Zmiana płci w świetle prawa

Na czym polega transseksualizm?

Zjawisko transseksualizmu (czyli silnego poczucia przynależności do płci przeciwnej niż wynikająca z widocznych cech budowy ciała) w Polsce jest ciągle bardzo kontrowersyjną kwestią.

Czy można zmienić płeć w świetle prawa polskiego?

W doktrynie ani nawet w orzecznicwie nie przyjęła się jeszcze jakaś bardziej konsekwentna linia - poglądy w tym zakresie są bardzo rozbieżne.

W przypadku transseksualizmu występują różne poglądy:

  1. niektórzy uznają, iż nie można (sądowo) prostować aktu stanu cywilnego (występowanie transseksualizmu nie daje podstawy do sprostowania w akcie urodzenia wpisu określającego płeć);

  2. inni, że stosuje się art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego (dający każdemu, kto ma w tym interes prawny możliwość wytoczenia powództwa o ustalenie szeroko rozumianego stosunku prawnego czy prawa); poczucie przynależności do danej płci może być uznane za dobro osobiste (art. 23 k.c.)" i jako takie podlega ochronie również w drodze powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c.;

  3. według" zaś jeszcze innych (np. J. Ignatowicza) można w tym przypadku dokonać sprostowania aktu stanu cywilnego na podstawie art. 31 Prawa o aktach stanu cywilnego; takie sprostowanie ma skutek wsteczny (ex tunc) - od momentu urodzenia się. Zgodnie z art. 31 Prawa o aktach stanu cywilnego, akt stanu cywilnego podlega sprostowaniu w razie błędnego lub nieścisłego jego zredagowania. Sprostowanie jest więc dopuszczalne, jeśli akt od początku zawiera dane niezgodne z rzeczywistością.

Jak zmienić płeć po zawarciu związku małżeńskigo?

W razie przyjęcia ostatniego z wymienionych stanowisk pojawia się jednak kolejny problem: jak zmienić płeć po zawarciu związku małżeńskigo. I znowu mamy rozbieżność poglądów doktryny prawniczej:

  • zdaniem niektórych, takie małżeństwo w ogóle by nie istniało -  nie zostałoby ono skutecznie zawarte (matrimonium non existens);

  • inni twierdzą, iż mamy do czynienia z małżeństwem istniejącym, ale możliwe jest jego unieważnienie.

Zgodnie z art. 30 pkt 1 w związku z art. 1, art. 2 i art. 16 Prawa o aktach stanu cywilnego, akt stanu cywilnego podlega unieważnieniu tylko wtedy, gdy stwierdza niezgodnie z prawdą zdarzenie podstawowe kreujące stan cywilny i powodujące sporządzenie aktu (urodzenie, zgon lub zawarcie małżeństwa). Pozostałe wypadki pierwotnej niezgodności aktu z rzeczywistością, dotyczące innych zdarzeń mających wpływ na stan cywilny, nie stanowią podstawy unieważnienia, lecz mogą być przedmiotem sprostowania aktu w myśl art. 31 Prawa o aktach stanu cywilnego.

Sądowa zmiana płci jest niedopuszczalna w czasie trwania małżeństwa.

Czy po zabiegu zmiany płci można zawrzeć małżeństwo z osobą tej samej płci według treści aktu urodzenia?

Nawet po zabiegu zmiany płci nie można zawrzeć małżeństwa z osobą tej samej płci według treści aktu urodzenia. Decydujące znaczenie mają więc akta stanu cywilnego (z metryki). W takim przypadku przy zawarciu mażeństwa kierownik urzędu stanu cywilnego powinien odmówić przyjęcia oświadczeń woli o wstąpieniu w związek małżeński (podobnie, jak i w sytuacji, gdyby widział, iż są to osoby tej samej płci, niezależnie od dokumentacji).

Podstawa prawna:

Potrzebujesz porady prawnej?

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


FORUM POMOCY PRAWNEJ

PRAWO MAŁŻEŃSKIE KANONICZNE

30.12.2020 przez: kanonista

Zona z Filipin

5.10.2020 przez: makus21

Slub pomiedzy Polka i Arabem

29.6.2018 przez: moncia75