Śmierć posiadacza rachunku bankowego

15.6.2021

A.J.Zespół e-prawnik.pl

A.J.
Zespół e-prawnik.pl

W artykule znajdziesz:

Czy śmierć posiadacza rachunku bankowego powoduje rozwiązanie umowy o prowadzenie rachunku? 

Zgodnie z treścią art. 59a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (dalej: „ustawa – prawo bankowe) umowa prowadzenia rachunku bankowego co do zasady ulega rozwiązaniu z dniem, w którym nastąpił zgon jego posiadacza. Norma ta odnajdzie swoje zastosowanie do wszystkich rachunków bankowych, niezależnie od ich rodzaju, prowadzonych na rzecz osób fizycznych, w tym małoletnich.  

Od przedstawionej zasady istnieją dwa wyjątki.

Po pierwsze, do rozwiązania umowy rachunku bankowego nie dojdzie w przypadku, kiedy rachunek ten był prowadzony w związku z działalnością gospodarczą jego posiadacza. W myśl art. 59c ust. 1 ustawy – prawo bankowe, w razie śmierci przedsiębiorcy bank jest zobligowany do prowadzenia rachunku bankowego związanego z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością gospodarczą, jeżeli został ustanowiony zarząd sukcesyjny w rozumieniu ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw. Przepis ten stanowi niejako powtórzenie treści art. 922 § 1 oraz 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej: k.c.), który zawiera pośredni nakaz prowadzenia przez bank rachunku bankowego pomimo śmierci przedsiębiorcy. Unormowanie to gwarantuje spadkobiercom zmarłego możliwość zachowania ciągłości prowadzenia przedsiębiorstwa. Oznacza to, że pomimo śmierci posiadacza rachunku, będącego przedsiębiorcą, umowa prowadzenia rachunku bankowego nie zostanie rozwiązana. Na koniec należy jednak wspomnieć, że strony umowy prowadzenia rachunku bankowego mogą zawrzeć w treści przedmiotowej umowy stosowne postanowienie, na podstawie którego dojdzie do rozwiązania umowy rachunku bankowego przedsiębiorcy w razie jego śmierci.  

Po drugie, na podstawie art. 59a ust. 1 ustawy – prawo bankowe rozwiązaniu nie ulegnie umowa rachunku bankowego prowadzonego na rzecz większej liczby osób, np. małżonków. Jej rozwiązanie nie nastąpi nawet w sytuacji, gdy do zgonu wszystkich posiadaczy rachunku dojdzie jednocześnie. Niemniej jednak ustawodawca zezwolił, aby strony same określiły wypadki, w których dojdzie do rozwiązania umowy rachunku. Tym samym, w zależności od woli stron umowa rachunku bankowego, może ulec rozwiązaniu w razie śmierci jednego, większej liczby lub dopiero wszystkich posiadaczy rachunku. To więc od woli stron będzie zależeć, czy w razie śmierci któregokolwiek ze współposiadaczy rachunku dojdzie do rozwiązania umowy.  

Porady prawne

Jak uzyskać dostęp do informacji o rachunku zmarłego prowadzonym w banku? 

W myśl art. 92bb ust. 1 ustawy – prawo bankowe, banki są zobowiązane prowadzić Centralną informację o rachunkach bankowych (dalej: Centralna informacja). Są w niej zgromadzone informacje na temat wszelkich rachunków bankowych prowadzonych w bankach oraz spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowej, niezależnie od osoby, na rzecz której dany rachunek jest prowadzony (art. 92ba ustawy – prawo bankowe). Oznacza to więc, że znajdują się w niej informacje dotyczące rachunków prowadzonych na rzecz osób fizycznych, w tym przedsiębiorców oraz małoletnich, a także dane dotyczące rachunków wspólnych

Centralna informacja jest znacznym ułatwieniem dla osób poszukujących informacji o rachunkach bankowych należących do ich spadkodawców czy nawet ich samych, o których mogli utracić informacje. Jak już wspomniano, zawiera ona bowiem informacje nie tylko o rachunkach bankowych prowadzonych w bankach, ale także w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych. 

W celu uzyskania danych z Centralnej informacji, niezbędne jest złożenie odpowiedniego pisemnego wniosku. Można go wnieść w każdej placówce bankowej lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej działającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od tego czy spadkodawca zawarł z danym podmiotem rynku finansowego umowę rachunku.  

Wniosek może z kolei złożyć wyłącznie osoba, która uzyskała tytuł prawny do spadku po posiadaczu rachunku. W razie rachunku prowadzonego na rzecz przedsiębiorcy, uprawnienie to przysługuje także zarządcy sukcesyjnemu. W obu zaś przypadkach wraz z wnioskiem niezbędne jest wykazanie tytułu prawnego stanowiącego podstawę prawną do jego wniesienia. Na marginesie należy wskazać, że na mocy art. 92bc ust. 2 ustawy – prawo bankowe, z uzyskaniem danych z Centralnej informacji może wiązać się obowiązek poniesienia stosownych opłat przeznaczonych na pokrycie kosztów udzielania informacji, jednak nie mogą być one wyższe niż koszt ich wygenerowania. 

Informacje przekazywane osobie, która złożyła wniosek do Centralnej informacji zawiera wskazanie banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej prowadzącej ewentualnie rachunek należący do spadkodawcy bądź prowadzącej rachunek w przeszłości, wraz ze wskazaniem numeru rachunku wynikającego z umowy rachunku oraz informacji w zakresie tego czy rachunek ten nadal jest prowadzony. Co szczególne, w przypadku danych dotyczących rachunków wspólnych, informacja przekazywana z Centralnej informacji nie zawiera danych współposiadacza rachunku.  

Czy pełnomocnictwo do rachunku jest skuteczne po śmierci jego właściciela? 

W  pierwszej kolejności należy ustalić, czy wraz ze śmiercią posiadacza rachunku bankowego nie doszło do rozwiązania umowy rachunku – dopiero bowiem w takim wypadku można podjąć rozważania związane z dalszym istnieniem oraz skutecznością udzielonych pełnomocnictw do rachunku bankowego.  

Przyjmując jednak, że umowa rachunku bankowego pozostaje w mocy pomimo śmierci posiadacza rachunku, wówczas wskazać należy, że przepisy ustawy – prawo bankowe nie regulują wprost kwestii związanych z dalszym istnieniem pełnomocnictwa po śmierci posiadacza rachunku bankowego. Oznacza to, że swoje zastosowanie odnajdą tutaj normy zawarte w treści k.c. 

Zgodnie zaś z treścią art. 101 § 2 k.c., pełnomocnictwo do rachunku bankowego co do zasady wygasa wraz ze śmiercią posiadacza rachunku bankowego lub osoby, na rzecz której udzielono pełnomocnictwa. Takie ujęcie oznacza, że wraz ze śmiercią posiadacza rachunku bankowego wygasają wszystkie udzielone przez niego pełnomocnictwa związane z prowadzeniem tego rachunku.  

Treść wskazanej powyżej regulacji prowadzi zatem do wniosku, że z momentem śmierci posiadacza rachunku, dotychczasowy pełnomocnik traci wszelkie uprawnienia do składania w banku dyspozycji dotyczących rachunku. Nie może on więc przykładowo wypłacać żadnych środków z rachunku bankowego. Jeżeli pomimo wygaśnięcia pełnomocnictwa podejmie on jakiekolwiek czynności w ramach dotychczasowego umocowania, to jego działanie w rzeczywistości będzie pozbawione podstawy prawnej.  

Jakie są zasady zwrotu kosztów pogrzebu? 

Art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy – prawo bankowe zobowiązuje bank do wypłaty środków znajdujących się na rachunku bankowego zmarłego posiadacza rachunku na rzecz osoby, która przedłoży rachunki potwierdzające wysokość poniesionych przez nią kosztów. Kwota ta nie wchodzi do masy spadkowej po zmarłym. Do wypłaty środków, stanowiących rekompensatę kosztów pogrzebów może ubiegać się nie tylko osoba fizyczna, ale też osoba prawna czy ułomna osoba prawna. Osoba ta nie musi być małżonkiem zmarłego, jego krewnym, powinowatym czy spadkodawcą – zasadniczym wymogiem jest tutaj fakt sfinansowania pogrzebu. Do kosztów pogrzebu należy z kolei zaliczyć koszty przewozu zwłok, zakupu trumny, odzieży żałobnej, miejsca na grób, koszt wzniesienia nagrobka lub remontu nagrobka, w którym zmarły ma zostać pochowany, a także wydatki na urządzenie uroczystości pogrzebowej oraz stypy.  

Należy również wspomnieć, iż aby doszło do wypłaty środków, łącznie muszą zostać spełnione trzy dodatkowe elementy. Po pierwsze, na rachunku bankowym zmarłego oczywiście musi znajdować się odpowiednia kwota pieniędzy, która będzie mogła być wypłacona i przeznaczona na poczet pokrycia poniesionych kosztów pogrzebu. Bank nie jest bowiem zobowiązany do samodzielnego finansowania pochówku swojemu klientowi.  

Po wtóre, zwrot wydatków związanych z kosztami zorganizowania pogrzebów następuje jedynie w wysokości nieprzekraczającej kosztów urządzenia pogrzebu zgodnie ze zwyczajami przyjętymi w środowisku zmarłego. Oznacza to, że nie wszystkie koszty mogą zostać zwrócone, lecz tylko te, które będą uzasadnione zwyczajami przyjętymi w otoczeniu zmarłego. Posługując się przykładem – jeśli zmarły był przed śmiercią osobą majętną, to wówczas wysoki koszt pochówku powinien być zrefinansowany w całości. Jeżeli jednak pochodził on z rodziny oraz środowiska o umiarkowanej stopie zamożności, to wówczas istnieje ryzyko, że nadmierne koszty poniesione na zorganizowanie pogrzebu nie zostaną zaspokojone w całości.   

Po trzecie zaś, jeżeli posiadaczem rachunku bankowego, z którego miałaby nastąpić wypłata środków byli wspólnie małżonkowie, to uprawnienie do domagania się zwrotu poniesionych kosztów pogrzebu nie odnajdzie swojego zastosowania. Zgodnie bowiem z art. 57 ustawy – prawo bankowe, obowiązek zwrotu poniesionych kosztów pogrzebu nie ma zastosowania, jeśli wypłata środków miałaby nastąpić z rachunku wspólnego małżonków. 

Jakie są zasady dziedziczenia środków znajdujących się na indywidualnym rachunku bankowym?

Zgodnie z ogólną zasadą dziedziczenia, ukształtowaną w treści art. 922 § 1 oraz 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – kodeks cywilny (dalej: k.c.), prawa, ale także obowiązki majątkowe zmarłego spadkodawcy zasadniczo przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób, będących jego spadkobiercamiNorma ta odnajdzie swoje zastosowanie również do środków finansowych zgromadzonych na indywidualnym rachunku bankowym zmarłego, które były na nim zdeponowane w chwili śmierci spadkodawcy.

W tym miejscu należy wspomnieć, że z rachunku bankowego zmarłego w pierwszej kolejności będą mogły zostać zaspokojone inne należności, jak choćby zwrot kosztów pogrzebu (omówiony wyżej), kwota przeznaczona na poczet dyspozycji wkładem na wypadek śmierci czy suma wypłaty kwoty z ubezpieczenia lub zabezpieczenia społecznego, które wyłączone są spod spadkobrania.

Oznacza to, że co do zasady, w razie braku odpowiednich poleceń lub roszczeń, całość majątku zgromadzonego na rachunku bankowym zmarłego wejdzie w skład spadku po nim, który będzie podlegać dziedziczeniu przez spadkobierców zmarłego.

Zgodnie zaś z treścią art. 926 § 1 k.c. powołanie do dziedziczenia może wynikać z ustawy lub z testamentu. Wskazać przy tym należy, że ustawodawca pierwszeństwo przypisał dziedziczeniu testamentowym – dopiero w sytuacji, kiedy spadkodawca nie powołał nikogo do spadku albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą, dojdzie do spadkobrania z ustawy.

Do nabycia spadku dochodzi wraz z momentem otwarcia spadku, co następuje z chwilą śmierci spadkodawcy (por. art. 924-925 k.c.). Warto przy tym podkreślić, że spadkobranie z momentem otwarcia spadku nie jest stanem definitywnym, a jedynie pewnym swoistym domniemaniem. Na mocy bowiem art. 1012 k.c. spadkobierca może spadek przyjąć wprost (przyjęcie proste, spadkobierca odpowiada wtedy bez ograniczeń za długi spadkodawcy), przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza (odpowiedzialność za długi spadkodawcy jest ograniczona do wartości czynnej spadku, a więc wartości majątku nabywanego przez spadkobiercę wskutek spadkobrania), bądź spadek w całości odrzucić. Co istotne, niemożliwe jest częściowe odrzucenie oraz częściowe przyjęcie spadku.

Zgodnie zaś z art. 1015 § 1 i 2 k.c., spadkobierca jest zobowiązany złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w terminie sześciu miesięcy, liczonym od dnia, w którym dowiedział się on o tytule swojego powołania do dziedziczenia. Takie ujęcie oznacza, że termin ten może być liczony od innej daty niż dzień otwarcia spadku, jeśli spadkobierca dopiero po niej dowiedział się o powołaniu do spadku. Co szczególne, brak złożenia przez spadkobiercę wymaganego oświadczenia, oznacza przyjęcie przez niego spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Do uzyskania wypłaty środków zgromadzonych na rachunku bankowym wymagane jest przedłożenie odpowiedniego dokumentu, z którego będzie wynikać tytuł prawny, potwierdzający fakt dziedziczenia po zmarłym. Może nim być wydane przez sąd postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub też notarialne poświadczenie dziedziczenia. W sytuacji, gdy do spadkobrania zostanie powołana więcej niż jedna osoba, niezbędne będzie przedstawienie także dokumentu potwierdzającego dokonanie działu spadku. W myśl art. 1037 § 1 k.c., dział spadku może nastąpić na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami lub na mocy orzeczenia sądu, wydanego na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

Jak działa dyspozycja wkładem na wypadek śmierci?

Zgodnie z treścią art. 56 ust. 1 ustawy – prawo bankowe, posiadaczowi rachunku bankowego (oszczędnościowego, oszczędnościowo-rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej) przysługuje możliwość złożenia bankowi polecenia realizacji wypłaty określonej ilości pieniędzy z rachunku bankowego po śmierci jego posiadacza na rzecz wskazanej przez niego osoby lub osób. Czynność ta jest powszechnie nazywana dyspozycją wkładem na wypadek śmierci. Musi być ona wykonana w formie pisemnego oświadczenia.

Beneficjentami dyspozycji mogą być małżonek posiadacza rachunku, a także wstępni, zstępni lub rodzeństwo posiadacza. Takie ujęcie oznacza, że krąg beneficjentów jest bardzo ograniczony. Nie jest więc możliwe złożenie dyspozycji przykładowo na korzyść osoby spoza najbliższej rodziny czy na rzecz osoby prawnej.

Beneficjent dyspozycji wkładem na wypadek śmierci musi zostać precyzyjnie określony przez posiadacza rachunku bankowego, aby nie było jakichkolwiek wątpliwości co do osoby, na rzecz której dyspozycja winna zostać zrealizowana. Wystarczające powinno być wskazanie jego imienia i nazwiska, stopnia pokrewieństwa, miejsca zamieszkania, numeru PESEL lub dowodu osobistego.

Posiadacz rachunku bankowego ma możliwość ustalenia kwoty dyspozycji na różne sposoby. Może określić wysokość dyspozycji jako całość kwoty pieniężnej znajdującej się na jego rachunku w chwili śmierci albo w chwili dokonywania dyspozycji, alternatywnie jako określony procent tej kwoty bądź jako precyzyjnie określoną kwotę w wysokości nominalnej. Trzeba jednak wskazać, że łączna kwota wszystkich wypłat z tytułu dyspozycji wkładem na wypadek śmierci podlega ograniczeniom. Nie może być ona wyższa niż równowartość dwudziestokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez Prezesa GUS za ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza rachunku (por. art. 56 ust. 2 ustawy – prawo bankowe). Suma ta zaktualizuje się więc dopiero w momencie jego śmierci i obliczana będzie zawsze za ostatni miesiąc przed tą chwilą. Według stanu na dzień publikacji niniejszego poradnika, czyli grudzień 2020 r., jest to ponad 107,4 tys. zł.

Ponadto, posiadacz rachunku bankowego w każdej chwili jest władny zmodyfikować treść swojej dyspozycji – zmienić jej wysokość lub całkowicie odwołać polecenie. Oświadczenie o zmianie lub odwołaniu dyspozycji odbywa się w takiej samej formie, jak jej ustanowienie – poprzez złożenie bankowi pisemnego oświadczenia woli.

Należy przy tym zaznaczyć, że do wypłaty środków pieniężnych z tytułu dyspozycji wkładem na wypadek śmierci dochodzi dopiero po śmierci posiadacza rachunku. Beneficjent dyspozycji nie może zatem domagać się jej realizacji jeszcze za życia posiadacza rachunku bankowego.

