Dziedziczenie gospodarstwa rolnego przed ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego (wyrok TK z dnia 31 stycznia 2001 r.)

Obecnie porządek dziedziczenia w odniesieniu do gospodarstwa rolnego niczym nie różni się od dziedziczenia na zasadach ogólnych, gospodarstwo poczytuje się bowiem za integralną część spadku. Dawniej jednak gospodarstwo rolne wyłączane było z ogólnej masy spadkowej, w wyniku czego po spadkodawcy mogły zostać dwie części spadku (ale jeden spadek), dziedziczone według odrębnych zasad. Cezurę dla dawnych i obecnych uregulowań stanowi wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 2001r., ogłoszony 14 lutego 2001r. W wyroku tym TK uznał większość przepisów normujących zasady dziedziczenia gospodarstw rolnych za niezgodne z konstytucją, w konsekwencji więc unormowania te nie obowiązują w odniesieniu do spadków otwartych (otwarcie spadku następuje w chwili śmierci spadkodawcy) od chwili ogłoszenia wyroku, w ich miejsce zaś wstępują zasady ogólne prawa spadkowego.
Do spadków otwartych po dniu 14 lutego 2001r. zastosowanie mają reguły spadkowe omówione dokładnie w poradach znajdujących się w serwisie, przeto tematyka ta pozostanie na uboczu niniejszych wywodów. Zająć zaś się wypadnie problematyką dziedziczenia gospodarstw rolnych przed 14 lutego 2001r., niewątpliwie bowiem przez długi jeszcze czas w sądach zalegać będą sprawy sprzed tej daty (w prawie spadkowym obowiązuje bowiem zasada, że o kręgu spadkobierców decydują przepisy obowiązujące w chwili otwarcia spadku).

Uwagi ogólne

Na wstępie należy określić stosunek przepisów szczególnych, tj. dotyczących dziedziczenia gospodarstw rolnych, do ogólnych norm prawa spadkowego. Otóż przepisy szczególne na zasadzie wyjątku odmiennie regulują (w zakresie, w jakim jeszcze obowiązują) pojedyncze kwestie związane z dziedziczeniem gospodarstw rolnych, w kwestiach zaś nieuregulowanych odsyłają do przepisów ogólnych. Tym samym wszelkie wątpliwości, jeżeli nie są przedmiotem unormowań przepisów szczególnych, rozwiewać należy w oparciu o zasady ogólne. Na czym więc polegają owe odrębności? Sprowadzają się one do następujących kwestii:

  1. przepisy szczególne dotyczą jedynie gospodarstw rolnych o powierzchni gruntów rolnych przekraczającej 1ha. Do pozostałych gospodarstw należy stosować przepisy ogólne.
  2. przepisy szczególne odmiennie kształtują krąg osób dziedziczących z ustawy.

    Tym samym spod zastosowania tych norm wymykają się sytuacje, w których spadkodawca rozrządził majątkiem spadkowym, choćby obejmującym gospodarstwo rolne, w drodze testamentu.

  3. pewne odrębności zarysowują się także w zakresie zapisu gospodarstwa rolnego, jego działu, odpowiedzialności za długi związane z jego prowadzeniem oraz problematyki ustalenia zachowku.

W pozostałych kwestiach stosować należy przepisy ogólne. Zakreślając krąg zainteresowań niniejszego opracowania wskazać należy, iż przedmiotem rozważań będą jedynie kwestie związane z odrębnością wyznaczania kręgu dziedziców ustawowych, jako będące źródłem największych trudności w praktyce.

Kto może dziedziczyć gospodarstwo rolne?

Ustawodawca włożył na spadkobierców gospodarstwa rolnego obowiązek legitymowania się określonymi kwalifikacjami lub spełnienia innych przesłanek, tzw. warunków. Ustawa uzależnia więc nabycie gospodarstwa rolnego w drodze spadku od wykazania choćby jednej z następujących przesłanek:

  1. stała praca bezpośrednia przy produkcji rolnej. Spełnienie tej przesłanki polega na wykazaniu, że praca w gospodarstwie rolnym nie ma charakteru jedynie dorywczego. Musi to być jednak praca bezpośrednia przy produkcji rolnej, a nie np. jako księgowy w folwarku itp. Oczywiście praca w gospodarstwie nie musi być jedynym zatrudnieniem spadkobiercy, może on wszakże być zatrudniony i gdzie indziej. Spadkobierca nie musi także pracować w gospodarstwie w chwili otwarcia spadku, jeżeli okoliczności od niego niezależne zmusiły go do przerwania pracy (np. choroba, służba wojskowa itp.). Spadkobierca nie musi także pracować w gospodarstwie spadkowym, wystarczy, by pracował w jakimkolwiek gospodarstwie.
  2. posiadanie przygotowania zawodowego do prowadzenia działalności rolnej. Za posiadającego przygotowanie do prowadzenia działalności rolnej uważa się każdego, kto legitymuje się dokumentem ukończenia szkoły zasadniczej, średniej albo wyższej rolnej lub ekonomicznej o profilu, który daje przygotowanie do prowadzenia działalności rolnej. Ponadto także osoba, która uzyskała kwalifikacje w drodze doskonalenia zawodowego w wymaganym zakresie, może powołać się na powyższą przesłankę.

