Reforma przepisów o nieletnich

Reforma przepisów o nieletnich trafiła do Sejmu

Rada Ministrów przyjęła 5 kwietnia br. przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości projekt nowej ustawy, która kompleksowo reguluje postępowanie w sprawach nieletnich. 

Rząd chce zreformować przepisy dotyczące nieletnich. Obecna ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich, pochodząca jeszcze z 1982 r., jest archaiczna oraz nie zapewnia szerokiego i odpowiedniego wsparcia resocjalizacji nieletnich. Nowe przepisy mają zapewnić odpowiednie środki reagowania, jeśli nieletni popełnią wykroczenie, przestępstwo lub są znacznie zdemoralizowani.

Przepisy, skierowane teraz do Sejmu, pozwolą m.in. na skuteczne izolowanie sprawców najcięższych przestępstw. Zapewnią też odpowiednie środki reakcji, gdy nieletni popełnią wykroczenie lub są zdemoralizowani.

Porady prawne

– "Obowiązująca ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich, pochodząca z 1982 r., jest archaiczna. Nie obejmuje wielu czynów karalnych. Reakcje sądów na najpoważniejsze popełniane przez nieletnich przestępstwa bywają nieadekwatne. Powodują czasem publiczne oburzenie na nadmierną łagodność sądów w stosunku do sprawców zabójstw czy gwałtów" – powiedział Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny Zbigniew Ziobro podczas konferencji prasowej.

- "Chodzi jednak nie tylko o skuteczne karanie takich sprawców, ale i o racjonalną reakcję państwa: skuteczne zapobieganie przestępczości nieletnich i ich odpowiednią resocjalizację. Proponujemy nowoczesne regulacje zgodne ze standardami międzynarodowymi" - podkreślił minister Zbigniew Ziobro.

Zaznaczył też, że projekt Ministerstwa Sprawiedliwości to wyraz troski o nieletnich, jednak przepisy przede wszystkim muszą zapewnić dobro osób pokrzywdzonych.

- "Te przepisy zmieniają filozofię działania państwa w stosunku do nieletnich. Mechanizmy państwa muszą zatrzymać się na odpowiednim poziomie. Czasem lepiej, by w przypadku niewielkiego wykroczenia dyrektor szkoły zlecił nieletniemu prace społeczne, niż by ta osoba stawała od razu przed sądem" – powiedział wiceminister Michał Woś, który nadzorował prace nad projektem. – "Jednak gdy dochodzi do popełnienia najcięższych zbrodni, kary wobec nieletnich muszą być bezwzględnie egzekwowane" – dodał.

Najważniejsze rozwiązania projektowanej ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich

Powstaną nowe placówki dla nieletnich – okręgowe ośrodki wychowawcze. Trafiać do nich będą osoby, które popełniły czyn karalny (przestępstwo lub przestępstwo skarbowe) i skończyły 13 lat.

W wyjątkowych przypadkach, w okręgowych ośrodkach wychowawczych będą mogły być umieszczane osoby, które choć nie popełniły czynu karalnego, ale są mocno zdemoralizowane (np. zażywają narkotyki), a stosowane wobec nich środki okazały się nieskuteczne (np. młodzi ludzie wiele razy uciekali z młodzieżowych ośrodków wychowawczych). 

O umieszczeniu w okręgowym ośrodku wychowawczym zadecyduje sąd rodzinny.

Wprowadzona zostanie możliwość pozasądowego reagowania na niewłaściwe zachowanie nieletnich.

Dyrektor placówki, do której nieletni uczęszcza, będzie mógł podjąć oddziaływania wychowawcze we własnym zakresie – bez konieczności zawiadamiania sądu rodzinnego lub Policji o przejawie demoralizacji lub popełnieniu przez nieletniego czynu karalnego. Wyjątkiem będą przestępstwa ścigane z urzędu lub przestępstwa skarbowe.

Za mniej poważne występki nieletni będą mogli być np. kierowani do prac porządkowych na terenie szkoły i wokół niej. Będzie to możliwe po uzyskaniu zgody od rodziców albo opiekuna nieletniego oraz samego nieletniego. Jeśli takiej zgody nie będzie – dyrektor będzie miał obowiązek zawiadomienia sądu rodzinnego o demoralizacji lub czynie karalnym.

Określona zostanie minimalna granica wieku odpowiedzialności za demoralizację – na poziomie 10 lat. Dotychczasowe przepisy nie zawierają zapisu o minimalnym wieku takiej osoby.

Funkcjonować będzie komisja do spraw środka leczniczego dla nieletnich. Będzie ona wskazywać sądom odpowiednią dla nieletniego placówkę, w razie problemów ze zdrowiem psychicznym nastolatka. Obecnie sądy rodzinne muszą same radzić sobie z poszukiwaniem właściwego ośrodka terapeutycznego, co jest skomplikowane i opóźnia pomoc. 

W okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich zorganizowane zostaną oddziały przeznaczone dla nieletnich wychowanek, które urodziły dziecko i zgłosiły chęć opiekowania się nim.

Nowe przepisy mają wejść w życie, co do zasady, 1 września 2022 r.

W zakładzie poprawczym do 24. roku życia

Nieletni sprawcy najpoważniejszych przestępstw, takich jak zabójstwo, gwałt, pedofilia, będą obligatoryjnie trafiać do zakładów poprawczych. Dziś zdarza się, że są obejmowani jedynie nadzorem kuratora.

Zmieni się górna granica wieku przebywania w zakładzie poprawczym.  Obecnie pozostają w nim osoby maksymalnie do 21 roku życia, bez względu na rodzaj popełnionego czynu karalnego i wyniki resocjalizacji. Projekt wprowadza możliwość wydłużenia pobytu o trzy lata, jeśli dotychczasowa resocjalizacja nie przyniosła skutku.

Przepis ten dotyczy sprawców najpoważniejszych przestępstw, a decyzję o przedłużeniu pobytu w zakładzie poprawczym będzie podejmował sąd rodzinny. W przypadku orzeczeń za najcięższe przestępstwa, sąd będzie mógł od razu wskazać, że nieletni  powinien przebywać w zakładzie poprawczym do 24 roku życia. Każdą osobę, która opuszcza zakład, sąd będzie mógł objąć nadzorem kuratora, jeśli będzie miał wątpliwości co do stopnia jej resocjalizacjiWychowankowie powyżej 21 roku życia będą poddawani resocjalizacji w nowym rodzaju zakładów poprawczych dla nieletnich, którzy ukończyli 21 lat.

Okręgowe ośrodki wychowawcze

Nowe surowsze placówki będą przeznaczone dla tych, którzy popełnili czyn karalny i skończyli 13 lat oraz – w wyjątkowych wypadkach – dla osób, które wprawdzie nie popełniły czynu karalnego, ale są mocno zdemoralizowane (np. piją alkohol, zażywają narkotyki), a stosowane już wobec nich środki były nieskuteczne (np. młodzi ludzie wiele razy uciekali z młodzieżowych ośrodków wychowawczych). O umieszczeniu w takiej placówce zdecyduje sąd rodzinny

Najmłodsi nie staną przed sądem

Nowe przepisy określają minimalną granicę wieku odpowiedzialności za zachowanie naruszające porządek prawny lub stanowiące przejawy demoralizacji na poziomie 10 lat. Dziś w ustawie nie ma zapisu o minimalnym wieku takiej osoby, zatem przed sądem mogą stanąć nawet dzieci sześcioletnie, które ukradną w sklepie batonik czy pobiją się z kolegami.

Praca na rzecz szkoły

Uczniowskie wybryki, choć nieraz groźne w skutkach, zazwyczaj nie wynikają ze zdemoralizowania, lecz są efektem problemów z dorastaniem czy nadmiaru młodzieńczej energii. W takich przypadkach najczęściej nie ma sensu wdrażać przeciwko uczniowi postępowania w sprawach nieletnich, które może skończyć się np. umieszczeniem w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. Z lepszym skutkiem wychowawczym można rozwiązać problem na miejscu. Nowe przepisy umożliwią dyrektorom szkół np. kierowanie uczniów za mniej poważne występki do prac porządkowych na terenie szkoły i wokół niej.

