Nie jest dopuszczalna transkrypcja zagranicznego aktu urodzenia dziecka ze związku partnerskiego...

Nie jest możliwe wpisanie w polskim akcie stanu cywilnego zamiast ojca dziecka, "rodzica", który nie jest mężczyzną, gdyż taka transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego - uznał NSA.

Nie można uzależniać uzyskania przez obywatela polskiego dowodu tożsamości albo numeru PESEL od dokonania przez organ transkrypcji, która nie jest możliwa tylko z tego powodu, że w zagranicznym akcie urodzenia dziecka podano zamiast danych ojca dane kobiety, która pozostaje w nieznanym polskiemu prawu związku partnerskim z matką dziecka będącą obywatelką polską.

Porady prawne

Uchwała NSA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów podjął 2 grudnia 2019 r. następującą uchwałę (sygn. akt II OPS 1/19):

Przepis art. 104 ust. 5 i art. 107 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. 2014 r. poz. 1741, ze zm.) w związku z art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 1792) nie dopuszcza transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia dziecka, w którym jako rodzice wpisane są osoby tej samej płci.

Czego dotyczyła sprawa?

Postanowieniem z 17 kwietnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił przedstawić składowi siedmiu sędziów następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy przepis art. 104 ust. 5 i art. 107 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2224; dalej p.a.s.c.) w związku z art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe (Dz.U. z 2015 r. poz. 1792; dalej: p.p.m.), dopuszcza transkrypcję zagranicznego aktu urodzenia dziecka, w którym jako rodzice wpisane są osoby tej samej płci?".

Zagadnienie to powstało w toku rozpoznawania skargi kasacyjnej M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1784/16, w następujących okolicznościach sprawy.

Wnioskiem z [...] marca 2016 r. M. Z. (dalej: skarżąca) zwróciła się do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w P. o przeniesienie do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji [...] aktu urodzenia syna V. Z. W akcie tym jako matkę dziecka wpisano wnioskodawczynię M. Z., natomiast jako rodzica wpisano S. W. Obie kobiety wymienione w [...] akcie urodzenia dziecka posiadają obywatelstwo polskie. Skarżąca wniosła również o uzupełnienie aktu w zakresie miejsca i daty urodzenia matki i drugiego rodzica - S.W., albowiem tych danych nie zawierał [...] akt urodzenia.

Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w P. decyzją z [...] kwietnia 2016 r. odmówił wpisania do polskiego rejestru stanu cywilnego [...] aktu urodzenia dziecka. Organ uznał, że transkrypcja aktu urodzenia, w którym jako rodzice figurują dwie kobiety, byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w P. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z obowiązującym w Polsce porządkiem prawnym za matkę dziecka uznaje się kobietę, która dziecko urodziła. Niezależnie od sposobu ustalenia ojcostwa, ojcem dziecka jest natomiast zawsze mężczyzna. Dokonanie transkrypcji spowodowałoby naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego obowiązujących na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 października 2016 r. oddalił skargę M. Z. na decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał m.in., że zgodnie z art. 104 ust. 1 i ust. 2 p.a.s.c. transkrypcja zagranicznego aktu stanu cywilnego polega na przeniesieniu treści zagranicznego aktu do polskiego rejestru stanu cywilnego, który nie różni się treścią od aktu transkrybowanego, a pod względem formy, mocy dowodowej oraz zasad korekty, nie różni się od aktów stanu cywilnego rejestrujących zdarzenia krajowe. Sąd podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że wpisanie do polskich ksiąg stanu cywilnego treści zagranicznego aktu urodzenia, który obok matki dziecka jako drugiego rodzica wymienia kobietę, narusza podstawowe zasady polskiego porządku prawnego. 

Jakie stanowisko przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów?

Zgodnie z definicją legalną, którą zawiera art. 104 ust. 2 Prawa o aktach stanu cywilnego (p.a.s.c.), transkrypcja zagranicznego dokumentu stanu cywilnego polega na wiernym i literalnym przeniesieniu treści tego dokumentu do polskiego rejestru stanu cywilnego, zarówno pod względem językowym, jak i formalnie bez żadnej ingerencji w pisownię imion i nazwisk osób wskazanych w zagranicznym dokumencie. Treść zagranicznego dokumentu stanu cywilnego przenosi się do rejestru stanu cywilnego w formie czynności materialno-technicznej, zamieszczając w akcie stanu cywilnego adnotację o transkrypcji (art. 105 ust. 1 p.a.s.c.). Sama transkrypcja jest zatem czynnością materialno-techniczną i jedynie jej odmowa następuje w formie decyzji administracyjnej ze względu na przeszkody wymienione w art. 107 p.a.s.c. Dokonując transkrypcji zagranicznego dokumentu stanu cywilnego, który dotyczy obywateli polskich posługujących się również aktami stanu cywilnego sporządzonymi w Polsce, kierownik urzędu stanu cywilnego dostosowuje na wniosek osoby, której akt dotyczy, pisownię danych zawartych w zagranicznym dokumencie do reguł pisowni polskiej (art. 104 ust. 7 p.a.s.c.). Transkrypcja nie zezwala w związku z tym na dokonywanie zmiany treści aktu stanu cywilnego z wyłączeniem dostosowania danych zawartych w dokumencie zagranicznym do reguł pisowni polskiej.

