25.10.2004

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Jaka jest odpowiedzialność głównego księgowego za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości oraz za zobowiązania podatkowe? – opinia prawna

Stan faktyczny

Jaka jest odpowiedzialność Głównego Księgowego za rachunkowość w firmie ( wynikająca z przepisów Ustawy o Rachunkowości oraz innych przepisów regulujących kwestię odpowiedzialność w tym zakresie), za podatki w firmie (wynikająca z przepisów podatkowych, Ordynacji Podatkowej oraz Ustawy Karnej Skarbowej)? Czy pełnomocnictwo udzielone Głównemu Księgowemu w zakresie podpisywania deklaracji podatkowych jako osoby reprezentującej zarząd wiąże się z przyjęciem odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki oraz za prawidłowość rozliczeń podatkowych?

Porady prawne

Opinia prawna

Odpowiedzialność za rachunkowość

Zgodnie z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591 ze zm.): „kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą, w tym z tytułu nadzoru, również w przypadku, gdy określone obowiązki w zakresie rachunkowości - z wyłączeniem odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury - zostaną powierzone innej osobie za jej zgodą”.

Przepis ten ma eliminować sytuacje, w których główni księgowi znajdowali się pod presją osób (organów) zarządzających jednostkami, gdyż wymuszały one na nich określone działania niezgodne z przepisami. Zapewnia on więc ochronę "interesów" głównych księgowych, tj. ogranicza wywieraną na nich presję do niezgodnego z prawem działania, w szczególności jeżeli nie są oni członkami zarządów.

W związku z powyższym odpowiedzialność w zakresie rachunkowości ponosi jedynie kierownik jednostki, tj. osoba lub organ wieloosobowy (zarząd), który zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, statutem, umową lub na mocy prawa własności jest uprawniony do zarządzania jednostką. Jeżeli kierownikiem jednostki jest organ wieloosobowy, a nie wskazano w statucie, regulaminie organizacyjnym itp. osoby odpowiedzialnej za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości, to odpowiedzialność ponoszą wszyscy członkowie tego organu (art. 4 ust. 5 in fine). W przypadku spółek jawnych i cywilnych za kierownika jednostki uważa się wspólników prowadzących sprawy spółki, spółek komandytowych i komandytowo-akcyjnych – komplemantariuszy prowadzących sprawy spółki, a spółek partnerskich – wspólników prowadzących sprawy spółki lub zarząd. Kierownikiem jednostki jest również likwidator lub syndyk, ale nie pełnomocnicy ustanowieni przez jednostkę (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy).

Kierownik jednostki jest zwolniony od odpowiedzialności za rachunkowość, jeżeli obowiązki w tym zakresie zostaną przypisane innej osobie, za jej zgodą, potwierdzoną w odpowiednim dokumencie stwierdzającym przyjęcie przez nią odpowiedzialności za rachunkowość (obowiązek zachowania formy pisemnej).
Warto jednak przytoczyć opinię wyrażoną przez Ministerstwo Finansów z dnia 19 maca 1996 r. (opubl. Biul. Skarb. 1996/6/28), której tezy są jednak nadal aktualne w świetle obowiązujących przepisów: „W przypadku gdy główny księgowy jednostki nie jest jednocześnie członkiem ścisłego kierownictwa (zarządu), to nie powinno się nakładać na niego obowiązków z zakresu odpowiedzialności za rachunkowość w jednostce. Odpowiedzialność jego wynika wówczas z przepisów kodeksu pracy. Jeżeli natomiast główny księgowy uczestniczy w pracach zarządu (jest jego członkiem), to w regulaminie organizacyjnym można określić operacyjną odpowiedzialność poszczególnych członków zarządu za prowadzenie ksiąg rachunkowych. Może być również przypisana w regulaminie odpowiedzialność jednemu z członków ścisłego kierownictwa jednostki (i niekoniecznie musi to być główny księgowy), o ile osoba ta posiada niezbędne pełnomocnictwa zarządu i ma zapewniony wpływ na zdarzenia finansowe i organizacyjne, które decydują o sytuacji majątkowej, finansowej i dochodowej jednostki.”

