Moc wiążąca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego

Pytanie:

Proszę o wyjaśnienie wątpliwości co do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego, skoro czytamy w uzasadnieniu "Akt normatywny lub jego część uznane przez Trybunał za niezgodne z konstytucją zostają usunięte z porządku prawnego, przestają być jego elementem. Orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z konstytucją aktu normatywnego lub jego części powoduje bezwzględne, bezwarunkowe i bezpośrednie zniesienie przepisów w nim wskazanych. Następuje to niezależnie od działań innych organów państwowych". Czy oznacza to, że nieistniejącego aktu prawnego nie można już stosować po wejściu w życie tego wyroku TK (po jego ogłoszeniu) nawet do okresu kiedy istniał i funkcjonował? Czy też oznacza to, że wydanie decyzji w oparciu o niezgodny z Konstytucją przepis (i co ważne wydanie takiej decyzji po ogłoszeniu wyroku TK w sprawie) jest dopuszczalne, mimo iż wydający decyzję wie, iż każde odwołanie, powołujące się na ten wyrok TK, unieważni jego decyzję? Czy nie jest to bezsensowna produkcja zbędnych procesów odwoławczych zakończonych z założenia cofnięciem tej decyzji, niezgodnej z wyrokiem TK? Czy organ emerytalny wydając decyzję (maj 2000) w oparciu o przepis uznany wcześniej (grudzień 1999) - przed wydaniem decyzji - za niezgodny z Konstytucją, jest zobowiązany w decyzji poinformować o tym fakcie świadczeniobiorcę?

Masz inne pytanie do prawnika?

15.11.2004

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Odpowiedź prawnika: Moc wiążąca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego

Odpowiadając ma zadane przez użytkownika zapytanie wyjaśnić należy, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego są ostateczne i od nich nie przysługuje prawo odwołania. W poprzednim okresie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego mógł być jeszcze unieważniony przez Sejm, jednak praktyka ta była zaprzeczeniem rozdzielności władzy sądowniczej (Trybunał Konstytucyjny) i ustawodawczej (Sejm). Wobec powyższego, zasadę ostateczności rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego wprowadziła Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku (art. 190 ust. 1). Należy także wyjaśnić, że Trybunał Konstytucyjny wskazując, iż określony przepis jest niezgodny z Konstytucją, nie stwierdza, że przepis ten traci moc wiążącą. Uznanie danego przepisu za sprzeczny z ustawą zasadniczą powoduje jednak możliwość skutecznego podważenia np. decyzji wydanej na podstawie niezgodnego z Konstytucją przepisu.

Porady prawne

Uznanie za niezgodny z Konstytucją przepis nie traci automatycznie mocy obowiązującej. Traci on taką moc na przyszłość i to od momentu publikacji w Dzienniku Ustaw. Nie tracą mocy obowiązującej decyzje wydane na podstawie takiego przepisu przed uznaniem go za niekonstytucyjny. Istnieje jednak możliwość wzruszenia takiej decyzji. Podstawą uchylenia takiej decyzji jest np. postępowanie wznowione na podstawie art. 145a kodeksu postępowania administracyjnego.

Należy więc wyjaśnić, że wyrok stwierdzający niezgodność z konstytucją danego przepisu, nie powoduje braku możliwości wydania na podstawie tego przepisu decyzji, choć istnieją wówczas podstawy do skutecznego wzruszenia takiej decyzji. Organ wydający decyzję nie jest zobowiązany informować o tym, iż dany przepis został uznany za niezgodny z konstytucją. Należy też podkreślić, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisów może mieć miejsce także w szerszym aspekcie czasowym, tzn. Trybunał może uznać, że jego wyrok ma moc obowiązującą np. po upływie 12 miesięcy od jego ukazania się w Dzienniku Ustaw.

Z pewnością wydawanie decyzji na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne "produkuje" dodatkowe postępowania odwoławcze, jednakże należy zauważyć, że każda decyzja administracyjna może być skutecznie wzruszona w trybie odwoławczym. Nie jest to więc działanie bezsensowne, lecz stanowi realizację przyznanych obywatelom praw.