Komisja wskaże placówkę

Ustawa gwarantuje powołanie komisji ds. środka leczniczego, która wskaże sądowi  odpowiednią dla nieletniego placówkę w razie problemów ze zdrowiem psychicznym nastolatka. Na razie sądy rodzinne muszą same radzić sobie z poszukiwaniem właściwego ośrodka, co jest trudne i opóźnia pomoc. To niezwykle ważne, bo sędziowie alarmują, że przybywa młodych osób wymagających specjalistycznej opieki.

Domy dla matek z dziećmi

W zakładach poprawczych, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i schroniskach dla nieletnich poddawane są resocjalizacji również nieletnie, które zostały  matkami. Wymagają one szczególnej troski i opieki, ponieważ odpowiadają także za swoje dzieci. Ministerstwo Sprawiedliwości – żeby zapewnić im odpowiednie wsparcie w tym trudnym czasie – proponuje wydzielenie domów, w których młode matki będą mogły opiekować się swoimi dziećmi.

Obrońca z urzędu łatwiej dostępny

Nowe przepisy wzmacniają gwarancje procesowe osób nieletnich. Młodzi ludzie będą mieć prawo do pomocy obrońcy od początku jakichkolwiek czynności z ich udziałem, np. umieszczenia w młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub zakładzie leczniczym oraz w razie uzasadnionego podejrzenia dopuszczenia się przez nieletniego czynu zabronionego. Nieletni, których nie stać na adwokata z wyboru, skorzystają z pomocy obrońcy z urzędu. Będzie on wyznaczany przez sąd rodzinny po stwierdzeniu zaistnienia określonych przesłanek.

Trafne rozwiązania

Trafność przygotowanych w Ministerstwie Sprawiedliwości rozwiązań potwierdzają wyniki sondażu Instytutu Badawczego IPC na temat zmian w polskim prawie dotyczących nieletnich. Spośród badanych, 66,4 proc. uważa, że nieletni, którzy dopuścili się morderstwa lub innych najcięższych przestępstw, powinni pozostawać w zakładzie poprawczym nawet do 24. roku życia. 62,9 proc. ankietowanych uważa, że 6-letnie dziecko nie powinno odpowiadać przed sądem, a 79,2 proc., że jedną z kar mogłyby być prace porządkowe wokół szkoły.

Zob. Reforma przepisów o nieletnich przyjęta przez rząd - PREZENTACJA

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Reforma przepisów o nieletnich

Reforma przepisów o nieletnich

- "Obecna ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich, pochodząca z 1982 r., jest archaiczna. Nie obejmuje wielu czynów karalnych. Chcemy zmienić przepisy, aby skutecznie izolować sprawców najcięższych przestępstw" – powiedział Sekretarz Stanu Michał Woś na konferencji prasowej w Ministerstwie Sprawiedliwości. ##baner## Potrzeba zmian Wiceminister podkreślił, że (...)

Reforma edukacji

Reforma edukacji

Czego dotyczą zmiany? Wprowadzane zmiany dotyczą wielu kwestii w oświacie, m.in.: ustroju szkolnego oraz związanych z tym modyfikacji w organizacji i funkcjonowaniu szkół, a także placówek oświatowych. Reforma edukacji zakłada m.in. powrót do 8-letniej szkoły podstawowej i 4-letniego liceum ogólnokształcącego. Do 31 marca 2017 r. (...)

Hazard mniej szkodliwy. KE zmieni prawo w tym zakresie?

Hazard mniej szkodliwy. KE zmieni prawo w tym zakresie?

Informacje o zagrożeniach wynikających z hazardu, uniemożliwienie dostępu osób nieletnich do stron internetowych z grami hazardowymi, proces rejestracji przed przystąpieniem do gry on-line – to główne zasady, jakie Komisja Europejska zaleca państwom członkowskim w sprawie internetowych usług hazardowych. Celem działań jest ochrona zdrowia graczy i minimalizowanie szkód gospodarczych (...)

Reforma ochrony prywatności w sieci potrzebna od zaraz

Reforma ochrony prywatności w sieci potrzebna od zaraz

Minister Administracji i Cyfryzacji Rafał Trzaskowski wspólnie z komisarz Viviane Reding wzywają do przyspieszenia prac nad europejską reformą ochrony prywatności w sieci: Ta reforma powinna być priorytetem europejskich polityków na najbliższe półrocze – piszą w oświadczeniu. - Jeśli reforma utknie, nie wykluczam wprowadzenia zmian w prawie polskim- zapowiada minister Trzaskowski.Wiceprzewodnicząca (...)

Projekt kodeksu nieletnich

Projekt kodeksu nieletnich

Dziesięciolatek ma ponosić odpowiedzialność karną, a jego sprawę będzie prowadzić głównie policja, nie zaś sędzia. Już z tego choćby powodu projekt kodeksu nieletnich należy przemyśleć od nowa - uważa sędzia, dyrektor Wydziału Prawnego Biura Krajowej Rady Sądownictwa (...)Policja przecież ani organizacyjnie, ani mentalnie nie jest przygotowana do prowadzenie spraw nieletnich, (...)

Jakie zmiany i od kiedy w świadczeniach rodzinnych?

Jakie zmiany i od kiedy w świadczeniach rodzinnych?

1 czerwca 2005 r. wchodzi w życie ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Oprócz regulacji zagadnień z tytułu tego aktu, regulacja ta wprowadza szereg zmian w kilku innych ustawach. Najbardziej przykuwają uwagę te dotyczące świadczeń rodzinnych. Czy jakieś przepisy zmieniają się z mocą wsteczną? O dziwo tak! Oto jeden z przepisów (...)

Jak obliczyć ulgę na dziecko? - PIT 2014

Jak obliczyć ulgę na dziecko? - PIT 2014

W 2013 roku zmieniły się zasady odliczania tzw. ulgi na dziecko. Nowością było wprowadzenie limitu rocznych dochodów, uprawniającego do skorzystania ze tej ulgi w przypadku rodziców jednego dziecka. Rok 2014 przyniósł kolejne zmiany - wyższe odliczenia dla rodzin wielodzietnych.  Odliczenie ulgi na jedno dziecko Nie wszyscy rodzice jedynaków będą (...)

Ulga na dziecko 2013: ile zyskasz?

Ulga na dziecko 2013: ile zyskasz?

Biologiczni odliczą ulgę. Kto jeszcze? Rozliczając się z fiskusem w roku 2014 (PIT za rok 2013) podatnicy skorzystają z ulgi prorodzinnej na nowych zasadach wprowadzonych w 2013 roku. W przypadku rodziców wychowujących jedno dziecko, prawo do odliczenia ulgi będzie zależało od wysokości dochodów osiąganych przez nich w roku podatkowym. Limit dochodów uprawniający do (...)

PIT 2012. Ulga na wychowanie dziecka

PIT 2012. Ulga na wychowanie dziecka

Wypełniając deklarację podatkową za 2012 r. po raz ostatni możemy skorzystać z ulgi na dziecko w jej dotychczasowym kształcie. Bez względu na wysokość naszych dochodów w przypadku jednego dziecka możemy odliczyć 1.112,04 zł za rok podatkowy. Jeśli mamy więcej dzieci, to ulga będzie wyższa - przy dwójce odliczymy zatem 2.224,08 zł, a przy trójce – 3.336,12 (...)

Na jaką pomoc społeczną można liczyć?

Na jaką pomoc społeczną można liczyć?

Jakie są kryteria przyznawania świadczeń z pomocy społecznej? Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: ubóstwa; sieroctwa; bezdomności; bezrobocia; niepełnosprawności; długotrwałej lub ciężkiej choroby; przemocy w rodzinie; potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi; potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności; bezradności w sprawach (...)

Zadania ośrodków adopcyjno-opiekuńczych

Zadania ośrodków adopcyjno-opiekuńczych

Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 30 września 2005 r. w sprawie ośrodków adopcyjno-opiekuńczych zastępuje, z dniem 3 listopada br., poprzednio obowiązujące rozporządzenie w tej sprawie. Przyjrzyjmy się więc bliżej nowym uregulowaniom. Czym zajmuje się ośrodek adopcyjno-opiekuńczy? Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, wojewoda prowadzi rejestr placówek opiekuńczo-wychowawczych (...)

Dla kogo świadczenie „Dobry Start”?

Dla kogo świadczenie „Dobry Start”?

Na czym polega program „Dobry Start”? Program „Dobry Start” to inwestycja w edukację polskich dzieci. To 300 zł jednorazowego wsparcia dla wszystkich uczniów rozpoczynających rok szkolny. Rodziny otrzymają świadczenie bez względu na dochód. To wsparcie dla 4,6 miliona uczniów. Świadczenie dobry start przysługuje raz w roku na dziecko uczące (...)

Emp@tia Dobry Start - Złóż wniosek o świadczenie „dobry start”

Emp@tia Dobry Start - Złóż wniosek o świadczenie „dobry start”

1 lipca ruszyło przyjmowanie wniosków o świadczenie z programu Emp@tia „Dobry Start”. To po 300 zł raz w roku dla każdego ucznia rozpoczynającego rok szkolny. Świadczenie "Dobry Start" przysługuje raz w roku na rozpoczynające rok szkolny dzieci do ukończenia 20 roku życia. Dzieci niepełnosprawne uczące się w szkole otrzymają je do ukończenia przez nie 24 roku życia. Program „Dobry (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Odwołanie od postanowienia o wykonaniu środka

Odwołanie od postanowienia o wykonaniu środka

Wobec mojego brata sąd zastosował środek poprawczy, zawieszając go na 3 lata. Sąd odwołał teraz warunkowe zawieszenie. Czy od takiego postanowienia służy apelacja? Jeśli służy apelacja, to (...)

Pokrzywdzony w postępowaniu poprawczym

Pokrzywdzony w postępowaniu poprawczym

Została wyznaczona rozprawa przed sądem rodzinnym przeciwko nieletniemu o pobicie syna, który ma 17 lat. Chcę jako rodzic pokrzywdzonego wziąć udział w tym postępowaniu. Czy nieletni pokrzywdzony (...)

Dzidziczenie gospodarstwa rolnego

Dzidziczenie gospodarstwa rolnego

W świetle aktualnie obowiązujących aktów prawnych na dzień 06-08-2003 r. chciałbym się dowiedzieć jaką możliwość mają moi rodzice posiadający gospodarstwo rolne (10 ha) przekazania go na (...)

Informacja z Krajowego Rejestru Karnego

Informacja z Krajowego Rejestru Karnego

Według ustawy o zamówieniach publicznych wszystkie oferty są jawne. Czy informacja z Krajowego Rejestru Karnego, w której są dane osobowe, również jest jawna? W jaki sposób udostępnić informację, (...)

Krajowy Rejestr Karny

Krajowy Rejestr Karny

Gdzie mieści się Krajowy Rejestr Karny? Kto może wystąpić z zapytaniem? Czy osoba prywatna może pytać o karalność innej osoby? Jakie są koszty otrzymania zaświadczenia o niekaralności? Czy (...)

Pomoc mieszkaniowa dla wychowanka domu dziecka

Pomoc mieszkaniowa dla wychowanka domu dziecka

Czy Domy Dziecka są zobowiązane zapewnić swoim wychowankom lokal mieszkalny lub lokal tymczasowy po uzyskaniu przez nich pełnoletniości i zamiarze usamodzielnienie się? Czy też obowiązek ten spoczywa (...)

Zatrudnianie nauczycieli a karta nauczyciela

Zatrudnianie nauczycieli a karta nauczyciela

Jesteśmy stowarzyszeniem prowadzącym różnorodną działalność oświatową m.in. prowadzimy szkoły i zatrudniamy nauczycieli. Czy wymiar czasu pracy i urlopu nauczyciela musi być zgodny z Kartą (...)

