Z jakiej pomocy materialnej mogą skorzystać uczniowie?

Od 1 stycznia 2005 r. obowiązują nowe zasady przyznawania pomocy materialnej dla uczących się dzieci i młodzieży. Zapisy te mają na celu wyrównanie szans edukacyjnych słuchaczy i wychowanków, poprawę dostępności kształcenia na wyższych poziomach edukacji dla dzieci i młodzieży z uboższych środowisk oraz umożliwienie upowszechniania wykształcenia średniego.


Jakie mogą być formy pomocy materialnej?


Pomoc materialna dla uczących się dzieci i młodzieży może być przyznana w dwojakiej formie:

  1. jako pomoc o charakterze socjalnym lub

  2. jako pomoc o charakterze motywacyjnym.


Pomoc socjalna jest udzielana w formie

- zasiłku szkolnego albo

- stypendium szkolnego.


Natomiast pomoc motywacyjna jest udzielana w formie:

- za wyniki w nauce lub za osiągnięcia sportowe,

- stypendium Prezesa Rady Ministrów,

- stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, 

- stypendium ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Komu może zostać przyznana pomoc materialna?

Pomoc materialna przysługuje:

  1. uczniom szkół publicznych i niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych dla młodzieży i dla dorosłych oraz słuchaczom publicznych kolegiów nauczycielskich, nauczycielskich kolegiów języków obcych i kolegiów pracowników służb społecznych - do czasu ukończenia kształcenia, nie dłużej jednak niż do ukończenia 24 roku życia;

  2. wychowankom publicznych i niepublicznych ośrodków umożliwiających dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim uczestniczących w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych, a także dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo ze sprzężonymi niepełnosprawnościami realizację odpowiednio obowiązku szkolnego i obowiązku nauki - do czasu ukończenia realizacji obowiązku nauki.

Ponadto pomoc socjalna może być jeszcze przyznana:

  1. uczniom szkół niepublicznych nieposiadających uprawnień szkół publicznych dla młodzieży i dla dorosłych - do czasu ukończenia realizacji obowiązku nauki,

  2. słuchaczom niepublicznych kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych - do czasu ukończenia kształcenia, nie dłużej jednak niż do ukończenia 24 roku życia

Jakie warunki należy spełniać, aby uzyskać stypendium szkolne?

Stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe. Z pomocy tej nie może jednak skorzystać uczeń, który otrzymuje ze środków publicznych inne stypendium o charakterze socjalnym, jeżeli suma obu źródeł pomocy przekraczałaby kwotę 1.120 zł, zaś w przypadku słuchaczy kolegiów nauczycielskich, nauczycielskich kolegiów języków obcych i kolegiów pracowników służb społecznych jeżeli przekraczałaby kwotę 1.008 zł.

Przyznanie stypendium szkolnego zależy również od wysokości mięsięcznego dochodu przypadajacego na członka rodziny. Pomoc materialna w tej postaci może być przyznana wówczas, jeżeli dochód przypadajacy na członka rodziny nie przekrocza 316 zł miesięcznie.

Jaka jest wysokość stypendium szkolnego?

Stypendium szkolne nie może być niższe niż 44,80 zł i nie może być wyższe niż 112 zł miesięcznie.

Jaka może być forma stypendium szkolnego?

Stypendium szkolne może być przyznane w jednej lub kilku z pośród następujących form:

  1. całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych realizowanych poza szkołą;

  2. pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności zakupu podręczników;

  3. całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów związanych z pobieraniem nauki poza miejscem zamieszkania, ale tylko w stosunku do uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz słuchaczów kolegiów nauczycielskich, nauczycielskich kolegiów języków obcych i kolegiów pracowników służb społecznych;

  4. świadczenia pieniężnego, jeżeli organ przyznający stypendium uzna to za właściwe.

Stypendium szkolne jest przyznawane na okres nie dłuższy niż od września do czerwca w danym roku szkolnym, a w przypadku słuchaczy kolegiów nauczycielskich, nauczycielskich kolegiów języków obcych i kolegiów pracowników służb społecznych - na okres nie dłuższy niż od października do czerwca w danym roku szkolnym. W uzasadnionych przypadkach może być realizowane w okresach innych niż miesięczne lub jednorazowo.

Kto może uzyskać zasiłek szkolny?

Pomoc materialna o charakterze zasiłku szkolnego przyznawana jest uczniom, którzy przejściowo znajdują się w trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzenia losowego. Może on przybrać formę bądź świadczenia pieniężnego na pokrycie wydatków związanych z procesem edukacyjnym lub w formie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, raz lub kilka razy w roku, niezależnie od otrzymywanego stypendium szkolnego. Wysokość zasiłku nie może przekroczyć jednorazowo kwoty 280 zł. Pamiętać należy, aby wniosek o przyznanie zasiłku szkolnego złożyć we właściwym terminie, który wynosi dwa miesiące od wystąpienia zdarzenia uzasadniającego przyznanie tego zasiłku.

Do kogo zwrócić się o przyznanie świadczeń o charakterze socjalnym?

Świadczenia tego typu przyznaje w drodze decyzji administracyjne wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Z wnioskiem o przyznanie świadczeń w formie zasiłku szkolnego lub stypendium szkolnego mogą wystąpić:

  1. rodzice lub pełnoletni uczeń,

  2. dyrektor szkoły, kolegium nauczycielskiego, nauczycielskiego kolegium języków obcych, kolegium pracowników służb społecznych lub innego ośrodka, którego uczniowie mają uprawnienia do uzyskania pomocy socjalnej.

Świadczenia o charakterze pomocy socjalnej mogą być również przyznane z urzędu.


Co powinien zawierać wniosek o przyznanie pomocy socjalnej?


Wniosek powinien zawierać w szczególności:

  1. imię i nazwisko ucznia i jego rodziców;

  2. miejsce zamieszkania ucznia;

  3. dane uzasadniające przyznanie świadczenia pomocy materialnej, w tym zaświadczenie o wysokości dochodów. Jeżeli jednak o przyznanie stypendium szkolnego ubiega się uczeń, którego rodzina korzysta ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, zamiast zaświadczenia o wysokości dochodów przedkłada się zaświadczenie o korzystaniu ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej;

  4. pożądaną formę świadczenia pomocy materialnej inną niż forma pieniężna.

Wniosek o przyznanie stypendium szkolnego składa się do dnia 15 września danego roku szkolnego, a w przypadku słuchaczy kolegiów nauczycielskich, nauczycielskich kolegiów języków obcych i kolegiów pracowników służb społecznych - do dnia 15 października danego roku szkolnego. W uzasadnionych przypadkach wniosek może zostać złożony także po upływie tego terminu.

Składanie wniosków o pomoc od 1 stycznia 2005 r.

Osoby, które dotychczas nie złożyły wniosków o przyznanie pomocy materialnej na podstawie dotychczasowych zasad, mogą jeszcze, w terminie do 31 stycznia 2005 r. złożyć stosowny wniosek. Stypendium szkolne takim osobom może byc przyznane za okres od 1 stycznia 2005 r. do 30 czerwca 2005 r.

Jakie są warunki przyznania stypendium za wyniki w nauce lub za osiągnięcia sportowe?


Stypendium za wyniki w nauce lub za osiągnięcia sportowe przyznaje dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej, w ramach środków przyznanych przez organ prowadzący na ten cel w budżecie szkoły. Stypendium przyznawane jest raz w semestrze, zaś jego wysokość nie może przekroczyć kwoty 112 zł. Stypendium za wyniki w nauce może być przyznane uczniowi, który uzyskał wysoką średnią ocen w okresie (semestrze) poprzedzającym okres (semestr), w którym przyznaje się to stypendium, a stypendium za osiągnięcia sportowe może być przyznane uczniowi, który uzyskał wysokie wyniki we współzawodnictwie sportowym na szczeblu co najmniej międzyszkolnym.

Stypendium za wyniki w nauce nie udziela się uczniom klas I-III szkoły podstawowej oraz uczniom klasy IV szkoły podstawowej do ukończenia pierwszego okresu nauki, natomiast stypendia za osiągnięcia sportowe nie udziela się uczniom klas l-III szkoły podstawowej. Uczeń może ubiegać się o przyznanie stypendium za wyniki w nauce lub za osiągnięcia sportowe uczeń nie wcześniej niż po ukończeniu pierwszego okresu (semestru) nauki w danym typie szkoły.

Stypendium za wyniki w nauce lub osiągnięcia sportowe przyznawane jest tylko na wniosek.

Wniosek ten może złożyć wyłącznie wychowawca klasy, a w przypadku słuchaczy kolegiów nauczycielskich, nauczycielskich kolegiów języków obcych i kolegiów pracowników służb społecznych sam słuchacz. Średnią ocen, o której zależy przyznanie stypendium ustala komisja stypendialna, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i samorządu uczniowskiego.

Pamiętaj, że:

  • Uczniowi może być przyznana jednocześnie pomoc materialna o charakterze socjalnym i motywacyjnym,

  • O zasiłek szkolny można ubiegać się w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od wystąpienia zdarzenia uzasadniającego przyznanie tego zasiłku,

  • Wniosek o przyznanie stypendium szkolnego składa się do dnia 15 września danego roku szkolnego, a w przypadku słuchaczy kolegiów nauczycielskich, nauczycielskich kolegiów języków obcych i kolegiów pracowników służb społecznych - do dnia 15 października danego roku szkolnego,

  • Rodzice ucznia otrzymującego stypendium szkolne, lub sam pełnoletni uczeń, są obowiązani niezwłocznie powiadomić organ, który przyznał stypendium, o ustaniu przyczyn, które stanowiły podstawę przyznania stypendium szkolnego. W razie nienależnego pobrania stypendium szkolnego, należności podlegają ściągnięciu zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

  • Pomoc materialna o charakterze socjalnym udzielana jest przez gminy na podstawie regulaminów, które to rady gmin mają obowiązek uchwalić w terminie do 31 marca 2005 r.,

  • Uczniowie, którym do dnia 31 grudnia 2004 r. przyznano świadczenia pomocy materialnej, zachowują te świadczenia w dotychczasowej wysokości do końca okresu, na jaki zostały przyznane.

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 16 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2004 r., Nr 281, poz. 2781).

Potrzebujesz porady prawnej?

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO: