie udziału

Czy można dokonać konwersji na kapitał wierzytelności w postaci pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika w sytuacji, gdy pożyczka nie jest jeszcze wymagalna? Jaki będzie miała charakter konwersja wierzytelności przysługującej wspólnikowi wobec spółki na udziały (udzielona pożyczka)? (...)

Konwersja pożyczki na kapitał spółki

Konwersja pożyczki na kapitał spółki

W 2006 r. roku spółka A dostała pożyczkę od wspólnika (100% udziałów), od której nie płaciła PCC, następnie wspólnik umorzył tę pożyczkę i podjął uchwałę o podwyższeniu kapitału w spółce A. Jakie są konsekwencje przekonwertowania pożyczki od wspólnika, która została umorzona, (...)

Podatkowe skutki zbycia udziałów oraz cesji

Podatkowe skutki zbycia udziałów oraz cesji

Wraz z trzema wspólnikami założyliśmy i prowadziliśmy spółkę z o.o., która to wymagała comiesięcznych dopłat od 4 wspólników pod postacią pożyczki (forma pisemna). Niestety, nasz biznes nie wyszedł i wciąż wymaga dopłat. W związku z tym trzech wspólników chce odsprzedać swoje (...)

Zakaz działalności konkurencyjnej w spółce z o.o.

Zakaz działalności konkurencyjnej w spółce z o.o.

Posiadam udziały w spółce z o.o. zajmującej się (niestety, ma to odzwierciedlenie tylko w akcie notarialnym i KRS) produkcją estru. Zainwestowałam sporo gotówki, a efektów nie widać. W związku z nieprofesjonalnym działaniem zarówno prezesa zarządu, jak i rady nadzorczej naszej spółki, (...)

Stan prawny spółki z o.o.

Stan prawny spółki z o.o.

Od chwili założenia w 1989 jednoosobowej spółki z o.o. jestem jej jedynym udziałowcem i Prezesem Zarządu. Kapitał spółki wynosi obecnie 1000 zł. (w chwili zakładania było to 10 milionów ówczesnych złotych i było to 10 razy więcej niż wymagany wtedy minimalny kapitał spółki z o.o.), (...)

Zamiana pożyczki na kapitał zakładowy

Zamiana pożyczki na kapitał zakładowy

Jedyny wspólnik spółki z o.o. chce przekonwertować pożyczkę, którą udzielił spółce z o.o., na kapitał zakładowy. Jakie podatki należy zapłacić od tej transakcji? Zgodnie z art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), opodatkowaniu PCC podlegają zmiany umowy spółki (...)

Skutki likwidacji spółki akcyjnej dla wspólników

Skutki likwidacji spółki akcyjnej dla wspólników

Spółka akcyjna jest w likwidacji. Przedsiębiorstwo spółki zostało wniesione aportem do spółki z o.o., w zamian za udziały. Spółka akcyjna posiada więc już jedynie w pasywach kapitał akcyjny 500 tys. plus kapitał rezerwowy 300 tys. tworzony z zysku w poprzednich latach plus 100 tys. z aktualizacji (...)

Egzekucja z udziału w spółce z o.o.

Egzekucja z udziału w spółce z o.o.

Jestem udziałowcem i jednocześnie członkiem zarządu w spółce z o.o. Mam niestety dług wobec banku. Co w takiej sytuacji może zająć komornik? Udziały wniosłem aportem w postaci wartości intelektualnej (oprogramowanie komputerowe), jako członek zarządu nie pobieram wynagrodzenia. Czy komornik (...)

Zbycie udziałów zajętych przez komornika

Zbycie udziałów zajętych przez komornika

Czy komornik ma prawo zbyć zajęte udziały w spółce z o.o. bez przeprowadzenia przetargu? W przypadku zbycia udziału w spółce z o.o. w drodze egzekucji należy wyróżnić dwie sytuacje: Po pierwsze, zbycie udziału umowa spółki może uzależnić od zgody spółki lub w inny sposób ograniczyć. (...)

Wspólność majątkowa a działalność gospodarcza

Wspólność majątkowa a działalność gospodarcza

Małżonkowie zawarli związek małżeński w 2002 r. (wspólność ustawowa). W 2003r. małżonek rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w formie indywidualnej oraz jednocześnie w formie spółki cywilnej, do której to spółki wniósł aportem wartości niematerialne w postaci praw autorskich (...)

Ochrona kapitału zakładowego sp. z o.o.

Ochrona kapitału zakładowego sp. z o.o.

Proszę o podanie przepisów regulujących zakres korzystania z kapitału zakładowego przez spółkę z o.o. Art. 152 ksh wprowadza zasadę podziału kapitału zakładowego sp. z o.o. na udziały. Udziały te mogą być różnej wartości nominalnej, wartość nominalna udziału nie może być niższa (...)

Przekonwertowanie pożyczki na dopłaty

Przekonwertowanie pożyczki na dopłaty

Spółka zagraniczna będąca jedynym udziałowcem nowopowstałej spółki polskiej z o.o. udzieliła jej w połowie 2007 r. rocznej pożyczki w wysokości blisko 2 mln euro, którą w chwili obecnej postanowiła przekonwertować na dopłaty (kapitał rezerwowy). Pożyczki w 100% mają być przeznaczone (...)

Wypłata dywidendy z zajętego udziału przez US

Wypłata dywidendy z zajętego udziału przez US

Zawiadomieniem w 1999 r. Urząd Skarbowy zawiadomił spółkę z o.o. o zajęciu udziałów jednego ze wspólników w ilości 49% (czyli wszystkie jego udziały) na kwotę znacznie przekraczającą zarówno udziały jak i cały kapitał zakładowy tej spółki z o.o. Pod koniec roku 1999 zawiesił zajęcie (...)

Działalność konkurencyjna udziałowca

Działalność konkurencyjna udziałowca

Jestem udziałowcem i członkiem zarządu (wiceprezesem) w spółce z o.o., moje udziały wynoszą 50%. Drugi udziałowiec to spółka z o.o., której prezes też jest członkiem zarządu (prezesem); spółka ma pozostałe 50% udziałów. Drugi udziałowiec (tj. spółka) zdecydował się prowadzić (...)

Zastaw na udziałach spółki z o.o.

Zastaw na udziałach spółki z o.o.

Pytanie 1:"Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością negocjuje kontrakt, którego wartość kilkakrotnie przekracza jej kapitał zakładowy. Usługa realizowana na rzecz Klienta ma charakter konsultingowy, zgodny z profilem działalności Spółki. W trakcie realizacji umowy klient odbierając poszczególne (...)

Podatki od kapitału zapasowego

Podatki od kapitału zapasowego

Spółka z o.o. ma zaciągnięte pożyczki od jedynego wspólnika. Jakie podatki należy zapłacić przy przekonwertowaniu tych pożyczek na kapitał zapasowy? Zgodnie z przepisami ustaw o podatkach dochodowych, do przychodów kwalifikuje się wartość zaciągniętych i niespłaconych pożyczek, (...)