    Wreszcie praca w gospodarstwie rolnym przez okres roku również upoważnia do dziedziczenia gospodarstwa rolnego w oparciu o charakteryzowaną przesłankę.

  3. małoletniość bądź pobieranie nauki zawodu lub uczęszczanie do szkół. Małoletnim jest każdy, kto nie ukończył 18 roku życia albo nie uzyskał pełnoletniości w wyniku zawarcia związku małżeńskiego. Nie może natomiast powołać się na tę przesłankę osoba, która kształci się w systemie szkół wieczorowych.
  4. trwała niezdolność do pracy. Za trwale niezdolne do pracy uważa się osoby, które osiągnęły wiek emerytalny i nie wykonują stałej pracy, będącej dla nich głównym źródłem utrzymania, a także inwalidów I i II grupy. W drodze wyjątku również sąd może – zastępując odpowiednią komisją lekarską – orzec o trwałej niezdolności do pracy (na podstawie całokształtu okoliczności sprawy).

Jak wyznaczyć krąg spadkobierców dziedziczących gospodarstwo rolne?

Przystępując do określenia osób, które dziedziczą gospodarstwo rolne, należy dokonać następujących czynności:

  1. odpowiedzieć na pytanie, kto z kręgu spadkobierców ustawowych dziedziczy spadek na zasadach ogólnych.
  2. znalazłszy odpowiedź na powyższe pytanie, tj. ustaliwszy krąg spadkobierców ustawowych, należy zbadać, czy osoby te spełniają którąkolwiek z wymienionych wyżej przesłanek. Jeżeli tak, gospodarstwo rolne przypada tym właśnie osobom. Zważyć należy jednak na kilka odrębności. Otóż jeżeli zstępny spadkodawcy nie może dziedziczyć gospodarstwa rolnego z powodu niespełnienia żadnej z przesłanek, gospodarstwo przypada jego zstępnym (tj. wnukom spadkodawcy), o ile spełniają co najmniej jedną z dwóch pierwszych przesłanek. W tej sytuacji zstępny spadkodawcy dziedziczy udział w ogólnej części spadku (tzn. w reszcie poza gospodarstwem rolnym), zaś zstępny spadkobiercy (wnuk spadkodawcy) dziedziczy gospodarstwo rolne. Jeżeli natomiast żaden zstępny w linii prostej nie dziedziczy gospodarstwa rolnego, do dziedziczenia dochodzi rodzeństwo spadkodawcy, o ile spełnia jedną z dwóch pierwszych przesłanek (analogicznie dzieci rodzeństwa, jeśli rodzeństwo nie może dziedziczyć gospodarstwa).
  3. jeżeli ani małżonek, ani żaden z krewnych spadkodawcy nie dziedziczy gospodarstwa rolnego z powodu braku spełnienia wymaganych przesłanek, albo gdy uprawnionym do dziedziczenia jest osoba trwale niezdolna do pracy, gospodarstwo dziedziczą spadkobiercy na zasadach ogólnych. A zatem spadku nie dzieli się na części, ale jako całość podlega dziedziczeniu.

Warto jeszcze wspomnieć, iż jeżeli oprócz gospodarstwa rolnego spadek obejmuje także inne przedmioty (co w zasadzie jest regułą), udziały spadkobierców w gospodarstwie rolnym zalicza się na poczet ich udziałów w całości spadku.

Pamiętaj, że:

  • Odmienności w dziedziczeniu gospodarstw rolnych odnoszą się jedynie do spadków otwartych przed 14 lutego 2001 r.,
  • Jeżeli do spadkobrania doszło w oparciu o testament, przepisy szczególne nie znajdą zastosowania.

Podstawa prawna:

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Przepisy dotyczące dziedziczenia gospodarstwa rolnego niekonstytucyjne

Przepisy dotyczące dziedziczenia gospodarstwa rolnego niekonstytucyjne

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie Sądu Okręgowego w Poznaniu dotyczące dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Trybunał orzekał w sprawie zgodności art. LV i art. LVIII ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 31 ust. 3, a także art. 2 Konstytucji. Kodeks cywilny z 1964 r. uzależnił dziedziczenie (...)

Fryzjer ponad obostrzeniami...

Fryzjer ponad obostrzeniami...

WSA w Opolu wydał wyrok (sygn. akt II SA/Op 219/20), w którym uchylił karę grzywny 10 tys. zł nałożoną przez Sanepid na fryzjera. W uzasadnieniu wskazał, że GIS nie może nakładać kar administracyjnych na podstawie rozporządzenia. ##baner## Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof (...)