Reasumując organy, Sądy rozpatrujące sprawy niezakończone po wydaniu wyroku Trybunału o niekonstytucyjności przepisu powinny uwzględniać ten wyrok. Do czasu publikacji takiego wyroku de facto on nie obowiązuje. organ lub Sąd by właściwie postąpić powinien postępowanie zawiesić. ma to na celu unikanie sytuacji orzekania w oparciu o przepis, który lada chwila stanie się niekonstytucyjny.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Co nowego w sądownictwie?

Co nowego w sądownictwie?

Prezydent podpisał 3 ustawy dotyczące szeroko rozumianego sądownictwa. Ustawa z dnia 12 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym  Ustawa ma na celu przede wszystkim wprowadzenie zmian o charakterze doprecyzowującym w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, zapewniających (...)

Skarga konstytucyjna

Skarga konstytucyjna

  Zgodnie z art. 79 Konstytucji, każdy może wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego (...)

Uchwała SN w ocenie TK

Uchwała SN w ocenie TK

20 kwietnia 2020 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Prezesa Rady Ministrów dotyczący uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I 4110 1/20. ##baner## Co orzekł TK? Trybunał (...)

TSUE nie może zawieszać polskich ustaw dotyczących ustroju i właściwości  polskich sądów...

TSUE nie może zawieszać polskich ustaw dotyczących ustroju i właściwości polskich sądów...

14 lipca 2021 r. Trybunał Konstytucyjny, na rozprawie, rozpoznał pytanie prawne Sądu Najwyższego dotyczące obowiązku państwa członkowskiego UE polegającego na wykonywaniu środków tymczasowych odnoszących się do kształtu ustroju i funkcjonowania konstytucyjnych organów władzy (...)

Moc wiążąca interpretacji podatkowych

Moc wiążąca interpretacji podatkowych

W dniu 30 października 2006 r. Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie rozpoznał pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczące wiążących interpretacji podatkowych w sprawach indywidualnych. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 14b § 6 zdanie pierwsze ustawy (...)

Uchwała składu połączonych Izb Sądu Najwyższego

Uchwała składu połączonych Izb Sądu Najwyższego

Uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 23 stycznia (...)

Szczegóły profilowania pomocy dla bezrobotnego mają być uregulowane w ustawie

Szczegóły profilowania pomocy dla bezrobotnego mają być uregulowane w ustawie

Szczegóły profilowania pomocy dla bezrobotnego mają być uregulowane w ustawie, a nie jedynie w rozporządzeniu ministra, bo dotyczą zasad i trybu gromadzenia informacji o jednostkach - orzekł Trybunał Konstytucyjny z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich. Zarządzanie pomocą kierowaną (...)

Przetwarzanie danych osobowych przez sądy

Przetwarzanie danych osobowych przez sądy

Zgłaszanie naruszeń ochrony danych osobowych przez sądy UODO przygotował publikację „Przetwarzanie danych osobowych przez sądy w kontekście zgłaszania naruszeń ochrony danych osobowych”, która stanowi odpowiedź na pytanie, czy Prezes UODO jest organem właściwym do (...)

Pozbawienie mężczyzn prawa do wcześniejszej emerytury sprzeczne z Konstytucją

Pozbawienie mężczyzn prawa do wcześniejszej emerytury sprzeczne z Konstytucją

  Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne VIII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Okręgowego w Łodzi dotyczące wyłączenia mężczyzn z prawa do wcześniejszej emerytury. Marian R. po osiągnięciu wieku 60 lat i 40 letniego okresu składkowego i nieskładkowego złożył (...)

Reforma organizacji i postępowania przed Komisją Prawa Autorskiego

Reforma organizacji i postępowania przed Komisją Prawa Autorskiego

Jakie zmiany mają dotyczyć praw autorskich?Sejm zajmuje się obecnie rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz niektórych innych ustaw. Przewiduje on reformę organizacji i postępowania przed Komisją Prawa Autorskiego m.in. w zakresie zatwierdzania (...)

Wyrok zaoczny - Kiedy wydawany jest wyrok zaoczny? Jak się od niego odwołać?

Wyrok zaoczny - Kiedy wydawany jest wyrok zaoczny? Jak się od niego odwołać?

Wyrok zaoczny przeważnie jest wyrokiem uwzględniającym powództwo, może jednak być także wyrokiem je oddalającym. Zaoczny charakter wyroku zależy od braku udziału pozwanego w postępowaniu. Nie jest zatem istotne, czy wyrok został wydany po pierwszym posiedzeniu wyznaczonym na rozprawę, (...)