Co istotne, zgodnie z treścią art. 56 ust. 4 ustawy – prawo bankowe, suma pieniędzy wypłacona beneficjentowi dyspozycji wkładem na wypadek śmierci nie wchodzi w skład spadku po posiadaczu rachunku. Kwota otrzymywana przez beneficjenta nie podlega zatem dziedziczeniu na zasadach ogólnych. Nabywa on więc określoną przez posiadacza rachunku kwotę pieniężną bez konieczności wszczynania postępowania sądowego o stwierdzenie nabycia spadku lub wizyty u notariusza, w celu uzyskania aktu poświadczenia dziedziczenia.

Należy jednak zaznaczyć, że aby doszło do realizacji dyspozycji wkładem na wypadek śmierci, w pierwszej kolejności na rachunku bankowym zmarłegomusi oczywiście znajdować się odpowiednia kwota pieniędzy, która będzie mogła być wypłacona i przeznaczona na poczet realizacji dyspozycji.Bank nie jest bowiem zobowiązany do finansowania realizacji polecenia zapłaty z własnych środków, jeżeli majątek posiadacza nie wystarcza na pokrycie realizacji dyspozycji.

Kiedy na banku spoczywa obowiązek ustalenia, czy posiadacz rachunku wspólnego wciąż żyje?

Na mocy treści art. 59b ustawy – prawo bankowe, bank jest zobowiązany do wystąpienia z upływem 3 miesięcy od dnia wygaśnięcia umowy rachunku bankowego, do ministra właściwego do spraw informatyzacji o udostępnienie danych z rejestru PESEL umożliwiających ustalenie, czy posiadacz rachunku żyje. Aby bank mógł dokonać tej czynności, łącznie muszą zostać spełnione cztery przesłanki.

Po pierwsze, umowa rachunku bankowego łącząca bank z klientem musi być umową zawartą na czas określony. Po drugie zaś, umowa ta musi wygasnąć wskutek upływu okresu, na który została zawarta. Po trzecie, przedmiotowa umowa rachunku bankowego nie może być zawarta przez jego posiadacza w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Po czwarte z kolei, posiadacz rachunku przed rozwiązaniem umowy nie wydał dyspozycji wypłaty środków pieniężnych znajdujących się na rachunku bankowym.

Określenie czy posiadacz rachunku bankowego żyje, będzie determinować dalsze postępowanie banku w sprawie. Należy bowiem nadmienić, że w razie ustalenia na podstawie danych wynikających z rejestru PESEL, iż posiadacz rachunku bankowego nie żyje, bank jest zobligowany, aby zawiadomić o tym ewentualnych beneficjentów dyspozycji wkładem na wypadek śmierci (w myśl art. 56a ust. 2 ustawy – prawo bankowe) lub gminę ostatniego miejsca zamieszkania posiadacza rachunku bankowego (co wynika z treści art. 111c ustawy – prawo bankowe).

Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że bank, w razie ustalenia, że posiadacz rachunku bankowego, który przed śmiercią dokonał dyspozycji wkładem na wypadek śmierci, oprócz zawiadomienia beneficjenta dyspozycji wkładem na wypadek śmierci o śmierci posiadacza rachunku,powinien również zrealizować na jego rzecz treść przedmiotowej dyspozycji.

Warto zaznaczyć, że może dojść do sytuacji, gdy bank, niezależnie od realizacji dyspozycji wkładem na wypadek śmierci, zostanie również wezwany przez spadkobierców zmarłego do wypłaty pozostałych środków znajdujących się na rachunku. Należy jednak pamiętać, że pierwszeństwo w wypłacie mają środki przeznaczone na realizację dyspozycji wkładem na wypadek śmierci, które nie wchodzą w skład masy spadkowej po zmarłym.

Jeśli wskutek weryfikacji w rejestrze PESEL okazałoby się, że posiadacz rachunku nadal żyje, to bank jest zwolniony z obowiązku podejmowania dalszych czynności w sprawie. Żaden bowiem z przepisów ustawy – prawo bankowe nie nakłada na niego obowiązku podjęcia jakichkolwiek działań w tej sytuacji. Same zaś środki zgromadzone na rachunku bankowym posiadacza trafiłyby na specjalny rachunek techniczny, z którego zostałyby wypłacone dopiero na żądanie posiadacza tego rachunku, a w razie jego ewentualnej śmierci – mogłyby przykładowo zostać przeznaczone na poczet ewentualnej realizacji dyspozycji wkładem na wypadek śmierci bądź podjęte na żądanie spadkobierców zmarłego.

Czy współmałżonek będzie miał dostęp do wspólnego rachunku bankowego po śmierci współposiadacza?

Poniższa analiza dotyczy wyłącznie sytuacji, w której współwłaścicielami rachunku są małżonkowie.

Zgodnie z art. 51 ustawy – prawo bankowe, rachunek bankowy, za wyłączeniem rachunku rodzinnego, może być prowadzony dla kilku osób fizycznych, jako ich rachunek wspólny. Dodatkowo, w myśl art. 51a ustawy – prawo bankowe, o ile umowa zawarta z Bankiem nie stanowi inaczej, każdy ze współposiadaczy rachunku bankowego prowadzonego wspólne dla kilku osób fizycznych może samodzielnie dysponować środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku, jak również w każdym czasie wypowiedzieć umowę ze skutkiem dla pozostałych współposiadaczy.

Analizując treść art. 51a ustawy – prawo bankowe, powinno się w pierwszej kolejności dojść do przekonania, że zasadniczą rolę dla określenia skutków śmierci jednego ze współposiadaczy rachunku bankowego pełni treści umowy wiążącej klientów z bankiem oraz regulaminów stosowanych przez bank w odniesieniu do danego rachunku. Ustawodawca oddał bowiem stronom umowy prawo do ukształtowania sytuacji dotyczącej danego rachunku po śmierci współposiadacza.

Co szczególne, praktyka banków w tym zakresie nie jest jednolita. W związku z tym, należy zawsze odnieść się do zapisów kontraktowych. Zgodnie z zapisami regulacji stosowanych przez część podmiotów rynku finansowego, w razie śmierci jednego ze współmałżonków, drugi zachowuje pełnię praw do dalszego swobodnego dysponowania rachunku oraz całością środków znajdujących się na rachunku bankowym. W tym wypadku dochodzi również do swoistego przekształcenia rachunku wspólnego w rachunek indywidualny. Równie powszechne jest rozwiązanie, kiedy w razie śmierci jednego ze współposiadaczy umowa rachunku bankowego wygasa, z uwagi na realizację zawartego w jej treści warunku rozwiązującego.

Istnieje jednak grupa banków, które w umowach zawartych ze swoimi klientami wprowadzają zapisy nadające bankowi prawo dokonania blokady środków zgromadzonych na rachunku w całości. Blokada ta może zostać zwolniona po przedstawieniu dokumentu, z którego będzie wynikać fakt dziedziczenia po zmarłym współposiadaczu. Takie rozwiązanie jest jednak krytykowane w doktrynie, a w przeszłości także przez Komisję Nadzoru Finansowego, z uwagi na fakt, iż bank dokonuje swoistego podziału spadku po zmarłym, ustalając jednocześnie wysokość udziałów w wysokości pieniędzy znajdujących się na rachunku bankowym. Zakłada on przy tym, że całość środków zdeponowanych na rachunku należała wyłącznie do jednego ze współmałżonków. Do realizacji tych czynności bank ma nie być w żadnym stopniu umocowany, dlatego pełną blokadę środków należy uznać za nieuprawnioną.

Przedstawione powyżej regulacje oznaczają, że decydującą rolę pełni treść umowy zawartej z bankiem, ewentualnie regulacje zawarte w zaakceptowanych przez klientów regulaminach stosowanych przez daną instytucję rynku finansowego.

Na koniec należy podkreślić, że na mocy art. 57 ustawy – prawo bankowe do rachunków wspólnych swojego zastosowania nie odnajdą regulacje odnoszące się do realizacji dyspozycji wkładem na wypadek śmierci, zwrotu kosztów pogrzebu oraz wypłaty kwoty z ubezpieczenia lub zabezpieczenia społecznego. Jak już bowiem wskazano, w razie śmierci jednego ze współposiadaczy nie musi dojść do rozwiązania umowy rachunku bankowego, a same środki zawarte na rachunku nie zawsze wejdą w skład masy spadkowej po zmarłym współposiadaczu rachunku.