Emerytury kobiet z rocznika 1953 przeliczono w sposób niekonstytucyjny

Emerytury kobiet z rocznika 1953 przeliczono w sposób niekonstytucyjny

Zmienione zasady ustalania wysokości emerytur kobiet z rocznika 1953, które pobierały wcześniejszą emeryturę, są niezgodne z Konstytucją - orzekł Trybunał Konstytucyjny. Poszkodowane kobiety mogą wnosić o wznowienie postępowania - termin już biegnie! Nabycie prawa do tzw. emerytury wcześniejszej przed 1 stycznia 2013 r. a nabycie prawa do emerytury - wyrok TK 6 marca (...)

Mienie PKP

Mienie PKP

Uchwała NSA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów 26 lutego 2018 r. podjął następującą uchwałę (sygn. I OPS 5/17): "Pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) oznacza, (...)

Dziedziczenie środków zgromadzonych na rachunku bankowym - opinia prawna

Dziedziczenie środków zgromadzonych na rachunku bankowym - opinia prawna

Stan faktyczny Na początku czerwca br. zmarł brat mojej matki. Brat pozostawał na gospodarstwie, które zostało mu notarialnie przepisane przez nie żyjącą już moją babcię, a jego matkę. Gospodarstwo miało ok. 4 ha, ale brat matki sprzedał już 1 ha ziemi na działki budowlane. Okazało się, że brat matki ma pieniądze na rachunku bankowym ze sprzedaży tych działek w wysokości (...)

Dziedziczenie ustawowe, czyli kto i w jaki sposób dziedziczy po zmarłym, jeśli nie pozostawił on testamentu?

Dziedziczenie ustawowe, czyli kto i w jaki sposób dziedziczy po zmarłym, jeśli nie pozostawił on testamentu?

Kiedy następuje dziedziczenie ustawowe? Dziedziczenie ustawowe ma miejsce w sytuacji gdy, spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu oraz gdy osoby powołane do spadku nie chcą lub nie mogą być spadkobiercami (bo np. zmarły przed otwarciem spadku). W razie powołania spadkobierców w drodze testamentu tylko w stosunku do części spadku, również pozostała część podlega ustawowym (...)

Prawo spadkowe - co reguluje prawo spadkowe?

Prawo spadkowe - co reguluje prawo spadkowe?

Co określamy mianem "prawo spadkowe"? Prawo spadkowe jest częścią prawa cywilnego. Jego normy są wyodrębnione w osobnej księdze k.c. na podstawie kryterium: normowania skutków prawnych śmierci człowieka (osoby fizycznej) jako podmiotu praw i obowiązków majątkowych w dziedzinie prawa cywilnego (gdy dla prawa rzeczowego i prawa zobowiązań podstawą wyodrębnienia jest charakter (...)

Zachowek - czym jest zachowek i komu się należy?

Zachowek - czym jest zachowek i komu się należy?

Podstawową zasadą prawa spadkowego jest swoboda testowania. Oznacza ona, iż spadkodawca może za życia w drodze testamentu dowolnie rozrządzić swoim majątkiem, jeśli zaś tego nie uczyni, krąg uprawnionych do spadku wyznaczą przepisy ustawy. Pojawia się jednak niebezpieczeństwo, że testator sporządzi testament tej treści, że jego najbliżsi zostaną pozbawieni udziału w spadku, bo (...)

Majątek wspólny małżonków

Majątek wspólny małżonków

Podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej obejmuje – jak sama nazwa wskazuje – składniki majątkowe, które stanowią majątek wspólny. Punktem wyjścia przy omawianiu zagadnienia podziału majątku jest ustalenie, co w skład tego majątku wchodzi. To przedmiot częstych sporów między małżonkami, którzy często (...)

Klient nie zapłacił mi za usługi w terminie określonym w fakturze, czy z tego tytułu przysługują mi jakieś dodatkowe pieniądze?

Klient nie zapłacił mi za usługi w terminie określonym w fakturze, czy z tego tytułu przysługują mi jakieś dodatkowe pieniądze?

Jeżeli Państwa kontrahent nie reguluje płatności za usługi w terminie określonym w fakturze lub umowie przysługują Państwu odsetki. Zgodnie ze znaną już przed wiekami regułą pacta sunt servanda - umów należy dotrzymywać, każda osoba, która zawarła skuteczną i ważną umowę zobowiązana jest ją realizować. To właśnie naruszenia powyższej zasady odnośnie terminu (...)

Termin płatności faktury - Jakie obowiązują terminy zapłaty w transakcjach handlowych?

Termin płatności faktury - Jakie obowiązują terminy zapłaty w transakcjach handlowych?

Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych przewiduje szczególne uprawnienia i obowiązki w związku z terminami zapłaty w transakcjach handlowych dla przedsiębiorców i podmiotów publicznych. O jakie transakcje handlowe chodzi? Transakcja handlowa jest umową, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie (...)

Nowe odsetki od 1 stycznia 2016 r.