Czym jest informacja publiczna?

Czym jest informacja publiczna?

Co jest informacją publiczną? Informacja publiczna jest pojęciem ustawowym, zawartym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznych stanowi wykonanie art. 61 Konstytucji RP. Zasada dostępu do informacji publicznej Ogólną (...)

Pora na arbitraż z prawdziwego zdarzenia

Pora na arbitraż z prawdziwego zdarzenia

17 pażdziernika br. wchodzi w życie ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego. Wprowadza ona przede wszystkim szczegółowe unormowanie rozwiązywania sporów przed sądem polubownym - dostosowujące nasze przepisy do praktyki sądownictwa polubownego w kraju (...)

Kontrola pracownika przebywającego na chorobowym przez pracodawcę

Kontrola pracownika przebywającego na chorobowym przez pracodawcę

Pracodawcy są uprawnieni do przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystywania przez pracowników zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby lub konieczności sprawowania opieki nad chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny, na podstawie art. 68 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 (...)

Wyrok sądu administracyjnego. Co zrobić, gdy organ nie wykonuje orzeczenia sądowego?

Wyrok sądu administracyjnego. Co zrobić, gdy organ nie wykonuje orzeczenia sądowego?

Kiedy sąd wydaje wyrok?Wyrok sądu administracyjnego orzekającego w sprawie wydawany jest po zamknięciu rozprawy, na posiedzeniu sądu, na którym rozprawę zamknięto. Jeżeli sąd zamknął rozprawę istnieje jednak możliwość jej ponownego otwarcia. W szczególności rozprawa powinna (...)

Kiedy i jak przeprowadza się postępowanie polubowne?

Kiedy i jak przeprowadza się postępowanie polubowne?

Dlaczego strony są skłonne oddawać sprawy pod rozstrzygnięcie sądu polubownego? Strony oddają sprawy pod rozstrzygnięcie sądu polubownego z tego względu, że sąd polubowny działa szybciej niż sąd państwowy. Rozstrzygnięcia przed sądem polubownym oszczędzają stronom zarówno czasu (...)

Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym

Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym

  Podstawa prawna Przepisy regulujące skargę kasacyjną w postępowaniu sądowoadministracyjnym umieszczone zostały w Rozdziale I Działu IV ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwana dalej ustawą. Ponadto, jeżeli nie ma szczególnych przepisów (...)

Skarga w postępowaniu o zamówienie publiczne (stan prawny obowiązujący do 1 marca 2004 r.)

Skarga w postępowaniu o zamówienie publiczne (stan prawny obowiązujący do 1 marca 2004 r.)

  Kto może wnieść skargę? Skarga na wyrok zespołu arbitrów przysługuje stronom postępowania odwoławczego. Oznacza to, że może ją wnieść zarówno odwołujący się dostawca lub wykonawca, jak również zamawiający, jeżeli wyrok zespołu arbitrów jest dla niego (...)

TSUE o polskich kredytach frankowych

TSUE o polskich kredytach frankowych

Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok dotyczący skutków stosowania postanowień niedozwolonych. Wyrok nie oznacza automatycznego przewalutowania kredytów, jednak ma znaczenie dla postępowań sądowych oraz konsumentów, których umowy zawierają klauzule niedozwolone. Zdaniem (...)

Projektowane zmiany w kodeksie postępowania cywilnego oraz prawie upadłościowym i naprawczym

Projektowane zmiany w kodeksie postępowania cywilnego oraz prawie upadłościowym i naprawczym

Na stronach internetowych znaleźliśmy projekt ustawy, która ma zmienić część przepisów kpc oraz Prawa upadłościowego i naprawczego. Ogólnie rzecz biorąc dotyczy on zmian w zakresie dotyczącym sądownictwa polubownego. Na czym zatem miałyby polegać zmiany? Czy oznacza to, że większość (...)