Ta opinia wydaje się najpełniej obrazować odpowiedzialność głównego księgowego za rachunkowość w firmie, zarówno w przypadku gdy jest on członkiem zarządu – bezpośrednio wynikająca z przepisów ustawy o rachunkowości, jak i w sytuacji odwrotnej, kiedy możemy skorzystać z regulacji ochronnych prawa pracy.

Potwierdzenia powyższych rozważań szukać też możemy w wyroku SN z dnia 10 stycznia 1998 r. (opubl. OSNAP 1999/21/682), gdzie sąd przypisał uchybienie obowiązków wynikających z art. 4 ust. 5, a także art. 52 ustawy o rachunkowości właśnie dyrektorowi przedsiębiorstwa jako kierownikowi jednostki.
Powyższe sprecyzowanie osoby odpowiedzialnej za rachunkowość w jednostce jest o tyle ważne, iż od tego zależeć będzie zastosowanie sankcji karnych przewidzianych w rozdziale 9 ustawy o rachunkowości. Zgodnie bowiem z art. 77 ustawy nieprowadzenie ksiąg rachunkowych, prowadzenie ich wbrew przepisom ustawy lub podawanie w tych księgach danych nierzetelnych podlega karze grzywny lub pozbawienia wolności do lat 2, albo obu łącznie. Księgowy będzie mógł zostać pociągnięty do odpowiedzialności, o ile przyjmie na siebie odpowiedzialność w sposób określony powyżej.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Zapłata podatku VAT - teraz i według projektowanej nowelizacji

Zapłata podatku VAT - teraz i według projektowanej nowelizacji

W naszym systemie podatkowym przywiązuje się dużą wagę do wykonania przez podatnika wielu sformalizowanych czynności. Zaniechanie spełnienia określonych obowiązków może prowadzić do poważnych konsekwencji. Wiedza dotycząca tych powinności jest szczególnie ważna w aspekcie podatku VAT. (...)

Opodatkowanie akcyzą płynu do papierosów elektronicznych i wyrobów nowatorskich

Opodatkowanie akcyzą płynu do papierosów elektronicznych i wyrobów nowatorskich

Przeczytaj ważne informacje na temat prawidłowego prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie płynu do papierosów elektronicznych i wyrobów nowatorskich. Opodatkowanie akcyzą Podstawowym aktem prawnym dotyczącym podatku akcyzowego w Polsce jest ustawa o podatku akcyzowym, która (...)

Sukcesja firm jednoosobowych

Sukcesja firm jednoosobowych

Co przewiduje ustawa o zarządzie sukcesyjnym w firmach jednoosobowych? Nowe przepisy wychodzą naprzeciw potrzebom tzw. firm jednoosobowych, które stanowią ogromną większość polskich przedsiębiorstw. Dzięki tym rozwiązaniom, w przypadku śmierci przedsiębiorcy, jego firma będzie mogła (...)

Obowiązek zwrotu przez członka zarządu zaciągniętego zobowiązania od spółki - opinia prawna

Obowiązek zwrotu przez członka zarządu zaciągniętego zobowiązania od spółki - opinia prawna

Stan faktyczny Doszło po śmierci byłego Prezesa Zarządu Spółki z o.o. do wykrycia przestępstw przez niego popełnianych (obciążanie kosztami spółki za budowę prywatnego domu). Dwaj pozostali członkowie Zarządu postanowili w imieniu Spółki dochodzić odszkodowania za działanie na jej (...)

Nabycie niektórych rodzajów usług i praw a koszty

Nabycie niektórych rodzajów usług i praw a koszty

Koszty uzyskania przychodów związanych z nabyciem niektórych rodzajów usług i praw Poniższe wyjaśnienie dotyczy nowych przepisów art. 15e ustawy z dnia 15 lutego 1992  r. o podatku dochodowym od osób prawnych, które weszły w życie 1 stycznia 2018 (...)