Nowe odsetki od 1 stycznia 2016 r.

W dniu 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015.1830). Celem wprowadzenia ww. ustawy było zwiększenie ochrony wierzycieli przez wyeliminowanie ryzyka ustalania odsetek na poziomie niższym niż wynikający z przepisów dyrektywy (...)

Jak wierzyciel może zdyscyplinować dłużnika w przypadku zwłoki w zapłacie wierzytelności na podstawie obowiązujących przepisów prawa

Jak wierzyciel może zdyscyplinować dłużnika w przypadku zwłoki w zapłacie wierzytelności na podstawie obowiązujących przepisów prawa

Większość przedsiębiorców każdego dnia podejmuje decyzję, w jaki sposób ukształtować stosunki zobowiązaniowe ze swoimi kontrahentami. Początkowo strony są skłonne iść na wiele wzajemnych ustępstw, mając na uwadze dobrze rokującą dalszą współpracę. Niestety, coraz częściej, pomimo rzetelnie wykonanego świadczenia przez jedną ze stron, druga np. nie uiszcza (...)

Dzierżawa - Na czym polega umowa dzierżawy

Dzierżawa - Na czym polega umowa dzierżawy

  Na czym polega umowa dzierżawy? Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać rzecz do używania i pobierania pożytków (np. zboża, owoców) przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz (są to konieczne elementy tej umowy, essentialia negotii). Czynsz może być płatny w pieniądzach (...)

Dostępne tarcze antykryzysowe

Dostępne tarcze antykryzysowe

Z jakich rozwiązań mogą korzystać przedsiębiorcy? W okresie epidemii wywołanej COVID-19 wprowadzono instrumenty mające na celu wsparcie utrzymania działalności i miejsc pracy w przedsiębiorstwach. Sprawdź, które instrumenty wprowadzane w kolejnych tarczach antykryzysowych pozostają dostępne w październiku 2020 roku. ##baner## Dofinansowanie wynagrodzenia pracowników (...)

Za jakie długi odpowiada spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza?

Za jakie długi odpowiada spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza?

Spadkobierca, któremu przypadł spadek, może go przyjąć albo odrzucić. Do 18 października 2015 r., tj. chwili wejścia w życie nowelizacji prawa spadkowego brak oświadczenia w określonym terminie powodował, że spadkodawcę traktowało się tak, jakby przyjął spadek wprost (poza wyjątkami, o których niżej). Zasada ta nadal obowiązuje, jeśli chodzi o spadki otwarte przed (...)

Czy mogę sprzedać spadek? Zbycie spadku w drodze umowy

Czy mogę sprzedać spadek? Zbycie spadku w drodze umowy

  Przystępując do przedstawienia problematyki umownego zbycia spadku na wstępie należy poczynić kilka uwag wprowadzających. Otóż na szczególną uwagę zasługuje odpowiedź na pytanie, co jest przedmiotem umowy. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, iż umowa dotyczy spadku albo części spadku (ewentualnie – gdy jest kilku spadkobierców – udziału spadkowego (...)

Spadkobierco, czy wiesz, według jakich zasad odpowiadasz za długi spadkowe przed przyjęciem spadku, a według jakich po jego przyjęciu?

Spadkobierco, czy wiesz, według jakich zasad odpowiadasz za długi spadkowe przed przyjęciem spadku, a według jakich po jego przyjęciu?

  Analizując sytuację prawną spadkobiercy pod kątem odpowiedzialności za długi spadkowe należy wyróżnić trzy okresy, w których zasady odpowiedzialności mogą się od siebie różnic. I tak będą to następujące okresy: od otwarcia spadku (tj. od śmierci spadkodawcy) do przyjęcia spadku, od przyjęcia spadku do działu spadku, okres po dokonanym dziale spadku. Jak (...)

Ograniczenia w nabywaniu nieruchomości rolnych

Ograniczenia w nabywaniu nieruchomości rolnych

  Jak uczy historia, Państwo zawsze starało się utrudniać obywatelom życie poprzez wprowadzanie wszelkiego rodzaju ograniczeń, koncesji, wprowadzając wymóg uzyskania zezwoleń i uzależniając dokonanie przez nas określonej czynności od szeregu elementów. Czasem było to podyktowane racjonalnymi przesłankami, czasem zaś z powodów zrozumiałych tylko dla Ustawodawcy. (...)

Restrukturyzacja zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne

Restrukturyzacja zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne

Nowa ustawa tworzy nowe formy pomocy dla zadłużonych podmiotów oraz określa zasady i warunki restrukturyzacji zadłużenia. Mają nią być objęte długi powstałe w związku z prowadzeniem działalności rolniczej (kapitał, odsetki i inne opłaty związane z obsługą zadłużenia). Co przewiduje ustawa z dnia 9 listopada 2018 r. o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów (...)