Co dzieje się z samym rachunkiem bankowym, poleceniami przelewów stałych czy opłatami ponoszonymi w związku z prowadzeniem rachunku bankowego po śmierci klienta?

Zgodnie z treścią art. 59a ust. 1 pkt 1 ustawy – prawo bankowe, umowa prowadzenia indywidualnego rachunku bankowego ulega rozwiązaniu z dniem, w którym nastąpił zgon jego posiadacza. Zasada ta odnajdzie swoje zastosowanie do wszystkich rodzajów rachunków bankowych, otwartych na rzecz osób fizycznych, które nie są prowadzone w związku z działalnością gospodarczą.

Tym samym, wraz ze śmiercią posiadacza rachunku dochodzi do rozwiązania umowy prowadzenia rachunku bankowego. W konsekwencji przestają obowiązywać również wszelkie akcesoryjne usługi, które były świadczone przez bank w związku z prowadzeniem tego rachunku.

Uwzględniając powyższe, uznać trzeba, iż skoro rozwiązaniu ulega umowa prowadzenia rachunku bankowego, to wygasa także obowiązek realizowania przez bank stałych poleceń przelewów. Oznacza to więc, że żona zmarłego klienta banku nie może oczekiwać od niego dalszej realizacji jakichkolwiek stałych poleceń przelewów.

Podobnie będzie również z możliwością korzystania z karty płatniczej oraz pobieraniem opłat z tego tytułu – karta płatnicza jest produktem bankowym ściśle związanym z danym rachunkiem bankowym. W związku z tym, wraz z momentem rozwiązania umowy rachunku bankowego z jednej strony brak jest możliwości korzystania z karty płatniczej, a z drugiej strony, skoro usługa korzystania z karty przestaje być świadczona, to bank nie może od tego momentu pobierać jakichkolwiek opłat z tego tytułu.

Czy śmierć posiadacza rozliczeniowego rachunku bankowego, prowadzonego w związku z jednoosobową działalnością gospodarczą, powoduje rozwiązanie umowy tego rachunku pomimo braku ustanowienia zarządu sukcesyjnego?

W myśl art. 59a ust. 1 pkt 1 ustawy – prawo bankowe, umowa prowadzenia rachunku bankowego na rzecz osoby fizycznej zasadniczo ulega rozwiązaniu z dniem, w którym nastąpił zgon jego posiadacza. W przypadku rachunku bankowego prowadzonego na rzecz osoby fizycznej w związku z wykonywaną przez nią działalnością gospodarczą, sytuacja będzie jednak wyglądać odmiennie.

Zgodnie bowiem z treścią art. 59c ust. 1 ustawy – prawo bankowe, jeśli po śmierci przedsiębiorcy został ustanowiony zarząd sukcesyjny w rozumieniu ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. poz. 1629 ze zm., dalej: ustawa o zarządzie sukcesyjnym), bank jest zobowiązany, aby nadal prowadzić rachunek należący do spadkodawcy.

Zarząd sukcesyjny jest rozwiązaniem prawnym, mającym na celu zapewnienie możliwości dalszego prowadzenia spraw przedsiębiorstwa spadkodawcy po jego śmierci. Wraz z utworzeniem zarządu sukcesyjnego, do działania zostaje powołany zarządca sukcesyjny. Do jego zadań należy wykonywanie praw oraz obowiązków zmarłego wynikających z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku (tj. od dnia śmierci przedsiębiorcy do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego), jak również związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przez spadkodawcę przed jego śmiercią.

Przepisy ustawy – prawo bankowe oraz ustawy o zarządzie sukcesyjnym stanowią niejako powtórzenie oraz rozwinięcie ogólnych zasad dziedziczenia majątku spadkodawcy, gwarantujących spadkobiercom zmarłego możliwość zachowania ciągłości prowadzenia przedsiębiorstwa. Należy bowiem podkreślić, że już z samej treści art. 922 § 1 oraz 2 k.c. wynika pośredni obowiązek prowadzenia przez bank rachunku bankowego przedsiębiorcy pomimo jego śmierci. Oznacza to więc, że wygaśnięcie umowy rachunku bankowego nie nastąpi z momentem śmierci przedsiębiorcy, nawet jeśli nie dojdzie do ustanowienia zarządu sukcesyjnego.

Trzeba jednak wspomnieć, że w treści umowy prowadzenia rachunku bankowego, zawartej między przedsiębiorcą a bankiem, strony mają możliwość zawarcia odpowiedniej klauzuli, zgodnie z którą umowa ulegnie rozwiązaniu wraz ze śmiercią posiadacza rachunku.

Czy spadkobierca posiadacza rachunku bankowego, prowadzonego w związku z jednoosobową działalnością gospodarczą, ma prawo uzyskać dostęp do informacji o rachunku zmarłego prowadzonym w banku?

Na podstawie art. 92bb ust. 1 ustawy – prawo bankowe, banki są zobowiązane do wspólnego prowadzenia Centralnej informacji o rachunkach bankowych (dalej: Centralna informacja). Centralna informacja zawiera dane na temat wszelkich rachunków bankowych prowadzonych w bankach. Co równie istotne, znajdują się w niej informacje dotyczące także rachunków prowadzonych w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych. Są w niej więc umieszczane dane dotyczące rachunków bankowych prowadzonych na rzecz przedsiębiorców w związku z podejmowaną przez nich działalnością gospodarczą.

Do uzyskania informacji z Centralnej informacji wymagane jest złożenie pisemnego wniosku. Może on zostać wniesiony w dowolnej placówce banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej działającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Do jego złożenia nie jest wymagane, by zmarły posiadał rachunek w podmiocie rynku finansowego, za pośrednictwem którego wniesiono wniosek do Centralnej informacji.

Osobami uprawnionymi do złożenia wniosku do Centralnej informacji są spadkobierca zmarłego lub – jeśli ustanowiono zarząd sukcesyjny – zarządca sukcesyjny. Złożenie wniosku może zaś podlegać opłacie. Spadkobierca, wraz ze złożeniem wniosku, jest zobowiązany wykazać tytuł prawny dokumentujący fakt dziedziczenia po zmarłym (postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialny akt poświadczenia dziedziczenia). Zarządca sukcesyjny ma z kolei obowiązek przedłożyć wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, dotyczący jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej przez zmarłego przed jego śmiercią, potwierdzający fakt ustanowienia zarządu sukcesyjnego oraz powołania tej osoby na zarządcę.

Informacje uzyskiwane z Centralnej informacji zawierają wykaz wszystkich rachunków bankowych zmarłego. Określony w niej zostaje bank lub spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowej prowadząca przedmiotowy rachunek należący do spadkodawcy, wraz ze wskazaniem jego numeru oraz informacją o ewentualnym dalszym prowadzeniu tego rachunek. Jeśli zmarły był współposiadaczem rachunku, wówczas informacja przekazywana z Centralnej informacji nie zawiera danych współposiadacza tego rachunku.

Czy posiadacz rachunku rozliczeniowego, prowadzonego w związku z jednoosobową działalnością gospodarczą, ma prawo złożyć dyspozycję wkładem na wypadek śmierci?

Dyspozycja wkładem na wypadek śmierci, w myśli art. 56 ust. 1 ustawy – prawo bankowe, jest uprawnieniem przysługującym posiadaczowi oszczędnościowego rachunku bankowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego oraz rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej. Polega ona na złożeniu bankowi pisemnego polecenia realizacji wypłaty określonej ilości pieniędzy z rachunku bankowego po śmierci posiadacza rachunku na rzecz wskazanej przez niego osoby lub osób.

Jak wynika z powyższego, ustawodawca ściśle uregulował rodzaje rachunków bankowych, z których osoby fizyczne mogą dokonać dyspozycji. Takie ujęcie oznacza, że dokonanie polecenia dyspozycji, w świetle obowiązujących przepisów ustawy – prawo bankowe, nie jest dopuszczalne z rozliczeniowego rachunku bankowego.

Co jednak szczególne, nie pozbawia to przedsiębiorcy prawa złożenia dyspozycji wkładem na wypadek śmierci z innych posiadanych przez niego rachunków bankowych, wymienionych w art. 56 ust. 1 ustawy – prawo bankowe. Zgodnie z treścią przepisów ustawy – prawo bankowe, brak jest innych wyłączenia, które zakazywałyby osobie fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą możliwość złożenia dyspozycji wkładem na wypadek śmierci z posiadanego przez nią oszczędnościowego rachunku bankowego, rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej.

Czy wskutek braku dokonywania jakichkolwiek obrotów w ciągu dwóch lat na rachunku bankowym prowadzonym w związku z jednoosobową działalnością gospodarczą dojdzie do jego rozwiązania z mocy prawa?

Art. 60 ustawy – prawo bankowe wprowadza ogólną zasadę dotyczącą wygaśnięcia umowy prowadzenia rachunku bankowego na rzecz osoby fizycznej, w sytuacji gdy posiadacz nie korzysta z tego rachunku. Aby doszło do wygaśnięcia umowy, o ile nie stanowi ona inaczej, łącznie muszą zostać spełnione dwie przesłanki. Po pierwsze, wygaśnięcie nastąpi, kiedy przez okres dwóch lat na rachunku nie dokonano na żadnych obrotów (np. nie zarejestrowano przelewów przychodzących czy wychodzących), poza ewentualnym dopisywaniem odsetek. Po drugie zaś, stan środków pieniężnych zgromadzonych na tym rachunku nie może przekraczać kwoty minimalnej wynikającej z treści przedmiotowej umowy prowadzenia rachunku.

Takie ujęcie prowadzi do wniosku, iż jeśli na rachunku bankowym, pomimo braku obrotów przez wspominany okres dwóch lat, będzie znajdować się ustalona w umowie minimalna kwota pieniędzy (lub większa), to do rozwiązania umowy rachunku bankowego nie dojdzie. I odwrotnie – jeśli brak korzystania przez posiadacza z rachunku bankowego będzie krótszy niż dwa lata, to umowa prowadzenia rachunku nadal będzie obowiązywać, nawet jeśli na rachunku będzie znajdować się kwota niższa od minimalnej.

Co jednak istotne, w doktrynie prawa bankowego powszechnie wyraża się pogląd, zgodnie z którym art. 60 ustawy – prawo bankowe nie powinien być wykorzystywany do rachunków bankowych prowadzonych na rzecz przedsiębiorców. Należy bowiem podkreślić, że w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej istnieje swoisty obowiązek posiadania przez przedsiębiorcę rachunku bankowego, związanego z podejmowaną przez niego działalnością. Oznacza to, że bank będzie obligowany do dalszego prowadzenia rachunku bankowego nawet w sytuacji, jeśli spełnione zostaną przesłanki wynikającego ze wskazanego przepisu ustawy – prawo bankowe.

Podstawa prawna:

  • ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1896, ze zm.);
  • ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1740, ze zm.);
  • ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz.U. poz. 1629, ze zm.).

Na podst. rf.gov.pl

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Finanse w małżeństwie

Finanse w małżeństwie

Z miłości do rozsądku, czyli „Małżeństwo a finanse”  Decyzja o małżeństwie jest jedną z najtrudniejszych i jednocześnie najważniejszych w życiu każdego człowieka. Myśląc o romantycznym wymiarze formalizacji związku, musimy też pamiętać, że pod względem prawnym małżeństwo wiąże się z szeregiem zobowiązań prawnych. W znacznej mierze dotykają one sfery (...)

Stosowanie ustawy o STIR

Stosowanie ustawy o STIR

STIR (system teleinformatyczny izby rozliczeniowej) umożliwia wymianę informacji między systemem bankowym a Krajową Administracją Skarbową (KAS) i zapobiega wyłudzeniom skarbowym, których najczęściej dokonują zorganizowane grupy przestępcze. STIR już działa Przykładem jego sprawnego działania jest szybka identyfikacja nowo założonego podejrzanego rachunku bankowego i uniemożliwienie (...)

Warunki przeprowadzania rozliczeń pieniężnych

Warunki przeprowadzania rozliczeń pieniężnych

  Jakie prawo bankowe przewiduje rodzaje rozliczeń gotówkowych? Ustawodawca przesądził o dwóch wyłącznych typach rozliczeń gotówkowych, mianowicie przeprowadzanych czekiem gotówkowym lub przez wpłatę gotówki na rachunek wierzyciela.   Jakie prawo bankowe przewiduje rodzaje rozliczeń bezgotówkowych? Ustawodawca w ustawie prawo bankowe wyliczył (...)

Czym jest spadek - czyli co możesz odziedziczyć?

Czym jest spadek - czyli co możesz odziedziczyć?

Pod pojęciem spadku kryje się ogół praw i obowiązków zmarłego, które przechodzą na spadkobierców w drodze spadkobrania. Nie należą jednak do spadku praw i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego, jak również prawa, które z chwilą śmierci spadkodawcy przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Aby więc (...)

Wykaz podatników VAT

Wykaz podatników VAT

20 grudnia 2019 r.Minister Finansów wydał objaśnienia podatkowe, które dotyczą zasad korzystania z danych zawartych w utworzonym z dniem 1 września 2019 r. Wykazie podatników VAT, zwanym dalej także ,,Wykazem”. Dowiedz się, co z nich wynika. ##baner## Ogólne wyjaśnienia przepisów prawa podatkowego dotyczące stosowania tych przepisów (tj. objaśnienia (...)

Szczególne uprawnienia banków

Szczególne uprawnienia banków

  Zabezpieczenia Bank udzielając kredytów osobom fizycznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą musi w odpowiedni sposób zabezpieczyć zwrot oddanych do dyspozycji środków pieniężnych. Nie jest to jedynie "widzimiesię" banku jako kredytodawcy, gdyż obowiązek odpowiednich zabezpieczeń kredytowych nakłada na bank ustawa prawo bankowe. Bank musi bowiem (...)

Wyjaśnienia dotyczące wakacji kredytowych

Wyjaśnienia dotyczące wakacji kredytowych

W związku z pytaniami kierowanymi do Rzecznika Finansowego przez przedstawicieli prasy, jak równie za pośrednictwem infolinii oraz skrzynki mailowej uruchomionej w Biurze Rzecznika Finansowego przestawił on odpowiedzi na najczęściej poruszane kwestie dotyczące „wakacji kredytowych”. Jeśli wśród kolejnych pytań kierowanych do Rzecznika Finansowego pojawią się nowe (...)

Pomyłka banku na rachunku

Pomyłka banku na rachunku

Ten, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść kosztem innej osoby, musi ją zwrócić. Źródłem bezpodstawnego wzbogacenia może być również pomyłka banku Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 4 października 2007 r. Werdykt kończy sprawę wniesioną przez francuski bank BNP Paribas przeciwko polskiej spółce akcyjnej Enpol. (...)Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną francuskiej (...)

Darmowy rachunek – czy to możliwe?

Darmowy rachunek – czy to możliwe?

Podstawowy rachunek bankowy (konto) jednym ze sposobów ograniczenia stałych wydatków Choć przepisy regulujące kwestię podstawowego rachunku płatniczego zostały wprowadzone 5 lat temu, a od 8 sierpnia 2018 r. każdy bank i SKOK ma obowiązek prowadzenia takiego rachunku, niewiele osób wie, że konto bankowe może mieć zupełnie za darmo – wraz z pakietem darmowych (...)

Split Payment, na czym polega mechanizm podzielonej płatności

Split Payment, na czym polega mechanizm podzielonej płatności

1 lipca 2018 r. wchodzi w życie dobrowolny mechanizm podzielonej płatności dla przedsiębiorców. Jego celem jest zwiększenie bezpieczeństwa transakcji realizowanych przez przedsiębiorców i dalsze uszczelnianie systemu VAT. Od 1 lipca br. można więc stosować mechanizm podzielonej płatności, przy czym liczy się data dokonania płatności, co oznacza, że w MPP (...)

PUE ZUS – obowiązek założenia profilu dla płatników składek

PUE ZUS – obowiązek założenia profilu dla płatników składek

Kogo obejmie wymóg posiadania konta na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS? Od 1 stycznia 2023 r. każdy płatnik składek ma obowiązek posiadać konto na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS. Umożliwi ono załatwianie spraw w ZUS online - w dowolnym miejscu i czasie. Obowiązek założenia konta na PUE ZUS wynika ze zmian w prawie (art. 1 pkt 15 i art. 15 (...)

Po co warto założyć konto podatnika na Portalu Podatkowym?

Po co warto założyć konto podatnika na Portalu Podatkowym?

Co daje dostęp do konta na Portalu Podatkowym? Portal Podatkowy to intuicyjny, funkcjonalny i łatwy w obsłudze system teleinformatyczny administracji skarbowej, wspierający podatników w prawidłowym wypełnianiu obowiązków podatkowych. Został on zaprojektowany i dostosowany do potrzeb wszystkich użytkowników. Portal wchodzi w skład serwisu Ministerstwa Finansów www.finanse.mf.gov.pl i (...)