Jak zauważył NSA, w doktrynie dominuje stanowisko, że transkrypcja nie ma charakteru rejestracyjnego zdarzenia, ale jest jedynie sporządzeniem w formie czynności materialno-technicznej aktu polskiego reprodukującego odpis zagranicznego aktu stanu cywilnego (M. Rafacz-Krzyżanowska, Kilka uwag o właściwości sądu w sprawach o sprostowanie aktów stanu cywilnego, Nowe Prawo 1957, nr 1, s. 106; J. Litwin, Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz, Wrocław 1961, s. 520; M. Wojewoda [w:] System prawa prywatnego. Prawo prywatne międzynarodowe. Tom 20c, red. M. Pazdan, Warszawa 2015, s. 594). Transkrypcja aktu stanu cywilnego jest czynnością o charakterze deklaratoryjnym, ponieważ nie wiąże się z nią żaden skutek konstytutywny, a sporządzenie aktu transkrybowanego pozostaje bez wpływu na ocenę materialnoprawnych konsekwencji zdarzeń w nich stwierdzonych (P. Wypych, Charakter prawny transkrypcji aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą, Kwartalnik Prawa Prywatnego 2003, nr 1, s. 196). Podobnie w orzecznictwie przyjęto, że transkrypcja jest czynnością o charakterze deklaratoryjnym i w związku z tym nie wywołuje skutków konstytutywnych (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 sierpnia 2003 r., sygn. akt V CK 6/02, OSNC z 2004, nr 7-8, poz. 131, uchwała Sądu Najwyższego z 20 listopada 2012 r., sygn. akt III CZP 58/12 i wyrok NSA z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1298/13, opubl. w CBOIS). Akt przedstawiony do transkrypcji w zasadzie podlega jedynie kontroli w zakresie spełnienia warunków formalnych, a organ dokonując wpisu nie może podać innej treści aktu, niż wynikająca z dokumentu. W toku transkrypcji zasadniczo nie dokonuje się merytorycznej kontroli aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą z punktu widzenia prawdziwości stwierdzonego w nim zdarzenia, zgodności tego zdarzenia z prawem oraz motywacji podmiotu przedstawiającego akt do transkrypcji. Organ ma jednak obowiązek dokonać ustaleń czy dokument przedstawiony do transkrypcji jest odpisem aktu stanu cywilnego, czy jest to dokument oryginalny i czy został sporządzony w państwie, w którym dokonano pierwotnej rejestracji. Zagraniczny akt stanu cywilnego podlega również ocenie pod względem zgodności z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 8 maja 2015 r., sygn. akt III CSK 296/14 (OSNC-ZD z 2016 r., nr 3, poz. 60) wskazał, że wierne oraz literalne odtworzenie treści zagranicznego aktu stanu cywilnego w polskiej księdze stanu cywilnego musi być dokonywane z uwzględnieniem znaczenia poszczególnych elementów tej treści. Powinny one być przenoszone do polskich ksiąg stanu cywilnego zgodnie nie tylko z ich brzmieniem, ale także funkcją, którą pełnią. Wpisy zawarte w zagranicznym akcie stanu cywilnego powinny więc być przenoszone w taki sposób, aby w polskich księgach stanu cywilnego i w powstałym w wyniku transkrypcji polskim akcie stanu cywilnego zachowywały swoją tożsamość nie tylko pod względem ich brzmienia, ale także funkcji (A. Czajkowska, [w:] Prawo o aktach stanu cywilnego z komentarzem, red. A. Czajkowska, Warszawa 2015, s. 225).

Podsumowując należy stwierdzić, że konsekwencją tak rozumianego pojęcia transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego jest niedopuszczalność wprowadzania zmian w jego treści w toku wpisywania do polskiej księgi urodzeń, małżeństw i zgonów. Czynność polegająca na przeniesieniu zagranicznego odpisu aktu stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji ma charakter formalnoprawny i nie wymaga przeprowadzania postępowania dowodowego co do zaistnienia zdarzenia objętego zagranicznym dokumentem stanu cywilnego. Polega na zwykłym przeniesieniu treści zawartej w odpisie zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskiej księgi stanu cywilnego. Dokonując wpisu zagranicznego aktu stanu cywilnego organ nie może podać innej treści aktu, niż treść wynikająca z tego dokumentu.

W wyniku transkrypcji powstaje polski akt stanu cywilnego, który odrywa się od aktu, na którym został oparty i jego dalsze losy są w polskim porządku prawnym niezależne od losów zagranicznego aktu, który był przedmiotem transkrypcji (uchwała Sądu Najwyższego z 20 listopada 2012 r., sygn. akt III CZP 58/12). Pod względem mocy dowodowej nie różni się on niczym od aktu stanu cywilnego powstałego na podstawie rejestracji zdarzenia prawnego (art. 3 p.a.s.c.). Celem transkrypcji jest posługiwanie się powstałym w jej wyniku polskim aktem stanu cywilnego przed organami administracji publicznej bez konieczności każdorazowego dokonywania tłumaczenia przysięgłego (M. Wojewoda [w:] System prawa prywatnego. Prawo prywatne międzynarodowe. Tom 20c op. cit., s. 595). Transkrypcja dokumentu zagranicznego musi być w związku z tym przeprowadzona na podstawie przepisów polskiego prawa, a w przypadku aktu urodzenia, w akcie transkrybowanym muszą się znaleźć dokładnie te same dane co w akcie urodzenia mającym charakter rejestracyjny (art. 60 p.a.s.c.). Znaczenie użytych w nim pojęć powinno być spójne z ich rozumieniem na gruncie polskiego prawa. Wynika z tego, że dane zawarte w polskim akcie urodzenia (w tym nazwiska, imiona oraz nazwiska rodowe, daty i miejsce urodzenia rodziców - art. 60 pkt 4 p.a.s.c.), niezależnie czy sporządzonym na podstawie samego zdarzenia czy w wyniku transkrypcji, muszą uwzględniać treść przepisów polskiego prawa.