Co odróżnia postępowanie spadkowe, gdy dziedziczenie obejmuje gospodarstwo rolne?- opinia prawna

Co odróżnia postępowanie spadkowe, gdy dziedziczenie obejmuje gospodarstwo rolne?- opinia prawna

Stan faktyczny Moi rodzice byli właścicielami gospodarstwa rolnego. Matka zmarła w roku 1978, dwa lata później ojciec. Ja (urodzony 1929 r.) aż do 1970 r. mieszkałem z rodzicami, wspólnie z nimi i żoną (żona od 1966 r.) pracując na roli i tworząc z nimi jedno gospodarstwo domowe. Moi 2 bracia i siostra po osiągnięciu pełnoletności wyprowadzili się z rodzinnego domu do miasta (...)

Zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego - opinia prawna

Zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego - opinia prawna

Stan faktyczny W 1978 r. dziadek przepisał gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniami na dwóch synów (jednym z nich był mój ojciec). Został sporządzony akt notarialny. Razem wybudowali budynek mieszkalny, ponosząc podobne nakłady finansowe. Ojciec pracował w GS, ale pomagał też w prowadzeniu gospodarstwa. Wujek był osobą płacącą podatki i czerpiącą pożytki z gospodarstwa. W latach (...)

Ocena zgodności z Konstytucją RP wybranych przepisów Traktatu o Unii Europejskiej

Ocena zgodności z Konstytucją RP wybranych przepisów Traktatu o Unii Europejskiej

7 października 2021 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Prezesa Rady Ministrów dotyczący oceny zgodności z Konstytucją RP wybranych przepisów Traktatu o Unii Europejskiej (sygn. akt K 3/21). ##baner## Wyrok TK Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: 1. Art. 1 akapit pierwszy i drugi w związku z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. (...)

Szczegóły profilowania pomocy dla bezrobotnego mają być uregulowane w ustawie

Szczegóły profilowania pomocy dla bezrobotnego mają być uregulowane w ustawie

Szczegóły profilowania pomocy dla bezrobotnego mają być uregulowane w ustawie, a nie jedynie w rozporządzeniu ministra, bo dotyczą zasad i trybu gromadzenia informacji o jednostkach - orzekł Trybunał Konstytucyjny z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich. Zarządzanie pomocą kierowaną do osób bezrobotnych w ocenie TK  6 czerwca 2018 r. Trybunał Konstytucyjny publicznie (...)

Nadzór Ministra Sprawiedliwości nad działalnością administracyjną sądów powszechnych

Nadzór Ministra Sprawiedliwości nad działalnością administracyjną sądów powszechnych

14 stycznia 2009 r. Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie rozpoznał wniosek Krajowej Rady Sądownictwa dotyczący ustroju sądów powszechnych, w szczególności zakresu nadzoru Ministra Sprawiedliwości, postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów i uprawnień Krajowej Rady Sądownictwa.Kwestionowany przepis ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych stanowi, że zwierzchni nadzór nad działalnością (...)

Utrata członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej

Utrata członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej

10 czerwca 2020 r. Trybunał Konstytucyjny ogłosił wyrok (sygn. akt K 3/19) w sprawie wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącego utraty członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo (...)

Uchwała SN w ocenie TK

Uchwała SN w ocenie TK

20 kwietnia 2020 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Prezesa Rady Ministrów dotyczący uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I 4110 1/20. ##baner## Co orzekł TK? Trybunał Konstytucyjny orzekł, że uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Dziedziczenie i podział gospodarstwa rolnego

Dziedziczenie i podział gospodarstwa rolnego

Zmarli - wujek i ciocia (siostra mojej mamy) nie mieli dzieci. Wujek nie miał rodzeństwa ani rodziców, natomiast ciocia miała jedynie 6 rodzeństwa. Czworo z nich umarło przed ciocią. Czy ten fakt (...)

Podział gospodarstwa rolnego

Podział gospodarstwa rolnego

Jak najszybciej i najtaniej przeprowadzić postępowanie spadkowe w następującej sytuacji: spadek-gospodarstwo rolne pow. 1 ha, (tylko grunt), spadkobiercy - rodzice spadkodawcy (2), rodzeństwo 4 braci (...)

Testamentowe dziedziczenie gospodarstw rolnych

Testamentowe dziedziczenie gospodarstw rolnych

W 1993 r. zmarł spadkodawca, który pozostawił testament. Do dziedziczenia gospodarstwa powołał 3 dzieci, postępowanie spadkowe odbyło się 2001 r. Spadkobiercy nie pracowali w gospodarstwie i nie (...)

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku

Rodzice już dawno zmarli. Najmłodszy brat uprawia moją część ziemi. Czy można wnieść wniosek o stwierdzenie nabycia spadku (z ustawy) po zmarłych rodzicach, wymieniając tylko samego siebie? (...)

