19.9.2019

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Mobbing w pracy - jak się bronić?

Zjawisko mobbingu może pojawić się wszędzie tam, gdzie przez dłuższy czas przebywa ze sobą grupa osób. Najczęściej mówimy o mobbingu w miejscu pracy.

Czym jest mobbing?

Mobbing to zespół działań mających na celu upokorzenie, obniżenie poczucia własnej wartości, wyeliminowanie z zespołu i zastraszenie pracownika lub grupy pracowników. Zachowania te mają charakter długotrwałego, systematycznego i uporczywego dręczenia psychicznego. 

Porady prawne

Zgodnie z definicją Międzynarodowej Organizacji Pracy mobbing jest obraźliwym zachowaniem poprzez mściwe, okrutne, złośliwe lub upokarzające usiłowanie zaszkodzenia jednostce lub grupie pracowników (...), którzy stają się przedmiotem psychicznego dręczenia. 

Jest to proces przemocy i nękania psychicznego pracownika trwający nie krócej niż sześć miesięcy, stosowany systematycznie, przynajmniej raz w tygodniu, godzący w godność i osobowość człowieka, naruszający integralność psychiczną i fizyczną. Działania mobbingowe rzadko ustępują samoistnie, raczej są to procesy długotrwałe i wymagające zdecydowanych działań ze strony ww. organizacji.

Pojęcie to zostało wprowadzone do polskiego Kodeksu pracy 1 stycznia 2004 roku. Zgodnie z treścią jego art. 94 z ind. 3, pracodawca zobowiązany jest do przeciwdziałania mobbingowi.

Zobacz także: Naruszenie dóbr osobistych pracownika.

Jakie działania kwalifikują się jako mobbing?

Osoba poddana mobbingowi nie ma możliwości obrony. Często narażona jest na ataki zarówno ze strony pracowników, jak i pracodawcy. Działania mobbingowe wywołują lęk związany z utratą zatrudnienia oraz wpływają na pogorszenie atmosfery i wydajności pracy w przedsiębiorstwie.

Narzędzia wykorzystywane w praktykach mobbingowych to zwodzenie, szykany, podstęp i intryga, kłamstwa, plotki, oszczerstwa, zachowania sadystyczne. Celem sprawcy jest zepsucie opinii ofiary i zaszkodzenie jej w sposób, który pozwoli wyeliminować ją z pozycji jaką zajmuje. 

Odpowiedzialność pracodawcy za mobbing

Pojęcie mobbingu zostało zdefiniowane przez Kodeks pracy i oznacza „działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników".

Pracownik, który padł ofiara mobbingu, ma prawo dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. 

Przede wszystkim pracodawca odpowiedzialny jest za dopuszczenie do zaistnienia zjawiska mobbingu w zakładzie pracy niezależnie od tego, kto jest jego sprawcą, a kto ofiarą. Sprawcą mobbingu może być zarówno przełożony, jak i współpracownik, a nawet podwładny ofiary. Jednak, w myśl przepisów, za wystąpienie takiej sytuacji odpowiada pracodawca, gdyż to on jest osobą odpowiedzialną za to, co dzieje się w zakładzie pracy.

Jeżeli jednak pracodawca wykaże, iż podjął działania skierowane na zapobieganie temu zjawisku, lub zareagował na już zaistniałe, można będzie mówić o zmniejszeniu odpowiedzialności, a nawet – w wyjątkowych przypadkach - jej całkowitym wyłączeniu.

Pracodawca powinien czuwać nad atmosferą w zakładzie pracy, bacznie przyglądać się zmianom w zachowaniu pracowników, a w większych zakładach szerzyć działania prewencyjne takie jak organizowanie szkoleń czy "pogadanek".

Uprawnienia pracownika w związku z mobbingiem

Pracownik, który ucierpiał wskutek mobbingu, może rozwiązać umowę o pracę w trybie natychmiastowym, bez wypowiedzenia oraz żądać od pracodawcy odszkodowania, którego górna granica nie jest ustawowo wyznaczona.

Warto nadmienić, iż rozstanie z pracodawcą do niedawna było warunkiem koniecznym dochodzenia w.w. odszkodowania. Brak zaistnienia tej przesłanki limitowało roszczenia pracownika do zadośćuczynienia na podstawie art. 94 z ind. 3 par. 3 Kodeksu pracy lub przepisów Kodeksu cywilnego. Obecnie zaś pracownik, który doznał mobbingu lub wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.

Jak udowodnić mobbing?