Nie zawsze treść dokumentu zagranicznego w pełni odpowiada treści aktu stanu cywilnego powstałego w wyniku transkrypcji. Transkrypcja nie polega bowiem na przetłumaczeniu dokumentu zagranicznego sporządzonego w języku obcym na język polski. Gdyby tak było, to zamiast transkrypcji wystarczające byłoby tłumaczenie zagranicznego aktu stanu cywilnego na język polski przez tłumacza przysięgłego.

Porównując wzory zagranicznych i polskich dokumentów stanu cywilnego, należy stwierdzić, że zakres danych umieszczanych w dokumentach zagranicznych nie zawsze pokrywa się w pełni z danymi wymaganymi przez polskiego ustawodawcę. W rozpatrywanej sprawie niezbędne jest porównanie treści [...] aktu urodzenia z jego polskim odpowiednikiem. W [...] akcie urodzenia wpisuje się zatrudnienie matki i drugiego rodzica, a także adres zamieszkania matki. Nie wpisuje się w nim jednak daty ich urodzenia, co jest wymagane w polskim akcie urodzenia. Część danych w związku z tym pomija się przy transkrypcji jako nieistotne z punktu widzenia polskiego prawa (niewymienione w art. 60, art. 88 i art. 95 p.a.s.c.). Inne dane wymagają natomiast uzupełnienia. Kierownik urzędu stanu cywilnego dokonuje uzupełnienia na wniosek strony lub na podstawie oświadczenia złożonego w związku z postępowaniem w przedmiocie transkrypcji (A. Czajkowska [w:] Prawo o aktach stanu cywilnego, op. cit., s. 232).

Zakres dopuszczalnych modyfikacji w wyniku transkrypcji nie oznacza jednak możliwości tak daleko idących zmian, które prowadziłyby do sprzeczności treści aktu zagranicznego z polskim aktem stanu cywilnego, który powstał w wyniku transkrypcji. W zagranicznym akcie urodzenia objętego wnioskiem w rozpoznawanej sprawie, kobieta, która nie jest matką dziecka, została wpisana jako "rodzic". [...] akt urodzenia nie zawiera danych ojca dziecka. W polskim akcie stanu cywilnego należy natomiast podać dane ojca, które nie mogą być pominięte ze względu na treść 61 ust. 2 p.a.s.c. Jeżeli bowiem nie nastąpiło uznanie ojcostwa albo sądowe ustalenie ojcostwa, w akcie urodzenia zamieszcza się jako imię ojca, imię wskazane przez osobę zgłaszającą urodzenie, a w razie braku takiego wskazania, imię ojca wybiera kierownik urzędu stanu cywilnego. W takim przypadku jako nazwisko ojca wpisuje się nazwisko matki z chwili urodzenia dziecka wraz ze stosowną adnotacją. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują zatem możliwości pozostawienia rubryki "ojciec" pustej. Warto w tym miejscu powołać pogląd J. Litwina, który w komentarzu do art. 32 dekretu p.a.s.c., wskazuje, że niedopuszczalne byłoby sporządzenie aktu, jeśli zgłaszający nie może podać którychkolwiek danych spośród wymienionych w pkt 1 i 2 (nazwisko, imiona, płeć dziecka, miejsce i data jego urodzenia) oraz najistotniejszych spośród wymienionych w pkt 3, tzn. imion i nazwisk rodziców (J. Litwin, Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz, Wrocław 1961, s. 330).

Zakres przedstawionego pytania prawnego przez skład Naczelnego Sądu Administracyjnego obejmuje także wniosek o wykładnię art. 104 ust. 5 p.a.s.c., ustanawiającego transkrypcję obligatoryjną. Z treści art. 104 ust. 5 p.a.s.c. wynika, że transkrypcja jest obligatoryjna, jeżeli obywatel polski, którego dotyczy zagraniczny dokument stanu cywilnego, posiada akt stanu cywilnego potwierdzający zdarzenia wcześniejsze sporządzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i żąda dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego lub ubiega się o polski dokument tożsamości lub nadanie numeru PESEL.

Jak zauważył NSA, już tylko wykładnia językowa tego przepisu może prowadzić do dwojakiego rezultatu.

Po pierwsze, powołany przepis można odczytywać w ten sposób, że ustawodawca nakazuje dokonać transkrypcji, jeżeli "obywatel polski, którego dotyczy zagraniczny dokument stanu cywilnego, posiada akt stanu cywilnego potwierdzający zdarzenia wcześniejsze sporządzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" i jednocześnie żąda przynajmniej jednej z wymienionych czynności:

  1. dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego lub
  2. ubiega się o polski dokument tożsamości lub 
  3. nadanie numeru PESEL.

Drugie rozumienie przepisu zakłada, że transkrypcja jest obligatoryjna w trzech przypadkach:

  1. "obywatel polski, którego dotyczy zagraniczny dokument stanu cywilnego, posiada akt stanu cywilnego potwierdzający zdarzenia wcześniejsze sporządzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i żąda dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego" lub
  2. ubiega się o polski dokument tożsamości lub 
  3. nadanie numeru PESEL.

Sąd pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie przyjął, że art. 104 ust. 5 p.a.s.c. nie miał zastosowania, gdyż nie została spełniona przesłanka posiadania aktu stanu cywilnego, który potwierdzał zdarzenie wcześniejsze i był sporządzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd uznał więc pierwszą ze wskazanych wyżej możliwości interpretacji tego przepisu. W doktrynie i orzecznictwie dominuje jednak wykładnia, która łączy posiadanie aktu stanu cywilnego potwierdzającego zdarzenia wcześniejsze sporządzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jedynie z żądaniem dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego. Takie rozumienie jest zgodne z tekstem uzasadnienia projektu ustawy prawo o aktach stanu cywilnego z 2014 r. W uzasadnieniu tym wskazano, że "transkrypcja zagranicznego dokumentu stanu cywilnego będzie obligatoryjna dla obywatela polskiego w trzech przypadkach, gdy: posiada akt stanu cywilnego potwierdzający wcześniejsze zdarzenia sporządzony w Polsce i żąda dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego, ubiega się o wydanie dowodu osobistego, ubiega się o numer PESEL. W każdym zatem przypadku ubiegania się o dowód osobisty lub numer PESEL konieczna będzie transkrypcja zagranicznego dokumentu stanu cywilnego, niezależnie, czy osoba posiada, czy też nie wcześniejsze polskie akty stanu cywilnego" (druk sejmowy Sejmu VII kadencji nr 2620, s. 49).

Jak zauważył NSA, pojawiają się również wątpliwości, jak należy interpretować samą obligatoryjność transkrypcji. Problem interpretacyjny dotyczy adresata normy zawartej w art. 104 ust. 5 p.a.s.c. Przyjęcie, że w określonych w tym przepisie przypadkach, organ ma obowiązek umiejscowienia aktu w polskich księgach stanu cywilnego, może prowadzić do uznania, że wyłączone są przesłanki odmowy dokonania transkrypcji wymienione w art. 107 p.a.s.c. Jeżeli uznać, że adresatem normy jest wnioskodawca zmierzający do dokonania jednej z wymienionych czynności, to obligatoryjność będzie równoznaczna z obowiązkiem przedstawienia transkrybowanego aktu w postępowaniach wymienionych w art. 104 ust. 5 p.a.s.c., a kierownik urzędu stanu cywilnego w postępowaniu w przedmiocie transkrypcji dokonuje oceny wniosku, uwzględniającej także przesłanki jej odmowy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2552/16 (opubl. w CBOIS) uznał, że nie jest zgodna z obowiązującymi przepisami odmowa transkrypcji obligatoryjnej ze względu na porządek publiczny. Sąd orzekający w tej sprawie uznał, że przesłanki odmowy zawarte w art. 107 p.a.s.c. można zastosować tylko w przypadku transkrypcji fakultatywnej. Odmiennie sądy administracyjne wypowiadały się w sprawach, w których powołując się na klauzulę porządku publicznego, uznawały za zgodną z prawem odmowę dokonania transkrypcji aktu urodzenia dziecka, w którym jako rodzice wpisano osoby tej samej płci (m.in. nieprawomocne wyroki: WSA w Krakowie z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1400/15 i WSA w Warszawie z dnia z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 182/16, opubl. w CBOIS).

W piśmiennictwie zwrócono uwagę, że sformułowanie "transkrypcja jest obligatoryjna" statuuje podwyższone wymaganie dowodowe (obowiązkowe przedłożenie dowodu w postaci aktu transkrybowanego do polskiego rejestru) w niektórych postępowaniach. Praktyczne problemy pojawiające się na gruncie art. 104 ust. 5 p.a.s.c, nie leżą więc w postępowaniu o transkrypcję, ale w postępowaniach w sprawach, które wymienia ten przepis. Obligatoryjność nie wpływa na zakres zastosowania ogólnych reguł dotyczących postępowania w sprawie transkrypcji (P. Mostowik, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2018 r. (sygn. akt II OSK 2552/16), Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 4 (85)/2019, s. 142-143).

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że obligatoryjność transkrypcji nie wyłącza stosowania przesłanek jej odmowy wymienionych w art. 107 p.a.s.c. W wyniku transkrypcji powstaje bowiem polski akt stanu cywilnego, który cechuje się szczególną mocą dowodową (art. 3 p.a.s.c.). Ustawodawca zobowiązał kierownika urzędu stanu cywilnego w postępowaniu w sprawie transkrypcji do oceny, czy zagraniczny dokument stanu cywilnego nie zawiera treści sprzecznych z polskim porządkiem prawnym lub czy nie zachodzą obawy co do jego prawidłowości (art. 107 pkt 1 - 3 p.a.s.c.). Obligatoryjność transkrypcji stwarza natomiast podwyższony standard dowodowy w wymienionych w art. 104 ust. 5 p.a.s.c. postępowaniach. Wymaganie dowodowe określone w analizowanym przepisie (przedstawienie transkrybowanego aktu jeżeli obywatel polski ubiega się o polski dokument tożsamości lub nadanie numeru PESEL) nie wpływa na zasadę potwierdzoną uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt III CZP 58/12 (OSNC z 2013 r., nr 5, poz. 55), że zagraniczne dokumenty urzędowe mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi, a akt stanu cywilnego sporządzony za granicą stanowi wyłączny dowód zdarzeń w nim stwierdzonych także wtedy, gdy nie został wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego. W odniesieniu bowiem do zagranicznych dokumentów stanu cywilnego zastosowanie znajduje reguła określona w art. 1138 k.p.c.

W postępowaniu będącym przedmiotem oceny sądu pytającego Sąd pierwszej instancji uznał, że w wyniku transkrypcji powstałby polski akt urodzenia sprzeczny z zasadami polskiego porządku prawnego. Zgodnie bowiem z art. 107 pkt 3 p.a.s.c. kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia dokonania transkrypcji, jeżeli transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Podobna klauzula występuje w art. 7 p.p.m. Klauzula porządku publicznego wymieniona w art. 107 pkt 3 p.a.s.c., tak jak klauzula wyrażona w art. 7 p.p.m., stanowi zabezpieczenie przed skutkami zastosowania prawa obcego przewidującego rozwiązania sprzeczne z podstawowymi (m.in. konstytucyjnymi) wartościami akceptowanymi w polskim porządku prawnym. Klauzula porządku publicznego gwarantuje zatem ochronę krajowego porządku prawnego przed jego naruszeniem w postaci nadania skuteczności (uznania) aktu stanu cywilnego nieodpowiadającemu fundamentalnym zasadom porządku prawnego. W ramach przesłanki porządku publicznego badaniu podlegają skutki prawne uznania danego aktu. Nie chodzi przy tym o samą sprzeczność zagranicznego aktu stanu cywilnego z podstawowymi zasadami porządku prawnego, ale o to, by skutki transkrybowania takiego aktu były nie do pogodzenia z tymi zasadami. Przez podstawowe zasady porządku prawnego należy rozumieć nie tylko fundamentalne zasady ustroju społeczno-politycznego, czyli zasady konstytucyjne, ale także naczelne zasady rządzące poszczególnymi dziedzinami prawa cywilnego, rodzinnego czy procesowego. Zgodnie z art. 18 Konstytucji małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Zasady wynikające z Konstytucji znajdują odzwierciedlenie w przepisach rangi ustawowej. Ustawodawca nie przewidział w nich możliwości wpisania do polskiego aktu stanu cywilnego jako ojca osoby płci żeńskiej. Zgodnie z art. 60 pkt 4 p.a.s.c. akt urodzenia zawiera nazwiska, imiona oraz nazwiska rodowe, daty i miejsca urodzenia rodziców dziecka. Rodzicami dziecka w prawie polskim mogą być tylko matka i ojciec. Polskie ustawodawstwo nie zna innej kategorii rodzica. Przepisy p.a.s.c. jako ojca zawsze wskazują mężczyznę (m.in.: art. 19 ust. 2 pkt 1 - rejestr stanu cywilnego; art. 63 ust. 2 pkt 6 p.a.s.c. - uznanie ojcostwa; art. 64 ust. 1 - odmowa przyjęcia oświadczeń koniecznych do uznania ojcostwa). Kodeks rodzinny i opiekuńczy w postępowaniach dotyczących rejestracji zdarzeń z zakresu stanu cywilnego, a także transkrypcji aktów stanu cywilnego, stosowany jest uzupełniająco w kwestiach nieuregulowanych w p.a.s.c. (np. art. 61 § 1 i 2 p.a.s.c. nawiązuje w swej treści do instytucji uznania ojcostwa i sądowego ustalenia ojcostwa). Przepisy dotyczące ojcostwa (art. 62 - 86 k.r.o.), niezależnie od sposobu jego ustalenia, za każdym razem jako ojca dziecka wskazują mężczyznę. Przykładowo, zgodnie z art. 85 § 1 k.r.o. domniemywa się, że ojcem dziecka jest ten kto obcował z matką dziecka nie dawniej niż w trzechsetnym, a nie później niż w sto osiemdziesiątym pierwszym dniu przed urodzeniem dziecka. Według zaś art. 85 § 2 k.r.o. okoliczność, że matka w tym okresie obcowała także z innym mężczyzną, może być podstawą do obalenia domniemania tylko wtedy, gdy z okoliczności wynika, że ojcostwo innego mężczyzny jest bardziej prawdopodobne. Matką dziecka jest natomiast, zgodnie z art. 619 k.r.o., kobieta, która je urodziła. Zauważyć należy, że wspólnie przysposobić dziecko, mogą wyłącznie małżonkowie. O niedopuszczalności uznania adopcji dziecka przez osoby tej samej płci ze względu na klauzulę ordre public decyduje w tym przypadku art. 115 § 1 w zw. z art. 1 § 1 k.r.o., w połączeniu z art. 18 Konstytucji (M. Wojewoda [w:] System prawa prywatnego. Prawo prywatne międzynarodowe. Tom 20c, op. cit., s. 561). Prawo polskie nie zna instytucji "rodziców jednopłciowych" i nie przyznaje związkom partnerskim praw rodzicielskich. Naczelny Sąd Administracyjny uznając sprzeczność z podstawowymi zasadami polskiego prawa rodzinnego, transkrypcję aktu urodzenia, w którym jako rodzice wpisane zostały osoby tej samej płci, ma na uwadze skutki, jakie zaistniałyby w polskim porządku prawnym w wyniku jej dokonania. Zagrożona byłaby spójność polskiego systemu prawa, w którym funkcjonowałyby polskie akty urodzenia zawierające dane, których nie można byłoby umieścić w akcie rejestrującym urodzenie dziecka w Polsce. Należy mieć również na uwadze normy kolizyjne z zakresu prawa rodzinnego. Zgodnie z art. 55 ust. 1 p.p.m. ustalenie i zaprzeczenie pochodzenia dziecka podlegają prawu ojczystemu dziecka z chwili jego urodzenia. Skoro więc w ramach polskiego prawa rodzinnego nie ma możliwości uznania, że dziecko pochodzi od dwóch osób tej samej płci, to wprowadzenie do obiegu prawnego polskiego aktu urodzenia, w którym zamieszczono informacje o pochodzeniu dziecka wbrew tym przepisom, stanowiłoby naruszenie zasad porządku prawnego.

Reasumując, nie jest możliwe wpisanie w polskim akcie stanu cywilnego zamiast ojca dziecka, "rodzica", który nie jest mężczyzną, gdyż taka transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego.

Ustawodawca w przepisach dotyczących transkrypcji wprowadził wymaganie dowodowe obowiązujące w innych postępowaniach: w sprawach o wydanie paszportu i nadanie numeru PESEL. Dokonując wykładni art. 104 ust. 5 p.a.s.c. należy odnieść się do skutków negatywnego wyniku postępowania w przedmiocie transkrypcji dla postępowań wymienionych w tym przepisie.

W przedmiotwej sprawie wnioskiem z [...] czerwca 2017 r. skarżąca wszczęła postępowanie o wydanie paszportu dla małoletniego dziecka. Z powodu niemożliwości przedstawienia odpisu polskiego aktu urodzenia wniosek pozostawiono bez rozpoznania. Zgodność z prawem pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącej nigdy nie stała się przedmiotem kontroli sądowej, gdyż skarżąca nie wniosła skargi na bezczynność organu, do którego złożyła wniosek. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1919; dalej: ustawa o dokumentach paszportowych) każdy obywatel polski ma prawo do otrzymania paszportu a pozbawienie lub ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w ustawie. Stosownie do art. 39 ust. 1 ustawy o dokumentach paszportowych odmowa wydania dokumentu paszportowego następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogą być decyzje administracyjne. Przepis ten nie uzależnia dopuszczalności skargi od tego, czy decyzja administracyjna została podjęta w postępowaniu unormowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, czy też w trybie innej procedury uregulowanej w przepisach szczególnych. Kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne podlegają więc wszystkie decyzje administracyjne, z wyjątkiem tych, które zostały wyraźnie wyłączone art. 5 p.p.s.a. oraz przepisami ustaw szczególnych (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2019, s. 62; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Warszawa 2018, s. 39). Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o dokumentach paszportowych tryb postępowania w przedmiocie wydania paszportu przez konsula regulują przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularne (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2141 ze zm.; dalej: prawo konsularne). Od decyzji ostatecznej w przedmiocie odmowy wydania dokumentu paszportowego służy więc skarga do sądu administracyjnego. Jeżeli wniosek strony o wydanie paszportu został pozostawiony przez konsula bez rozpoznania, wówczas wnioskodawcy przysługuje skarga na bezczynność organu (por. wyroki WSA w Warszawie z 6 czerwca 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 41/19; z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 250/19; z 13 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 526/19; z 13 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 527/19).

Jak wskazał NSA, wniosek o wydanie dokumentu paszportowego powinien zawierać numer PESEL (art. 13a ust.1 pkt 1 ustawy o dokumentach paszportowych), ale warto zauważyć, że konsul na podstawie art. 24 ust.1 pkt 1 ustawy o dokumentach paszportowych może wydać małoletniemu obywatelowi polskiemu urodzonemu za granicą paszport tymczasowy bez zamieszczania w tym paszporcie numeru PESEL. Ustawa o dokumentach paszportowych nie przewiduje obowiązku transkrypcji aktu urodzenia dziecka.

Każdy obywatel ma prawo do otrzymania dowodu osobistego, który jest jednocześnie dokumentem stwierdzającym tożsamość i obywatelstwo polskie (art. 4 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych, (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 653; dalej: ustawa o dowodach osobistych). Zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy o dowodach osobistych odmowa wydania dowodu osobistego następuje w drodze decyzji administracyjnej, co jednocześnie oznacza możliwość sądowej kontroli takiej decyzji, a także bezczynności organu w razie pozostawienia wniosku o wydanie dowodu osobistego bez rozpoznania.

Jak wskazał NSA, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1397) w rejestrze PESEL gromadzone są dane obywateli polskich zamieszkujących poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z ubieganiem się o polski dokument tożsamości. O nadanie numeru PESEL występuje z urzędu organ wydający polski dokument tożsamości przekazując określone w ustawie dane ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji, który nadaje numer PESEL w drodze czynności materialno-technicznej (art. 16 ust. 4 i art. 17 ust. 1 pkt 3, ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności). W ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności nie powiązano nadania numeru PESEL z obowiązkiem transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia, gdyż zgodnie z art. 8 pkt 8 tej ustawy w rejestrze gromadzi się tylko dane dotyczące aktu urodzenia i urzędu stanu cywilnego, w którym został on sporządzony, a zatem nie ma przeszkód podania danych zagranicznego aktu stanu cywilnego. Nadanie numeru PESEL następuje także na wniosek kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt urodzenia (art. 20 ust.1 p.a.s.c.). Jeżeli odmowa transkrypcji jest uzasadniona, jak w rozpoznawanej sprawie, podaniem w [...] akcie urodzenia dziecka obok matki, obywatelki polskiej, jako drugiego rodzica kobiety, to ze względu na obowiązek działania władzy publicznej zgodnie z najlepszym interesem dziecka, kierownik urzędu stanu cywilnego powinien jednocześnie wystąpić o nadanie dziecku numeru PESEL, gdyż jest organem, któremu ustawodawca przyznał kompetencje do wystąpienia o nadanie numeru PESEL w związku ze sporządzeniem polskiego aktu urodzenia dziecka.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie podejmującym uchwałę, prawidłowa wykładnia art. 104 ust. 5 p.a.s.c. nie może prowadzić do uzależnienia uzyskania przez obywatela polskiego dowodu tożsamości albo numeru PESEL od dokonania przez organ transkrypcji, która nie jest możliwa tylko z tego powodu, że w zagranicznym akcie urodzenia dziecka podano zamiast danych ojca dane kobiety, która pozostaje w nieznanym polskiemu prawu związku partnerskim z matką dziecka będącą obywatelką polską.

Europejski Trybunał Praw Człowieka wypowiadał się o skutkach odmowy rejestracji zagranicznych aktów urodzenia dzieci osób pozostających w związkach jednopłciowych i dzieci urodzonych w drodze macierzyństwa zastępczego. Należy przede wszystkim podkreślić, że materia aktów stanu cywilnego i ich transkrypcji nie należy do zakresu regulacji EKPC. Z orzecznictwa ETPCz nie wynika również generalny obowiązek transkrypcji zagranicznych aktów urodzenia dzieci, których jedno z rodziców pozostaje w jednopłciowym związku partnerskim, uznawanym w kraju wystawienia aktu urodzenia a nieuznawanym w państwie, które jest stroną Konwencji. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na wydaną przez Wielką Izbę Trybunału w dniu 10 kwietnia 2019 r. opinię doradczą na wniosek francuskiego Sądu Kasacyjnego (wniosek nr P-16-2018-001) na podstawie Protokołu nr 16 do EKPC z 2 października 2013 r. Zagraniczny akt stanu cywilnego, którego dotyczyło postępowanie, zawierał dane dziecka urodzonego za granicą w wyniku umowy o macierzyństwo zastępcze, w którym określono "matkę zamierzoną" jako "matkę pełnoprawną" i "ojca zamierzonego", który był biologicznym ojcem dziecka i mężem "matki zamierzonej". Stan faktyczny, na tle którego doszło do wydania opinii, obejmował zatem związek małżeński kobiety i mężczyzny i dziecko, które urodziło się za granicą w wyniku umowy o surogację pełną, do której użyto komórki rozrodczej męskiej pochodzącej od zamierzonego ojca, a żeńskiej od dawcy - osoby trzeciej. Matką zamierzoną była żona ojca dziecka i jej relacja prawna z dzieckiem jej męża była przedmiotem opinii. W rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawie wnioskodawczyni żąda natomiast uznania w transkrybowanym akcie stanu cywilnego relacji z jej dzieckiem dla swojej partnerki, z którą pozostaje w związku nieuznawanym przez prawo polskie. Wniosek o transkrypcję nie dotyczy zatem aktu stanu cywilnego, w którym jako rodziców wskazuje się małżeństwo i w którym jeden z małżonków jest biologicznym rodzicem dziecka. Warto zauważyć, że nawet w odniesieniu do zagranicznego aktu urodzenia dziecka, w którym wskazano jako rodziców małżeństwo, Trybunał w opinii uznał, że prawo dziecka do poszanowania życia prywatnego w rozumieniu art. 8 EKPC nie wymaga, aby uznanie stosunku prawnego przybierało formę wpisu do rejestru stanu cywilnego danych z aktu urodzenia sporządzonego zgodnie z prawem za granicą, gdy możliwe jest zastosowanie innych środków, takich jak przysposobienie dziecka przez matkę zamierzoną, jeżeli procedura określona w prawie krajowym zapewnia sprawną i skuteczną ich realizację zgodnie z najlepiej pojętym interesem dziecka.

NSA wskazał też, że w orzecznictwie Trybunału zwraca się przede wszystkim uwagę na skutki braku transkrypcji aktu urodzenia dziecka dla praw gwarantowanych w Konwencji. Uznać w związku z tym należy, że postanowienia EKPC muszą zostać uwzględnione w tych sprawach administracyjnych, które bezpośrednio dotyczą praw gwarantowanych Konwencją. Ochrona praw zawartych w EKPC nie ma charakteru abstrakcyjnego, ale jest ściśle związana z okolicznościami faktycznym. W sprawie o wydanie dokumentu tożsamości rzeczą organu i sądu administracyjnego będzie ocena, czy w konkretnej sprawie uzasadniony jest warunek transkrypcji dla wydania dowodu tożsamości i czy nie narusza on Konwencji (ta sama reguła dotyczy praw gwarantowanych w Konwencji o prawach dziecka lub prawa Unii Europejskiej). Podkreślenia w tym miejscu wymaga nabycie z mocy prawa obywatelstwa polskiego przez dziecko skarżącej. W żadnym razie nie można uzależniać nabycia obywatelstwa polskiego od transkrypcji. Skarżąca jest obywatelką polską. Jej syn na podstawie art. 34. ust. 1 Konstytucji z mocy prawa nabył obywatelstwo polskie. Brak transkrypcji nie stanowi przeszkody do potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. Przedstawiony [...] akt urodzenia, nawet bez jego transkrypcji, jest wyłącznym dowodem zdarzeń w nim stwierdzonych (uchwała Sądu Najwyższego z 20 listopada 2012 r., sygn. akt III CZP 58/12). Dziecko skarżącej może zatem powołać się na taki akt w postępowaniu administracyjnym i sądowym a także realizować uprawnienia, których nabycie jest uzależnione od wykazania aktu stanu cywilnego, nawet gdyby nie dokonano jego transkrypcji.