Odpowiedzialność osoby współpracującej za zobowiązania spółki jawnej - opinia prawna

Odpowiedzialność osoby współpracującej za zobowiązania spółki jawnej - opinia prawna

  Stan faktyczny Chciałabym się dowiedzieć, jak wygląda odpowiedzialność za powierzone obowiązki, osoby współpracującej w firmie, tj. spółce jawnej, w której jest 2 wspólników, i jednym z nich jest mój małżonek. Panowie mają 50/50 % udziałów (...)

Na czym polega zawód doradcy podatkowego?

Na czym polega zawód doradcy podatkowego?

Kim jest doradca podatkowy? Pierwsi profesjonalni doradcy podatkowi pojawili się w naszym kraju wraz z wprowadzeniem gospodarki rynkowej. Zawód doradcy podatkowego został w Polsce oficjalnie uznany dopiero w 1997 r. Jest więc profesją stosunkowo młodą. Podstawy funkcjonowania tej grupy zawodowej, (...)

Uprawnienia i obowiązki syndyka (Porada oparta na starym prawie upadłościowym. Nowe prawo zostało uchwalone 28 lutego 2003 r.)

Uprawnienia i obowiązki syndyka (Porada oparta na starym prawie upadłościowym. Nowe prawo zostało uchwalone 28 lutego 2003 r.)

Syndyka do pełnienia obowiązków powołuje sąd na mocy orzeczenia spośród kandydatów umieszczonych na liście prowadzonej przez prezesów sądów okręgowych. Przed przystąpieniem do czynności syndyk składa wobec sędziego-komisarza przyrzeczenie sumiennego wykonywania obowiązków. Syndyk jest (...)

Odpowiedzialność odszkodowawcza z tytułu przedwczesnego rozwiązania umowy agencyjnej - opinia prawna

Odpowiedzialność odszkodowawcza z tytułu przedwczesnego rozwiązania umowy agencyjnej - opinia prawna

Stan faktyczny Niniejszym przedstawiam skrótowy opis historii sporu, który zaistniał pomiędzy będącym moja własnością przedsiębiorstwem A ziałającym w branży leasingu personalnego, a firmą W, którą 10 września 2003 zaprosiłem do współpracy. 10 września 2003 moja firma (A) wysyła (...)

Koszty uzyskania przychodu oraz ich rozliczanie w czasie

Koszty uzyskania przychodu oraz ich rozliczanie w czasie

Koszty uzyskania przychodu w 2007 roku Nowelizacja ustaw podatkowych zmieniła ogólną definicję kosztów uzyskania przychodów. Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, (...)

Jak wygląda procedura złożenia rezygnacji przez zarząd spółki z o.o. - opinia prawna

Jak wygląda procedura złożenia rezygnacji przez zarząd spółki z o.o. - opinia prawna

  Stan faktyczny Zarząd sp. z o.o. chce zgłosić rezygnację. Jest zainteresowany odejściem z końcem 2007 roku. Chciałbym wiedzieć jakie kroki prawne powinny zostać podjęte? Komu i w jaki sposób zgłaszana jest rezygnacja? Co się dzieje, jeśli właściciel firmy nie powoła nowego zarządu? (...)

Odpowiedzialność spadkobierców za zobowiązania względem ZUS i US powstałe w związku działalnością gospodarczą spadkodawcy - opinia prawna

Odpowiedzialność spadkobierców za zobowiązania względem ZUS i US powstałe w związku działalnością gospodarczą spadkodawcy - opinia prawna

Stan faktyczny Mój ojciec - rozwodnik zmarł w grudniu 2004 r., nie pozostawił żadnego testamentu, żadnego spadku, żadnego majątku, ale pozostawił różne zobowiązania. Moja siostra za życia ojca podpisała notarialnie umowę o wydziedziczeniu, ja tego nie zdążyłem zrobić. Czy ją to wystarczająco (...)