Stwierdzenie nabycia spadku-gospodarstwo rolne

Stwierdzenie nabycia spadku-gospodarstwo rolne

Czy w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, należy złożyć dwa oddzielne wnioski: 1. O stwierdzenie nabycia spadku w przypadku gospodarstwa rolnego, 2. O stwierdzenie nabycia spadku, zzy też (...)

Dziedziczenie w czasie trwania małżeństwa

Dziedziczenie w czasie trwania małżeństwa

W czasie trwania małżeństwa zmarł nagle ojciec mojej żony. Testament nie był sporządzony. Obecnie jesteśmy z byłą żoną po rozwodzie bez orzekania o winie. Rozdział majątku nie został przeprowadzony. (...)

Dziedziczenie testamentowe rodzeństwa

Dziedziczenie testamentowe rodzeństwa

Wujek nie miał najbliższej rodziny, jego bracia nie żyją, rodzice również. Żyją obie żony braci i mają po dwoje dzieci, które nie są zamężne. Ja jestem po rozwodzie. Kto dziedziczy po zmarłym (...)

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego

Po zmarłym są spadkobiercami: żona, córka i syn. Masą spadkową jest gospodarstwo rolne 1,9h wraz z domem oraz 1/2 posiadłości z domem jako spadek ojca po rodzicach. Powyższa posiadłość, posiada (...)

Spadek po ojcu

Spadek po ojcu

Zmarł mój Ojciec, nie pozostawił testamentu. Pozostała : żona, córka - rozwiedziona 2 lata temu, z ustaloną rozdzielnością majątkową jeszcze przed rozwodem, wnuk-syn córki- (niepełnoletni- (...)

Dziedziczenie po zmarłym spadkobiercy

Dziedziczenie po zmarłym spadkobiercy

Wujek mojej żony powiadomił nas o śmierci Jej babci (swojej matki, która w testamencie wskazała jako spadkobierców swoich trzech synów. Pierwszy syn zmarł (pozostawił po sobie trzy córki), drugi (...)

Obliczanie odsetek ustawowych

Obliczanie odsetek ustawowych

Roszczenie w wysokości 400 zł jest wymagalne do 15.12.2004 r. Odsetki ustawowe do 09.01.2005 wynosiły 12,25%, potem od 10.01.2005 do 14.10.2005 - 13,5%, a od 15.10.2005 - 11,5%. Wierzyciel liczy i podaje (...)

Zajęcie rzeczy najemcy

Zajęcie rzeczy najemcy

Właściciel lokalu bez jakiegokolwiek powiadomienia oraz wbrew zawartej umowie co do spłaty zaległego czynszu dokonał zajęcia mienia znajdującego się w wynajmowanym lokalu, poprzez wymianę kłódek. (...)

Prawo zastawu w umowie najmu lokalu

Prawo zastawu w umowie najmu lokalu

Czy wynajmujący może żądać takiej klauzuli w umowie najmu: "wynajmującemu zarówno w trakcie trwania niniejszej umowy jak i po jej rozwiązaniu służy prawo zastawu na rzeczach ruchomych będących (...)

Ustawowe prawo zastawu na ruchomościach najemcy

Ustawowe prawo zastawu na ruchomościach najemcy

Na jakich przedmiotach można zrobić ustawowe prawo zastawu dla zabezpieczenia czynszu? Co nie podlega zajęciu? Jaka jest procedura ustanawiania takiego zastawu? Jak ze strony wynajmującego wygląda (...)

Podstawy naliczania odsetek karnych

Podstawy naliczania odsetek karnych

Czy bank miał prawo naliczać mi odsetki ustawowe i karne w trakcie trwania umowy kredytowej, czy mógł to zrobić kiedy zakończył się okres kredytu? W paragrafie 1 umowy kredytowej zostało zapisane: (...)

Spłacanie kredytów po zmarłym ojcu

Spłacanie kredytów po zmarłym ojcu

Mój ojciec wyprowadził się od mamy 7 lat temu. Zaraz po jego odejściu mama wystąpiła do sądu o rozdzielność majątkową. Rozwodu nie mieli. Ojciec kupił sobie mieszkanie i zamieszkał z konkubiną, (...)

Odrzucenie spadku obciążonego długami przez kuzyna.

Odrzucenie spadku obciążonego długami przez kuzyna.

Zmarł mój kuzyn, pozostawiając po sobie dość spore długi. Wszyscy najbliżsi odrzucili spadek, po to właśnie by dług nie spał na nich. Moje pytanie tyczy się tego, czy w tej sytuacji istnieje (...)

Odpowiedzialność za długi po zmarłych rodzicach

Odpowiedzialność za długi po zmarłych rodzicach

W tym miesiącu zmarła moja matka, która ma niespłacone kredyty oraz zadłużenie w rachunku oszczędnościowo - rozliczeniowym. Część kredytów nie jest objęta ubezpieczeniem od śmierci kredytobiorcy. (...)

