2.3.2012

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Uznanie spadkobiercy za osobę niegodną dziedziczenia

Kto może być uznany za spadkobiercę niegodnego dziedziczenia?

Niegodnym może być uznany każdy spadkobierca - czy to powołany na mocy testamentu, czy ustawy. Często bowiem zdarza się, że sam spadkodawca nie zdaje sobie sprawy z określonych zdarzeń, które powinny eliminować daną osobę z kręgu powołanych do spadku. Przepisy kodeksu cywilnego określają precyzyjnie jakie przesłanki muszą być spełnione, by spadkobierca mógł zostać uznanym za osobę niegodną dziedziczenia.

Za niegodnego może być uznany także zapisobierca, czyli osoba, dla której w testamencie została zapisana konkretna rzecz np. telewizor, samochód, mieszkanie – o ile nie stanowi ono większej części majątku spadkodawcy.

Przesłanki niegodności

Przyczyny niegodności dziedziczenia zostały wyliczone wyczerpująco w art. 928 § 1 K.c. Za osobę niegodną dziedziczenia może być uznany spadkobierca, który:

  • dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwaprzeciwko spadkodawcy;
  • podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;
  • umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego. 

Niedopuszczalne jest uznanie spadkobiercy za niegodnego z innych powodów niż wymienione wyżej.

Popełnienie przestępstwa przeciwko spadkodawcy

Dopuszczenie się przestępstwa przeciwko spadkodawcy musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądowym. Wynika to z faktu, iż dopuszczenie się przestępstwa, aby stanowiło podstawę uznania za niegodnego, musi nastąpić umyślnie - może to być stwierdzone tylko w orzeczeniu sądowym.

Ustawa mówi o popełnieniu "ciężkiego" przestępstwa. Pojęcie "ciężkie" zastąpiło w tym przepisie słowo "zbrodnia". Dlatego też należy przyjąć, że przestępstwo, którego dopuścił się spadkobierca może być także zwykłym występkiem.W przepisach brak jest definicji „ciężkiego przestępstwa”, zatem w praktyce pojawiają się trudności z uznaniem określonych przestępstw za ciężkie. W związku z tym okoliczności konkretnej sprawy należy badać odrębnie. Ważne jest, by skierowane było ono w sposób umyślny przeciwko osobie spadkodawcy i aby było ono ciężkie. Ciężar gatunkowy tego określenia położony jest raczej na dokuczliwości czynu wobec spadkodawcy, niż na zagrożeniu ustawowym danego przestępstwa. Nie będzie zaś stanowił podstawy niegodności umyślny czyn, nawet mający charakter ciężkiego przestępstwa, jeśli nie jest skierowany przeciwko spadkodawcy.

Poprzez "dopuszczenie się" należy uznać także usiłowanie popełnienia takiego przestępstwa a także pomocnictwo w jego popełnieniu i podżeganie do jego popełnienia, gdyż kodeks karny za wszystkie te formy popełnienia przestępstwa przewiduje karę tak jak za sprawstwo.

Przykład:

  • Spadkobierca, wykorzystując depresyjne nastroje ojca, namawia go do popełnienia samobójstwa. Chociaż przestępstwo to przez Kodeks karny klasyfikowane jest jako występek, w tym przypadku należy uznać, że jest to ciężkie przestępstwo przeciwko spadkodawcy.

W przepisach kodeksu cywilnego nie rozstrzygnięto kwestii, czy za niegodnego może być uznana osoba, której przestępstwo popełnione przeciwko spadkodawcy uległo przedawnieniu albo skazanie uległo zatarciu. W przepisie, warunkiem uznania osoby za niegodną jest dopuszczenie się przestępstwa, a więc określony fakt. Przedawnienie popełnienia przestępstwa a także zatarcie skazania nie niweczą faktu popełnienia przestępstwa przeciwko spadkodawcy. Dlatego też, pomimo tego, iż na gruncie prawno karnym, zatarcie skazania powoduje uznaniem go za niebyłe, to fakt popełnienia przestępstwa nie może ulec zatarciu.

Dlatego też ani przedawnienie popełnienia przestępstwa, ani zatarcie skazania, nie niweluje tej przesłanki uznania niegodności spadkobiercy.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Kto może być niegodny dziedziczenia?

Kto może być niegodny dziedziczenia?

Niegodność dziedziczenia jest instytucją prawa spadkowego unormowaną w art. 928 Kodeksu cywilnego. Jej celem jest pozbawienie prawa do dziedziczenia spadkobierców, którzy dopuścili się względem spadkodawcy czynów niegodziwych, powszechnie uznawanych za naganne i zawinionych. (...)

