Odszkodowanie za wypadek z udziałem dzikich zwierząt

Na drogach zdarzają się wypadki z udziałem dzikich zwierząt. Szkody, jakie mogą z tego wyniknąć, są niekiedy bardzo poważne. Kodeks cywilny przewiduje odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzęta. Czy te przepisy mają w takich sytuacjach zastosowanie?

Ogólne regulacje

 

Przepis art. 431 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, iż kto zwierzę chowa albo się nim posługuje, zobowiązany jest do naprawienia wyrządzonej przez nie szkody, niezależnie od tego, czy było pod jego nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło, chyba że ani on, ani osoba, za którą ponosi odpowiedzialność, nie ponoszą winy. Zgodnie jednak z ustalonym w orzecznictwie poglądem, przepis ten odnosi się tylko do zwierząt hodowlanych.

Co prawda, w uchwale z dnia 17 października 1991 r. (sygn. akt III CZP 100/91, OSP 1993/2 poz. 29) Sąd Najwyższy orzekł, iż za chowającego - w rozumieniu art. 431 K.c. - zwierzę dzikie żyjące na wolności (wilka) może być uznany zarządca lub dzierżawca obwodu łowieckiego, przy czym chowającym nie jest Skarb Państwa, jednak orzeczenie to spotkało się z krytyką (zob. glosa A. Szpunara, OSP 1993/2 str. 69).

Szkody wyrządzone przez zwierzęta dzikie

Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez zwierzęta żyjące w stanie wolnym (dzikim) regulują przepisy szczególne, tj. przepisy ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie oraz przepisy o odpowiedzialności Skarbu Państwa na zasadach ogólnych.

Zgodnie z przepisami Prawa łowieckiego (art. 46 ust. 1), dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego obowiązany jest do wynagradzania szkód wyrządzonych:

  • w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny

  • przy wykonywaniu polowania.

Ponadto Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne objęte całoroczną ochroną (art. 50 ust. 1). Obecnie - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 marca 2005 r. w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne - całoroczną ochroną objęty jest jedynie łoś.

Jak widać, prawo łowieckie nie przewiduje podstaw do odszkodowania za zwierzęta wyskakujące na drogę, chyba że nastąpiło to w związku z wykonywaniem polowania.

Przykład:

  • W trakcie polowania w wyniku nagonki sarna wyskoczyła przed samochód. Kierowca nie zdążył wyhamować i samochód został uszkodzony. W tym przypadku, ponieważ szkoda powstała "przy wykonywaniu polowania", poszkodowany będzie mógł żądać odszkodowania od dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego.

A jeśli szkoda nie miała związku z polowaniem?

 

Gdy szkoda nie powstała przy wykonywaniu polowania, pozostają jeszcze przepisy ogólne o odpowiedzialności Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego, szczególnie art. 417 K.c.: Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Jeżeli wykonywanie zadań z zakresu władzy publicznej zlecono, na podstawie porozumienia, jednostce samorządu terytorialnego albo innej osobie prawnej, solidarną odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę ponosi ich wykonawca oraz zlecająca je jednostka samorządu terytorialnego albo Skarb Państwa.

Konieczne jest tu jednak udowodnienie, iż doszło do niezgodnego z prawem działania lub zaniechania. Najczęstszym przykładem jest zaniechanie oznaczenia drogi odpowiednim znakiem (A-18b), który ostrzegałby o możliwości napotkania zwierząt na drodze.

Trzeba się jednak pogodzić z faktem, iż w pewnych sytuacjach odszkodowanie nie będzie się należeć od nikogo.

Podstawa prawna:

Potrzebujesz porady prawnej?

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO: