Szkoda na osobie, czyli o odszkodowaniu za utratę zdrowia

Co to jest szkoda na osobie?

Szkoda na osobie polega na uszkodzeniu ciała, wywołaniu rozstroju zdrowia, pozbawieniu życia, pozbawieniu wolności i naruszeniu innych dóbr osobistych człowieka. Szkoda na osobie może być wywołana czynem niedozwolonym (np. pobiciem, spowodowaniem wypadku samochodowego itp.). Pod pojęciem szkody kodeks cywilny rozumie wszelkie uszczerbki wynikłe z czynu niedozwolonego. Mogą one mieć charakter majątkowy (np. pozbawienie kogoś zdolności do pracy i przez to spowodowanie utraty zarobku) lub niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy polega na spowodowaniu czynem niedozwolonym krzywdy, której nie można wymierzyć w formie pieniężnej (np. ból, cierpienie). Kodeks cywilny przewiduje zarówno dla szkody majątkowej jak i niemajątkowej odszkodowanie od sprawcy czynu niedozwolonego.

Jakie są przesłanki odpowiedzialności

Na wstępnie należy przypomnieć, że odszkodowanie przysługuje jedynie wówczas, gdy sprawca szkody ponosi winę za czyn niedozwolony, który szkodę wywołał, czyn nosi znamiona czynu zabronionego, a pomiędzy powstałą szkodą a popełnionym czynem istnieje związek przyczynowo - skutkowy.

Co oznacza pojęcie "wina sprawcy"?

Pojęcie winy na gruncie prawa cywilnego należy rozumieć podobnie jak na gruncie prawa karnego. Wina jest psychicznym nastawieniem sprawcy do czynu. Sprawca jest winny popełnienia czynu niedozwolonego, jeżeli podjął decyzję o dokonaniu danego czynu ze świadomością naganności tego czynu. Wyróżnić można winę umyślną i winę nieumyślną. Sprawca popełnia czyn niedozwolony umyślnie, jeżeli sprawca ma świadomość naganności czynu (wina) oraz ma zamiar jego popełnienia i dąży do tego, tj. chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia godzi się na to. Natomiast wina jest nieumyślna wówczas, gdy sprawca nie ma zamiaru popełnić czynu niedozwolonego, jednak z powodu niezachowania ostrożności wynikającej z danych okoliczności popełnia czyn pomimo iż możliwość jego popełnienia przewidywał lub mógł przewidzieć. Nieco uogólniając należy stwierdzić, że zdecydowana większość wypadków samochodowych popełniona jest nieumyślnie, natomiast większość np. pobić dokonywana jest z winy umyślnej. Należy jednak rozpatrywać każdy przypadek z osobna.

W przypadku szkody na osobie kodeks cywilny nie odróżnia winy umyślnej od winy nieumyślnej. Kwalifikacja winy może mieć jedynie znaczenie dla ustalenia wysokości odszkodowania dla poszkodowanego. Natomiast zasadniczymi warunkami powstania odpowiedzialności przy spowodowaniu szkody czynem niedozwolonym jest wina sprawcy, niedozwoloność czynu oraz związek przyczynowy pomiędzy czynem a szkodą.

Czy szkoda musi mieć związek przyczynowy z jakimś zdarzeniem?

W celu dochodzenia roszczeń z tytułu szkody na osobie należy wykazać związek przyczynowy pomiędzy zawinionym czynem niedozwolonym a powstałą szkodą. Związek taki musi być bezpośredni. Oznacza to, że związek przyczynowy zachodzi, jeżeli szkoda wynikająca z czynu niedozwolonego nie powstałaby, gdyby sprawca nie dopuścił się tego czynu. Nie będzie więc związku przyczynowego pomiędzy spowodowaniem wypadku samochodowego a śmiercią poszkodowanego w wypadku, jeżeli śmierć nastąpiła z przyczyn nie związanych z wypadkiem (np. uszkodzenia ciała w postaci połamania nóg, a śmierć nastąpiła wskutek przewlekłej choroby nowotworowej).

Co to jest czyn niedozwolony?

Aby uzyskać odszkodowanie szkoda na osobie musi być spowodowana czynem niedozwolonym. Za czyn niedozwolony należy uznać każde zachowanie zabronione przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Nie musi to być czyn, którego znamiona opisane są w kodeksie" karnym. Może to być zachowanie zakazane przez kodeks wykroczeń lub inne ustawy, które zawierają przepisy karne.

Jakie są uprawnienia poszkodowanego?

Zakres uprawnień osoby poszkodowanej czynem niedozwolonym uzależniony jest od charakteru szkody spowodowanej tym czynem.

Kiedy mamy do czynienia ze szkodą majątkową?

1. Uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia

Uszkodzenie ciała występuje wówczas, gdy naruszona została integralność fizyczna organizmu człowieka. Natomiast wywołanie rozstroju zdrowia polega na spowodowaniu zakłóceń w funkcjonowaniu organizmu.

Odszkodowanie

W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszystkie wynikłe z tego koszty.