Odwołanie od sądu pracy i ubezpieczeń społecznych

Odwołanie od sądu pracy i ubezpieczeń społecznych

Do kogo mogę się odwołać od decyzji sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawie ubezpieczeń społecznych? Organem do którego przysługuje w takiej sytuacji odwołanie jest sąd drugiej (...)

Zaświadczenie komornika o bezskuteczności egzekucj

Zaświadczenie komornika o bezskuteczności egzekucj

Sąd okręgowy zabezpieczył powództwo przez zobowiązanie pozwanego pana X do płacenia alimentów na rzecz małoletnich dzieci. Natomiast wniosek o rozwód postanowił oddalić ze względu iż pozwany (...)

FORUM PRAWNE

Do Kuratorów zawodowych

Do Kuratorów zawodowych Wypowiedzi na temat kuratorów społecznych aplikacji i kurateli penitencjarnej były dość ciekawe. Proponuje jednak stworzyć nową grupę dyskusyjną dotyczącą naszej pracy. (...)

nieletni pod wpływem alkoholu w szkole

nieletni pod wpływem alkoholu w szkole Witam. Pisze pod wpływem informacji od mojej koleżanki która jest nauczycielką w jednej z małopolskich szkół. Co może zrobić nauczyciel kiedy ma podejżenie (...)

Ochrona sklepowa

Ochrona sklepowa Pare dni mialam przykry incydent z ochroniarzami sklepowymi. Jakie uprawnienie maja ochroniarze zatrudnieni w sklepie? Czy moga uzyc sily ? (Cala) Ochroniarze mają chronić dany obiekt (...)

przesłuchanie dziecka

przesłuchanie dziecka czy dziecko mozębyć przesłuchane przez policjanta bez obecności rodzica?! albo w obecności psychologa policyjnego. lorin nie każda rozmowa z policjantem formalnie traktowana (...)

Wykup mieszkania z Administracji Domów Miejskich

Wykup mieszkania z Administracji Domów Miejskich Witam mam taki problem. W sierpniu 2007r w urzędzie miasta zostały przez moją babcię złożone dokumenty dotyczące wykupu mieszkania od ADM. W listopadzie (...)

Wykup mieszkania zakładowego

Wykup mieszkania zakładowego Witam wszystkich, Mam takie oto pytanie: czy mając tytuł prawny do budynku mieszkalnego (mieszkanie w zabudowie szeregowej, współwłaściciel; drugim współwłaścicielem (...)

Ograniczenie praw rodzicielskich z powodu nie chodzenia do szkoly?

Ograniczenie praw rodzicielskich z powodu nie chodzenia do szkoly? Witam, W tym roku szkolnym moj syn chodzil do szkoly w kratke. Nadpobudliwa wychowawczyni wyslala zawiadomienie o tym do sadu rodzinnego (...)

Jak wyegzekwować zaległe alimenty z zagranicy?

Jak wyegzekwować zaległe alimenty z zagranicy? Witam serdecznie Mój były mąż notorycznie uchyla się od płacenia alimentów na naszych dwóch synów. Sąd przyznał mi alimenty w kwocie 2 x 800 (...)

ALIMENTY na żonę ?!

ALIMENTY na żonę ?! Jestem w trakcie rozwodu z orzekaniem o winie ze strony męża.. Od pięciu miesięcy jestem osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Mam zasądzone alimenty na dziecko w wysokości (...)

Co mi grozi za

Co mi grozi za Jestem nieletni i przy dmuchani w alkomat wyskoczylo 0.19 mg co za takie cos grozi?? postępowanie poprawcze i ośrodek społeczno-wychowawczy. mariusz2678

mam 17 lat. w styczniu 2012 roku skończę 18. czy możliwe jest by siostra przejęła opiekę nade mną

mam 17 lat. w styczniu 2012 roku skończę 18. czy możliwe jest by siostra przejęła opiekę nade mną mam 17 lat. w styczniu 2012 roku skończę 18. czy możliwe jest by siostra przejęła opiekę nade (...)

Porady prawne