Ciężar przedstawienia dowodów w sprawie mobbingu spoczywa na pracowniku. Można domniemywać, że kluczową rolę w tego typu postępowaniach odgrywać będą orzeczenia biegłych psychologów lub psychiatrów oceniające stopień "rozstroju zdrowia" wywołanego mobbingiem.

 

Podstawa prawna:

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Podstawowe obowiązki pracownika i pracodawcy

Podstawowe obowiązki pracownika i pracodawcy

Prawo pracy obejmuje przepisy określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, będących stronami stosunku pracy. Prezentujermy najistotniejsze informacje dotyczące obowiązków związanych z wykonyawniem pracy w ramach stosunku pracy.  Podstawowe obowiązki pracownika Zasadniczym (...)

Zasada równego traktowania w zatrudnieniu

Zasada równego traktowania w zatrudnieniu

Jedną z podstawowych zasad prawa pracy jest zasada równego traktowania w zatrudnieniu. W związku z dostosowywaniem prawa polskiego do wymogów prawa Unii Europejskiej, zasada równego traktowania ze względu na płeć została rozszerzona na inne jeszcze kryteria. Co oznacza zasada równego traktowania (...)

Najniższa krajowa 2011: więcej o 69 zł

Najniższa krajowa 2011: więcej o 69 zł

Od 1 stycznia minimalne wynagrodzenie za pracę wyniesie 1.386 zł. Jednocześnie wzrośnie m.in. zasiłek chorobowy oraz odszkodowanie za mobbing. Wraz z 1 stycznia 2011 roku minimalne wynagrodzenie wzrośnie z 1.317 do 1.386 zł brutto, czyli będzie wyższe o 5,2 proc. od kwoty, jaka obowiązuje obecnie. Na (...)

Mobbing w pracy. Możesz pozwać nie tylko szefa

Mobbing w pracy. Możesz pozwać nie tylko szefa

Na drodze cywilnej możesz żądać zadośćuczynienia lub odszkodowania za mobbing również od współpracownika. Takie stanowisko potwierdza w jednym z wyroków Sąd Najwyższy (sygn. II PK 226/10) – pisze Gazeta Prawna. Dotychczas mobberzy czuli się zwolnieni z odpowiedzialności za nękanie (...)

Przełożony nie może zrzucać winy na firmę

Przełożony nie może zrzucać winy na firmę

Osoba, która naruszyła cudze dobra osobiste – czyjąś cześć, dobre imię – nie może się bronić, że działała jako przedstawiciel instytucji czy przełożony Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 12 października 2007 r. kończącym sprawę o ochronę dóbr osobistych, wniesioną (...)

Ciężka praca to nie mobbing

Ciężka praca to nie mobbing

Ciężka praca, wypełnianie trudnych poleceń pracodawcy, także w godzinach nadliczbowych, a nawet nieterminowe wypłaty nie stanowią jeszcze mobbingu - orzekł Sąd Najwyższy.   (...)Przed Sądem Najwyższym pełnomocnik agencji mec. Małgorzata Szymanowska-Borys mówiła, że w okresie od (...)

Upokarzała pracowników, sąd chce więzienia

Upokarzała pracowników, sąd chce więzienia

- To był mobbing w najczystszej postaci – mówił sędzia wydając wyrok na pracownicę kancelarii premiera za rządów PiS. Chodzi o Iwonę J., byłą dyrektorkę Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach – donosi Gazeta Wyborcza. Była dyrektor otrzymała (...)

Zasady odpowiedzialności karnej kuratora spółki za naruszenie praw pracowniczych - opinia prawna

Zasady odpowiedzialności karnej kuratora spółki za naruszenie praw pracowniczych - opinia prawna

Stan faktyczny Czy ustanowiony przez Sąd dla spółki z o.o kurator w oparciu o przepisy art. 42 kc może być podmiotem przestępstwa naruszenia praw pracowniczych na podstawie art. 218 kk? Nie wymagam analizy art. 218 kk, zapoznałem się z artykułem Aleksandry Tomporek zamieszczonym w miesięczniku (...)

PIP sprawdzi warunki pracy w biurach

PIP sprawdzi warunki pracy w biurach

Pracownicy biur również są narażeni na wiele niebezpieczeństw w miejscu pracy. Inspekcja pracy weźmie pod lupę duże korporacje. Państwowa Inspekcja Pracy zamierza kontrolować w przyszłym roku nie tylko budowy i zakłady, w których praca już na pierwszy rzut oka wiąże się z (...)

Radcowie będą bronić w sprawach karnych

Radcowie będą bronić w sprawach karnych

Art. 82. Obrońcą może być jedynie osoba uprawniona do obrony według przepisów o ustroju adwokatury lub ustawy o radcach prawnych. To przepis znowelizowanego Kodeksu postępowania karnego, który umożliwia radcom prawnym pełnienie funkcji obrońcy w sprawach karnych. Zmiana jaką uchwalił (...)

Minimalne wynagrodzenie wyniesie 1600 zł

Minimalne wynagrodzenie wyniesie 1600 zł

Rada Ministrów proponuje, by od przyszłego roku płaca minimalna była o 100 zł wyższa niż dotychczas. Taką propozycję rząd zamierza przedstawić Komisji Trójstronnej do spraw społeczno-gospodarczych. Ma na to czas do 15 czerwca.   - Kwota 1600 zł stanowiłaby 42,5 proc. prognozowanego (...)

Koniec z mobbingiem w pracy?

Koniec z mobbingiem w pracy?

Za składanie zeznań w obronie molestowanego kolegi pracodawca nie zwolni z pracy. Poszkodowanym łatwiej będzie walczyć o swoje prawa przed sądem. W niedzielę 18 stycznia wchodzą w życie nowe przepisy kodeksu pracy dotyczące równego traktowania pracowników. Staną się one zapewne podstawą (...)

Przepisy prawa pracy coraz częściej łamane

Przepisy prawa pracy coraz częściej łamane

Dramatyczne warunki BHP, coraz więcej wypadków śmiertelnych, niewypłacanie wynagrodzeń i mobbing – to obraz wielu polskich przedsiębiorstw widzianych oczami Państwowej Inspekcji Pracy. Z raportu PIP, do którego udało nam się dotrzeć, wynika, że wykroczenia przeciwko prawom pracownika (...)

 Nauczycielu, obroń się przed zwolnieniem

Nauczycielu, obroń się przed zwolnieniem

W związku z nadciągającym do szkół średnich niżem demograficznym dla nauczycieli przyszły ciężkie czasy. Pod koniec maja dyrektorzy dokonują licznych zwolnień w szkołach. Mniej dzieci to mniej nauczycieli! - bronią się zwalniający. Trudno jednakże przedstawić taki argument osobie, (...)

Naruszenie dóbr osobistych pracownika

Naruszenie dóbr osobistych pracownika

Naruszenie godności i innych dóbr osobistych stanowi coraz częściej podstawę procesów wytaczanych pracodawcom. I pracownicy te procesy wygrywają Chodzi przede wszystkim o naruszanie sfery prywatności zatrudnionego. Dzieje się tak, gdy dochodzi do przeszukiwania jego stanowiska pracy, ciągłego (...)

Jaki jest sposób na realizację większej ochrony pracownika?

Jaki jest sposób na realizację większej ochrony pracownika?

Nowy kodeks pracy powinien zracjonalizować przepisy przeciwdziałające mobbingowi i molestowaniu w miejscu pracy. (...)- W tej sytuacji warto się zastanowić, czy nie przyjąć rozwiązania przetestowanego przez Holandię i Belgię - podnosił sędzia. Wprowadziły one instytucję rzecznika praw (...)

Do jakiego sądu po zadośćuczynienie za mobbing w pracy?

Do jakiego sądu po zadośćuczynienie za mobbing w pracy?

Jeśli gnębiony pracownik żąda powyżej 75 tys. zł rekompensaty z powodu mobbingu, sprawę bada sąd okręgowy. Gdy niżej wycenia swoje roszczenia - rejonowy. (...)- Co innego, gdyby powód życzył sobie wyłącznie rekompensaty niemajątkowej, np. ustalenia, że doszło do naruszenia jego dóbr (...)

Zatrudnienie Fair Play

Zatrudnienie Fair Play

Pilotażowy projekt Zatrudnienie Fair Play sprawdził się już w wybranych firmach. Pozwala na zapobieganie wszelkiej dyskryminacji i mobbingowi w miejscu pracy Opracowane przez Instytut Badań nad Demokracją i Przedsiębiorstwem Prywatnym 15 standardów działania ma wskazać przedsiębiorcom pozytywne (...)

Miało być łatwiej a będzie coraz trudniej!

Miało być łatwiej a będzie coraz trudniej!

