Reforma ustaw sądowych

Celem nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych i niektórych innych ustaw jest uporządkowanie kwestii z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Zmiany mają m.in. rozwiązać problem braków kadrowych w sądach i usprawnić działanie prokuratury. Nowelizacja zawiera także np. rozwiązania zmierzające do poprawy efektywności Krajowej Rady Sądownictwa. Ustawa przewiduje również zmiany procedury wyboru I Prezesa Sądu Najwyższego.

Jakie zmiany przewiduje ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw?

Ustawa wprowadza zmiany w 6 istotnych, z punktu widzenia działania wymiaru sprawiedliwości, ustawach. 

Porady prawne

Zmiany w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 23, z późn. zm.), zwanej dalej „usp”, dotyczą w szczególności:

  1. powierzenia przewodniczenia wydziałom ksiąg wieczystych, wydziałom gospodarczym do spraw rejestru zastawów oraz wydziałom gospodarczym do spraw Krajowego Rejestru Sądowego wyłącznie referendarzom sądowym;
  2. umożliwienia bardziej elastycznego zarządzania sądami poprzez odstąpienie od zasady, w myśl której każdy sąd rejonowy i okręgowy  musi dzielić się na wydziały cywilny i karny (formuła „W sądzie rejonowym/okręgowym można tworzyć wydziały” w miejsce obowiązującej obligatoryjności);
  3. wprowadzenia możliwości głosowania przez kolegia sądów w trybie obiegowym;
  4. wyeliminowania wymogu kworum podczas posiedzeń zgromadzeń ogólnych sędziów apelacji i sędziów okręgu, jako warunku skutecznego podejmowania uchwał (bezwzględną większością głosów);
  5. zmiany zasad powoływania sędziów wizytatorów;
  6. zmiany zasad zgłaszania kandydatury na stanowiska sędziowskie;
  7. uchylenia obowiązku przekazywania przez sędziów zysku z tytułu posiadania akcji lub udziałów w spółce prawa handlowego na wskazane przez siebie cele publiczne albo na szczególny, odrębny rachunek bankowy, sankcjonowanego, w przypadku zaniechania jego wypełnienia, przyjęciem z mocy prawa skutku zrzeczenia się pełnienia urzędu na stanowisku sędziego;
  8. spraw związanych z wysokością uposażenia w toku postępowania dyscyplinarnego,
  9. kompleksowego uregulowania właściwości sądu dyscyplinarnego;
  10. podwyższenia rekompensaty dla ławników biorących udział w rozpoznawaniu spraw w sądach powszechnych.

Zmiany w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.) dotyczą jednoznacznego przesądzenia, że o wolnych stanowiskach asesorskich w sądach administracyjnych Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego obwieszcza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” oraz określenia zasad awansu na stanowisko starszego asystenta sędziego. 

Zmiany w ustawie z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U. z 2018 r. poz. 624, z późn. zm.) dotyczą:

  • wprowadzenia kryterium wieku przy ubieganiu się o zostanie aplikantem aplikacji sędziowskiej albo aplikacji prokuratorskiej, tj. kryterium nieukończenia w dniu przeprowadzenia pierwszego etapu konkursu 35. roku życia;
  • wprowadzenia nowej formy aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej, tj. aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej prowadzonych w formie aplikacji uzupełniających (dodawany rozdział 3a). Aplikację w tej formie będą mogli odbywać referendarze sądowi, asystenci sędziów oraz asystenci prokuratorów, legitymujący się przede wszystkim 2-letnim stażem pracy oraz spełniający warunek nieukończenia 40. roku życia. 

Zmiany w ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. z 2018 r. poz. 389), zwanej dalej „ustawą o KRS”, dotyczą w szczególności:

  1. wprowadzenia częściowej prawomocności uchwał Krajowej Rady Sądownictwa (dalej „KRS) - jeżeli uchwały w sprawach indywidualnych dotyczących powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego (dalej „SN”) nie zaskarżą wszyscy uczestnicy postępowania, stanie się ona prawomocna w części obejmującej rozstrzygnięcie o przedstawieniu wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego SN, a także w części obejmującej rozstrzygnięcie o nieprzedstawieniu wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego SN tych uczestników postępowania, którzy nie wnieśli odwołania;
  2. wprowadzenia terminu dla Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej „NSA”) - NSA rozpoznaje odwołanie i wydaje orzeczenie w terminie 14 dni od dnia przekazania temu sądowi odwołania;
  3. skutek uchylenia uchwały przez NSA - w sprawach indywidualnych dotyczących powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego SN uchylenie przez NSA uchwały KRS o nieprzedstawieniu wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego SN będzie równoznaczne z przyjęciem zgłoszenia kandydatury uczestnika postępowania, który wniósł odwołanie,  na wolne stanowisko sędziowskie w SN, co do którego w dniu wydania orzeczenia przez NSA postępowanie przed KRS nie zostało zakończone, a w przypadku braku takiego postępowania, na kolejne wolne stanowisko sędziowskie w SN objęte obwieszczeniem. 

Zmiany w ustawie z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2017 r. poz. 1767), zwanej dalej „Pp”, dotyczą zmian o charakterze porządkującym oraz:

  • dookreślenia charakteru oraz zakresu uczestnictwa prokuratora w postępowaniach prowadzonych przez organy władzy i administracji publicznej, sądy i trybunały;
  • dostosowania przepisów Pp do zmian wprowadzonych ustawą z dnia 12 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i ustawy o Sądzie Najwyższym – zrównanie wieku uprawniającego do przejścia w stan spoczynku dla kobiet i mężczyzn prokuratorów – 65 lat. 

Zmiany w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2018 r. poz. 5, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o SN”, dotyczą:

  • zasad zgłaszania na wolne stanowiska sędziego SN;
  • pozostawania w innym stosunku służbowym sędziów SN orzekających w Izbie Dyscyplinarnej;
  • obniżenia liczby stanowisk sędziowskich SN, po obsadzeniu których możliwe będzie zwołanie Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego, które wybierze i przedstawi Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej kandydatów na I Prezesa SN;
  • zmian w uregulowaniach dotyczących obywatelstwa sędziów. 

Ustawa zawiera też konieczne przepisy przejściowe i dostosowujące.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, czyli 10 sierpnia  2018 r., z wyjątkiem:

  • art. 5 (ustawa o KRS), art. 8 (ustawa o SN) i art. 22 (omówiony wyżej przepis przejściowy), które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
  • art. 9 (ustawa o komornikach sądowych), który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.

Wyjaśnienia Kancelarii Prezydenta RP odnośnie nowelizacji ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw

W związku z informacjami prasowymi, co do błędnego odesłania w art. 22 ust. 2 ustawy, Kancelaria Prezydenta RP uprzejmie wyjaśnia, co następuje. 

Jest to przepis przejściowy, zgodnie z którym osoby, które złożyły karty zgłoszenia na wolne stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w postępowaniu rozpoczętym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dotyczącym powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego, mogą dołączyć dokumenty, o których mowa w art. 31 § 2a ustawy zmienianej w art. 8 (ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym), w brzmieniu nadanym ustawą z 20 lipca 2018 r., w terminie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Błąd polega na wskazaniu w przepisie przejściowym art. 31 § 2a, zamiast prawidłowego art. 31 § 3a ustawy o Sądzie Najwyższym, dodawanego ustawą z 20 lipca 2018 r.

Do Kancelarii Prezydenta RP w dniu 25 i 26 lipca 2018 r. wpłynęły wyjaśnienia Szefa Kancelarii Sejmu Pani Agnieszki Kaczmarskiej, Biura Legislacyjnego Sejmu oraz Krajowej Rady Sądownictwa. Z przedstawionych stanowisk wynika, że przepis ten, pomimo zaistnienia błędu, nie budzi  jednak wątpliwości natury konstytucyjnej.

Podnieść bowiem należy, że zgodnie art. 22 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. do postępowań w sprawach indywidualnych dotyczących powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, z wyłączeniem postępowań, o których mowa w art. 113 ustawy zmienianej w art. 8 (ustawa o Sądzie Najwyższym), stosuje się przepisy ustaw zmienianych w art. 5 (ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa) i art. 8, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Artykuł 8 i art. 22 ustawy wejdą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Jeżeli zatem ustawa nowelizująca wejdzie w życie do dnia 29 lipca 2018 r., wówczas do postępowania nominacyjnego wszczętego obwieszczeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 czerwca 2018 r. znajdzie zastosowanie również norma art. 31 § 3a ustawy o Sądzie Najwyższym i każda z osób ubiegających się o stanowisko sędziego Sądu Najwyższego będzie mogła dołączyć do karty zgłoszenia inne dokumenty potwierdzające jej kwalifikacje (do dnia, w którym upływa termin na zgłaszanie kandydatur, tj. do dnia 29 lipca 2018 r.).

Należy ponadto wziąć pod uwagę przepisy ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, w szczególności art. 35 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, zgodnie z którym zespół Krajowej Rady Sądownictwa, przy ustalaniu kolejności kandydatów na liście, kieruje się przede wszystkim oceną kwalifikacji kandydatów, przy czym nie tylko kwalifikacjami potwierdzonymi dokumentami dołączanymi do karty zgłoszenia. W związku z tym, za uzasadnioną można uznać tezę, że informacje potwierdzające kwalifikacje kandydata, które zostaną przedstawione po upływie terminu na zgłaszanie kandydatur (tj. po dniu 29 lipca 2018 r.), będą mogły być wzięte pod uwagę przez zespół Krajowej Rady Sądownictwa.

Zastrzeżenia RPO do nowelizacji ustaw sądowych 

Nowelizacja ustaw sądowych z 20 lipca budzi poważne wątpliwości Rzecznika Praw Obywatelskich z punktu widzenia ochrony wolności i praw obywatelskich. RPO powtarza, że nie jest ona odpowiedzią na problemy wymiaru sprawiedliwości, w tym Sądu Najwyższego, lecz na aktualną sytuację. Według rzecznika nowelizacja pogłębi kryzys w przestrzeganiu zasady niezależności sądów i trójpodziału władzy. Może ona też prowadzić do manipulacji przez prezydenta i premiera przy wyłanianiu kandydatów na I prezesa Sądu Najwyższego oraz do znaczącego ograniczenia samorządności w sądach.

Swe krytyczne uwagi do uchwalonej 20 lipca 2018 r. przez Sejm nowelizacji ustaw m.in. o SN, KRS i o sądach powszechnych Adam Bodnar przesłał marszałkowi Senatu Stanisławowi Karczewskiemu, z prośbą o uwzględnienie ich w toku trwającego wówczas jeszcze procesu legislacyjnego.

W związku z nowelizacją rzecznik zwrócił uwagę na problemy, które wiążą się z zapewnieniem każdemu prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).

Według RPO konieczność przygotowania nowelizacji nie była odpowiedzią na problemy wymiaru sprawiedliwości, lecz na aktualną sytuację, jaka zaistniała w wyniku przyjęcia ustaw dotyczących sądownictwa. W ocenie wielu instytucji i organizacji międzynarodowych (Komisji Weneckiej, Komisji Europejskiej, Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka - ODIHR, Specjalnego Sprawozdawcy ONZ, Grupy Państw Przeciwko Korupcji- GRECO) uznane były one za niespełniające standardów międzynarodowych.

Tryb prac nad projektem rzecznik uznał za wyjątkowo pośpieszny. Zgłoszony przez posłów PiS projekt  wpłynął do Sejmu 11 lipca 2018 r. 20 lipca uchwalił go Sejm. Według RPO wprowadzanie istotnych zmian przez projekty poselskie - co umożliwia ominięcie uzgodnień i konsultacji społecznych - także musi być ocenione negatywnie. Ponadto Adam Bodnar krytycznie ocenił brak niezbędnego okresu vacatio legis.

Zmiany w ustawie o SN

Ustawa obniża do 2/3 ogólną liczbę sędziów SN, która musi być obsadzona, aby Zgromadzenie Ogólne Sędziów SN mogło wybrać i przedstawić Prezydentowi RP kandydatów na I Prezesa SN. Dotychczas ustawa o SN stanowi, że Prezydent RP, po zasięgnięciu opinii Kolegium SN, określa regulamin SN, w którym ustali liczbę stanowisk w SN nie mniejszą niż 120. Połączenie obu przepisów wyraźnie pokazuje zagrożenia, na które zarówno RPO, jak i inne podmioty, wskazywały w opiniach do ustawy o SN z 8 grudnia 2017 r. Poprzednia ustawa zakładała uchwalanie regulaminu SN przez Zgromadzenie Ogólne SN, co stanowiło gwarancję niezależności sądów i niezawisłości sędziów, a także gwarancję prawa do sądu. Określenie regulaminu SN przez Prezydenta RP wymaga kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów, który  w ten sposób uzyska przemożny wpływ na treść regulaminu - wskazał RPO.

Według niego obniżenie liczby stanowisk sędziowskich, wymaganych do obsadzenia, by Zgromadzenie Ogólne mogło przedstawić kandydatów na I Prezesa SN, w powiązaniu z ogólnym uprawnieniem do określenia liczby sędziów SN, oznaczać będzie możliwość wywarcia istotnego wpływu przez Prezydenta RP i Prezesa Rady Ministrów, jako organy władzy wykonawczej, na ostatecznie przedstawione kandydatury. 

- Zestawienie wydarzeń ostatnich dni i moment przedłożenia ustawy wyraźnie potwierdza, że propozycja zmian nie wynika z potrzeby zapewnienia sprawnego funkcjonowania SN, lecz jest odpowiedzią na wydarzenia, jakie miały miejsce w ostatnich dniach i uchwałę Zgromadzenia Ogólnego Sędziów SN z 28 czerwca 2018 r., w której sędziowie uznali, że I prezesem SN do 30 kwietnia 2020 r. pozostaje prof. dr hab. Małgorzata Gersdorf – napisał Adam Bodnar.

Dziś do podjęcia uchwały Zgromadzenia Ogólnego w sprawie wyboru kandydatów na stanowisko I Prezesa SN wymagana jest obecność co najmniej 2/3 liczby sędziów każdej z izb. Jeżeli uchwały nie podjęto ze względu na brak wymaganego kworum, do podjęcia uchwały na kolejnym posiedzeniu wymagana jest obecność co najmniej 3/5 liczby sędziów SN, a zatem – przy uwzględnieniu, że do wyboru miało dojść, gdy obsadzonych będzie 110 stanowisk – wymagane kworum to 66 sędziów. Po zmianach to Prezydent RP i Prezes Rady Ministrów w istocie ustalą, ile będzie musiało być obsadzonych stanowisk, by Zgromadzenie Ogólne musiało przedstawić kandydatury i będą mogli tą liczbą manipulować dla osiągnięcia doraźnych celów politycznych, nie kierując się przy tym prawem obywateli do niezależnego sądu – ocenił RPO.

Ustawa wprowadza też zmiany ws. wprowadzonego ustawą o SN z 8 grudnia 2017 r. wymogu posiadania wyłącznie obywatelstwa polskiego przez sędziów i asesorów. Zapisano w niej, że KRS będzie mogła wyrazić zgodę na łączenie tych obywatelstw, mając na względzie okoliczności związane z nabyciem obywatelstwa i konsekwencje wynikające ze zrzeczenia się go. Zdaniem RPO brak możliwości odwołania się od takiej decyzji KRS, przy niedookreśleniu zasad jej podejmowania, może prowadzić do nierówności w sytuacji sędziów, którzy obecnie mają nie tylko polskie obywatelstwo. Wcześniej RPO wskazywał na niekonstytucyjność tego zapisu, bo pozwala odsunąć od orzekania sędziów posiadających inne obywatelstwo.

Zmiany w ustawie o Krajowej Radzie Sądownictwa

Zmiany oznaczają pozbawienie kandydatów do SN prawa do odwołania się do Naczelnego Sądu Administracyjnego - co stanowi naruszenie art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 i 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Ustawa przewiduje bowiem odejście od obowiązującej dotychczas zasady, zgodnie z  którą wniesienie odwołania wstrzymywało procedurę obsadzania danego miejsca w  SN. Jeżeli uchwały KRS nie zaskarżą wszyscy uczestnicy postępowania, wówczas staje się ona prawomocna m.in. w części obejmującej rozstrzygnięcie o przedstawieniu wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego SN. Tym samym, w istocie odwołanie staje się instytucją iluzoryczną, bowiem nawet w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia NSA dla osoby odwołującej się, a niepowołanej przez KRS do SN, miejsce to będzie już mogło być obsadzone przez inną osobę wskazaną przez KRS.

W uzasadnieniu napisano, że zmiany „gwarantują wyłączenie możliwości obstrukcji postępowań nominacyjnych” w SN. Może to prowadzić do wniosku, że projekt jest odpowiedzią na możliwość zgłoszenia kandydatury na sędziego SN przez dużą liczbę osób spełniających wymagane kryteria. Według RPO częste nowelizowanie prawa, w celu odpowiadania na zapowiedzi działań obywateli, poprzez uruchamianie działań wszystkich uczestniczących w procesie legislacyjnym podmiotów władzy publicznej, nosi cechę sytuacyjności właściwej dla procesu stosowania, nie zaś stanowienia prawa. Ustawodawca, inicjując w krótkich odstępach czasu proces legislacyjny, nie pozwala na sprawdzenie się w praktyce dopiero co uchwalonych norm prawnych, przyznając się jednocześnie, że uchwalone przed chwilą przepisy nie były przemyślane i nie były obliczone na długie trwanie - podkreślił Adam Bodnar.

Jego zastrzeżenia budzi również przepis, że KRS odrzuci odwołanie niespełniające wymogów formalnych lub z innych przyczyn niedopuszczalne. Może to pozbawić osobę ubiegającą się o  stanowisko prawa do odwołania, bez żadnego uzasadnienia. Ustawa nie przewiduje bowiem obowiązku uzasadnienia odrzucenia. Nie będzie to kontrolowane przez żaden organ, zwłaszcza przez sąd, co narusza  art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 i 13 EKPC. Narusza to zasadę równego dostępu do służby publicznej (art. 60 Konstytucji RP).

Według ustawy w uzasadnionych przypadkach przewodniczący KRS będzie mógł wyznaczyć zespół składający się nie z trzech, lecz z większej liczby członków Rady. Zespół taki mógłby opracować listę rekomendowanych kandydatów do SN nawet wówczas, gdy nie dostarczą oni wymaganych ustawą dokumentów. Przygotowując rekomendację, zespół nie będzie zatem musiał uwzględniać „doświadczenia zawodowego, w  tym doświadczenia w stosowaniu przepisów prawa, dorobku naukowego, opinii przełożonych, rekomendacji, publikacji i innych dokumentów dołączonych do karty zgłoszenia” ani „opinii kolegium właściwego sądu oraz oceny właściwego zgromadzenia ogólnego sędziów”. Budzi to istotne zastrzeżenia RPO co do prawidłowości procedury wyboru kandydatów i może prowadzić do naruszenia podstawowych zasad transparentności procedur powoływania sędziów - art. 60 Konstytucji RP, ale także art. 45 Konstytucji RP i prawa obywateli do niezależnego sądu.

Zmiany w Prawie o ustroju sądów powszechnych

Wątpliwości rzecznika budzi zapis prowadzący do zniesienia dotychczasowej zasady kworum wymaganej do wiążącego podjęcia uchwał przez organy samorządu sędziowskiego. Dla ważności uchwały przedstawicieli środowiska sędziowskiego w postaci zgromadzeń sędziów wymagana jest obecność co najmniej połowy wszystkich członków. Ustawa znosi ten wymóg, wprowadzając zasadę „bezwzględnej większości głosów” dla podjęcia wiążącej uchwały przez organy samorządu sędziowskiego, jakimi są zgromadzenie ogólne sędziów apelacji; zgromadzenie ogólne sędziów okręgu oraz zebranie sędziów danego sądu.

RPO uznaje za bardzo niepokojący brak zasady kworum przy podejmowaniu uchwał przez organy kolegialne sądów, których skutki dotyczą wszystkich członków środowiska. W uzasadnieniu nie podano motywów takiego zapisu. Według RPO jednym z możliwych scenariuszy jest ewentualność zwoływania posiedzeń zgromadzeń lub zebrania sędziów - bez informowania o tym wszystkich uprawnionych do udziału, lecz jedynie tych „przychylnych” władzom sądu, a  następnie podejmowania w tak ograniczonym składzie wiążących środowisko sędziowskie uchwał bezwzględną większością głosów. W ocenie Adama Bodnara może to prowadzić do znaczącego ograniczenia samorządności w sądach powszechnych.

Ustawa przekazuje KRS kompetencję rozpatrywania odwołań sędziego lub asesora sądowego, któremu zmieniono podział czynności zmieniający zakres jego obowiązków, w szczególności co do przeniesienia do innego wydziału sądu. Dziś kompetencja ta należy do kolegium sądu apelacyjnego. W ocenie rzecznika brak uzasadnienia zmiany skłania do przyjęcia tezy, iż jest to wynik podporządkowania nowej KRS czynnikom politycznym - co umożliwia przedstawicielom władzy ustawodawczej i wykonawczej pośredni wpływ na decyzje odnoszące się do spraw związanych z wewnętrznym funkcjonowaniem sądownictwa. RPO negatywnie ocenia zmianę jako prowadzącą do ograniczenia uprawnień przedstawicieli kolegium wybranych przez samorząd sędziowski na rzecz organu wybranego przez polityków, jakim jest obecna  KRS.

W ustawie o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury wprowadzono górne ograniczenie wiekowe dla kandydatów ubiegających się o przyjęcie na aplikację sędziowską i prokuratorską oraz aplikację sędziowską uzupełniającą i  prokuratorską uzupełniającą. Ma to być 35 lat - dla kandydatów na aplikację sędziowską i prokuratorską oraz 40 lat - dla kandydatów na aplikację sędziowską uzupełniającą i aplikację prokuratorską uzupełniającą. Rzecznik ma poważne wątpliwości, czy te ograniczenie wiekowe nie stanowią naruszenia zasady równego traktowania i niedyskryminacji, wyrażonych m.in. w art. 32 Konstytucji RP.

Uwagi ogólne

RPO wskazał, że zgodnie z Regulaminem Sejmu projekt ustawy musi zawierać uzasadnienie, w którym powinny znaleźć się m.in. przewidywane skutki społeczne, gospodarcze, finansowe i  prawne. Taka analiza w uzasadnieniu nie została przeprowadzona prawidłowo, co jednak nie skłoniło Marszałka Sejmu do zwrócenia projektu wnioskodawcy. Autorzy projektu podają, że  wywołuje on pozytywne skutki społeczne, nie wskazują jednak, na  czym opierają takie stwierdzenie.  

Zdaniem Adama Bodnara uchwalenie ustawy w tym kształcie wyłącznie pogłębi istniejący kryzys w przestrzeganiu zasady niezależności sądów i  trójpodziału władzy. Tym samym trudno jest mówić o pozytywnych skutkach.

Rzecznik ma też wątpliwości co do zgodności ustawy z prawem europejskim. Trzeba bowiem pamiętać o tym, że - co wynika z wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w  sprawie C-64/16 Associação Sindical dos Juízes Portugueses przeciwko Tribunal de Contas - art. 19 Traktatu o Unii Europejskiej powierza zadanie zapewniania kontroli sądowej w porządku prawnym Unii również sądom krajowym (czyli zarówno sądom powszechnym, jak i SN). Sądy te pełnią więc we współpracy z Trybunałem Sprawiedliwości wspólne zadania, służące zapewnieniu poszanowania prawa w wykładni i stosowaniu traktatów. Państwa członkowskie UE są zobowiązane ustanowić środki niezbędne do zapewnienia jednostkom poszanowania ich prawa do skutecznej ochrony sądowej w dziedzinach objętych prawem Unii. Tak więc zadaniem państw członkowskich jest ustanowienie systemu środków i procedur zapewniających skuteczną kontrolę sądową w tych dziedzinach. Każde państwo członkowskie musi zatem zapewnić, by organy należące do systemu środków odwoławczych w dziedzinach objętych prawem Unii odpowiadały wymogom skutecznej ochrony sądowej, a zatem były organami niezależnymi od władzy wykonawczej czy ustawodawczej – wskazał RPO.

RPO w Senacie o nowelizacji ustaw sądowych: to dalsze podporządkowanie sądownictwa politykom

Ta ustawa oznacza dalsze podporządkowanie sądownictwa politykom – mówił rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar 24 lipca w wieczornej debacie Senatu nad nowelizacją ustaw sądowych. Według niego, tej ustawy by nie było, gdyby nie czerwcowa uchwała Sądu Najwyższego o wsparciu dla I prezes SN prof. Małgorzaty Gersdorf. Moim obowiązkiem jako rzecznika jest protestować, gdy może dochodzić do naruszania Konstytucji i prawa do sądu  - oświadczył Adam Bodnar.

RPO zabrał głos w senackiej debacie. Swe krytyczne uwagi do uchwalonej 20 lipca 2018 r. przez Sejm nowelizacji ustaw m.in. o SN, KRS i o sądach powszechnych Adam Bodnar przesłał wcześniej marszałkowi Senatu Stanisławowi Karczewskiemu. W nocy jednak Senat przyjął nowelizację bez poprawek. Pod parlamentem trwały protesty społeczne.

Według rzecznika nowelizacja budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia ochrony wolności i praw obywatelskich. RPO powtarza, że nie jest ona odpowiedzią na problemy wymiaru sprawiedliwości, w tym Sądu Najwyższego, lecz na aktualną sytuację. Według rzecznika nowelizacja pogłębi kryzys w przestrzeganiu zasady niezależności sądów i trójpodziału władzy.

W senackiej debacie Adam Bondar zwrócił uwagę na pospieszny tryb prac legislacyjnych nad nowelizacją, mimo że chodzi w niej o kwestie ustrojowe. Dodał, że można mieć wrażenie, że nie był to do końca projekt poselski, choć - jak zaznaczył - pozostaje wierzyć wiceministrowi sprawiedliwości  Łukaszowi Piebiakowi, który w debacie zapewniał, że projekt przygotowali posłowie, a nie resort.  

Rzecznik przypomniał, że w środę Trybunał Sprawiedliwości UE ma ogłosić wyrok w sprawie, czy do Polski można wydawać osoby na podstawie ENA, gdy istnieje zagrożenie dla niezależności polskiego sądownictwa. Dlatego  nie zgodził się z oceną Biura Analiz Sejmowych, że nowelizacja nie dotyczy materii będącej przedmiotem zainteresowania prawa europejskiego.

Adam Bodnar powtórzył, że nowelizacja ogranicza prawo kandydatów do SN do odwołania się do Naczelnego Sądu Administracyjnego od decyzji Krajowej Rady Sądownictwa w kwestii powołania do SN. Nowelizacja odchodzi bowiem od dotychczasowej zasady, że wniesienie odwołania wstrzymuje procedurę obsadzania danego miejsca w SN. Takie rozwiązanie powinno być uznane za naruszające art. 45 Konstytucji RP, gdyż odwołanie będzie iluzoryczne. Rzecznik dodał, że tak samo uznało Biuro Legislacyjne Senatu.

RPO powtórzył swą krytyczną ocenę innych zapisów nowelizacji, jak możliwość odrzucania przez KRS odwołania niespełniającego wymogów formalnych oraz możliwość opracowania przez KRS listy rekomendowanych kandydatów do SN nawet wówczas, gdy nie dostarczą oni wymaganych dokumentów.