Odpowiedzialność pełnomocnika przedsiębiorstwa państwowego - opinia prawna

Odpowiedzialność pełnomocnika przedsiębiorstwa państwowego - opinia prawna

Stan faktyczny Jak w świetle art. 32 punkt 1 i 2 ustawy z  1981 roku o przedsiębiorstwie państwowym przedstawia się odpowiedzialność pełnomocników dyrektora przedsiębiorstwa, jeśli działali w ramach posiadanych pełnomocnictw? Czy dyrektor jako organ może podpisać samodzielnie umowy (...)

System Informacyjny Schengen oraz System Informacji Wizowej

System Informacyjny Schengen oraz System Informacji Wizowej

W związku z wejściem do strefy Schengen obowiązuje w naszym kraju ustawa o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Systemie Informacji Wizowej. Potrzeba przyjęcia takiej ustawy wynikała z członkostwa Polski w Unii Europejskiej, a w szczególności w tzw. dorobku (...)

Pora na dostosowania do systemów informacyjnych Schengen

Pora na dostosowania do systemów informacyjnych Schengen

Sejm zajmuje się obecnie rządowym projektem ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Systemie Informacji Wizowej. Potrzeba przyjęcia takiej ustawy wynika z członkostwa Polski w Unii Europejskiej, a w szczególności w tzw. dorobku prawnym Schengen, którego (...)

Prawa komandytariusza w spółce komandytowej

Prawa komandytariusza w spółce komandytowej

Jak klasyfikuje się prawa komandytariusza? Prawa i obowiązki przyznane lub obciążające komandytariusza służą realizacji jego statusu w spółce. Podział ich w oparciu o model klasyczny, oparty na wyodrębnieniu praw korporacyjnych i majątkowych, został poddany krytyce z tego względu, (...)

Zmiany w prokuraturach

Zmiany w prokuraturach

Z dniem 12 lipca 2007 r. wejdzie w życie ustawa z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy o prokuraturze, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw. Co będzie wolno prokuratorowi przełożonemu? Zgodnie z nowymi przepisami ustawy o prokuraturze, prokurator przełożony uprawniony będzie (...)

Odwrotne obciążenie VAT przy świadczeniu usług budowlanych

Odwrotne obciążenie VAT przy świadczeniu usług budowlanych

17 marca i 3 lipca 2017 r. 2017 r. i Ministerstwo Finansów objaśniło zasady stosowania mechanizmu odwróconego obciążenia w transakcjach dotyczących świadczenia usług budowlanych od 1 stycznia 2017 r.   Dlaczego warto poznać objaśnienia resortu finansów (...)

Rozliczenia podatkowe transakcji w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego

Rozliczenia podatkowe transakcji w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego

Objaśnienia podatkowe Ministerstwa Finansów  Pojawiły się objaśnienia podatkowe Ministerstwa Finansów z dnia 1 grudnia 2017 r., które dotyczą kwestii rozliczenia w zakresie podatku od towarów i usług (VAT), podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) oraz (...)

Stosowanie ustawy o STIR

Stosowanie ustawy o STIR

STIR (system teleinformatyczny izby rozliczeniowej) umożliwia wymianę informacji między systemem bankowym a Krajową Administracją Skarbową (KAS) i zapobiega wyłudzeniom skarbowym, których najczęściej dokonują zorganizowane grupy przestępcze. STIR już działa Przykładem jego sprawnego (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Zasady odpowiedzialności księgowego

Zasady odpowiedzialności księgowego

Główny Księgowy spółki z o.o. podpisał wraz z umową o pracę "zakres obowiązków i odpowiedzialności". Dokument ten jest podzielony na dwie części: "zakres prac i obowiązków" oraz "zakres (...)

Odpowiedzialność pracownicza głównego księgowego

Odpowiedzialność pracownicza głównego księgowego

Czy można podpisać umowę z główną księgową o odpowiedzialności za wykonywanie określonych obowiązków, w zakresie rachunkowości, przewidzianych ustawą? Księgowi z mocy z samego prawa ponoszą (...)