Notarialny akt poświadczenia dziedziczenia

Notarialny akt poświadczenia dziedziczenia

Akt poświadczenia dziedziczenia - czyli co? Notariusz m.in. może sporządzać akty poświadczenia dziedziczenia. Akt poświadczenia dziedziczenia to dokument sporządzony przez notariusza stanowiący wskazanie spadkobierców danego spadkodawcy i przysługujących (...)

Dziedziczenie ustawowe, czyli kto i w jaki sposób dziedziczy po zmarłym?

Dziedziczenie ustawowe, czyli kto i w jaki sposób dziedziczy po zmarłym?

Kiedy następuje dziedziczenie ustawowe? Dziedziczenie ustawowe ma miejsce w sytuacji gdy, spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu oraz gdy osoby powołane do spadku nie chcą lub nie mogą być spadkobiercami (bo np. zmarły przed otwarciem spadku). W razie powołania spadkobierców w (...)

Żądanie zachowku od obdarowanego - opinia prawna

Żądanie zachowku od obdarowanego - opinia prawna

Stan faktyczny Moi rodzice mają dwoje dzieci: mnie i brata. Brat w wieku 20 lat ożenił się i wyprowadził (26 lat temu), ja wyszłam za mąż i zostałam z rodzicami w domu. Rodzice 12 września 1996 r. notarialnie przepisali mi działkę z domem w formie darowizny. Zapłaciłam od tego podatek, (...)

Zrzeczenie się spadku - Gdy nie chcesz po kimś dziedziczyć

Zrzeczenie się spadku - Gdy nie chcesz po kimś dziedziczyć

Zgodnie z obowiązującym prawem spadkowym, jeżeli spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu to w momencie otwarcia spadku (czyli śmierci spadkodawcy) obowiązują przepisy ustawowe dotyczące dziedziczenia. Zawieranie jakichkolwiek umów zarówno przed, jak i po śmierci spadkodawcy (...)

Zachowek - kto jest uprawniony i w jaki sposób to uprawnienie jest realizowane?

Zachowek - kto jest uprawniony i w jaki sposób to uprawnienie jest realizowane?

Według zasady swobody testowania spadkodawca może ustanowić spadkobiercą całego swojego majątku osobę spoza kręgu najbliższych krewnych. Zabezpieczenie interesów osób najbliższych spadkodawcy, by mogli oni po śmierci spadkodawcy uzyskać pewne korzyści ze spadku występuje pod (...)

Uznanie dziecka - od A do Z

Uznanie dziecka - od A do Z

Co to jest uznanie dziecka i w jakich sytuacjach się je stosuje? Istnieją trzy sposoby ustalenia ojcostwa dziecka: 1. Jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa, ojcem dziecka jest mąż matki; On figuruje w akcie urodzenia dziecka jako ojciec i nie ma znaczenia, czy on spłodził (...)

Kiedy przedawnia się roszczenie o zachowek? Przykłady praktyczne liczenia terminu.

Kiedy przedawnia się roszczenie o zachowek? Przykłady praktyczne liczenia terminu.

Podstawową zasadą prawa spadkowego jest swoboda testowania. W oparciu o nią spadkodawca może ustanowić spadkobiercą całego swojego majątku osobę także spoza kręgu najbliższych krewnych. Pojawia się więc niebezpieczeństwo, że spadkodawca sporządzi testament, na podstawie którego (...)

Sukcesja firm jednoosobowych

Sukcesja firm jednoosobowych

Co przewiduje ustawa o zarządzie sukcesyjnym w firmach jednoosobowych? Nowe przepisy wychodzą naprzeciw potrzebom tzw. firm jednoosobowych, które stanowią ogromną większość polskich przedsiębiorstw. Dzięki tym rozwiązaniom, w przypadku śmierci przedsiębiorcy, jego firma będzie mogła (...)

Czy sprawa o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia jest sprawą o prawa majątkowe?

Czy sprawa o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia jest sprawą o prawa majątkowe?

W sprawie o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia pojawiła się wątpliwość, czy tego typu sprawa jest sprawą o prawa majątkowe (ma to znaczenie dla możliwości wniesienia skargi kasacyjnej, bo w sprawach majątkowych istotna jest wartość przedmiotu sporu – zob. art. 398[2] § (...)

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia jest uregulowana w art. 1048-1050 kodeksu cywilnego. Jest ona jedyną dopuszczalną przez polski system prawny umową o spadek po osobie żyjącej. Jak zawrzeć umowę o zrzeczenie się dziedziczenia? Spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym (...)