Od 1 stycznia 2021 r. trzeba informować ZUS o zawarciu umowy o dzieło

Od 1 stycznia 2021 r. trzeba informować ZUS o zawarciu umowy o dzieło

Przepisy tarczy antykryzysowej wprowadziły obowiązek informowania ZUS o umowach o dzieło zawieranych od nowego roku. ZUS musi prowadzić ewidencję takich umów. ##baner## Nowy obowiązek O zawarciu umowy o dzieło płatnik składek lub osoba fizyczna zlecająca dzieło zawiadamia ZUS. (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Postępowanie na skutek wydania wyroku zaocznego

Postępowanie na skutek wydania wyroku zaocznego

Sąd uchylił wyrok zaoczny zawierający rygor natychmiastowej wykonalności. Jako powód uchylenia podał fakt, iż pełnomocnik wierzyciela złożył na rozprawie wniosek o rezygnacji z części roszczeń (...)

Warunkowe zwolnienie a łączenie wyroków

Warunkowe zwolnienie a łączenie wyroków

Moja mama znajduje się w więzieniu, ma wyrok 6 miesięcy za przestępstwo z art. 278 par. 1 KK. Wyrok był zawieszony na nie wiem ile, podejrzewam, że na 3 lata. W tym czasie dostała drugi wyrok art. (...)

Orzecznictwo na temat oświadczenia o potrąceniu

Orzecznictwo na temat oświadczenia o potrąceniu

Jak wygląda sprawa orzecznictwa w kwestii nieustosunkowania się przez 3 lata do złożonego przedsiębiorcy oświadczenia o potrąceniu? Orzecznictwo Sądu Najwyższego przedstawia się natomiast następująco:- (...)

wyrok zaoczny

wyrok zaoczny

Otrzymałam korespondencyjnie wyrok zaoczny o zapłatę. Niestety nie mogę ustosunkować się do wyroku, ponieważ nie mam dokumentów dołączonych do pozwu. Pozew tak jak i wyrok był wysyłany na mój (...)

Wyrok nakazowy zamiast mandatu

Wyrok nakazowy zamiast mandatu

Miałem ostatnio nieprzyjemne zdarzenie związane z otrzymaniem zdjęcia z fotoradaru. Dodam, iż jechałem samochodem służbowym na tablicach towarzystwa leasingowego. Z tego powodu Policja nie była (...)

Prawomocność a wykonalność wyroku

Prawomocność a wykonalność wyroku

Zgodnie z art. 447 ze znaczkiem 6 k.p.c. wyrok sądu pierwszej instancji zasądzający świadczenie na rzecz pracownika w stosunku do którego sąd drugiej instancji oddalił apelacje zakładu pracy, podlega (...)

Procedura uprawomocnienia się wyroku

Procedura uprawomocnienia się wyroku

Wyrok w sprawie rozwodowej został ogłoszony w poniedziałek. Czy w poniedziałek za trzy tygodnie wyrok będzie prawomocny, czy nabiera mocy od wtorku? Orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli (...)

Natychmiastowa wykonalność a egzekucja komornicza

Natychmiastowa wykonalność a egzekucja komornicza

Posiadam wyrok zaoczny wydany w sprawie gospodarczej. Widnieje na nim wzmianka: \"wyrokowi w pkt. I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności\". Wyrok nie jest prawomocny i z informacji uzyskanej telefonicznie (...)

Przesłanka orzeczenia rozwodu z orzekaniem o winie

Przesłanka orzeczenia rozwodu z orzekaniem o winie

Co jest decydującą przesłanką rozwodu z orzeczeniem winy jednej ze stron? Co decyduje o winie? Czy zdrada ze strony jednej ze stron może być przesłanką orzeczenia winy tej osoby? Jakie inne przesłanki (...)

Doręczenie wyroku zaocznego

Doręczenie wyroku zaocznego

W sprawie gospodarczej wniosłem powództwo o nakaz zapłaty do firmy ubezpieczeniowej. Na pierwszym posiedzeniu asesor prowadząca sprawę za stronniczość została wyłączona od sprawy. Na wyznaczone (...)

Uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej

Uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej

Co powinno zawierać uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej? Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, (...)

Zmiana warunków pracy a czasowe powierzenie

Zmiana warunków pracy a czasowe powierzenie

Aktualnie jestem na dłuższym zwolnieniu lekarskim po operacji. Do pracy wracam 1-ego marca. Wiem, że po moim powrocie, przełożony chce mnie przenieść na inne, mniej korzystne dla mnie stanowisko. (...)