Rzecznik podtrzymał też negatywną ocenę obniżenia ze 110 do 80 liczby sędziów SN, która musi być obsadzona, aby Zgromadzenie Ogólne Sędziów SN mogło wybrać i przedstawić Prezydentowi RP kandydatów na I Prezesa SN. Uznał, że tej nowelizacji by nie było, gdyby nie uchwała Zgromadzenia Ogólnego Sędziów SN z 28 czerwca 2018 r., w której sędziowie solidarnie uznali, że I prezesem SN do 30 kwietnia 2020 r. pozostaje prof. Małgorzata Gersdorf oraz gdyby nie uznanie społeczeństwa i wielu środowisk 4 lipca 2018 r. dla prof. Gersdorf. Celem nowelizacji było „naprawić” tę sytuację – wskazał Adam Bodnar.

Podkreślił ponadto, że w nowelizacji znalazł się „ewidentny błąd legislacyjny”, który powinien był być wcześniej dostrzeżony. Zgodnie z jej art. 22 ust. 2 osoby, które uczestniczą w obecnym konkursie na sędziego SN, będą mogły uzupełnić dokumenty w 7 dni od jej wejścia w życie. W nowelizacji wskazano, że mają to być dokumenty określone w art. 31 par. 2a obecnej ustawy o SN. Ale – jak mówił rzecznik – w tej ustawie nie ma jednak art. 31 par. 2a, tylko art. 31 par 3a. Według Adama Bodnara, będzie to zapewne uznane za „oczywistą pomyłkę”, ale ten błąd ma znaczenie.

Rzecznik powtórzył swe zastrzeżenia do zapisów prowadzących do zniesienia dotychczasowej zasady kworum, wymaganej do wiążącego podjęcia uchwał przez organy samorządu sędziowskiego oraz przekazujących kompetencję rozpatrywania odwołań sędziego, którego np. przeniesiono do innego wydziału sądu, z kolegium sądu apelacyjnego do KRS.

Podkreślił też swe wątpliwości wobec wprowadzenia ograniczeń wieku dla kandydatów ubiegających się o przyjęcie na aplikację sędziowską i prokuratorską oraz aplikację sędziowską uzupełniającą i  prokuratorską uzupełniającą. Ma to być 35 lat - dla kandydatów na aplikację sędziowską i prokuratorską oraz 40 lat - dla kandydatów na aplikację sędziowską uzupełniającą i aplikację prokuratorską uzupełniającą. Rzecznik ma poważne wątpliwości, czy te ograniczenie wiekowe nie stanowią naruszenia zasady równego traktowania i niedyskryminacji, wyrażonych m.in. w art. 32 Konstytucji RP.

RPO apelował też do Prezydenta RP o zawetowanie nowelizacji ustaw sądowych

O zawetowanie nowelizacji ustaw sądowych Rzecznik Praw Obywatelskich zaapelował 26 lipca 2018 r. do prezydenta Andrzeja Dudy. Ustawa zawiera  rozwiązania zagrażające konstytucyjnemu prawu każdego do sprawiedliwego rozpoznania jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (art. 45 Konstytucji RP) - uzasadniał Adam Bodnar. Według niego nowelizacja zmierza do podporządkowania sądów władzy politycznej, a niezależność sądownictwa to najważniejszy mechanizm ochrony praw i wolności przed przemocą ze strony władzy publicznej.

26 lipca po południu pojawiła się informacja o podpisaniu przez prezydenta nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych i innych ustaw, przyjętej 20 lipca 2018 r. przez Sejm, a 25 lipca przez Senat. Decyzja prezydenta i pismo RPO minęły się w czasie. 

W 24-stronicowym  piśmie do prezydenta Adam Bodnar przedstawił po raz kolejny swe krytyczne uwagi do nowelizacji. Jak podkreślił, jest to realizacja jego konstytucyjnego zadania stania na straży wolności i praw człowieka i obywatela.

RPO zdaje sobie sprawę, że wymiar sprawiedliwości w Polsce wymaga reform, ale rozwiązania nowelizacji nie są właściwą drogą do rozwiązania jego problemów. Z uwagi na postanowienia Konstytucji ustawa nie powinna była zostać uchwalona w obecnym kształcie.

- "Jej podpisanie przez Pana Prezydenta skutkować będzie podporządkowaniem sądów władzy politycznej. Tym samym, poprzez osłabienie niezależności władzy sądowniczej, doprowadzi ona do ograniczenia prawa każdego człowieka i obywatela do sądu i rzetelnego oraz sprawiedliwego postępowania sądowego" - napisał rzecznik.

Tym uzasadnił przedstawienie swych uwag głowie państwa. - "Jednocześnie zwracam się z prośbą o skorzystanie z możliwości przewidzianej przez art. 122 ust. 5 Konstytucji, tj. przekazanie Sejmowi RP wskazanych na wstępie niniejszego pisma ustaw z umotywowanym wnioskiem do ponownego rozpatrzenia" - brzmi konkluzja wystąpienia RPO do prezydenta.  

W swym piśmie RPO wyraził swe wątpliwości konstytucyjne wobec zapisów nowelizacji stanowiących, że:

- jeśli wszyscy kandydaci do Sądu Najwyższego nie zaskarżą do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzji Krajowej Rady Sądownictwa w kwestii powołania do SN, to stają się one prawomocne. Takie rozwiązanie sprawi że prawo do odwołanie będzie całkowicie iluzoryczne. Rzecznik dodał, że tak samo uznało Biuro Legislacyjne Senatu

- KRS będzie mogła odrzucać odwołania niespełniające wymogów formalnych lub z innych przyczyn niedopuszczalne; wyłączona będzie tu droga odwoławcza do sądu

- KRS będzie mogła opracować listy rekomendowanych kandydatów do SN nawet wówczas, gdy nie dostarczą oni wymaganych dokumentów, a zespoły opiniujące KRS będą mogły być zdominowane przez polityków zasiadających w KRS, a nie sędziów

- w nowelizacji znalazł się błąd legislacyjny. Zgodnie z jej art. 22 ust. 2 osoby, które uczestniczą w obecnym konkursie na sędziego SN, będą mogły uzupełnić dokumenty w 7 dni od jej wejścia w życie. W nowelizacji wskazano, że mają to być dokumenty określone w art. 31 par. 2a obecnej ustawy o SN. Ale w tej ustawie nie ma  art. 31 par. 2a, tylko art. 31 par 3a

- obniżono ze 110 do 80 liczbę sędziów SN, która musi być obsadzona, aby Zgromadzenie Ogólne Sędziów SN mogło wybrać i przedstawić Prezydentowi RP kandydatów na I Prezesa SN. Według RPO zapis ten jest odpowiedzią na uchwałę Zgromadzenia Ogólnego Sędziów SN z 28 czerwca 2018 r., w której uznano, że I prezesem SN do 30 kwietnia 2020 r. pozostaje prof. Małgorzata Gersdorf

- KRS będzie mogła wyrazić zgodę na łączenie przez sędziego obywatelstwa RP i państwa obcego, mając na względzie okoliczności związane z nabyciem obcego obywatelstwa i konsekwencje wynikające ze zrzeczenia się go. Zdaniem RPO brak możliwości odwołania się od takiej decyzji KRS, przy niedookreśleniu zasad jej podejmowania, może prowadzić do nierówności w sytuacji sędziów, którzy obecnie mają nie tylko polskie obywatelstwo. Wcześniej RPO wskazywał na niekonstytucyjność tego zapisu, bo pozwala odsunąć od orzekania sędziów posiadających inne obywatelstwo

- zniesiona będzie dotychczasowa zasady kworum, wymagana do wiążącego podjęcia uchwał przez organy samorządu sędziowskiego. Dziś dla ważności uchwały przedstawicieli środowiska sędziowskiego w postaci zgromadzeń sędziów wymagana jest obecność co najmniej połowy wszystkich członków. Ustawa znosi ten wymóg, wprowadzając zasadę „bezwzględnej większości głosów”.. Według RPO jednym z możliwych scenariuszy jest ewentualność zwoływania posiedzeń bez informowania o tym wszystkich uprawnionych do udziału, lecz jedynie tych „przychylnych” władzom sądu, a  następnie podejmowania w ograniczonym składzie wiążących środowisko sędziowskie uchwał bezwzględną większością głosów. W ocenie Adama Bodnara może to prowadzić do znaczącego ograniczenia samorządności w sądach powszechnych

- kompetencja rozpatrywania odwołań sędziego, którego np. przeniesiono do innego wydziału sądu, będzie odebrana kolegium sądu apelacyjnego i przekazana KRS

- ograniczony będzie wiek kandydatów, ubiegających się o przyjęcie na aplikację sędziowską i prokuratorską oraz aplikację sędziowską uzupełniającą i  prokuratorską uzupełniającą. Ma to być - odpowiednio - 35 lat oraz  40 lat. RPO ma poważne wątpliwości, czy te ograniczenie wiekowe nie stanowią naruszenia zasady równego traktowania i niedyskryminacji, wyrażonych m.in. w art. 32 Konstytucji RP i prawie europejskim

Według RPO konieczność przygotowania nowelizacji nie była odpowiedzią na problemy wymiaru sprawiedliwości, lecz na aktualną sytuację, jaka zaistniała w wyniku przyjęcia ustaw dotyczących sądownictwa. W ocenie wielu instytucji i organizacji międzynarodowych (Komisji Weneckiej, Komisji Europejskiej, Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka - ODIHR, Specjalnego Sprawozdawcy ONZ, Grupy Państw Przeciwko Korupcji- GRECO) uznane były one za niespełniające standardów międzynarodowych.

Ponadto Adam Bodnar wskazał na pospieszny tryb prac legislacyjnych nad nowelizacją. Dodał, że zgodnie z Regulaminem Sejmu projekt ustawy musi zawierać uzasadnienie, w którym powinny znaleźć się m.in. przewidywane skutki społeczne, gospodarcze, finansowe i  prawne. Taka analiza w uzasadnieniu nie została przeprowadzona prawidłowo, co jednak nie skłoniło Marszałka Sejmu do zwrócenia projektu wnioskodawcy. Autorzy projektu podali, że  wywołuje on pozytywne skutki społeczne, nie wskazali jednak, na  czym opierają takie stwierdzenie. Zdaniem Adama Bodnara uchwalenie ustawy w tym kształcie wyłącznie pogłębi istniejący kryzys w przestrzeganiu zasady niezależności sądów i trójpodziału władzy. Tym samym trudno jest mówić o pozytywnych skutkach.

RPO krytycznie ocenił też brak niezbędnego okresu vacatio legis nowelizacji.

 

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Wiceprezes TSUE nakazał Polsce zawieszenie stosowania przepisów o Sądzie Najwyższym

Wiceprezes TSUE nakazał Polsce zawieszenie stosowania przepisów o Sądzie Najwyższym

19 października 2018 r. ukazało się postanowienie wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-619/18 - Komisja przeciwko Polsce. Wynika z niego, że Polska zostaje zobowiązana natychmiast zawiesić stosowanie przepisów krajowych dotyczących obniżenia wieku przejścia w stan spoczynku sędziów Sądu Najwyższego. Jak ono stanowi, postanowienie wiceprezesa (...)

Szybkie i sprawniej działające sądy

Szybkie i sprawniej działające sądy

Przygotowane w Ministerstwie Sprawiedliwości zmiany procesu cywilnego weszły w życie 7 listopada br. Dzięki gruntownej reformie Kodeksu postępowania cywilnego znacznie uproszczone i przyspieszone zostały postępowania przed sądem. Nowe regulacje zapewnią Polakom szybkie i skuteczne dochodzenie swoich praw, rzetelne postępowania i sprawiedliwe wyroki. Reforma Kodeksu postępowania cywilnego (...)

Prezydencka wersja reformy sądownictwa

Prezydencka wersja reformy sądownictwa

Prezydent przedstawił projekt ustawy o Sądzie Najwyższym  Prezydencki projekt nowej ustawy o Sądzie Najwyższym jest przedstawiany w roku, w którym Sąd Najwyższy obchodzi stulecie swojego istnienia. To dobry moment, aby zaproponować zreformowaną strukturę organizacyjną oraz zakres kompetencji Sądu Najwyższego. Pozwoli to  lepiej realizować wyznaczone Sądowi Najwyższemu, (...)

Porządek w wymiarze sprawiedliwości

Porządek w wymiarze sprawiedliwości

Sejm ostatecznie przyjął ustawę gwarantującą konstytucyjny porządek w wymiarze sprawiedliwości Sejm nie zgodził się 23 stycznia 2020 r. na wnioskowane przez Senat odrzucenie ustawy, która gwarantuje konstytucyjny porządek w wymiarze sprawiedliwości i usprawnia pracę sądów - wskazuje MS. Nowa ustawa, będąca wynikiem inicjatywy poselskiej, czeka już tylko na podpis Prezydenta (...)

Który sąd osądzi przestępcę?

Który sąd osądzi przestępcę?

  Rozdział 1 działu II Kodeksu postępowania karnego (dalej: k.p.k.) określa właściwość i skład sądu karnego. W których sprawach orzeka sąd rejonowy? Właściwość sądów jest wyznaczana przez przedmiot orzekania, a nie przez ilość wysiłku organizacyjnego czy intelektualnego, jaki trzeba włożyć w zbadanie sprawy przed wyrokowaniem. Ustalanie właściwości (...)

Kiedy i jak przeprowadza się postępowanie polubowne?

Kiedy i jak przeprowadza się postępowanie polubowne?

Dlaczego strony są skłonne oddawać sprawy pod rozstrzygnięcie sądu polubownego? Strony oddają sprawy pod rozstrzygnięcie sądu polubownego z tego względu, że sąd polubowny działa szybciej niż sąd państwowy. Rozstrzygnięcia przed sądem polubownym oszczędzają stronom zarówno czasu jak i wydatków. Postępowanie to jest bowiem mniej kosztowne od postępowania przed sądami (...)

Droga konieczna jako zarzewie konfliktu właścicieli nieruchomości

Droga konieczna jako zarzewie konfliktu właścicieli nieruchomości

Służebność gruntowa drogi koniecznej  Służebność gruntowa drogi koniecznej została uregulowana w art. 145 Kodeksu cywilnego (K.c.). Zgodnie z § 1, jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem (...)

Czy sąd powszechny może orzec inaczej, niż Sąd Najwyższy?

Czy sąd powszechny może orzec inaczej, niż Sąd Najwyższy?

Orzeczenia Sądu Najwyższego – nawet uchwały składu siedmiu sędziów – nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa. Czy sąd powszechny może zatem orzec inaczej, niż Sąd Najwyższy? W pewnej sprawie pojawiła się kwestia przedawnienia odsetek za opóźnienie. Kwestię tę, po licznych rozbieżnościach, rozstrzygnął wcześniej Sąd Najwyższy w (...)

Pora na arbitraż z prawdziwego zdarzenia

Pora na arbitraż z prawdziwego zdarzenia

17 pażdziernika br. wchodzi w życie ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego. Wprowadza ona przede wszystkim szczegółowe unormowanie rozwiązywania sporów przed sądem polubownym - dostosowujące nasze przepisy do praktyki sądownictwa polubownego w kraju i za granicą. Nowelizacja zmierza do zwiększenia atrakcyjności i konkurencyjności sądownictwa (...)

SN o wyborze sędziów

SN o wyborze sędziów

Wyrok TSUE z 19 listopada 2019 r. powinien być wykonany w pełni z poszanowaniem zasad Konstytucji RP - uznał SN. ##baner## Uchwała Sądu Najwyższego W dniu 8 stycznia br. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów - po rozstrzygnięciu w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych zagadnienia prawnego w sprawie o sygn. I NOZP 3/19 - podjął uchwałę następującej treści: I. (...)

Przetwarzanie danych osobowych przez sądy

Przetwarzanie danych osobowych przez sądy

Zgłaszanie naruszeń ochrony danych osobowych przez sądy UODO przygotował publikację „Przetwarzanie danych osobowych przez sądy w kontekście zgłaszania naruszeń ochrony danych osobowych”, która stanowi odpowiedź na pytanie, czy Prezes UODO jest organem właściwym do przyjmowania zgłoszeń naruszeń ochrony danych osobowych oraz prowadzenia kontroli w przypadku (...)

Zmiany dot. skargi nadzwyczajnej i mianowania asesorów

Zmiany dot. skargi nadzwyczajnej i mianowania asesorów

Nowelizacja m.in. ustawy o Sądzie Najwyższym zmienia przepisy dotyczące skargi nadzwyczajnej i procedury mianowania asesorów. Jakie zmiany przewidziano?  Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw nowelizuje przepisy czterech ustaw. Przewiduje: zmiany (...)

Reforma Krajowej Rady Sądownictwa

Reforma Krajowej Rady Sądownictwa

Do Sejmu trafił rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Proponowana nowelizacja ma przede wszystkim na celu demokratyzację wyboru sędziów do KRS, co ma wzmocnić jej prestiż. Mają zmienić się zasady ich powoływania do KRS oraz zlikwidowany ma zostać skomplikowany i nieprzejrzysty model ich wyboru. Lepiej będą (...)

Co nowego w sądownictwie?

Co nowego w sądownictwie?

Prezydent podpisał 3 ustawy dotyczące szeroko rozumianego sądownictwa. Ustawa z dnia 12 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym  Ustawa ma na celu przede wszystkim wprowadzenie zmian o charakterze doprecyzowującym w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, zapewniających sprawną realizację przewidzianych w niej procedur. Uzupełnienie art. 7 ma na celu zapewnienie (...)

Nadzór Ministra Sprawiedliwości nad działalnością administracyjną sądów powszechnych

Nadzór Ministra Sprawiedliwości nad działalnością administracyjną sądów powszechnych

14 stycznia 2009 r. Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie rozpoznał wniosek Krajowej Rady Sądownictwa dotyczący ustroju sądów powszechnych, w szczególności zakresu nadzoru Ministra Sprawiedliwości, postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów i uprawnień Krajowej Rady Sądownictwa.Kwestionowany przepis ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych stanowi, że zwierzchni nadzór nad działalnością (...)

Projekt dotyczący ławników w sądach powszechnych

Projekt dotyczący ławników w sądach powszechnych

Jaki projekt dotyczy sądów powszechnych?Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości, jest obecnie na etapie konsultacji społecznych.Na czym polegają proponowane zmiany dotyczące głównie ławników?Dotychczasowe uregulowania zawarte w rozdziale siódmym ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów (...)

Asesor sądowy to nie sędzia...

Asesor sądowy to nie sędzia...

  Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie rozpoznał połączone skargi konstytucyjne Józefa W. i AD Drągowski S.A. dotyczące usytuowania urzędu asesora w polskim wymiarze sprawiedliwości. W Prokuraturze Rejonowej toczy się postępowanie przygotowawcze, w którym skarżący Józef W. występuje w charakterze podejrzanego. Został tymczasowo aresztowany na 3 miesiące postanowieniem (...)

Reforma cofnięta. Utworzą na nowo 41 sądów rejonowych

Reforma cofnięta. Utworzą na nowo 41 sądów rejonowych

Prezydent Bronisław Komorowski podpisał wczoraj nowelizację ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Celem przyjętych zmian jest złagodzenie skutków tzw. reformy struktury sądownictwa polegającej na likwidacji 79 sądów rejonowych. Wejście w życie ustawy spowoduje, że zostanie utworzonych na nowo 41 z 79 zniesionych sądów rejonowych. Projekt zmian w ustroju sądów powszechnych wniósł (...)

Sądy dla obywateli - nowoczesne standardy zarządzania i organizacji pracy w sądownictwie

Sądy dla obywateli - nowoczesne standardy zarządzania i organizacji pracy w sądownictwie

Jaki projekt ma usprawnić działanie sądów?Ministerstwo Sprawiedliwości opracowało projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw.Czego dotyczą proponowane przepisy?- Zmiany, które proponujemy stanowią element działań podejmowanych w celu reformy wymiaru sprawiedliwości, zmierzających do bardziej elastycznego ukształtowania struktury (...)

Jednolite sądownictwo dyscyplinarne

Jednolite sądownictwo dyscyplinarne

Korporacje stracą sądy dyscyplinarne. Projekt ustawy w tej sprawie jest gotowy do przedstawienia Radzie Ministrów. Jak nieoficjalnie dowiedziała się "Rz", rząd go poprze. Dotychczasowe sądownictwo korporacyjne ma zastąpić jeden, wspólny dla wszystkich sąd dyscyplinarny przy sądzie powszechnym. Z tej propozycji mimo protestu środowisk prawniczych minister Zbigniew Ziobro wycofać się (...)

Co będzie z sądownictwem dyscyplinarnym?

Co będzie z sądownictwem dyscyplinarnym?

Immanentną cechą każdego prawdziwego samorządu jest własne sądownictwo dyscyplinarne. Projekt zmian ustawy - Prawo o adwokaturze odbiera samorządowi adwokackiemu sądownictwo dyscyplinarne i przekazuje je sądom apelacyjnym w pierwszej, a Sądowi Najwyższemu - w drugiej instancji. Projekt ten, autorstwa ministra sprawiedliwości, ma poprzeć rząd jako część programu reform związanych z (...)

Fundamentalna reforma sądownictwa w drodze

Fundamentalna reforma sądownictwa w drodze

Nowe, sprawne sądy? Szybsze postępowanie przed sądem i rozprawy on-line, w których można brać udział również przez smartfon, radykalne ograniczenia biurokracji i stanowisk funkcyjnych, równomierne rozłożenie pracy między sędziów – tak mają wyglądać polskie sądy po wprowadzeniu przez Ministerstwo Sprawiedliwości fundamentalnej reformy – uproszczeniu (...)

TSUE o polskiej KRS

TSUE o polskiej KRS

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu 2 marca 2021 r. wydał wyrok w polskiej sprawie C-824/18 - A.B. i in. (dot. powołania sędziów Sądu Najwyższego i odwołania). Wynika z niego, że kolejne nowelizacje polskiej ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, które doprowadziły do zniesienia skutecznej kontroli sądowej rozstrzygnięć Rady o przedstawieniu Prezydentowi (...)

Sądownictwo korporacyjne jest złe!

Sądownictwo korporacyjne jest złe!

Zwykli ludzie nie rozumieją, jak można przez 1826 dni nie wyjaśnić, czy lekarz powinien wysłać pacjentkę na badania. Sądy korporacji zawodowych nie dochowują zasad rzetelnego procesu. Helsińska Fundacja Praw Człowieka zabiega o zmianę przepisów regulujących ich pracę, a w sprawie lekarskiego sądownictwa dyscyplinarnego wnosi skargę do Trybunału Konstytucyjnego. Bezpośrednią jej (...)

Czynności sądu i sędziego komisarza - stan prawny aktualny do dnia 30 września 2003 r.

Czynności sądu i sędziego komisarza - stan prawny aktualny do dnia 30 września 2003 r.

  Postanowienie o ogłoszeniu upadłości kończy etap postępowania, który nazywa się postępowaniem w przedmiocie ogłoszenia upadłości. Po tym postanowieniu, które odnosi znaczące skutki w sferze uprawnień, zobowiązań i stosunków majątkowych upadłego, następuje etap postępowania, który nazywa się postępowaniem upadłościowym. Pojęcie postępowanie (...)

Rada wierzycieli w postępowaniu upadłościowym - stan prawny aktualny do dnia 30 września 2003 r.

Rada wierzycieli w postępowaniu upadłościowym - stan prawny aktualny do dnia 30 września 2003 r.

  Rada wierzycieli to organ, który bierze udział w postępowaniu upadłościowym i który powołuje się, aby kontrolować czynności syndyka i pomagać mu w zakresie pełnionych przez niego obowiązków. Jest to organ, który zasadniczo jest fakultatywny w postępowaniu upadłościowym, ale w drodze wyjątku jego obecność jest obligatoryjna. Kto powołuje radę wierzycieli? Ustanowienie (...)

Jak pozbyć się niewygodnego sędziego - czyli wyłączenie sędziego w sądzie karnym

Jak pozbyć się niewygodnego sędziego - czyli wyłączenie sędziego w sądzie karnym

Wyłączenie sędziego w sądzie karnym następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony -  zależnie od przyczyny, jaka to wyłączenie uzasadnia. Kiedy sędzia jest wyłączony z mocy prawa? Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli: sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio (tj. gdy jest on zainteresowany jej wynikiem, np. jako pokrzywdzony (...)

Zgromadzenie wierzycieli w postępowaniu upadłościowym - stan prawny aktualny do dnia 30 września 2003 r.

Zgromadzenie wierzycieli w postępowaniu upadłościowym - stan prawny aktualny do dnia 30 września 2003 r.

  Zgromadzenie wierzycieli jest to organ, który uczestniczy w postępowaniu upadłościowym. W polskim systemie prawa upadłościowego przyjęto zasadę, że postępowanie to jest prowadzone przez sąd (i sędziego-komisarza), a reprezentowanie wierzycieli jest ograniczone. Jednakże w niektórych przypadkach podjęcie uchwały przez zgromadzenie wspólników jest nieodzowne (...)

Jak wpłynąć na zmianę stronniczego sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym? Skład sądu

Jak wpłynąć na zmianę stronniczego sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym? Skład sądu

  W jakim składzie sądy administracyjne rozpoznają sprawy? Podstawową zasadą jest, że sądy administracyjne rozpoznają toczące się przed nimi sprawy w składzie trzech sędziów zawodowych. Przykładowo trzech sędziów rozpoznaje sprawy wszczęte na skutek wniesienia skargi lub skargi kasacyjnej. Od tej zasady ustawa przewiduje jednak kilka wyjątków. Otóż (...)

Zmiany w prokuraturach

Zmiany w prokuraturach

Z dniem 12 lipca 2007 r. wejdzie w życie ustawa z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy o prokuraturze, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw. Co będzie wolno prokuratorowi przełożonemu? Zgodnie z nowymi przepisami ustawy o prokuraturze, prokurator przełożony uprawniony będzie do zmiany lub uchylenia decyzji prokuratora podległego. Zmiana lub uchylenie (...)

Udział rzeczników interesu społecznego w postępowaniu w sprawach cywilnych

Udział rzeczników interesu społecznego w postępowaniu w sprawach cywilnych

    W jakich przypadkach prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich może wziąć udział w postępowaniu cywilnym? Prokurator może żądać wszczęcia postępowania w każdej sprawie, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praworządności, praw obywateli lub interesu społecznego (art. 7 zd. 1 Kodeksu (...)

Znamy kandydatów na Prokuratora Generalnego

Znamy kandydatów na Prokuratora Generalnego

O stanowisko Prokuratora Generalnego stara się 16 osób - pięcioro sędziów i jedenaścioro prokuratorów różnych szczebli. W czasie 20 minutowej prezentacji kandydaci przedstawią swoją wizję prokuratury. Termin zgłaszania kandydatur na stanowisko Prokuratora Generalnego minął o północy. Swój życiorys wraz z listem motywacyjnym przesłało do (...)

Prokurator pełnomocnikiem procesowym Skarbu Państwa

Prokurator pełnomocnikiem procesowym Skarbu Państwa

Prokurator powszechnej jednostki prokuratury może być pełnomocnikiem procesowym Skarbu Państwa reprezentowanego przez organ właściwej jednostki organizacyjnej prokuratury - wyjaśnił SN. Prokurator może być pełnomocnikiem procesowym Skarbu Państwa - orzeczenie SN W dniu 18 czerwca br. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej zagadnienia (...)

Jakie są prawa i obowiązki pokrzywdzonego w postępowaniu karnym?

Jakie są prawa i obowiązki pokrzywdzonego w postępowaniu karnym?

Kto ma status pokrzywdzonego w postępowaniu karnym? Pokrzywdzony to osoba, której dobro zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone. Pokrzywdzona może być również np. spółka (podmiot zbiorowy). W jej imieniu występuje osoba uprawniona. Jeżeli pokrzywdzony nie ma ukończonych 18 lat albo jest ubezwłasnowolniony bądź niesamodzielny, to może być reprezentowany przez (...)

Nowe koszty sądowe w rozmaitych sprawach cywilnych!

Nowe koszty sądowe w rozmaitych sprawach cywilnych!