Prawo spadkowe - co reguluje prawo spadkowe?

Prawo spadkowe - co reguluje prawo spadkowe?

Co określamy mianem "prawo spadkowe"? Prawo spadkowe jest częścią prawa cywilnego. Jego normy są wyodrębnione w osobnej księdze k.c. na podstawie kryterium: normowania skutków prawnych śmierci człowieka (osoby fizycznej) jako podmiotu praw i obowiązków majątkowych w dziedzinie (...)

Dziedziczenie środków zgromadzonych na rachunku bankowym - opinia prawna

Dziedziczenie środków zgromadzonych na rachunku bankowym - opinia prawna

Stan faktyczny Na początku czerwca br. zmarł brat mojej matki. Brat pozostawał na gospodarstwie, które zostało mu notarialnie przepisane przez nie żyjącą już moją babcię, a jego matkę. Gospodarstwo miało ok. 4 ha, ale brat matki sprzedał już 1 ha ziemi na działki budowlane. Okazało (...)

Podatek przy nabyciu w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego

Podatek przy nabyciu w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego

W podatku od spadku i darowizn dla ustalenia obowiązującego stanu prawnego w pierwszej kolejności należy ustalić, kiedy nastąpiło nabycie (tj. śmierć osoby, po której nabywamy określone rzeczy). Poniższe wyjaśnienia odnoszą się do nabycia tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, (...)

Czy zawsze można odrzucić spadek? Odrzucenie spadku z pokrzywdzeniem wierzycieli

Czy zawsze można odrzucić spadek? Odrzucenie spadku z pokrzywdzeniem wierzycieli

  Reguła ogólna stanowi, iż w ciągu sześciu miesięcy od powzięcia wiadomości o tytule powołania do spadku, spadkobierca powinien złożyć oświadczenie o przyjęciu spadku (wprost albo z dobrodziejstwem inwentarza) albo oświadczenie o odrzuceniu spadku. Brak jakiegokolwiek oświadczenia (...)

Zapis w testamencie - co to takiego?

Zapis w testamencie - co to takiego?

  W myśl polskiego prawa spadkowego spadek może zostać odziedziczony bądź w drodze spadkobrania ustawowego (tzn. wg kolejności wyznaczonej przez ustawę), bądź w drodze spadkobrania testamentowego (tj. wtedy, gdy spadkodawca pozostawi ważny testament). W przypadku testamentu każdy musi (...)

Instytucja wyłączenia małżonka od dziedziczenia ustawowego

Instytucja wyłączenia małżonka od dziedziczenia ustawowego

Zasadą obowiązującą w prawie spadkowym jest powołanie do dziedziczenia na podstawie ustawy żyjącego małżonka spadkodawcy. W tym kontekście pozostawanie przez spadkodawcę w chwili śmierci w związku małżeńskim stanowi przesłankę dziedziczenia jego małżonka zgodnie z art. 931 § (...)

Sukcesja firmy

Sukcesja firmy

Jeżeli chcesz, ażeby twoi spadkobiercy mogli płynnie kontynuować działalność firmy, dowiedz się, jak wyznaczyć i zgłosić w CEIDG zarządcę sukcesyjnego - tj. osobę, która będzie prowadzić sprawy firmy do czasu załatwienia formalności spadkowych. ##baner## Na czym polega sukcesja (...)

Jak uzyskać postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku? (Postępowanie sądu w przypadku wniosku o stwierdzenie nabycia spadku)

Jak uzyskać postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku? (Postępowanie sądu w przypadku wniosku o stwierdzenie nabycia spadku)

  Jak wszczyna się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku i kto może je zainicjować? Postanowienie stwierdzające nabycie spadku przez spadkobierców sąd wydaje tylko na wniosek. Właściwy będzie zatem tryb postępowania nieprocesowego. Wniosek może zgłosić każda osoba, która (...)

Co odróżnia postępowanie spadkowe, gdy dziedziczenie obejmuje gospodarstwo rolne?- opinia prawna

Co odróżnia postępowanie spadkowe, gdy dziedziczenie obejmuje gospodarstwo rolne?- opinia prawna

Stan faktyczny Moi rodzice byli właścicielami gospodarstwa rolnego. Matka zmarła w roku 1978, dwa lata później ojciec. Ja (urodzony 1929 r.) aż do 1970 r. mieszkałem z rodzicami, wspólnie z nimi i żoną (żona od 1966 r.) pracując na roli i tworząc z nimi jedno gospodarstwo domowe. Moi (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Sprzedaż współwłasności i dziedziczenie

Sprzedaż współwłasności i dziedziczenie

Rzeczywiście było to postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości - sprawa założona przez mojego stryja. Dokładnie orzeczenia w tej sprawie nie znam. Nie chcą mi wydać, bo nie jestem (...)

Brak testamentu

Brak testamentu

Kilka dni temu zmarła moja ciocia. Swoją ostatnią wolę przekazała w obecności swojej córki oraz swojej siostry i jej męża. W ostatniej woli cały spadek przekazała córce. Oświadczenie woli (...)

Apelacja w sprawie spadkowej

Apelacja w sprawie spadkowej

Sąd wydał werdykt, że dziedziczymy po ojcu. Niestety wyrok się nie uprawomocnił, ponieważ jedna ze stron wniosła apelację. Czy powinnam wnieść jakieś zażalenie? Apelację wniosła żona mojego (...)

Ukrycie testamentu a odsunięcie od dziedziczenia

Ukrycie testamentu a odsunięcie od dziedziczenia

Czy sąd może odsunąć od dziedziczenia osobę, która ukryła testament spadkodawcy? Art. 928 § 1 pkt. 3) kc: Art. 928. § 1. Spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, (...)

Wyłączenie ojczyma od dziedziczenia po matce

Wyłączenie ojczyma od dziedziczenia po matce

Moja Matka wyszła ponownie za mąż za mężczyznę z dwójką dzieci A i B (w czasie ślubu mojej mamy były one pełnoletnie, ja również). Parę dni temu moja ciocia zaproponowała mamie, że zapisze (...)

Osoba niegodna zachowku

Osoba niegodna zachowku

Mąż w testamencie przepisał mi mieszkanie. Po jego śmierci adoptowana córka, która otrzymała od niego w swoim życiu wszystko: mieszkanie, studia itp. rości sobie prawo do zachowku. Przez lata (...)

Substytucja powiernicza w testamencie

Substytucja powiernicza w testamencie

Sytuacja: Testament został sporządzony w 1959. Poniżej interesujący mnie fragment: \"Jedynym, i wyłącznym spadkobiercą całego pozostałego po mnie majątku tak nieruchomego jak i ruchomego, ustanawiam (...)

Wyłączenie małżonka od dziedziczenia

Wyłączenie małżonka od dziedziczenia

Złożyłam do sądu pozew rozwodowy, ale nie został wyznaczony jeszcze termin pierwszej rozprawy. Mój mąż w tym czasie zmarł. Czy mam prawo do spadku? Prawo do dziedziczenia ustawowego posiada małżonek (...)

Jak zabezpieczyć się przed długami ojca?

Jak zabezpieczyć się przed długami ojca?

Mój ojciec nagminnie sięga po kredyty. Ze względu na wysoką posadę jaką posiada, banki bardzo chętnie przyznawały mu pożyczki. Obawiamy się że w końcu jego zadłużenie przewyższy jego możliwości (...)

Testament bez prawa własności

Testament bez prawa własności

Nieruchomość gdzie mieszka babcia według ksiąg dawnych jest własnością jej ojca. Babcia nie przeprowadziła postępowania spadkowego. Czy jeśli babcia napisałaby w takiej sytuacji testament to (...)

Ochrona interesów spadkobiercy chorego psychicznie

Ochrona interesów spadkobiercy chorego psychicznie

W dniu 17.07.2008 zmarł w szpitalu dla nerwowo i psychicznie chorych brat, pozostawiając gospodarstwo rolne. Brat był kawalerem i nie miał dzieci. Dziedziczą po nim dwaj bracia i siostra. Jeden z (...)

Przesłanki niegodności dziedziczenia

Przesłanki niegodności dziedziczenia

Po zmarłym tacie odziedziczyłam spadek - ustawowo wraz z moją mamą i siostrą. Sprawa o przejęcie spadku odbędzie się już wkrótce. Teraz rodzina mojego taty wystąpiła do sądu z wnioskiem o (...)

Jak zabezpieczyć się przed stratą mieszkania przez długi ojca?

Jak zabezpieczyć się przed stratą mieszkania przez długi ojca?

Miesiąc temu zmarł mój tata. Był on właścicielem mieszkania w którym obecnie mieszkam w raz z moją mamą. Problem pojawił się, kiedy dowiedziałyśmy się że mój tata za życia pozaciągał (...)

Czy ukrycie testamentu jest podstawą uznania niegodności dziedziczenia?

Czy ukrycie testamentu jest podstawą uznania niegodności dziedziczenia?