Odpowiedzialność za długi spadkowe

Odpowiedzialność za długi spadkowe

Chodzi mi o sytuację, gdy spadkodawca zmarł dawno (ponad 6 mies. temu), nie ma testamentu, więc dziedziczenie ustawowe, co spadkobierca ustawowy może zrobić? Jeśli przyjmie spadek, odpowiada całym (...)

Zrzeczenie się spadku bez formy aktu notarialnego

Zrzeczenie się spadku bez formy aktu notarialnego

Właścicielami nieruchomości we wschodniej Polsce (działki) było małżeństwo X i Y. Oboje nie żyją już od wielu lat (zmarli krótko po wojnie). Postępowania spadkowego nie przeprowadzono. Ich (...)

Uregulowanie spraw spadkowych po rodzicach

Uregulowanie spraw spadkowych po rodzicach

Jakiej muszę dokonać procedury by przepisać gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniem o obszarze 6,43 ha na siebie. W księdze wieczystej wpisany jest jako właściciel nieżyjący Teodor M., czyli mój (...)

Agroturystyka a dochód z najmu

Agroturystyka a dochód z najmu

Posiadam tzw. gospodarstwo rolne (powyżej 1 ha gruntów rolnych), ale bez zabudowań gospodarczych i mieszkalnych. Uznano, że spełniam wymogi rolnika i obecnie podlegam pod ubezpieczenie KRUS. W odległości (...)

PCC od sprzedaży działki rolnej

PCC od sprzedaży działki rolnej

Sprzedaję działkę o pow. 1,1 ha. Gmina nie posiada PZP, a jedynie studium. W EGiB działka stanowi rolę V-Ps. W starym PZP gminy, ważnym do 2004 r., była działką pod zabudowę. Wystąpiłem o wydanie (...)

Hipoteka a przekazanie gospodarstwa rolnego

Hipoteka a przekazanie gospodarstwa rolnego

Rodzice chcą przekazać gospodarstwo rolne 2 swoim synom \"w zamian\" za emeryturę rolniczą. Na tej nieruchomości jest jednak ustanowiona hipoteka, na zabezpieczenie zaciągniętego w swoim czasie (...)

Gospodarstwa rolne a grunty orne, leśne etc

Gospodarstwa rolne a grunty orne, leśne etc

Mój ojciec nie był rolnikiem i nie prowadził tego typu działalności. Prowadził działalność budowlaną. Zajmował się kupowaniem parcel w Warszawie i jej okolicach, posiadał cegielnie w której (...)

Wznowienie postępowania administracyjnego

Wznowienie postępowania administracyjnego

W październiku i listopadzie 2001 r. PINB i WINB w Poznaniu wydały błędne decyzje nakazujące rozbiórkę magazynu sprzętu drobiarskiego i paszy. Zostały one wydane z naruszeniem obowiązującego (...)

Moc wiążąca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego

Moc wiążąca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego

Proszę o wyjaśnienie wątpliwości co do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego, skoro czytamy w uzasadnieniu "Akt normatywny lub jego część uznane przez Trybunał za niezgodne z konstytucją zostają (...)

Egzekucja należności podatkowych a przedawnienie

Egzekucja należności podatkowych a przedawnienie

Mam zobowiązanie podatkowe, którego nie zapłaciłem w terminie. Egzekucję prowadził organ administracyjny dokonał czynności egzekucyjnych, do których wystąpił zbieg z komornikiem sądowym. Sąd (...)

Poród żony a zasiłek chorobowy męża-przedsiębiorcy

Poród żony a zasiłek chorobowy męża-przedsiębiorcy

Mąż prowadzi działalność gospodarczą i posiada ubezpieczenie dobrowolne chorobowe. Czy z tego tytułu przysługuje jemu jakieś świadczenie po porodzie żony? Ubezpieczonemu – ojcu dziecka (...)

Mandat z fotoradaru Straży Miejskiej a wyrok TK

Mandat z fotoradaru Straży Miejskiej a wyrok TK

Dostałem od Straży Miejskiej zdjęcie z fotoradaru wraz z mandatem na kilka dni przed ogłoszeniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku o niezgodności stosowania fotoradarów przez Straż Miejską. (...)

FORUM PRAWNE

Mieszkanie własnościowe, nie płacenie czynszu, skreślenie z listy członków

Mieszkanie własnościowe, nie płacenie czynszu, skreślenie z listy członków Czy skreślenie z listy członków prowadzi bezpośrednio do eksmisji? Co z moim prawem własnościowym do mieszkania? Jakie (...)

Czy urlop zdrowotny to praca z kredą przy tablicy,czy tylko okres składkowy?

Czy urlop zdrowotny to praca z kredą przy tablicy,czy tylko okres składkowy? Czy to prawda,że od 1 lipca 2005 weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS-/DU.2005 nr 169 poz.1412/ (...)

Dręczy mnie Ultimo

Dręczy mnie Ultimo Witam, Zwracam się z prośbą o pomoc. Wiem, że już takie tematy były poruszane na forum, ale niestety nie do końca wiem co odpisać firmie ultimo. Moje zadłużenie powstało (...)