Zakresem kosztów objęte są wszelkie wydatki konieczne wynikające z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, a więc koszty leczenia, pobytu w szpitalu, odpowiedniego odżywiania, zwiększonych potrzeb poszkodowanego, kosztów przejazdów do szpitala (nie tylko poszkodowanego lecz także jego rodziny, która mu pomaga, odwiedza go). Do kosztów tych zaliczyć także należy koszty związane z rekonwalescencją poszkodowanego, przyuczeniem go do nowego zawodu (jeżeli z powodu rozstroju zdrowia lub uszkodzenia ciała utracił możliwość pracy na dotychczasowym stanowisku), a także koszty utraconego za czas niezdolności do pracy zarobku.

Co do zasady koszty te powinny być pokryte przez sprawcę czynu po przedstawieniu mu rachunków. Jednakże na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody musi wyłożyć z góry sumę potrzebną na pokrycie tych kosztów. Jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, zobowiązany, na żądanie poszkodowanego obowiązany jest także wyłożyć z góry niezbędne środki potrzebne na pokrycie kosztów przygotowania do innego zawodu.

Renta

Jeżeli wskutek czynu niedozwolonego poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, poszkodowany może żądać od osoby zobowiązanej do naprawienia szkody odpowiedniej renty. Często jednak zdarza się tak, że nie wiadomo z góry jakie są konsekwencje czynu niedozwolonego. Dlatego też k.c. dopuszcza możliwość żądania renty tymczasowej - do czasu ustalenia jej rzeczywistej i stałej wysokości.

Wysokość renty uzależniona jest od stopnia utraty przez poszkodowanego zdolności do pracy zarobkowej. Jeżeli zdolność ta została utracona całkowicie, wysokość renty powinna odpowiadać prawdopodobnym zarobkom poszkodowanego, które uzyskałby, gdyby nie wyrządzono mu szkody. Natomiast w razie częściowej niezdolności do pracy, renta powinna odpowiadać różnicy, pomiędzy zarobkami, które poszkodowany uzyskuje po powstaniu niezdolności a tymi, które uzyskiwałby gdyby niezdolność nie nastąpiła. W każdym wypadku renta powinna uwzględniać zwiększone potrzeby poszkodowanego oraz jego zmniejszone widoki powodzenia na przyszłość.

Z ważnych powodów i tylko na żądanie poszkodowanego sąd, zamiast renty, może przyznać poszkodowanemu jednorazowe odszkodowanie.

2. Śmierć poszkodowanego wskutek uszczerbku ciała lub rozstroju zdrowia

Jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia poszkodowany umiera, naprawienie szkody przejawia się w trzech roszczeniach, które przysługują rodzinie poszkodowanego. Roszczenia te dotyczą:

  • renty

  • jednorazowego odszkodowania

  • zwrotu kosztów leczenia i pogrzebu.

Roszczenia te nie wykluczają się wzajemnie i wszystkie z nich mogą być dochodzone przez uprawnionych.

Renta

Renta w takim przypadku przysługuje dwóm grupom osób. Do pierwszej grupy zalicza się osoby, wobec których zmarły miał ustawowy obowiązek alimentacyjny - np. rodzic w stosunku do dziecka, które jeszcze nie jest się w stanie samodzielnie utrzymać. Osoby te mogą żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty. Rentę tę oblicza sie stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego. Przysługuje ona przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego. Należy podkreślić, iż dla skuteczności tego roszczenia nie jest konieczne ustalenie faktycznego wypłacania przez zmarłego świadczeń alimentacyjnych, lecz tylko zaistnienie podstaw do ich wypłacania.

Podobne roszczenie przysługuje innym osobom bliskim zmarłemu, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania. W przeciwieństwie jednak do pierwszej z wymienionych grup, przyznanie renty innym osobom bliskim, na rzecz których zmarły dobrowolnie dostarczał środków utrzymania, renta ta przysługuje, jeżeli wymagają tego zasady współżycia społecznego.
Z ważnych powodów, na żądanie uprawnionego sąd, zamiast renty może przyznać mu jednorazowe odszkodowanie pieniężne.

Odszkodowanie pieniężne

Niezależnie od roszczeń o rentę, sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odszkodowanie pieniężne, jeżeli wskutek śmierci zmarłego, nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej.

Zwrot kosztów leczenia i pogrzebu

Zobowiązany do naprawienia powstałej szkody powinien zwrócić osobom, które koszty takie poniosły, wydatki związane z leczeniem zmarłego oraz koszty pogrzebu. Do kosztów pogrzebu zalicza się także koszty skromnego nagrobka, odpowiadającego miejscowym zwyczajom.

Należy jednak pamiętać, że powyższe roszczenia przysługują uprawnionym wówczas, gdy śmierć była spowodowana czynem niedozwolonym i nastąpił związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy czynem a śmiercią.

A co ze szkodą niemajątkową?

Szkoda niemajątkowa za doznaną krzywdę jest trudna do przeliczenia na wartość pieniężną.

Pomimo to, kodeks cywilny przyjął rozwiązanie uprawniające osoby upoważnione do żądania zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zadośćuczynienie to przysługuje jedynie poszkodowanemu z powodu uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. Zadośćuczynienie to przysługuje także w wypadku pozbawienia wolności, skłonienia za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu oraz w razie zawinionego naruszenia dobra osobistego. W tej ostatniej sytuacji poszkodowany sam decyduje czy zasądzenie odpowiedniej kwoty nastąpi na jego rzecz czy na wskazany przez niego cel społeczny.

Jaki jest charakter roszczeń o naprawienie szkody na osobie?