Czy ukrycie testamentu jest podstawą uznania niegodności dziedziczenia? Trzecia grupa okoliczności uzasadniających uznanie spadkobiercy za niegodnego to pewne działania podjęte przez spadkobiercę (...)

Dziedziczenie akcji imiennych

Dziedziczenie akcji imiennych

Po śmierci matki, która nie zostawiła po sobie testamentu, pozostały akcje imienne z zakładu pracy. Ojciec nigdy nie przyczyniał się do zaspakajania potrzeb rodziny, nie dbał o nią aż w końcu (...)

Dziedziczenie ustawowe po zmarłym spadkodawcy

Dziedziczenie ustawowe po zmarłym spadkodawcy

Kiedy, zgodnie z Kodeksem cywilnym, ma miejsce dziedziczenie ustawowe po zmarłym spadkodawcy? Zgodnie z art. 926 § 1 Kodeksu cywilnego powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie (...)

FORUM PRAWNE

Ostatnia wola Zmarłego a testament - pytanie o interpretację prawa

Ostatnia wola Zmarłego a testament - pytanie o interpretację prawa Witam Bardzo proszę specjalistów o pomoc. Sprawa dotyczy ew. uznania spadkobiercy za niegodnego. Zgodnie z art. 928 &1 ptk 2 i (...)

niezasłużony spadek

niezasłużony spadek Mam problem. Mam siotre, ale to ja od 30 lat opiekowałam się tata, dawałam pieniadze mu na zycie, płaciłam rachunki itp., a ona od bardzo dawna nie utrzymywała kontaktu, nawet (...)

spisek rodzenstwa w sprawie spadku

spisek rodzenstwa w sprawie spadku Za zycia ,ojciec moj przepisal na jedna moja siostre papiery spadkowe dotyczace ziemi pozostawionej na wschodzie o bardzo duzej wartosci.owa siostra doszla do porozumienia (...)

Darowizna Babcia - Wnuk - Mieszkanie

Darowizna Babcia - Wnuk - Mieszkanie Witam. Moja Babcia wyraziła chęć przekazania mi swego 50m2 mieszkania w darowiźnie. Wobec powyższego najpierw należało owe mieszkanie wykupić od gminy, co też (...)

Czym jest niegodność dziedziczenia?

Czym jest niegodność dziedziczenia? witam szukam informacji w temacie prawa spadkowego. czym jest niegodnosc dziedziczenia ? Art. 928. § 1. mówi ze: Spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, (...)

spadek po mamie

spadek po mamie Sprawa dotyczy spadku po mamie. Przedstawię sytuację Mama rok temu umarła na skutek wypadku samochodowego i zostawiła po sobie działkę. Działka była po pół własnością jej i (...)

Spadek a utudnione wejście do mieszkania

Spadek a utudnione wejście do mieszkania Witam, potrzebuję pomocy Po śmierci mamusi - jedynej właścicielki mieszkania, dziedziczymy ja i mój brat. Będziemy składać wniosek do sądu o ustanowienie (...)

Zachowek po dziadku

Zachowek po dziadku Witam, mam bardzo ważną sprawę, ale możę zacznę od początku. Mój dziadek miał 2 synów - wója i mojego tatę (który zmarł w 1994 r) dziadek ożenił się po raz 2 (zawarli (...)

Wycena darowizny do zachowku

Wycena darowizny do zachowku Mama dokonała darowizny swojego mieszkania spółdzielczego bratu w 2005r nie wiem dokłatnie jaka to kwota - ok. 25 000zł.w 2009r po wylewie z uwagi na konieczną pomoc (...)

Czy można wydziedziczyć bo nie był ktoś na pogrzebie?

Czy można wydziedziczyć bo nie był ktoś na pogrzebie? witam, mam pytanie jesli chodzi o testament i wydziedziczenie - czy mozna to podwazyc. sytuacja wyglada tak 2 lata temu umarl mi dziadek. wtedy (...)

Czym jest niegodność dziedziczenia?

Czym jest niegodność dziedziczenia? witam szukam informacji w temacie prawa spadkowego. czym jest niegodnosc dziedziczenia ? Art. 928. § 1. mówi ze: Spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, (...)

Czy można wydziedziczyć bo nie był ktoś na pogrzebie?

Czy można wydziedziczyć bo nie był ktoś na pogrzebie? witam, mam pytanie jesli chodzi o testament i wydziedziczenie - czy mozna to podwazyc. sytuacja wyglada tak 2 lata temu umarl mi dziadek. wtedy (...)

Porady prawne