Wśród przedsiębiorców rozliczających się z fiskusem ryczałtem są oszuści - twierdzi rząd. I proponuje likwidację ryczałtu. A wśród kierowców są tacy, którzy siadają za kółko po kielichu. Ale jakoś rząd nie zgłosił (na razie?) projektu odebrania praw jazdy wszystkim Polakom. Zamierzam (...)

Ile pracują ochroniarze?

Ile pracują ochroniarze?

  Pracownicy firm ochroniarskich muszą mieć końskie zdrowie. Nie po to, by bronić powierzonego ich pieczy mienia, ale żeby przepracować bez należnego odpoczynku nawet 240 godzin miesięcznie. (...) Wobec osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych nie stosuje (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Zażalenie na połączenie spraw

Zażalenie na połączenie spraw

Złożyłam dwa oddzielne pozwy w sądzie pracy, o różnych sygnaturach. Jeden pozew o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za nieuzasadnione, drugi o odszkodowanie za mobbing. Zorientowałam się później, (...)

Mobbing - nagranie wypowiedzi

Mobbing - nagranie wypowiedzi

Czy nagranie wypowiedzi szefa dokonane bez jego wiedzy i zgody na dyktafonie może być dowodem na mobbing w pracy(rzecz jasna w tym wypadku treść wypowiedzi jednoznacznie wskazywałaby na mobbing) i (...)

Prześladowanie w pracy

Prześladowanie w pracy

Kogo ma oskarżać pracownik, jeżeli jest prześladowany w pracy, konkretną osobę, która go prześladuje (kierownika) czy też pracodawcę, to jest dyrektora zakładu? Czy oskarżenie do Sądu wnosi (...)

Mobbing w pracy

Mobbing w pracy

Jakie zachowanie przełożonego można uznać z mobbing w pracy? Przepisy kodeksu pracy zakazują pracodawcy stosowania mobbingu. Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane (...)

Odszkodowanie za mobbing

Odszkodowanie za mobbing

Wobec wielu pracowników i kierowników jednostek podległych był stosowany mobbing. Obecnie człowiek dopuszczający się tych czynów z mocy prawa przestał być pracodawcą. Pracodawcą był Wójt (...)

Pojęcie mobbingu

Pojęcie mobbingu

Czym jest mobbing? Pojęcie mobbingu pokrywa się częściowo z pojęciem molestowania (art. 183a § 5 pkt 2 k.p.), gdyż dotyczy wprost zachowań mających na celu poniżenie pracownika, a ponadto (...)

Zaniżanie wynagrodzenia a mobbing

Zaniżanie wynagrodzenia a mobbing

Zasądzono na moją korzyść za okres od 01.08.2001 r. do 30.04.2004 r. kwoty będące wyrównaniem zaniżonego wynagrodzenia zasadniczego. Kryterium stosowanym do dyskryminowania pracowników był warunek (...)

Wygłaszanie niepochlebnych i dyskwalifikujących ocen pracowników a mobbing

Wygłaszanie niepochlebnych i dyskwalifikujących ocen pracowników a mobbing

Czy wygłaszanie przez pracownika ocen niepochlebnych i dyskwalifikujących innych pracowników pod względem etycznym i zawodowym, kwestionowanie ich kwalifikacji, podważanie autorytetu i urażanie ich (...)

Uprawnienia pracownika w razie stosowania mobbingu

Uprawnienia pracownika w razie stosowania mobbingu

Jakie uprawnienia przysługują pracownikowi, jeżeli jest stosowany wobec niego mobbing? Wskazać należy na uprawnienia przysługujące w razie wystąpienia mobbingu. Pracownik, u którego mobbing (...)

Roszczenie regresowe pracodawcy wobec bezpośredniego sprawcy mobbingu

Roszczenie regresowe pracodawcy wobec bezpośredniego sprawcy mobbingu

Czy pracodawca, który poniósł odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez mobbing, ma prawo do roszczenia regresowego wobec bezpośredniego sprawcy mobbingu? Wskazuje się w doktrynie, że (...)

"Mobbing" wobec pracodawcy

Czy w oparciu o art. 94 ze znaczkiem 3, paragraf 2 kodeksu pracy można przypisać stosowanie mobbingu przez pracownika w stosunku do pracodawcy? Jaką kwalifikację prawną należy wtedy zastosować? (...)

Pozew w sprawie wycofania kary nagany

Pozew w sprawie wycofania kary nagany

Zostałem ukarany karą nagany z wpisaniem do akt "za obraźliwe traktowane przełożonych w korespondencji mailowej". Zarzucałem bowiem pracodawcy ukrywanie faktu łamania prawa pracy w zakresie przestrzegania (...)