Jakie przepisy należy stosować? Celem obszernej ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jest generalna obniżka opłat sądowych. Niektóre jednak sprawy podrożeją. Nowe przepisy zaczną obowiązywać od 2 marca 2006 r. Warto sprawdzić, na wszczynanie jakich spraw lepiej jest poczekać, a z jakimi przyśpieszyć. Nowa ustawa zastąpi dotychczasową ustawę z (...)

Jak złożyć apelację od wyroku sądu cywilnego?

Jak złożyć apelację od wyroku sądu cywilnego?

Apelacja jest podstawowym środkiem odwoławczym. Służy oczywiście do zaskarżania orzeczeń sądów I instancji, konkretnie zaskarżaniu merytorycznemu, czyli korzystamy z niej w sytuacji, gdy nie zgadzamy się z rozstrzygnięciem sądu I instancji. W wyniku postępowania apelacyjnego nie dochodzi oczywiście do powtórzenia całego postępowania sądu I instancji, ale ponowienia i (...)

Nowi sędziowie Sądu Najwyższego powołani

Nowi sędziowie Sądu Najwyższego powołani

Prezydent powołał nowych sędziów Sądu Najwyższego Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda wręczył 10 października 2018 r. w Pałacu Prezydenckim akty powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego. Do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN Prezydent RP powołał 19 sędziów, do Izby Cywilnej – siedmiu i do Izby (...)

Kto i kiedy może skorzystać z kasacji, czyli jak złożyć skargę kasacyjną?

Kto i kiedy może skorzystać z kasacji, czyli jak złożyć skargę kasacyjną?

Od lutego 2005 r. obowiązują zupełnie nowe przepisy kodeksu postępowania cywilnego w zakresie kasacji. Została wprowadzona skarga kasacyjna. Kto i od jakiego orzeczenia może wnieść skargę kasacyjną? Skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd II instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie. (...)

Tryb i warunki wnoszenia kasacji w postępowaniu cywilnym (stan prawny obowiązujący do 6 lutego 2005 r.)

Tryb i warunki wnoszenia kasacji w postępowaniu cywilnym (stan prawny obowiązujący do 6 lutego 2005 r.)

    Kiedy przysługuje kasacja? Kasacja przysługuje w postępowaniu procesowym od wydanych w drugiej instancji: wyroków (częściowych, wstępnych, uzupełniających, łącznych), postanowień o odrzuceniu pozwu, postanowień o umorzeniu postępowania kończących postępowanie w sprawie wydawanych przez sąd drugiej instancji. Niedopuszczalne jest zaskarżenie orzeczenia (...)

Procedura rozpoznawania protestów wyborczych

Procedura rozpoznawania protestów wyborczych

W związku ze dużą liczbą złożonych protestów wyborczych oraz ze zwiększonym zainteresowaniem sprawami z zakresu protestów wyborczych, Sąd Najwyższy wyjaśnił procedurę ich rozpoznawania oraz możliwość udziału mediów w czynnościach Sądu. Możliwość złożenia protestów wyborczych Protesty przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Doręczanie pism sądowych osobie upoważnionej

Doręczanie pism sądowych osobie upoważnionej

Razem z Siostrą (ja - wnioskodawca i siostra - wnioskodawczyni) złożyliśmy wniosek do sądu rejonowego o stwierdzenie nabycia spadku po Mamie i dział spadku z zaznaczeniem, że dział spadku jest (...)

Koszty postępowania egzekucyjnego

Koszty postępowania egzekucyjnego

Wierzyciel, po złożeniu wniosku egzekucyjnego, był wzywany przez komornika, do wpłaty zaliczki na koszty, lecz tego nie dopełnił, bowiem jej wysokość (200zł) była zbyt wysoka w stosunku do egzekwowanej (...)

Nowe przepisy o komornikach i egzekucji

Nowe przepisy o komornikach i egzekucji

Od kiedy wchodzą w życie nowe przepisy o komornikach i egzekucji i jaki jest numer publikatora ustawy nowelizującej? Czy wg. nich komornik ustala swoją prowizję stosownie do nakładu pracy, a nie (...)

Kurator sądowy

Kurator sądowy

W którym dzienniku ustaw można znaleźć uregulowania związane z instytucją społecznego kuratora sądowego oraz wytyczne odnośnie możliwości jego oddziaływania na podopiecznego, tzn. chodzi mi (...)

Przesłanki do postępowania nakazowego

Przesłanki do postępowania nakazowego

Składam pozew w trybie art. 485 par. 2a kpc i moim zdaniem dołączam wszystkie niezbędne dokumenty i spełniam przesłanki materialno-prawne do rozpatrzenia pozwu w tym trybie. Tym niemniej sąd z automatu (...)

Umorzenie postępowania rozgraniczeniowego

Umorzenie postępowania rozgraniczeniowego

W sprawie została wydana decyzja administracyjna o rozgraniczeniu nieruchomości, którą jedna ze stron, nie godząc się z rozstrzygnięciem, zaskarżyła do sądu cywilnego. Aktualnie sprawa toczy (...)

Nie naprawienie szkody a odwieszenie wyroku

Nie naprawienie szkody a odwieszenie wyroku

Mój dłużnik został skazany prawomocnym wyrokiem sądu w sprawie karnej i został zobowiązany do naprawienia szkody (finansowej). Po upływie określonego wyrokiem terminu aż do teraz (przeszło rok (...)

Sprzeniewierzenie majątku wspólnego

Sprzeniewierzenie majątku wspólnego

W trakcie rozwodu sprzedałem samochód za 23.000zł bez zgody małżonki. Z informacji mi dostępnych zgoda jest potrzebna jedynie w czterech przypadkach (nieruchomość; zaciągniecie kredytu na nieruchomość, (...)

Jakie są koszty postępowania kasacyjnego

Jakie są koszty postępowania kasacyjnego

Oskarżony został skazany w sprawie karnej w Sądzie Rejonowym. Złożył apelację, która została oddalona przez Sąd Apelacyjny (Okręgowy). Zamierza złożyć skargę kasacyjną do SN. Czy wystarczającą (...)

Wniosek o odwieszenie kary pozbawienia wolności

Wniosek o odwieszenie kary pozbawienia wolności

Skazany za oszustwo (pobrał zaliczkę i nie wykonał usługi a zaliczki nie zwrócił) na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu na okres próby, miał wyrokiem sądu zwrócić pokrzywdzonemu pieniądze. (...)

POdmioty uprawnione do występowania z wnioskiem w sprawie zgodności ustawy z Konstytucją RP

POdmioty uprawnione do występowania z wnioskiem w sprawie zgodności ustawy z Konstytucją RP

Jakie podmioty mogą wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem w sprawie zgodności ustawy z Konstytucją RP? Z wnioskiem w sprawie zgodności ustawy z Konstytucją do Trybunału Konstytucyjnego, (...)

Wykładnia prawa przez Krajową Radę Spółdzielczą

Wykładnia prawa przez Krajową Radę Spółdzielczą

Swoje niekonwencjonalne działania (czytaj sprzeczne z prawem), zarząd spółdzielni mieszkaniowej tłumaczy tym, że taką wykładnię przepisów uzyskał od Krajowej Rady Spółdzielczej, choć jak (...)

Lustracja w spółdzielni

Lustracja w spółdzielni

Spółdzielnia mieszkaniowa istnieje od 1990 r. Do chwili obecnej nie badano bilansu i nie przeprowadzono lustracji. Czy aktualne przepisy obligują spółdzielnię do poddania się w/w czynnościom i (...)

Lustracja w spółdzielni mieszkaniowej

Lustracja w spółdzielni mieszkaniowej

Jestem członkiem spółdzielni mieszkaniowej. Kilka miesięcy temu wniosłem skargę do Prezesa Zarządu na działalność służb technicznych spółdzielni, Zarząd do dziś ignoruje mój list, nie (...)

Krajowa Rada Komornicza i skarga na komornika

Krajowa Rada Komornicza i skarga na komornika

Komornik w mojej sprawie działa skandalicznie (a raczej w ogóle nie działa) i wykazuje, albo totalną niewiedzę, ignorancję, albo jest w zmowie z dłużnikiem. Wiem, że mogę napisać skargę do (...)

Nadzór prezesa sądu nad postępowaniem

Nadzór prezesa sądu nad postępowaniem

Toczy się sprawa sądowa o egzekucję kontaktów z dzieckiem. Jest w niej moim zdaniem dużo niezrozumiałych spraw. Nie wiem, czy to przewlekłość postępowania, a może bardziej bezczynność sądu, (...)

Język zawarcia umowy w Polsce z obcokrajowcem

Język zawarcia umowy w Polsce z obcokrajowcem

W przypadku zawierania umowy z dostawcą zagranicznym jaki język kontraktu obowiązuje? Jak ustala się właściwość sądu, na ile polski partner handlowy ma prawo wyboru w zakresie stosowania prawa (...)

Referendarz sądowy

Referendarz sądowy

Wiem, iż prowadzony będzie nabór na referendarzy sądowych. Jakie wymagania winna spełniać osoba ubiegającą się o taką aplikację? Zawód referendarza sądowego uregulowany jest w ustawie Prawo (...)

Charakter skargi na sędziego do prezesa sądu

Charakter skargi na sędziego do prezesa sądu

Jaki charakter ma skarga na sędziego do prezesa sądu, składana na podstawie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych? Skarga na sędziego złożona do prezesa sądu ma jedynie charakter organizacyjny, (...)