Roszczenia o naprawienie szkody na osobie mają charakter osobisty i dlatego co do zasady nie mogą być zbyte. Inaczej jest w wypadku, gdy są już wymagalne i zostały uznane na piśmie lub przyznane prawomocnym orzeczeniem.

Roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców poszkodowanego tylko wtedy, gdy zostało uznane na piśmie albo gdy powództwo zostało wytoczone za życia poszkodowanego.

Pamiętaj, że:

  • Roszczenia przysługują za spowodowanie szkody poprzez zawiniony czyn niedozwolony,

  • Pomiędzy szkodą a czynem musi istnieć związek przyczynowy,

  • Roszczenia o naprawienie szkody i o zadośćuczynienie za doznana krzywdę nie mogą być zbyte, chyba że zostały uznane na pismie albo przyznane prawomocnym orzeczeniem.

Podstawa prawna:

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Uregulowanie zobowiązań podatkowych w drodze potrącenia (kompensaty)

Uregulowanie zobowiązań podatkowych w drodze potrącenia (kompensaty)

Zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części nie tylko na skutek jego zapłaty, lecz także m.in. na skutek potrącenia.   Kiedy może dojść do potrącenia w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa? Potrąceniu podlegają zobowiązania podatkowe oraz zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa z (...)

Jak uzyskać odszkodowanie - zasady ogólne

Jak uzyskać odszkodowanie - zasady ogólne

Sąsiad zalał twoje mieszkanie? Złodziej ukradł Twój komputer? Odniosłeś rany w wypadku na drodze? W takich sytuacjach można zażądać od sprawcy odszkodowania w drodze powództwa cywilnego. Zgodnie bowiem z art. 415 kodeksu cywilnego, kto ze swej winy wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Składając pozew o odszkodowanie, trzeba udowodnić następujące (...)

Uwaga na produkt niebezpieczny! Odpowiedzialność producenta za produkt niebezpieczny

Uwaga na produkt niebezpieczny! Odpowiedzialność producenta za produkt niebezpieczny

Co to jest produkt niebezpieczny? Kodeks cywilny stwierdza, że produktem jest rzecz ruchoma. Rzecz ruchoma pozostanie produktem nawet, jeśli później produkt ten zostanie połączony z inną rzeczą. Za produkt uważa się także zwierzęta i energię elektryczną. Produkt jest niebezpieczny, jeśli okaże się, że pomimo normalnego użycia tego produktu, zwyczajowo przyjętego wykorzystywania (...)

Planowane zmiany w zakresie zrzekania się nieruchomości i przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym

Planowane zmiany w zakresie zrzekania się nieruchomości i przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym

Przedmiotem prac Sejmu jest obecnie projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Co do zasady nowe przepisy miałyby wejść w życie z dniem 15 lipca 2006 r., a więc już wkrótce.  Po co zmiany? Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 marca 2005 r. (K 9/04) uznał art. 179 K.c. za niezgodny z art. 2 i 165 Konstytucji i orzekł utratę jego mocy (...)

Czego może się domagać pracownik w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę?

Czego może się domagać pracownik w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę?

Czego może się domagać pracownik? Zasadą jest, że pracownika do zwolnienia wybiera pracodawca. Jednak dokonany wybór nie może być sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Istotne jest tylko, aby pracodawca podał rzeczywistą, uzasadnioną przyczynę i dokonał wypowiedzenia zgodnie z przepisami. Warto przeczytać też artykuł: Jak wypowiedzieć umowę o pracę?  W (...)

Jakie uprawnienia przysługują pracownikowi zwalnianemu za wypowiedzeniem?

Jakie uprawnienia przysługują pracownikowi zwalnianemu za wypowiedzeniem?

  Kiedy zwalniany pracownik może żądać odszkodowania lub przywrócenia do pracy? Prawo pracy przyznaje pracownikowi zwalnianemu za wypowiedzeniem określone uprawnienia tylko wówczas, gdy wypowiedzenie umowy o pracę przez pracodawcę było nieuzasadnione lub niezgodne z prawem. Z nieuzasadnionym wypowiedzeniem mamy do czynienia wtedy, gdy następuje ono bez uzasadnionej przyczyny (...)

Jakie uprawnienia przysługują pracownikowi w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia?

Jakie uprawnienia przysługują pracownikowi w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia?

W zasadzie należy powiedzieć, że pracodawca ma mniej uprawnień niż pracownik. Pracownik może zarówno kwestionować zasadność rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, jak również zasadność wypowiedzenia umowy o pracę. W razie wypowiedzenia bądź rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę, pracownik może kwestionować również niezgodność z prawem wypowiedzenia (...)

Ubezpieczenia turystyczne

Ubezpieczenia turystyczne

Wiele osób spędza swój urlop za granicą korzystając z ofert biur podróży lub organizując wyjazd i pobyt we własnym zakresie. W obu wypadkach warto rozważyć wykupienie odpowiedniego ubezpieczenia, które pomoże nam zabezpieczyć się w sytuacjach choroby, wypadku, kradzieży czy w najgorszym scenariuszu nawet śmierci. Ubezpieczenie turystyczne pomoże pokryć (...)

Nowe zasady szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów

Nowe zasady szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów

Czego dotyczy nowe rozporządzenie? Wchodzące w życie 10 stycznia br. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów określa: wymagania w stosunku do podmiotów prowadzących szkolenie w zakresie wyposażenia dydaktycznego, warunków lokalowych, placu (...)

Sprawdź jakie masz prawa w pracy za granicą

Sprawdź jakie masz prawa w pracy za granicą

1 maja 2004 r. Polska stała się członkiem Unii Europejskiej. Od tego dnia Polacy zatrudnieni w krajach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (czyli w Islandii, Lichtensteinie i Norwegii) objęci zostali ochroną, jaką gwarantuje koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego. Od kwietnia 2006 r. zasady koordynacji mają także zastosowanie do Polaków podejmujących (...)

Osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem a ZUS

Osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem a ZUS

Od 1 września 2013 r. wprowadzone zostały nowe tytuły ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego dla osób sprawujących osobistą opiekę nad dzieckiem. Jaką osobę uznaje się za sprawującą osobistą opiekę nad dzieckiem? Jest to osoba sprawująca opiekę nad dzieckiem własnym lub swojego małżonka, bądź dzieckiem przysposobionym, przez okres do 3 lat, nie dłużej jednak (...)

PUE ZUS – obowiązek założenia profilu dla płatników składek

PUE ZUS – obowiązek założenia profilu dla płatników składek

Kogo obejmie wymóg posiadania konta na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS? Od 1 stycznia 2023 r. każdy płatnik składek ma obowiązek posiadać konto na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS. Umożliwi ono załatwianie spraw w ZUS online - w dowolnym miejscu i czasie. Obowiązek założenia konta na PUE ZUS wynika ze zmian w prawie (art. 1 pkt 15 i art. 15 (...)

Emerytura a praca za granicą

Emerytura a praca za granicą

W pewnych przypadkach na polskie emerytury lub renty mogą liczyć osoby pracujące czy zamieszkałe za granicą. Dowiedz się, jak polacy, którzy mieszkają za granicą, mogą nabyć prawo do polskiej emerytury. Jakie są zasady przyznawania emerytur i rent dla osób pracujących w państwach UE/EFTA? Na czym polega unijna koordynacja świadczeń emerytalno-rentowych? W (...)

Odpowiedzialność sprzedawcy za utracone korzyści - opinia prawna

Odpowiedzialność sprzedawcy za utracone korzyści - opinia prawna

Stan faktyczny Czy sprzedawca jest odpowiedzialny za utracone zyski, korzyści spowodowane sprzedażą wadliwego towaru? Czy wymiana towaru na wolny od wad lub zwrot pieniędzy nie jest wystarczający do spełnienia roszczeń? Jakie są terminy dotyczące składania reklamacji? Co należy uczynić, aby w przyszłości uniknąć roszczeń dotyczących utraconych zysków i/lub korzyści? Towar jest sprzedawany (...)

Odpowiedzialność pracownika za powierzone mienie - opinia prawna

Odpowiedzialność pracownika za powierzone mienie - opinia prawna

  Stan faktyczny   Jestem pracownikiem magazynu, z uwagi na to, że nie ma tu wyodrębnionego pomieszczenia do wydawania towarów, uprzedzono mnie (ale niczego nie podpisywałem), o obostrzonej odpowiedzialności jaka na mnie ciąży za powierzony towar. Powiedziano mi, że także za kradzież z magazynu, tego nie rozumiem, będę odpowiedzialny. Czy ma jakieś znaczenie to, że nie (...)

Osoba bliska poszkodowanego nie dostanie zadośćuczynienia...

Osoba bliska poszkodowanego nie dostanie zadośćuczynienia...

Osobie bliskiej poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego rozstroju zdrowia, nie przysługuje zadośćuczynienie pieniężne na podstawie art. 448 k.c. - orzekł Sąd Najwyższy. Uchwała Sądu Najwyższego W dniu 22 października 2019 r. Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w składzie 7 sędziów (...)

Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę z tytułu śmierci członka rodziny

Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę z tytułu śmierci członka rodziny

Kodeks cywilny przewiduje możliwość przyznania członkom rodziny zmarłego, w zależności od okoliczności sprawy w art. 446 § 4 bądź w art. 448, stosownego zadośćuczynienia za śmierć członka rodziny. Zgodnie z tym pierwszym przepisem, sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. (...)

Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie

Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie

Komu przysługuje odszkodowanie? Odszkodowanie za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłe z wykonania względem niego w całości lub w części kary, której nie powinien był ponieść, przysługuje oskarżonemu, który w wyniku wznowienia postępowania lub kasacji został uniewinniony lub skazany na łagodniejszą karę, a także jeżeli (...)

O prawa rodzin osób najciężej poszkodowanych...

O prawa rodzin osób najciężej poszkodowanych...

Rzecznik Finansowy apeluje o szybkie usunięcie rozbieżności  Bliscy osób poważnie poszkodowanych dodatkowo cierpią na skutek niepewności prawnej związanej z ich uprawnieniami do żądania zadośćuczynienia za krzywdę. Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN, po raz kolejny zajęła zupełnie przeciwstawne stanowisko do tego prezentowane przez Izbę Cywilną SN. (...)

Kto może dostać rentę z tytułu niezdolności do pracy?

Kto może dostać rentę z tytułu niezdolności do pracy?

Dla kogo renta z tytułu niezdolności do pracy? Renta inwalidzka przysługuje osobie, którą uznano za całkowicie lub częściowo niezdolną do wykonywania pracy zarobkowej z powodu stanu zdrowia. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Za częściowo niezdolną do pracy uznaje się natomiast osobę, która (...)

Dla kogo renta rodzinna?

Dla kogo renta rodzinna?

Komu przysługuje renta rodzinna? Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny po osobie, która w chwili śmierci miała prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy oraz po osobie ubezpieczonej, która spełniła warunki do przyznania emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Przy ocenie prawa do renty rodzinnej przyjmuje się, że osoba zmarła (...)

Wyższe świadczenia z ZUS

Wyższe świadczenia z ZUS

Świadczenia z ZUS wzrosły o kilka procent Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoczął coroczną waloryzację emerytur i rent. Od 1 marca 2021 r. świadczenia są wyższe o ponad 4 proc. Minimalna emerytura wzrosła o 50,88 zł. Niemal milion emerytów i rencistów już otrzymało zwaloryzowane świadczenie. Chodzi o osoby, których termin płatności świadczenia przypada (...)

Waloryzacja emerytur i rent od 1 marca 2018 r.

Waloryzacja emerytur i rent od 1 marca 2018 r.

Waloryzacja emerytur i rent od 1 marca 2018 r. Od 1 marca 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwaloryzuje świadczenia emerytalno-rentowe przyznane przed 1 marca 2018 r., do których prawo powstało do 28 lutego 2018 r. Jeśli ZUS wstrzyma komuś wypłatę świadczenia (np. gdy osiąga przychód ponad 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia lub gdy kontynuuje zatrudnienie (...)

Od 1 marca emerytury i renty w górę

Od 1 marca emerytury i renty w górę

1250,88zł – tyle wynosi od 1 marca br. najniższa emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renta rodzinna i renta socjalna. To wzrost o 50,88 zł. Ale to nie koniec dobrych wiadomości. Trwa właśnie nabór ofert do tegorocznej edycji programu „Senior+”, a już 4 marca rozpocznie się nabór w ramach nowego Programu Wieloletniego na rzecz Osób (...)

Ubezpieczenia turystyczne - dla osób z wyobraźnią

Ubezpieczenia turystyczne - dla osób z wyobraźnią

  Czemu warto się ubezpieczyć? Przed nami wiele okazji do krótszego czy dłuższego odpoczynku. Wreszcie przez wielu oczekiwany sezon urlopowy! Niestety chwilom beztroski i odpoczynku zawsze towarzyszy ryzyko wystąpienia przykrego zdarzenia. Może się ono przydarzyć nam, naszym bliskim, może również dotknąć należących od nas cennych przedmiotów, które (...)

Państwowa kompensata przysługująca ofiarom niektórych przestępstw umyślnych

Państwowa kompensata przysługująca ofiarom niektórych przestępstw umyślnych

    Czego dotyczy ustawa o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych? Od 21 września 2005 r. obowiązuje ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych. Na mocy tej ustawy ofiary niektórych przestępstw lub ich najbliżsi mogą ubiegać się o przyznanie (...)

NFZ będzie mógł się domagać zwrotu kosztów leczenia poszkodowanych w wypadkach od ubezpieczyciela

NFZ będzie mógł się domagać zwrotu kosztów leczenia poszkodowanych w wypadkach od ubezpieczyciela

Sejm zajmuje się obecnie poselskim projektem ustawy o zmianie ustawy - Kodeks cywilny. Kto może się domagać odszkodowania za zwrot kosztów leczenia w obecnym stanie prawnym? Autorzzy projektu wskazują, iż w prawie polskim tylko ten jest poszkodowany, przeciwko komu było skierowane działanie sprawcy. Odszkodowania może domagać się jedynie osoba, która bezpośrednio poniosła szkodę (...)

Nie trzeba dokumentować rachunkami części wydatków na cele rehabilitacyjne

Nie trzeba dokumentować rachunkami części wydatków na cele rehabilitacyjne

  W rozliczeniu rocznym możliwe jest dokonanie odliczenia wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne. Odliczenia dokonuje się od dochodu. Niewielu podatników (...)

Świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji już w październiku

Świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji już w październiku

Świadczenie uzupełniające do 500 zł dla osób z niepełnosprawnościami będzie wypłacane już od października br. Ok. 850  tys. osób z niepełnosprawnościami będzie mogło starać się o nowe świadczenie.  Nie będzie to jednak jednorazowa forma pomocy, ale działanie systemowe, którego celem jest poprawa sytuacji osób niezdolnych do samodzielnej (...)

Jak orzeka się o niepełnosprawności?

Jak orzeka się o niepełnosprawności?

Kiedy występuje niepelnosprawność? Zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych niepełnosprawność oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Niepełnosprawność, (...)

Będzie wyższe OC?

Będzie wyższe OC?

Do Sejmu trafił rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, przedłożony przez ministra finansów. Jakie zmiany w ubezpieczeniach OC zaplanowano? Przygotowano rozwiązania, które dostosowują polskie przepisy do dyrektywy europejskiej 2009/103/WE w sprawie ubezpieczenia (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Sporty walki a szkoda na osobie

Sporty walki a szkoda na osobie

Uprawiam amatorsko MMA (mixed martial arts). Nie jest to najbezpieczniejszy sport i czasami zdarzają się urazy. Uczestnicy treningów zdają sobie z tego sprawę. Czy ponoszę odpowiedzialność cywilną (...)

Naruszanie prawa do prywatności i spokoju

Naruszanie prawa do prywatności i spokoju

Mój problem dotyczy uciążliwych psów moich sąsiadów. Każdej nocy poczynając od godziny 22 mniej więcej do godziny 0:30 czasem dłużej psy te przeraźliwie głośno ujadają, szczekają i wyją, (...)

Alimenty dla mamy i siostry

Alimenty dla mamy i siostry

Przez 35 lat po rozwodzie mamy z ojcem, pomagam mamie i siostrze w dużym stopniu również finansowo. Po rozwodzie mama nie wystąpiła o podział majątku ani tez nie zaskarżyła ojca o nie płacenie (...)

Uszczerbek na zdrowiu

Uszczerbek na zdrowiu

Córka w lipcu 2000 r. uległa wypadkowi drogowemu. Wypadek spowodowała swoim samochodem jej znajoma (córka była pasażerką w tym samochodzie). Wszelkie ubezpieczenia były opłacone. Córka otrzymała (...)

Odpowiedzialność szpitala za zarażenie

Odpowiedzialność szpitala za zarażenie

Jakie są prawne podstawy odpowiedzialności szpitala za zakażenie żółtaczką podczas zabiegu wykonywanego w szpitalu? Proszę o podanie dokładnej podstawy prawnej. W nawiązaniu do wczorajszej odpowiedzi (...)

Przesłuchanie z udziałem psychologa

Przesłuchanie z udziałem psychologa

Czternastoletni syn był przesłuchiwany na Policji mając status pokrzywdzonego i to przez znaczną część czasu bez psychologa, w obecności innych tam pracujących i ciągle wchodzących do pokoju (...)

Darowizna mieszkania

Darowizna mieszkania

W marcu 2006 roku ja i mój mąż otrzymaliśmy od rodziców mieszkanie 69m2 w formie darowizny. Wysokość tej darowizny w akcie notarialnym wynosi 200.000 PLN. W styczniu 2006 wzięliśmy kredyt 650.000PLN (...)

Podatek od spadku obejmującego nieruchomość i busa

Podatek od spadku obejmującego nieruchomość i busa

Na podstawie postanowienia Sądu z dnia 5.09.2006 r. spadek po zmarłym dnia 15.02.2006 r. JK nabyli: żona i dwójka dzieci (w tym jeden małoletni - lat 16) w udziale wynoszącym 1/3 część. Przedmiotem (...)

Opryskiwanie roślin

Opryskiwanie roślin

Wieś, teren zabudowany domkami jednorodzinnymi. Sąsiad, który jest odgrodzony tylko płotem z siatki uprawia drzewka owocowe (jabłka). Nie prowadzi gospodarstwa rolnego ani żadnej działalności z (...)

Kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn

Kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn

Czy mogę otrzymać wykaz, jakie były i kiedy zmieniały się kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn od początku lat 90-tych do 2007 r. Czy taką tabelę lub wykaz można otrzymać? Zestawienie (...)

Mienie przesiedleńcze z Norwegii

Mienie przesiedleńcze z Norwegii

Moja żona jest obywatelką Norwegii mieszka tam i pracuje, ja jestem obywatelem RP i stały meldunek mam w Polsce; małżeństwem jesteśmy od 5 lat. Chciałbym sprowadzić samochód zarejestrowany tam (...)

Kurator spółki jako pracodawca

Kurator spółki jako pracodawca

Nie bardzo rozumiem sformułowanie, wydaje się, cyt.: \" Naszym zdaniem wydaje się, że kurator pełni rolę osoby wykonującej pewne czynności za pracodawcę a zatem może być podmiotem tego rodzaju (...)

Jak zabezpieczyć się przed długami ojca?

Jak zabezpieczyć się przed długami ojca?

Mój ojciec nagminnie sięga po kredyty. Ze względu na wysoką posadę jaką posiada, banki bardzo chętnie przyznawały mu pożyczki. Obawiamy się że w końcu jego zadłużenie przewyższy jego możliwości (...)

Jak rozwiązać problemy z konkubentem?

Jak rozwiązać problemy z konkubentem?

1. Osoba A \"związała się\" z osobą B ok. sześć miesięcy temu i zamieszkują razem w domu osoby A otrzymanym wcześniej od jej rodziców. 2. Osoba A była wcześniej ponad 20 lat w związku konkubenckim (...)

Szkoda komunikacyjna całkowita

Szkoda komunikacyjna całkowita

Firma ubezpieczeniowa w trakcie likwidacji szkody stwierdza, iż nie pokryje kosztów naprawy, bo są większe niż wartość pojazdu, tym samym stwierdza szkodę całkowitą. Następnie dokonuje rozliczenia (...)

Odpowiedzialność Policjanta za szkodę

Odpowiedzialność Policjanta za szkodę

Policjanci jadący w kolumnie nie zachowali wymaganych środków ostrożności w wyniku czego jeden radiowóz najechał na drugi. Powstała szkoda w mieniu albowiem dwa pojazdy zostały uszkodzone. Postępowanie (...)

Istotna szkoda w rozumieniu art. 231 § 3 Kodeksu karnego

Istotna szkoda w rozumieniu art. 231 § 3 Kodeksu karnego

Jaką szkodę należy uznać za istotą w rozumieniu art. 231 § 3 Kodeksu karnego? W Kodeksie brakuje bliższego określenia, jaką szkodę należy uznać za istotną. Można (...)

Niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza

Niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza

Starosta nie udzielił mi kilkakrotnie informacji publicznej. WSA nakazał mu(prawomocnie) udzielenie informacji po moich skargach. W jednym wypadku dopiero po wyroku WSA starosta doznał olśnienia i (...)

Uchylone decyzje administracyjne a odszkodowanie

Uchylone decyzje administracyjne a odszkodowanie

Jestem w trakcie załatwiania różnych formalności pod inwestycję budowlaną. Wiele urzędów ma swoje zwyczaje - żąda rzeczy niewymaganych przez prawo, co wydłuża sprawę i podnosi koszty (np. (...)

Odszkodowanie a zadośćuczunienie

Odszkodowanie a zadośćuczunienie

Na czym polega różnica pomiędzy odszkodowaniem a zadośćuczynieniem? Na gruncie kodeksu cywilnego, można dochodzić od osoby, która dopuściła się czynu niedozwolonego, naprawienia szkody, która (...)

Odszkodowanie dla ofiar wypadków drogowych

Odszkodowanie dla ofiar wypadków drogowych

Interesuje mnie sytuacja teoretyczna. Powiedzmy, że ktoś pewnego dnia potrąci mnie samochodem i złamie mi kręgosłup. Jakie prawo (jeśli jakiekolwiek) reguluje w Polsce, ile powinienem dostać za (...)

Odszkodowanie i zadośćuczynienie

Odszkodowanie i zadośćuczynienie

Mąż został uznany winnym przemocy i uszkodzenia ciała. Jesteśmy nadal małżeństwem choć od kilku lat żyjemy w rozłączeniu i prowadzimy odrębne gospodarstwa. Czy w tym przypadku możliwe jest (...)

Zadośćuczynienie za pomówienia i zniesławienie

Zadośćuczynienie za pomówienia i zniesławienie

Osoba X i Y będąca małżonkami składa zawiadomienia do Prokuratury lub na Policję na osobę Z. Zarzuty stawiane przeciwko sobie Z czynione są złośliwie i nie są prawdziwe. Osoba Z oczyściła (...)

Roszczenia odszkodowawcze

Roszczenia odszkodowawcze

Powódka wzajemna wnosiła o wydanie samochodu przez parking. Parking przegrał sprawę o zasądzenie zapłaty za parkowanie zatrzymując przez cały proces samochód. Następnie powódka wzajemna zrezygnowała (...)

Zawieszenie i wstrzymanie renty socjalnej

Zawieszenie i wstrzymanie renty socjalnej

Jestem osobą niepełnosprawną i pobieram rentę socjalną (dawniej z opieki społecznej, teraz z ZUS) i dodatek pielęgnacyjny, który pobiera moja mama - dawny I stopień niepełnosprawności ze względu (...)

Pojęcie częściowej niezdolności do pracy

Pojęcie częściowej niezdolności do pracy

25 stycznia 2015 r. minęło 6 miesięcy jak przebywałem na zwolnieniu lekarskim z tytułu zniszczonego stawu skokowego. Lekarz prowadzący wydał zaświadczenie, iż w obecnym stanie nie rokuję nadziei (...)

Czy moja partnerka ma prawo do mojej emerytury po mojej śmierci?

Czy moja partnerka ma prawo do mojej emerytury po mojej śmierci?

Witam serdecznie, od 20 lat jestem w nieformalnym związku z moją partnerką. Nie mamy ślubu. Chciałbym się dowiedzieć od Państwa czy istnieje szansa że w razie mojej śmierci, moja emerytura przejdzie (...)

Renta socjalna a renta cywilna

Renta socjalna a renta cywilna

Jestem osobą niepełnosprawną i pobieram rentę socjalną (dawniej z opieki społecznej, teraz z ZUS-u) i dodatek pielęgnacyjny, który pobiera moja mama. Mam dawny I stopień niepełnosprawności ze (...)

Renta rodzinna i renta wyrównawcza

Renta rodzinna i renta wyrównawcza

Jaka jest różnica między rentą rodzinną, a wyrównawczą przy sprawach odszkodowań dla męża i dzieci z tytułu śmierci współmałżonka w wypadku samochodowym? Zgodnie z at. 65 ust. 1 ustawy (...)

Umowy o dzieło z obywatelami Ukrainy

Umowy o dzieło z obywatelami Ukrainy

Spółka z o.o. zawarła umowy o dzieło z osobami, które są obywatelami Ukrainy. W umowach tych została zawarta adnotacja, iż koszty zakwaterowania, obsługi medycznej pracowników i dojazdów są (...)

FORUM PRAWNE

Nielegalny wynajem mieszkania, a meldunek...

Nielegalny wynajem mieszkania, a meldunek... Witam! Poszukuję pilnie informacji na następujący temat. Wynajmowałem mieszkanie - jak się okazało właścicielka nie odprowadzała za nie podatku dochodowego (...)

Pomogę w uzyskaniu prawa jazdy bez zaliczek

Pomogę w uzyskaniu prawa jazdy bez zaliczek Zapraszam wszystkie zainteresowane osoby służymy pomocą w uzyskaniu prawa jazdy . Do każdego klienta podchodzimy w sposób indywidualny. Rozwiązujemy (...)

ODSZKODOWANIE za słup / linia energetyczna na działce

ODSZKODOWANIE za słup / linia energetyczna na działce Wysokie ODSZKODOWANIA (do 10 lat wstecz) za bezumowne korzystanie z mienia, czyli zajęcia terenu pod sieci energetyczne (np. przewody biegnące (...)

Kochanek i rozwód, a może sepracja?A może nic?

Kochanek i rozwód, a może sepracja?A może nic? moj facet ma zone.Zyjemy ze soba od 3 lat, od 2 on z nia nie sypia i chce sie rozwiesc choc generalnie nic w tym kierunku nie zrobil bo jak twierdzi bedzie (...)

Kiedy można żądać alimentów od dziadków?

Kiedy można żądać alimentów od dziadków? Były mąż nie płaci alimentów. Komornik stwierdził, ze dług jest nieściagalny (nie pracuje, złożył oświadczenie, że nic nie ma). Prawda (...)

Urlop dla nauczycieli dla poratowania zdrowia

Urlop dla nauczycieli dla poratowania zdrowia Jestem nauczycielką i chciałabym skorzystać z przysługującego mi urlopu dla poratowania zdrowia, ale dopiero od września, czyli od początku przyszłego (...)

Zmiana kategorii wojskowej

Zmiana kategorii wojskowej Posiadam kategorię E chciałbym zmienic na A czy to mozliwe?Byłem chory zostałem wyleczony 3 lata temu,i własciwie tylko kategoria E przeszkadza mi w znalezieniu pracy. (marcinet) (...)

Alimenty dla byłego współmałżonka

Alimenty dla byłego współmałżonka Jestem po rozwodzie. Mój mąż został uznany winnym rozpadowi małżeństwa. Moja sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. Chciałabym wystąpić o alimenty na swoją (...)

Wczesna diagnostyka raka tarczycy i raków skóry leki przeciwpasozytnicze przeciwgrzybicze disulfiram cymetydyna sprzedam

Wczesna diagnostyka raka tarczycy i raków skóry leki przeciwpasozytnicze przeciwgrzybicze disulfiram cymetydyna sprzedam "Wczesna diagnostyka raka tarczycy i niebarwnikowych raków skóry pozwala na (...)

Zakup samochodu z niemiec- umowa i problem z VAT24

Zakup samochodu z niemiec- umowa i problem z VAT24 Witam. Kilka dni temu kupiłem auto z Niemiec, podpisałem umowę kupna- sprzedaży i na umowie tej sprzedający nie był ostatnim właścicielem pojazdu (...)

Oszustwo, handel lekami

Oszustwo, handel lekami Mam pytanie, gdyz bliska mi osoba jest w ciezkiej sytuacji. Taka sytuacja osoba X mieszka w Niemczech. Od dluzszego czasu sprowadza z Polski lek, ktory przez polskie posredniczki (...)

Sprawa o znieslawienie ?

Sprawa o znieslawienie ? Co moge zrobić osobie ktora mnie publicznie wyzwala ? (uma) To zalezy czy jesteś osobą zaufania publicznego (np. prawnikiem, lekarzem), czyli do twojej pracy wymagane jest społeczne (...)

Zmiana statusu z świadka na stronę w takiej sprawie jak tutaj:

Zmiana statusu z świadka na stronę w takiej sprawie jak tutaj: Niespełna 2 m-ce temu zostałem oskarżony przez pewną znajomą mi osobę lecz nie lubianą o kradzież, na miejsce od razu wezwano (...)

Dni wolne za święta w sobotę

Dni wolne za święta w sobotę 1 i 3 maja to wolne dni. 1 - czwartek, 3 - sobota, co w takim razie z piątkiem, czy aby nie jest ustawowo wolnym dniem o pracy, jeżeli 3 maja wypada w sobotę, proszę (...)

Szkoda całkowita z OC

Szkoda całkowita z OC Na początku listopada miałem wypadek samochodowy. Jadąc przez skrzyżowanie z drogi podporządkowanej wyjechał mi inny samochód. Policja przyznała jego winę . Po oględzinach (...)

zadlużone mieszkanie ojca

zadlużone mieszkanie ojca Witam. Pisze w takiej sprawie iz, w 2008 roku wymeldowalam sie od ojca. W styczniu 2014 roku dopiero przyszło mi pismo od komornika, jestem obciążona spłatą długu , gdyż (...)

Zadośćuczynienie

Zadośćuczynienie Witam, mam pytanie Mianowicie 04.07.2018 u mojego chłopaka wystąpił epizod pełnej utraty przytomności, dwa razy. Zadzwoniłam po karetkę. Pani dyspozytor przeprowadziła wywiad (...)

Zadośćuczynienie

Zadośćuczynienie Jakie są przesłanki zadośćuczynienia i jak można się skutecznie bronić przed roszczeniem dotyczącym jego zapłaty? Kto może stwierdzić czy zadość uczynienie się należy? (...)

Zadośćuczynienie

Zadośćuczynienie Pragnę podjąć dyskusję na temat zadośćuczynienia przyznawanego poszkodowanym przez firmy ubezpieczeniowe. (IREK) mnie tez interesuje ten problem (pawelfilewski@poczta.onet.pl) (...)

Zadośćuczynienie po śmierci babci

Zadośćuczynienie po śmierci babci Witam. Sprawa wygląda następująco. W 2008 roku kierowca samochodu osobowego zabił mi babcię. Został on uznany za winnego i skazany. Razem z bratem staramy się (...)

Porady prawne