Zmiany sposobu wypłaty świadczeń z ZUS

Zmiany sposobu wypłaty świadczeń z ZUS

Nowa nazwa wniosku Od 27 marca na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS, zmieniła się nazwa wniosku o zmianę danych osoby zamieszkałej w Polsce. Nowy symbol wniosku to EZP (wcześniej ER-WZD-01). Służy on do zgłoszenia zmiany danych osobowych i adresowych oraz sposobu wypłaty świadczeń. Nowy wniosek ma uproszczoną formę. Dzięki temu jego wypełnienie jest łatwiejsze. ##baner## Udostępniony, (...)

Dla kogo świadczenie „Dobry Start”?

Dla kogo świadczenie „Dobry Start”?

Na czym polega program „Dobry Start”? Program „Dobry Start” to inwestycja w edukację polskich dzieci. To 300 zł jednorazowego wsparcia dla wszystkich uczniów rozpoczynających rok szkolny. Rodziny otrzymają świadczenie bez względu na dochód. To wsparcie dla 4,6 miliona uczniów. Świadczenie dobry start przysługuje raz w roku na dziecko uczące (...)

Jak uzyskać państwową kompensatę dla ofiar niektórych czynów zabronionych?

Jak uzyskać państwową kompensatę dla ofiar niektórych czynów zabronionych?

Na mocy ustawy o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych czynów zabronionych ofiary niektórych czynów zabronionych lub ich najbliżsi mogą ubiegać się o przyznanie kompensaty, pokrywającej utracone zarobki lub inne środki utrzymania, koszty leczenia oraz koszty pogrzebu, będące skutkiem czynu zabronionego. Wysokość kompensaty nie może (...)

Który sąd osądzi przestępcę?

Który sąd osądzi przestępcę?

  Rozdział 1 działu II Kodeksu postępowania karnego (dalej: k.p.k.) określa właściwość i skład sądu karnego. W których sprawach orzeka sąd rejonowy? Właściwość sądów jest wyznaczana przez przedmiot orzekania, a nie przez ilość wysiłku organizacyjnego czy intelektualnego, jaki trzeba włożyć w zbadanie sprawy przed wyrokowaniem. Ustalanie właściwości (...)

Konsekwencje śmierci kredytobiorcy

Konsekwencje śmierci kredytobiorcy

Czy śmierć kredytobiorcy powoduje natychmiastową wymagalność zaciągniętego kredytu? Wymagalność roszczenia to stan, w którym wierzyciel (w niniejszym artykule – bank) uzyskuje możliwość skutecznego żądania zaspokojenia swojej wierzytelności, a dłużnik zostaje obarczony obowiązkiem spełnienia świadczenia. Przed terminem wymagalności wierzyciel nie ma bowiem prawa domagać (...)

Ubezpieczenia turystyczne

Ubezpieczenia turystyczne

Wiele osób spędza swój urlop za granicą korzystając z ofert biur podróży lub organizując wyjazd i pobyt we własnym zakresie. W obu wypadkach warto rozważyć wykupienie odpowiedniego ubezpieczenia, które pomoże nam zabezpieczyć się w sytuacjach choroby, wypadku, kradzieży czy w najgorszym scenariuszu nawet śmierci. Ubezpieczenie turystyczne pomoże pokryć (...)

Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę z tytułu śmierci członka rodziny

Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę z tytułu śmierci członka rodziny

Kodeks cywilny przewiduje możliwość przyznania członkom rodziny zmarłego, w zależności od okoliczności sprawy w art. 446 § 4 bądź w art. 448, stosownego zadośćuczynienia za śmierć członka rodziny. Zgodnie z tym pierwszym przepisem, sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. (...)

Akta stanu cywilnego - czyli jak rejestruje się urodzenia, małżeństwa i zgony?

Akta stanu cywilnego - czyli jak rejestruje się urodzenia, małżeństwa i zgony?

  Czym są akta stanu cywilnego? Akt stanu cywilnego jest to wpis o urodzeniu, małżeństwie albo zgonie w rejestrze stanu cywilnego wraz z treścią późniejszych wpisów wpływających na treść lub ważność tego aktu. Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w (...)

Jak zarejestrować zgon?

Jak zarejestrować zgon?

Kto powinien dokonać zgłoszenia zgonu w urzędzie stanu cywilnego?  Osoba będąca najbliższą rodziną osoby zmarłej (osoba ta jest równocześnie uprawniona do pochówku), tzn. jej: małżonek, krewni zstępni (np. dziecko, wnuk), krewni wstępni (np. rodzice, dziadkowie), krewni boczni do 4 stopnia pokrewieństwa (np. rodzeństwo), powinowaci w linii prostej do 1 stopnia (np. (...)

Korekta deklaracji dot. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

Korekta deklaracji dot. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

Warto poznać interpretację Ministerstwa Środowiska dotyczącą składania korekty deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stwierdzania nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Składanie korekty deklaracji oraz stwierdzanie nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi Po wejściu w życie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. (...)

Sukcesja firm jednoosobowych

Sukcesja firm jednoosobowych

Co przewiduje ustawa o zarządzie sukcesyjnym w firmach jednoosobowych? Nowe przepisy wychodzą naprzeciw potrzebom tzw. firm jednoosobowych, które stanowią ogromną większość polskich przedsiębiorstw. Dzięki tym rozwiązaniom, w przypadku śmierci przedsiębiorcy, jego firma będzie mogła zachować operacyjną ciągłość działania. Większość przepisów nowej ustawy z dnia (...)

Jak przebiega postępowanie o uznanie za zmarłego?

Jak przebiega postępowanie o uznanie za zmarłego?

Kiedy można wnosić o uznanie kogoś za zmarłego? Przepisy Kodeksu cywilnego dokładnie ustalają, kiedy zaginiony może być uznany za zmarłego. Może to nastąpić wtedy, gdy upłynęło dziesięć lat od końca roku kalendarzowego, w którym według istniejących wiadomości jeszcze żył. Jednakże gdyby w chwili uznania za zmarłego zaginiony ukończył lat siedemdziesiąt, wystarczy (...)

Kto dziedziczy środki z rachunku bankowego? Zapis bankowy

Kto dziedziczy środki z rachunku bankowego? Zapis bankowy

Posiadacz rachunku bankowego może wskazać w umowie z bankiem osobę, której po jego śmierci bank wypłaci pieniądze znajdujące się na tym rachunku. Jednak kwota ta nie może być wyższa niż przypadające na ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza rachunku dwudziestokrotne przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszane (...)

Rachunek wspólny

Rachunek wspólny

Ustawa prawo bankowe zezwala na to, by rachunek bankowy mógł być prowadzony dla kilku osób fizycznych. Jest to właśnie tzw. wspólny rachunek bankowy.   Dla kogo może być prowadzony rachunek wspólny? Ustawa prawo bankowe stanowi wprost o kilku osobach fizycznych, z czego oczywiście wynika, niedopuszczalne jest prowadzenie wspólnego rachunku bankowego dla (...)

Rodzaje rachunków bankowych

Rodzaje rachunków bankowych

Banki mogą prowadzić tytułem przykładu następujące rodzaje rachunków bankowych: rachunki bieżące,   rachunki pomocnicze, rachunki lokat terminowych, rachunki oszczędnościowe - wkłady oszczędnościowe.   Rachunek bieżący Inaczej często jest nazywany rachunkiem podstawowym, bądź też rachunkiem rozliczeniowym. Umowa rachunku bankowego podstawowego zobowiązuje bank (...)

Pełnomocnik przedsiębiorcy

Pełnomocnik przedsiębiorcy

Możesz ustanowić pełnomocnika do zarejestrowania Twojej działalności. Pełnomocnictwo może być uwidocznione w CEIDG, co pozwoli uniknąć uiszczania opłaty skarbowej przy działaniach pełnomocnika. Pełnomocnikiem może być zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna (spółka). Oznacza to, że Twoim pełnomocnikiem (uwidocznionym w CEIDG) może być np. biuro rachunkowe (...)

Pełnomocnictwo w postępowaniu przed organami administracyjnymi - opinia prawna

Pełnomocnictwo w postępowaniu przed organami administracyjnymi - opinia prawna

Stan faktycznyMiałem pełnomocnictwo notarialne od mojej córki na mieszkanie które kupiła w Polsce, a ja w nim mieszkam. Córka mieszka za granicą i ma obywatelstwo angielskie. Ja mam obywatelstwo angielskie i paszport angielski, którym się posługiwałem przy sporządzeniu pełnomocnictwa. Na podstawie tego pełnomocnictwa mogłem się zameldować w tym mieszkaniu. Teraz (...)

Powiadomienia dotyczące inspektora ochrony danych

Powiadomienia dotyczące inspektora ochrony danych

Powiadomienia dotyczące IOD lub jego zastępcy należy składać tylko w postaci elektronicznej Przesłanie zawiadomienia dotyczącego IOD lub zastępcy IOD w innej formie niż elektroniczna jest bezskuteczne.  ##baner## Podmiot, który wyznaczył inspektora ochrony danych ma obowiązek zawiadomić o tym Prezesa UODO w terminie 14 dni w trybie określonym w art. (...)

Czy zmiana obywatelstwa wymaga zmiany treści pełnomocnictwa? - opinia prawna

Czy zmiana obywatelstwa wymaga zmiany treści pełnomocnictwa? - opinia prawna

Stan faktyczny Moja córka mieszka za granicą i ma obywatelstwo angielskie. Do tej pory miałem pełnomocnictwo notarialne od mojej córki w stosunku do czynności związanych z mieszkaniem, które kupiła w Polsce, a ja w nim mieszkam. Ja mam obywatelstwo angielskie i paszport angielski, którym się posługiwałem przy sporządzeniu pełnomocnictwa. Na podstawie tego pełnomocnictwa mogłem (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Śmierć posiadacza rachunku bankowego

Śmierć posiadacza rachunku bankowego

Czy bank, w którym firma ojca miała konto, może po jego śmierci realizować jakieś dyspozycje złożone przez niego lub jego pełnomocnika przed jego śmiercią? Bank ma obowiązek wykonania dyspozycji (...)

Śmierć posiadacza rachunku bankowego

Śmierć posiadacza rachunku bankowego

Ojciec pozostawił środki pieniężne na rachunkach bankowych, dziedziczymy z bratem po 50%. Niestety nie wiemy, w którym banku. W jakiej formie i kiedy można rozpocząć poszukiwanie tych środków? (...)

Rachunek wspólny - śmierć współposiadacza

Rachunek wspólny - śmierć współposiadacza

Jakie skutki wywołuje śmierć współposiadacza wspólnego rachunku bankowego? Jak zabezpieczone są interesy spadkobierców współposiadacza? Czy rachunek może zostać zablokowany? Jakie konsekwencje (...)

Zajęcie wspólnego rachunku bankowego

Zajęcie wspólnego rachunku bankowego

Bieżący rachunek bankowy założony został dla spółki cywilnej przez jej trzech wspólników (osoby fizyczne). Jeden ze wspólników, mający 10% udziałów w spółce, otrzymał zajęcie rachunku (...)

Wypłata z rachunku wspólnego

Wypłata z rachunku wspólnego

Jestem właścicielem bankowej lokaty pieniężnej. Współwłaścicielem jest mój syn. Czy po mojej śmierci syn będzie mógł wybrać całość złożonych tam pieniędzy? Jeśli nie, to jakich powinienem (...)

Zwrot kosztów pogrzebu przez bank

Zwrot kosztów pogrzebu przez bank

Zmarły mąż pozostawił lokatę bankową na kwotę 15 tys.zł. Okazało się, że nie upoważnił do tych pieniędzy nikogo. Po wizycie w banku okazało się, że można skorzystać z tych pieniędzy (...)

Zajęcie rachunku bankowego

Zajęcie rachunku bankowego

Art. 54. ustawy Prawo bankowe ustanawia kwotę wolną od zajęcia. Przyjmując, że przepis dotyczy jednej kwoty na wszystkich rachunkach dłużnika we wszystkich bankach do kogo w zasadzie jest adresowany (...)

Rachunki bankowe dla nierezydentów

Rachunki bankowe dla nierezydentów

W regulaminach banków z którymi miałem do czynienia znajdują się zapisy o tym, że jedynie osoby mieszkające w Polsce mogą otwierać rachunki.Czy taki zapis jest zgodny z polskim prawem a jeśli (...)

Czy mam szansę na wypisane z MIG-RB?

Czy mam szansę na wypisane z MIG-RB?

Dzisiaj dowiedziałam się w banku że jestem wpisana do MIG-RB od 2014 roku. Wpisał mnie tam mój bank. Czy mam szansę na wypisane z MIG-RB? Przygotowana dla Pani opinia oparta została przede wszystkim (...)

Czas realizacji spraw w banku

Czas realizacji spraw w banku

Jakie przepisy regulują terminy postępowań w banku? Czynności urzędów reguluje prawo administracyjne. W ustawie Prawo bankowe nie ma nic na temat wywiązywania się banków ze zobowiązań wobec (...)

Upoważnienie do dysponowania kontem w Banku

Upoważnienie do dysponowania kontem w Banku

W Stowarzyszeniu na Walnym Zebraniu nastąpiła zmiana władz Stowarzyszenia (Zarządu). Nowy Zarząd podjął uchwały o cofnięciu dotychczasowych upoważnienia oraz wystawił nowe upoważnienie. Bank (...)

Przedawnienie roszczeń z rachunku bankowego

Przedawnienie roszczeń z rachunku bankowego

Kiedy następuje przedawnienie roszczeń wynikających z umowy rachunku bankowego? Umowa rachunku bankowego jest umową nazwaną regulowaną przez przepisy kodeksu cywilnego (art. 725 i n. k.c.). Przez (...)

Zwrot kosztów pogrzebu z rachunku bankowego

Zwrot kosztów pogrzebu z rachunku bankowego

Czy obok zasiłku pogrzebowego z ZUS/KRUS mogę żądać od banku zwrotu kosztów pogrzebu z rachunku zmarłego? Tak. Do banku należy zwrócić się w pierwszej kolejności z odpowiednimi dokumentami, (...)

Właściwość sądu w postępowaniu nakazowym

Właściwość sądu w postępowaniu nakazowym

Nasza firma chce złożyć pozew w postępowaniu nakazowym przeciwko dłużnikowi z Bukowna (woj. śląskie). Mamy wątpliwość, czy sądem właściwym do rozpoznania powództwa powinien być Sąd w Wałbrzychu (...)

Pełnomocnictwo do dysponowania rachunkiem bankowym

Pełnomocnictwo do dysponowania rachunkiem bankowym

Czy pełnomocnictwo do dysponowania rachunkiem bankowym w sierpniu 2005 bez uiszczenia opłaty skarbowej 15 zł upoważnia do wypłaty pieniędzy przez bank? Co do zasady posiadacz rachunku bankowego może (...)

Zapłata czynszu a zajęcie rachunku bankowego

Zapłata czynszu a zajęcie rachunku bankowego

Jestem zarządcą i współwłaścicielem kamienicy. Od lokatorów wpływa czynsz na konto do zaprzyjaźnionych czy starszych chodzę osobiście. Komornik zajął mi moje konto, na które wpływał czynsz (...)

Mój były mąż nie wpłaca pieniędzy na konto które mu wskazałam.

Mój były mąż nie wpłaca pieniędzy na konto które mu wskazałam.

Mojemu byłemu mężowi powiedziałam żeby wpłacał mi pieniądze za alimenty na moje nowe konto, moje stare jest zajęte przez komornika. Czy mój były mąż mógł tak zrobić? Przygotowana dla Pani (...)

Przelew na inne konto niż sprzedawcy na fakturze

Przelew na inne konto niż sprzedawcy na fakturze

Faktura VAT jest wystawiana za wykonaną usługę firmie B, przez firmę A. Natomiast przelew jest dokonywany przez firmę B, nie na konto firmy A, lecz na konto innej firmy C, która nie jest w zasadzie (...)

Zawieszenie egzekucji a zajęcie rachunku bankowego

Zawieszenie egzekucji a zajęcie rachunku bankowego

Komornik zajął wierzytelności z rachunku bankowego prowadzącego konto dłużnika. Po kilku dniach dłużnik wystąpił do wierzyciela z prośbą o polubowne rozwiązanie sprawy przedstawiając korzystniejszy (...)

Niezgodność konta z danymi adresata przelewu

Niezgodność konta z danymi adresata przelewu

Chciałbym się dowiedzieć, co prawo bankowe mówi o przelewach na konto, które nie są własnością osoby wskazanej imiennie na przelewie, tzn. dokonałem przelewu na konto osoby o nr konta XXX, z (...)

Egzekucja przeciwko spółce z o.o. a śmierć prezesa

Egzekucja przeciwko spółce z o.o. a śmierć prezesa

Co się dzieje z prawami i obowiązkami spółki z o.o. w razie zgonu jedynego jej członka zarządu - prezesa? Co się będzie działo z egzekucją toczącą się przeciwko spółce po zgonie prezesa? (...)

Sytuacja spółki po śmierci wspólnika

Sytuacja spółki po śmierci wspólnika

Czy w przypadku gdy umowa spółki wyłącza od wstąpienia do spółki spadkobierców wspólnika w razie jego śmierci, należy skreślić tego zmarłego wspólnika z listy wspólników spółki? Śmierć (...)

Egzekucja z nieruchomości po śmierci dłużnika

Egzekucja z nieruchomości po śmierci dłużnika

Wierzyciel posiada prawomocny nakaz zapłaty przeciwko dłużnikowi, który umiera. Jeszcze za życia dłużnika zostaje wszczęta egzekucja z jego nieruchomości przez innych wierzycieli. Czy posiadając (...)

Czy należy mi się renta fakultatywna po zmarłym konkubencie?

Czy należy mi się renta fakultatywna po zmarłym konkubencie?

Chciałabym Państwu zadać pytanie dotyczące renty fakultatywnej. Czy jeżeli żyłam przez wiele lat z moim partnerem, razem mieszkaliśmy, ja opiekowałam się nim i domem, czy w takiej sytuacji po (...)

Spadkobierca wspólnika w spółkach handlowych

Spadkobierca wspólnika w spółkach handlowych

Czy w jakiejkolwiek ze spółek prawa handlowego (osobowej lub kapitałowej) istnieje zasada, że spadkobierca udziałowca z mocy prawa (jeżeli oczywiście wyrazi taką wolę) wchodzi w prawa zmarłego (...)

Zgon członka rodziny- formalności

Zgon członka rodziny- formalności

Mam matkę w bardzo ciężkim stanie. W każdej chwili możliwy jest zgon. Jej mąż, a mój ojciec, jest w bardzo podeszłym wieku, schorowany, i nie będzie się mógł zająć sprawami związanymi ze (...)

Zgon i wymeldowanie osoby zmarłej

Zgon i wymeldowanie osoby zmarłej

Jedno z małżonków umiera. Czy chcąc wymeldować tą osobę z ewidencji w urzędzie miejskim, trzeba tą sprawę załatwić przez sąd? Na jakim formularzu należy to złożyć w sądzie? Czy syn też (...)

Akt zgonu

Akt zgonu

Na jakiej podstawie Zakład Medycyny Sądowej może wpisać datę urodzenia w karcie zgonu w przypadku odnalezienia zwłok? Czy wystarczy informacja osoby identyfikującej zwłoki, czy też niezbędny (...)

Sądowe stwierdzenie śmierci osoby

Sądowe stwierdzenie śmierci osoby

W postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, sąd wezwał do podania imion i nazwisk oraz miejsc zamieszkania następców prawnych spadkobierczyni oraz złożenie odpisów aktu zgonu w przypadku, gdy (...)

Wypłata świadczenia z tytułu śmierci matki

Wypłata świadczenia z tytułu śmierci matki

Moja mama miała ubezpieczenie na życie. W przypadku śmierci mama wskazała mnie jako beneficjanta do wypłaty roszczenia z tytułu jej śmierci. W chwili składania wniosku o wypłatę tego roszczenia (...)

FORUM PRAWNE

Bank ukradnie mi oszczędności?!

Bank ukradnie mi oszczędności?! Pewnie jak większość osób mam debet na karcie kredytowej i spłacam ją w ostatniej kolejności bo to taka najmniej pilna sprawa zazwyczaj. Przeraziłem się kiedy (...)

błędny przelew internetowy

błędny przelew internetowy prosze o pomoc, podczas wypełniania nr rachunku przez internet, klepnełam nie te cyferke co trzeba. Pieniądze przez to nie weszły na konto odbiorcy tylko na obce konto. (...)

Śmierć posiadacza rachunku oszczędnościowego.

Śmierć posiadacza rachunku oszczędnościowego. Moje pytanie brzmi: Jeżeli osoba będąca klientem banku i posiadająca tma konto oszczędnościowe umrze, to można prosić bank o pomoc w pokryciu kosztów (...)

błąd w przelewie - reklamacja???

błąd w przelewie - reklamacja??? Witam! Popełniłem błąd przy wypisywaniu przelewu. Przelew trafił nie do tej osoby co powinien. Czy istnieje możliwość reklamacji przelewu i cofnięcia go? Prosze (...)

Przedawnienie dlugu, czy jest cos takiego???

Przedawnienie dlugu, czy jest cos takiego??? Mam pytanie, podobno jest cos takiego jak przedawnienie dlugu tzn sprawa w sadzie juz sie odbyla i podobno komornik ma 10 lat na odzyskanie pieniedzy - jezeli (...)

Prawo bankowe art.105

Prawo bankowe art.105 Czy na podstawie art.105 bank może zasięgać informacji o kliencie w innych bankach z którymi dany klient współpracuje bez zgody,powiadomienia o tym klienta? (Julka) Dokładnie (...)

prawo bankowe a spadkobiercy

prawo bankowe a spadkobiercy Mam poważny problem z uzyskaniem z banku informacji o koncie zmarłego ojca. Jestem jednym z trzech równorzędnych spadkobierców. Z prawomocnym postanowieniem sądu w sprawie (...)

prawo bankowe art 54

prawo bankowe art 54 Otorz szanowni panstwo zwracam sie do was z zapytaniem.Dzis zostalem uswiadomiony przez konsultanta bankowego o egzekucji mojego rachunku tzn.otrzymalem przelew jednak dostepnych srodkow (...)

Prawo Bankowe ART.54.1

Prawo Bankowe ART.54.1 ART.54.1 brzmi: 'środki pieniężne zgromadzone na rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, są wolne od (...)

Bank Informacji Kredytowej - wpisanie (BIK)

Bank Informacji Kredytowej - wpisanie (BIK) Witam. Mam nadzieje, ze ktos mi pomoże. Taki problem, koleżanka który w 97 roku żyrowała mi pożyczke została wpisana do BIKu bez powiadomienia i wogole (...)

POMOCY !! Bank wypowiedział mi umowę kredytu

POMOCY !! Bank wypowiedział mi umowę kredytu Zaczne od początku. Miałam linie kredytową w PKO BP na 6.000 zł. Rok temu przeprowadziłam sie do innego miasta i na konto w banku nie było żadnych (...)

PRESCO!POMOCY!!!

PRESCO!POMOCY!!! Kilka dni temu dostałam pismo od firmy Presco że przejęła dwa lata temu długo od firmy kontrolerskiej za przejazd bez ważnego biletu. Co ciekawe wczoraj dostałam znowu takie samo (...)

Praca w banku

Praca w banku Oczekuję gorącej dyskusji, bo i temat jest gorący. Problem którym chcę się podzielić dotyczy ok.30 tys. osób w Polsce. Pracownicy jednego z największych banków obligatoryjnie są (...)

Jak długo w BIK

Jak długo w BIK Wzięłam kredyt w SKOKu dla znajomych, nie spłacili 3 ostatnich rat ( w sumie 380 zł)- spłaciłam je sama ale znalazłam się nawindykacji i "czrnej liście w BIK Jestem tam już (...)

Dręczy mnie Ultimo

Dręczy mnie Ultimo Witam, Zwracam się z prośbą o pomoc. Wiem, że już takie tematy były poruszane na forum, ale niestety nie do końca wiem co odpisać firmie ultimo. Moje zadłużenie powstało (...)

Alimenty na dziecko - jak długo do rąk matki ?

Alimenty na dziecko - jak długo do rąk matki ? Witajcie, Mam zasądzone alimenty na dziecko płatne do rąk matki. Czy i po jakim czasie można przelewać alimenty na konto dziecka ? Chcę aby alimenty (...)

Komornik zajął moje wynagrodzenie, czy może zająć pieniądze na koncie!

Komornik zajął moje wynagrodzenie, czy może zająć pieniądze na koncie! Mam pytanie! Komornik zajął moje wynagrodzenie i miesięcznie pracodawca wpłaca na konto komornika jakąś tam kwotę. Moja (...)

Problem z allegrowiczem (zdjęcia)

Problem z allegrowiczem (zdjęcia) Wczoraj zakupiłem jedno konto na allegro, co prawda było to nierozsądne z mojej strony i może to zdziwić, ale byłem świadom tego, że coś w aukcji jest nie tak (...)

Opodatkowanie dochodów

Opodatkowanie dochodów Witam, Mam pytanie opierte na pomyśle pewnego rodzaju piramidy finansowej, której treść przytaczam poniżej (proszę nie usuwać, ten tekst jest tylko w celach poglądowaych, (...)

Czy to jest legalne????

Czy to jest legalne???? Jest to tekst który znalazłem w internecie i szczerze nie wiem czy to jest legalne wiem ze duzo tekstów tego typu jest nie legalnych ale to sie "wydaje" byc wiarygodne (...)

Porady prawne