Mieszkanie komunalne po śmierci najemcy i stały meldunek

Mieszkanie komunalne po śmierci najemcy i stały meldunek Mam stały meldunek (od niedawna) w mieszkaniu komunalnym,w którym głownym najemcą jest moja babcia. czy administacja ma prawo wysiedlić mnie (...)

Wykup mieszkania lokatorskiego

Wykup mieszkania lokatorskiego Zastanawiam się nad przekształceniem lokatorskiego prawa do mieszkania na spółdzielcze własnosciowe prawo do mieszkania , ale moja sółdzielnia zawiesiła wykup mieszkań (...)

Dziedziczenie

Dziedziczenie Witam! Ojciec mojej koleżanki rozstał się z jej matką, a następnie wziął słub z kobietą, która urodziła mu dwoje dzieci. Niedawno koleżanka dowiedziała się o poważnej chorobie (...)

Dziedziczenie

Dziedziczenie Dziedziczenie Matka mojej kolezanki zamrla w 2011roku i zostawila jej dlugi lecz kolezanka nie zrzekla sie spadku czy istnieje inne rozwiazanie?

Dziedziczenie

Dziedziczenie Dziedziczenie We wrześniu 2008r zmarł tata po, którym odziedziczyliśmy nieruchomość, którą możemy sprzedać po 5 latach, aby nie płacić podatku 19%. Postanowienie sądowe o przejęciu (...)

Dziedziczenie

Dziedziczenie Rodzice mojego meza przepisali dom tylko na jego siostre, czy moj maz moze odwolac sie od ich decyzji? (apokalis) Jest to zalezne od podzialu pozostalej czesci majatku rodzicow pani meza. (...)

Dziedziczenie

Dziedziczenie Bardzo proszę o informację kto dalej by dziedziczył ze strony wujka. Dziadek zapisał dom mnie, tacie i wujkowi. Wujek jest w związku małżeńskim (wspólnota majątkowa), bez dzieci. (...)

Odsetki ustawowe

Odsetki ustawowe Czy ktoś mógłby mi podać , jakie były odsetki ustawowe w 2000 r Z góry dziękuje. (kate) jak się dobrze rozejrzysz toznajdziesz na tej stronie uszanowanie mario Witam! Chciałabym (...)

Jak obliczyć odsetki ustawowe.

Jak obliczyć odsetki ustawowe. Chciałbym prosić o pomoc w obliczeniu odsetek ustawowych na jakimkolwiek przykładzie. (mario) Cześć Mario, podaję Ci wzór na wyliczanie odsetek: kwota zaległości (...)

dotacja PUP brak dochodu, odsetki ustawowe

dotacja PUP brak dochodu, odsetki ustawowe Witam, Żona otrzymała dotację z PUP na rozpoczęcie działalności (dotacja wpłynęła 2010-12-22, działalność rozpoczęta: 2013-01-12). Mamy dwa problemy: 1. (...)

Ile mają wynosić odsetki ustawowe 2012??

Ile mają wynosić odsetki ustawowe 2012?? Potrzebuje szybko dowiedzieć się czy te odsetki ustawowe mają ulec zwiększeniu. Nie jestem ekspertem, ale wyczytałam, że odsetki ustawowe mogą wynosić (...)

Odsetki ustawowe

Odsetki ustawowe Witam! Chciałabym się dowiedzieć od kiedy naliczane są odsetki ustawowe? Ile one wynoszą? Bardzo proszę o ustawę z podstawa prawną, z której to wynika. Pozdrawiam

spadek

spadek mam pytanie moja mama zmarła i przeprowadzili podział majatku tylko adwokat tak zatail i podstawił świadkow ze to było gospodarstwo rolne na ktorym mama nie pracowała i całośc nalezy sie (...)

Odrzucenie spadku

Odrzucenie spadku Witam, kilka lat temu zmarł mi ojciec. Byłam zmuszona odrzucić spadek po nim, gdyż musiałabym spłacać jego długi. Ostatnio zmarła moja babcia - mama ojca. W spadku zostawiła (...)

spadek po mamie

spadek po mamie Sprawa dotyczy spadku po mamie. Przedstawię sytuację Mama rok temu umarła na skutek wypadku samochodowego i zostawiła po sobie działkę. Działka była po pół własnością jej i (...)

Spadek z długami

Spadek z długami Witam mam na imię Mirek. Mam żonę i dwójkę nieletnich dzieci. Mam również dwóch braci, z których jeden ma żonę i dwójkę nieletnich dzieci a drugi jest żonaty i nie ma dzieci. (...)

SPADEK PO BABCI

SPADEK PO BABCI Mam kilka pytań odnośnie spadku po babci.Moja Babcia zmarła niedawno i miała dwie córki (moją mamę i ciotkę).Moja mama zmarła 15lat temu.Żyje jeszcze dziadek(mąż babci).Pytanie (...)

Porady prawne