Zatwierdzanie dokumentów kosztowych w spółce

Zatwierdzanie dokumentów kosztowych w spółce

Spółka w umowie ma postanowienie: "Do reprezentowania spółki, składania oświadczeń i podpisywania dokumentów w imieniu Spółki wymagane jest współdziałanie trzech członków Zarządu". Czy (...)

Jak przeprowadzić likwidację spółki cywilnej?

Jak przeprowadzić likwidację spółki cywilnej?

Witam, od pięciu lat prowadzę sklep z moim wspólnikiem. Niedawno dostałam od niego informację że zamierza On odejść ze spółki. Jak przeprowadzić likwidację spółki cywilnej? Opinia prawna Opinia (...)

Informacje na temat spółki z o.o.

Informacje na temat spółki z o.o.

Czy mógłbym Państwa prosić o przygotowanie dla mnie informacji dotyczących odpowiedzialności, oraz jakie korzyści przynosi półka z o.o. ? Niniejsza opinia została sporządzona na podstawie przepisów:  1) (...)

Kurator spadku - obowiązki podatkowe

Kurator spadku - obowiązki podatkowe

Jestem kuratorem spadku i niedługo przejmę w zarząd nieruchomość. W związku z tym interesuje mnie jak wygląda sytuacja prawna zarządcy od strony podatkowej, chodzi mi głównie o pożytki zwiazane (...)

Kurator spółki jako pracodawca

Kurator spółki jako pracodawca

Nie bardzo rozumiem sformułowanie, wydaje się, cyt.: \" Naszym zdaniem wydaje się, że kurator pełni rolę osoby wykonującej pewne czynności za pracodawcę a zatem może być podmiotem tego rodzaju (...)

Sprzedaż spółki z o.o z zadłużeniem.

Sprzedaż spółki z o.o z zadłużeniem.

Witam serdecznie, potrzebuję wyjaśnienia jak wygląda sprawa sprzedaży spółki z o.o która posiada zadłużenia. Rzecz jasna osoba która chce nabyć spółkę wie o wszystkich jej zadłużeniach. (...)

Uprawnienia likwidatora i wartość zbywcza

Uprawnienia likwidatora i wartość zbywcza

Obecnie powołani likwidatorzy spółki z o.o. zastali należności z lat 1999 i 2000. Na te należności zostały wydane w latach 1999 i 2000 wyroki z klauzulą wykonalności. Wyroki zostały wówczas (...)

Księgowość w fundacji

Księgowość w fundacji

Przy rejestracji fundacji chcę, aby miała ona działalność gospodarczą. Czy mogę na początku sam prowadzić księgowość? Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o fundacjach, fundacja uzyskuje osobowość (...)

Jak zabezpieczyć się przed długami ojca?

Jak zabezpieczyć się przed długami ojca?

Mój ojciec nagminnie sięga po kredyty. Ze względu na wysoką posadę jaką posiada, banki bardzo chętnie przyznawały mu pożyczki. Obawiamy się że w końcu jego zadłużenie przewyższy jego możliwości (...)

Odpowiedzialność prezesa zarządu za długi spółki

Odpowiedzialność prezesa zarządu za długi spółki

Czy istnieją jakieś instrumenty prawne chroniące przed odpowiedzialnością za zobowiązania wobec skarbu państwa przez prezesa zarządu spółki z o.o.? Chodzi o odpowiedzialność własnym majątkiem (...)

Hipoteka ustawowa

Hipoteka ustawowa

1. Kiedy zniesiono hipotekę ustawową? 2. Co z art. 107 i 112 ordynacji podatkowej? Hipotekę ustawową zniesiono na mocy ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz (...)

Odpowiedzialność biura rachunkowego

Odpowiedzialność biura rachunkowego

W czasie kontroli z ZUS okazało się, że biuro rachunkowe, z którym mieliśmy podpisaną umowę i które odpowiedzialne było za prowadzenie ksiąg, nie naliczało składek od pewnych wypłat. ZUS naliczył (...)

Sprzedający nie chce wymienić wadliwego sprzętu.

Sprzedający nie chce wymienić wadliwego sprzętu.

Na jednym z serwisów aukcyjnych zakupiłem używany laptop. Sprzęt nie był tani, bowiem zapłaciłem za niego 3000 zł. Sprzedawca dał gwarancję że sprzęt jest w 100% sprawny. Niestety okazało (...)

Likwidacja spółki cywilnej małżonków

Likwidacja spółki cywilnej małżonków

Jesteśmy małżeństwem i prowadzimy działalność jako dwuosobowa spółka cywilna. Obecnie żona chce zrezygnować z działalności i przekazać mi udziały (10%) w ramach wspólnoty małżeńskiej, (...)

FORUM PRAWNE

Do Kuratorów zawodowych

Do Kuratorów zawodowych Wypowiedzi na temat kuratorów społecznych aplikacji i kurateli penitencjarnej były dość ciekawe. Proponuje jednak stworzyć nową grupę dyskusyjną dotyczącą naszej pracy. (...)

zadłużenie PLUS windykacja "Raport"

zadłużenie PLUS windykacja "Raport" Mam kłopot, dwa i pół roku temu rozwiązałam umowę z plus gsm. Parę dni temu dostałam od nich pismo, że zalegam im pieniądze, dzień później zadzwoniła (...)

zachowek

zachowek Mam pytanie i bardzo prosze o odpowiedz. Moj maz z pierwszego malzenstwa ma dwie corki i jest pozbawiony praw rodzicielskich . My wspolnie nie mamy potomstwa, ale w perspektywie czasu nasz wspolny (...)

Mieszkanie własnościowe, nie płacenie czynszu, skreślenie z listy członków

Mieszkanie własnościowe, nie płacenie czynszu, skreślenie z listy członków Czy skreślenie z listy członków prowadzi bezpośrednio do eksmisji? Co z moim prawem własnościowym do mieszkania? Jakie (...)

Wysokość alimentów - a dochody ojca

Wysokość alimentów - a dochody ojca Poszukuję informacji o tym, ile może wynieść maksymalna kwota alimentów w stosunku do dochodów ojca (zobowiązanego). Czy przepisy polskiego prawa wskazują (...)

Odebranie praw rodzicielskich a alimenty

Odebranie praw rodzicielskich a alimenty Przebywam za granicą. Odebrano mi prawa rodzicielskie. Jednak nie wiem, czy w takiej sytuacji polskie prawo rodzinne wymaga płacenia przeze mnie alimentów nadal? (...)

Sprzedam książkę Meritum Rachunkowość - najnowsze wydanie

Sprzedam książkę Meritum Rachunkowość - najnowsze wydanie Na sprzedaż oferuję książkę Meritum Rachunkowość - Rachunkowość i Sprawozdawczość Finansowa - wydanie najnowsze - opublikowane (...)

Zamknięcie działalności- spis z natury

Zamknięcie działalności- spis z natury Witam, mam parę pytań co do likwidacji działalności gospodarczej. Przez ok 9 miesięcy prowadziłem firmę usługową, jedyny dochód pochodził z zamówień (...)

Jak zapisać w bibliografii kodeks cywilny?

Jak zapisać w bibliografii kodeks cywilny? Witam młodych prawników! Jestem studentką pokrewnego prawu kierunku a mianowicie finanse i rachunkowość. Pod koniec czerwca mam obronę, więc już bardzo (...)

Działalność gospodarcza w PL Cudzoziemców?

Działalność gospodarcza w PL Cudzoziemców? Witam czy ktoś z państwa potrafiłby mi udzielić pomocy w kazusach: BARDZO PROSZĘ! gdzie ewentualnie mogę znaleźć odp na te pyt???? Pan Satyasegaran, (...)

Koleżanka chce przejąć moje stanowisko pracy!!!

Koleżanka chce przejąć moje stanowisko pracy!!! Moja koleżanka która jest na równorzędnym stanowisku przebywa obecnie na zwolnieniu lekarskim, powodem jest "rzekome załamanie nerwowe"z powodu nękania (...)

Porady prawne