Wniesienie kasacji

Wniesienie kasacji

Czy i na jakich warunkach w procesie gospodarczym istnieje możliwość przywrócenia terminu złożenia kasacji do Sądu Najwyższego w następującym przypadku: 10 listopada 2004 r. zapadł wyrok w Sądzie (...)

Wyrok łączny

Wyrok łączny

Jaka jest różnica między wyrokiem łącznym a obligatoryjnym? Proszę o definicję jednego i drugiego. Jeżeli zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej w stosunku do osoby prawomocnie skazanej (...)

Wyrok łączny i absorbcyjny

Wyrok łączny i absorbcyjny

Co to jest wyrok absorbcyjny? Jaka jest różnica między wyrokiem łącznym a wyrokiem absorbcyjnym? Art. 11 kodeksu postępowania karnego przewiduje możliwość umorzenia postępowania w sprawie o występek, (...)

Kradzież paliwa - wyrok nakazowy

Kradzież paliwa - wyrok nakazowy

Na początku roku wyjeżdżałem na wczasy, na stacji paliw BP zatankowałem paliwo o wartości 213.01 zł. Kiedy tankowałem moja dziewczyna poszła na stację. Byłem przekonany, że idzie zapłacić, (...)

FORUM PRAWNE

Przedawnienie wyroku

Przedawnienie wyroku Jak dlugo trzeba czekac na przedawnienie wyroku, albo czy mozna ten wyrok zawiesic?? (karolllll) To reguluje k.k. Art. 103. par 1. Nie można wykonać kary, jeżeli od uprawomocnienia (...)

wyrok w zawieszeniu

wyrok w zawieszeniu Witam, Mam wyrok w zawieszeniu 7 miesięcy na 3 lata. Po jakim czasie moje papiery będą zupełnie wyczyszczone? Kiedy będę mógł się starać o zaświadczenie o niekaralności? (...)

wyrok

wyrok czy sąd powiadamia stronę o odwołaniu się o wyroku? Bardzo proszę o pomoc Witam Otrzymałem list z datą stawienia się w zk. Czy jest jeszcze jakiś ratunek? czy muszę się tam stawić? (...)

wyrok

wyrok Mój mąż jest tymczasowo aresztowany. Ma jeden wyrok 1.8m-cy. I drugi wyrok bezwzględny 1.2m-cy dodam że te wyroki były w zawieszeniu,po zatrzymaniu zostały odwieszone. Czy mąz moze sie starac (...)

Wyrok

Wyrok Witam Dostałem wyrok w zawiasach, kare grzywny i dozór kuratora. Na czym ten dozór polega? i ile on będzie trwał?

wyrok

wyrok Witam mam pytanie dostałam bielet do zakładu karnego w Lublincu na 07.05.2012r czy da rade jeszcze to jakos wycofać uchronić się przed tym choć na jakiś czas POMOCY!!!

Wyrok

Wyrok Co mam zrobić, jeśli nie byłem na ogłoszeniu wyroku? A chce go otrzymać? Mam zgłosić jakiś wniosek? czy coś?

Wyrok

Wyrok Witam Otrzymałem list z datą stawienia się w zk. Czy jest jeszcze jakiś ratunek? czy muszę się tam stawić? Co się stanie jak nie przyjdę? mam mało czasu - proszę o informację

Rozwód kościelny

Rozwód kościelny Czy ktoś może mi udzielić informacji, jakie warunki trzeba spełnić, aby dostać rozwód kościelny? (ada) Prawdę mówiąc jeszcze nie konsultowałem prawa kanonicznego, ale intuicja (...)

prawa ojca a obowiazki ojca po rozwodzie

prawa ojca a obowiazki ojca po rozwodzie bardzo duzo mowi sie o prawach ojca (glownie przez samych ojcow), natomiast nigdzie nie wspomina sie o obowiazkach ojcowskich po rozwodzie, dlaczego ojcowie sami (...)

zaświadczenie o niekaralności

zaświadczenie o niekaralności witam moja sytuacja wygląda tak. w 2006roku dostalem wyrok 1rok pozbawienia wolnosci w zawieszeniu na 3 lata w 2007 dostalem wyrok 6miesiecy pozbawienia wolnosci w zawieszeniu (...)

Porady prawne