Skarga na sędziego do prezesa sądu i wyłączenie

Skarga na sędziego do prezesa sądu i wyłączenie

Jestem oskarżycielem posiłkowym i pokrzywdzonym w procesie karnym. Napisałem skargę do Prezesa Sądu na działanie sędzi, którą denerwuje moja osoba, i która nie potrafi nie okazywać niechęci (...)

Struktura sądu administracyjnego

Struktura sądu administracyjnego

Jaka jest struktura organizacyjna sądów administracyjnych oraz ich właściwość? Jaki jest tryb powoływania na stanowisko sędziego sądu administracyjnego? Strukturę i kompetencje sądownictwa administracyjnego (...)

Miejsce stałego pobytu osoby fizycznej

Miejsce stałego pobytu osoby fizycznej

W jaki sposób polskie sądownictwo określa miejsce stałego pobytu osoby fizycznej? W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2009 r. (II FSK 896/2008) stwierdzono: „Zamieszkanie (...)

Okoliczności uznania projektu wzoru za plagiat

Okoliczności uznania projektu wzoru za plagiat

Kiedy projekt może zostać uznany za plagiat? Nie można używać wzoru przemysłowego w ogóle, jeśli narusza on prawa osób trzecich, w tym inne prawa ochronne na znak towarowy wcześniej (...)

Rezygnacja ze szkoły za zagodą rodziców

Rezygnacja ze szkoły za zagodą rodziców

Matka siedemnastoletniej uczennicy naszej szkoły narodowości ukraińskiej (ojciec Polak), która posiada status rezydenta długoterminowego zwróciła się z prośba o wydanie dokumentów szkolnych córki (...)

Pozbawienie możliwości prostowania protokołu

Pozbawienie możliwości prostowania protokołu

W sprawie z mojego powództwa o zachowek sędzia nie dyktuje do protokołu, a protokolantka wypisuje "co chce" - wszystko wskazuje na to, że jest skorumpowana i pisze tak (lub nie pisze wcale), by było (...)

Zachowanie sędziego na rozprawie

Zachowanie sędziego na rozprawie

Sędzia, pozwala sobie na sali sądowej na niemające związku ze sprawą, amatorskie, mylne i obraźliwe określenie osobowości jednej ze stron. Na pytanie strony jakie ma kwalifikacje na psychologa, (...)

Przekazanie sprawy do innego sądu

Przekazanie sprawy do innego sądu

Mam sprawę o parkowanie w sądzie grodzkim (wykroczenie). Pierwszy wyrok nakazowy w mojej sprawie wydała sędzia, która jest synową bądź córką małżeństwa sędziów, jeden z małżonków jest (...)

Wyłączenie sędziego

Wyłączenie sędziego

Jaka jest przyjęta (w teorii i praktyce) zasada stosowania art. 53[1] dotycząca możliwości orzekania sędziego we własnej sprawie? Czy ten paragraf ma zastosowanie w każdej sytuacji jaką "zainteresowany" (...)

Praca sędziego na zwolnieniu lekarskim

Praca sędziego na zwolnieniu lekarskim

Wiem że sędzia przebywa na zwolnieniu lekarskim, mimo to wyznacza sprawy podczas trwania zwolnienia chorobowego i je w tym czasie rozpatruje. Będąc na zwolnieniu wydaje wyroki skazujące. Czy sędziów (...)

Prokurator w sprawach rodzinnych

Prokurator w sprawach rodzinnych

W jakich sprawach rodzinnych prokurator może wszcząć postępowanie? Prokurator może wszcząć postępowanie w następujących sprawach rodzinnych: 1/ o unieważnienie uznania dziecka Prokurator wytacza (...)

FORUM PRAWNE

Do Kuratorów zawodowych

Do Kuratorów zawodowych Wypowiedzi na temat kuratorów społecznych aplikacji i kurateli penitencjarnej były dość ciekawe. Proponuje jednak stworzyć nową grupę dyskusyjną dotyczącą naszej pracy. (...)

Społeczny kurator sądowy

Społeczny kurator sądowy Jakie są obowiązki społecznego kuratora sądowego, na jakich warunkach ( umowa, płaca) pracuje? (Ola) jak sama nazwa wskazuje jest to praca spoleczna, obowiazki wynikaja (...)

Odwołanie od zasądzonych alimentów

Odwołanie od zasądzonych alimentów Zostały mi przysądzone alimenty 300 złotych które musze płacić na córke.Sprawa ciągnęła sie rok czasu ponieważ matka mojej córki założyła ja na poczatku (...)

ZAPRZECZENIE OJCOSTWA!!!

ZAPRZECZENIE OJCOSTWA!!! Jak zaprzeczyć ojcostwu po upływie ustawowym okresie 6 miesięcy?Proszę o pomoc. (sylwek) ...powiem szczerze.... - mozna dobrym argumentem.... - prosze mi w skrocie opisac swoja (...)

Będzie reforma kodeksu wykroczeń?!

Będzie reforma kodeksu wykroczeń?! Do prawników, skierowane pytanie mam. Co za zmiany wprowadzić, prawnicy chcą do wykroczeń kodeksu? niech moc z wami będzie. Ma być drodzy państwo. oliviaaa (...)

umowa o przeprowadzenia szkolenia a kara

umowa o przeprowadzenia szkolenia a kara 5. W przypadku niestawiennictwa na szkoleniu w terminie w miejscu opisanym w pkt 4 niniejszej umowy Kandydat będzie zobowiązany do zapłaty - w terminie 7 dni (...)

Umowa zlecenia-wątpliwości i nieuczciwy pracodawca.

Umowa zlecenia-wątpliwości i nieuczciwy pracodawca. Witam Trafił mi się wyjątkowo felerny pracodawca. Zacznę od tego, że znalazłam ogłoszenie o pracę w internecie, gdzie pisało iż pracodawca (...)

sąd administracyjny czy powszechny?

sąd administracyjny czy powszechny? Witam! Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji SA (spółka akcyjna, to ważne !!!!!) wydaje warunki techniczne na podstawie których klient chcący przełączyć (...)

kto rozstrzygnie konflikt?

kto rozstrzygnie konflikt? Mam takie pytanie czy jest możliwośc rozstrzygniecie sporu cywilnego inaczej niż przez sąd? Gdzie można się zgłosić jeżeli przedsiębiorca nie może dogadać się z (...)

PIT 2010 - jak rozłożyć spłatę na raty ???

PIT 2010 - jak rozłożyć spłatę na raty ??? Jakie argumenty mogą wydać się dla fiskusa w obecnej najbardziej wiarygodne i dające szansę na uzyskanie pozytywnej decyzji? * WAŻNY INTERES PODATNIKA ...to (...)

Postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego

Postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego Skierowano skargę do prezesa S.R. w sprawie niewłasciwej postawy sędziego w trakcie proceu w sprawie cywilnej, który wielokrotnie łamał prawo, kłamał (...)

Arbitraż i sądownictwo polubowne

Arbitraż i sądownictwo polubowne Zapraszam do dyskusji na temat sądownictwa arbitrażowego (polubownego) (miami) Sądownictwo polubowne - TAK. Jest tanie, szybkie, wyrok jest równoznaczny z wyrokiem (...)

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ukarała Eskę Rock karą 75 tys. zł.

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ukarała Eskę Rock karą 75 tys. zł. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ukarała Eskę Rock za wystąpienie w audycji radiowej poranny WF. Kuba Wojewódzki i Michał (...)

ZUS i zadłużenie

ZUS i zadłużenie Witam Proszę o rade w nast sprawie; Prowadziłem kiedyś firmę, która okazała się niewypałem, w ten sposób dorobiłem się mnóstwa długów, wtym zaległości w Zusie obecnie (...)

Dni wolne za święta w sobotę

Dni wolne za święta w sobotę 1 i 3 maja to wolne dni. 1 - czwartek, 3 - sobota, co w takim razie z piątkiem, czy aby nie jest ustawowo wolnym dniem o pracy, jeżeli 3 maja wypada w sobotę, proszę (...)

Biegły sądowy

Biegły sądowy Jestem pracownikiem naukowo dydaktycznym na jednej z bydgoskich uczelni. Posiadam tytuł doktora nauk rolniczych w zakresie agronomii. Co muszę zrobic aby zostać biegłym sądowym w swojej (...)

Sąd grodzki

Sąd grodzki Potrzebuje w skrocie opisu jakimi sprawami zajmuje sie sad grodzki.? Listonosz przyniosł mi list polecony lecz nie bylo mnie w domu i nikt nie mogl go odebrac,poinformowal tylko ze jest on (...)

gminy zbierają chętnych na ławinków

gminy zbierają chętnych na ławinków Słyszałem, że można do gmin zgłaszać swoja kandydaturę na ławnika sądowego! Do kiedy to można uczynić? Jakie trzeba spelnić warunki? Kto może starać (...)

własna działalność magistra prawa

własna działalność magistra prawa Witam wszystkich. Może ktoś się orientuje, czy magister prawa a zatem osoba bez ukończonej aplikacji może prowadzić działalność gospodarczą w postaci jakiegoś (...)

Sądownictwo polubowne-arbitraż

Sądownictwo polubowne-arbitraż Czy jakiekolwiek regulacje odnoszą się do organizacji, funkcjonowania i struktury sądownictwa polubownego. Kto i jak może zorganizować sąd polubowny. Dzięki za odpowiedzi. (blestek)

Porady prawne