Anonim zgłaszający mobbing

Anonim zgłaszający mobbing

Dostaliśmy anonimowe, nie podpisane pismo informujące o stosowaniu mobbingu w naszej firmie. Czy taki anonimowy list spełnia wymóg wcześniejszego poinformowania pracodawcy o stosowaniu mobbingu, przed (...)

Zwrot kosztu zakupu okularów przez pracownika

Zwrot kosztu zakupu okularów przez pracownika

Pracownik oczekuje od pracodawcy zwrotu kosztów poniesionych na zakup okularów, których używa do pracy przy komputerze. O ile wiem, prawo pracy nakłada na pracodawcę obowiązek zwrotu kosztu zakupu (...)

Zmiana wymiaru czasu pracy z niepełnego na pełny

Zmiana wymiaru czasu pracy z niepełnego na pełny

Długoletni pracownik instytucji do poprzedniego roku był zatrudniony na pełny etat. Następnie tegoż pracownika oraz jego kolegów (także długoletnich pracowników) namówiono pod groźbą zwolnienia (...)

FORUM PRAWNE

Potajemne nagranie rozmowy z pracodawcą.

Potajemne nagranie rozmowy z pracodawcą. Witam wszystkich mam pewien problem ale nie wiem czy trafiłam do odpowiedniego działu.... Potajemne nagrałem rozmowę z moim pracodawcą, w której ten w pewnym (...)

mobbing

mobbing Szukam prawnika do wygrania sprawy o mobbing z Lublina Jesli szukasz profesjonalisty w prawie pracy, takiego zaangażowanego w prace, to polecam Tomaszczyka z kancelarii JST AlicjaWkrainieCzarow (...)

mobbing 2012

mobbing 2012 Witam, mam pytanie, czy mobbing jest tylko w przypadku kiedy keirownik lub osoba o wyzszym stanowisku dopuszcza się go? Pytam bo mam problemy z kolegą z pracy, kolega to w tej sytuacji (...)

Czy spotkał mnie mobbing?!

Czy spotkał mnie mobbing?! Witam.Mój problem polega na tym, że osoba z mojej pracy, stale ogranicza moją pracę z resztą grupy, jestem wykluczony z nieznanych mi powodów z większej części projektów. (...)

Mobbing polityczny w pracy!!!

Mobbing polityczny w pracy!!! Mam pytanie, niektórym może wydać się zabawne, jednak mnie poważnie ta kwestia zaczyna zastanawiać. Czy jeśli mój przełożony nieustannie zagaduje mnie na tematy (...)

Mobbing pracownika firmy zewnętrznej

Mobbing pracownika firmy zewnętrznej Witam. Pracuje w firmie sprzątającej. Od dwóch lat sprzątam bank w jednym z większych miast. Trzy miesiące temu miałam zabieg w szpitalu w związku z czym miałam (...)

Mobbing czy jeszcze nie ?!

Mobbing czy jeszcze nie ?! Zastanawiam się, czy sytuacja jaką mam w pracy, to mobbing, czy nie... moja szefowa jest po prostu wredna i zadaje mi ciągle mnóstwo nowych rzeczy, tak że nie jestem w (...)

czy to już mobbing???

czy to już mobbing??? Witam, Jedna z pracownic naskarżyła na mnie do szefa, że niby stosuje wobec niej mobbing. Powiedziałem raz jej, że może przyjechać do mnie po służbowego laptopa i dokończyć (...)

Mobbing przez osobę ? ,która od roku wydzwania do moich przełożonych.

Mobbing przez osobę ? ,która od roku wydzwania do moich przełożonych. Mobbing przez osobę ? ,która od roku wydzwania do moich przełożonych. Mój przełożony ma już dość tej atmosfery ,firma (...)

Co jest mobbingiem a co jeszcze nie??

Co jest mobbingiem a co jeszcze nie?? Witam! W jaki sposób udowodnić mobbing?? Co można uznać za mobbing a co jeszcze nie? Źle się czuję w pracy, współpracownik cały czas mnie podkopuje i dość (...)

mobbing w pracy ankieta

mobbing w pracy ankieta witam serdecznie piszę pracę magisterską na temat mobbingu, jeśli ktoś z Was zetknął się z nim w pracy to proszę o wypełnienie ankiety, zajmie to państwu najwyżej 5-8 (...)

Porady prawne