W sprawach transkrypcji zagranicznych aktów stanu cywilnego Trybunał zwracał uwagę na margines swobody, który zależy od indywidualnych okoliczności rozpoznawanej sprawy (np. wyrok ETPCz z 26 czerwca 2014 r. w sprawie Mennesson przeciwko Francji, skarga nr 65192/11, § 77 - § 79). Trybunał dostrzegał, że dziecko, któremu odmówiono transkrypcji aktu urodzenia, może znajdować się w sytuacji niepewności co do swojego statusu prawnego, a jego związek z rodzicami, ustalonymi w zagranicznym akcie urodzenia, jest nierozpoznany przez porządek prawny (wyrok ETPCz z 26 czerwca 2014 r. w sprawie Labassee przeciwko Francji, skarga nr 65941/11, § 75). Powołane sprawy Labassee i Mennesson nie dotyczyły jednak transkrypcji aktów stanu cywilnego, w którym jako rodziców wskazuje się osoby pozostające w jednopłciowych związkach partnerskich. Akty te dotyczyły osób pozostających w związkach małżeńskich, w których jedno z małżonków było biologicznym rodzicem dziecka. Należy też podkreślić, że naruszenie prawa do ochrony życia prywatnego dziecka ze względu na nieuznawanie w prawie francuskim umów o surogację, Trybunał wiązał z niemożnością potwierdzenia francuskiego obywatelstwa dziecka i biologicznych więzi z jednym z rodziców, a także możliwe niekorzystne skutki w zakresie prawa spadkowego. W wyroku Wielkiej Izby Trybunału z 24 stycznia 2017 r. w sprawie Paradiso i Campanelli przeciwko Włochom, skarga nr 25358/12, Trybunał, stwierdził natomiast brak naruszenia art. 8 EKPC i przypomniał, że przepis ten nie gwarantuje prawa do założenia rodziny ani prawa do adopcji (§ 141). Odmowy uznania prawnego związków tej samej płci zawartych za granicą dotyczył wyrok ETPCz z 14 grudnia 2017 r. w sprawie Orlandi i in. przeciwko Włochom (skargi nr 26431/12; 26742/12; 44057/12 i 60088/12). Trybunał stwierdził naruszenie przez Włochy art. 8 EKPC ze względu na odmowę uznania jednopłciowych związków partnerskich zawartych za granicą. Braku możliwości zawarcia przez pary tej samej płci uznanego przez prawo związku dotyczył wyrok ETPC z 21 lipca 2015 r. w sprawie Oliari i inni przeciwko Włochom (skargi nr 18766/11 i 36030/11), w którym stwierdzono naruszenie art. 8 EKPC. Powołane sprawy nie dotyczyły transkrypcji aktu stanu cywilnego dziecka i uznania za jego rodzica partnerki matki dziecka, ale wyłącznie obowiązku prawnego uznania w prawie krajowym związków partnerskich.

Reasumując, powołane wyroki ETPC, w odróżnieniu od sprawy, w której doszło do zadania pytania, dotyczą prawnego uznania umowy o macierzyństwo zastępcze lub zawarcia związku partnerskiego osób tej samej płci. Rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny spawa dotyczy transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego, w którym jako rodziców wskazano osoby tej samej płci, a nie rodziców pozostających w związku małżeńskim. W rozpoznawanej sprawie nie powstają wątpliwości co do nabycia obywatelstwa polskiego przez dziecko skarżącej lub praw rodzicielskich przez matkę dziecka. Należy też stwierdzić, że to nie sama odmowa transkrypcji aktu urodzenia dziecka może powodować odpowiedzialność państwa za naruszenie Konwencji, ale jej skutki i brak ochrony przed negatywnymi konsekwencjami braku transkrypcji. Skutki te podlegać będą jednak ocenie w odrębnych indywidualnych postępowaniach, np. w związku z ewentualną odmową wydania dowodu tożsamości. Z tego też względu podnoszone przez Skarżącą argumenty o nieuwzględnieniu interesów dziecka i naruszeniu ochrony praw dziecka wynikających z Konwencji o prawach dziecka, a także postanowień Konstytucji powinny być brane pod uwagę w razie odmowy transkrypcji w tych właśnie postępowaniach. Odmowa dokonania transkrypcji z powodu naruszenia zasad polskiego porządku prawnego nie jest równoznaczna z naruszeniem konstytucyjnego i międzynarodowego obowiązku władz publicznych do uwzględnienia najlepszego interesu dziecka, gdyż zagraniczny akt urodzenia, nawet bez jego transkrypcji, jest wyłącznym dowodem zdarzeń w nim stwierdzonych i dziecko skarżącej może powołać się na taki akt w postępowaniach administracyjnych i sądowych, które dotyczą jego praw.

NSA wskazał też, że z dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości wynika, że ustawodawstwo dotyczące stanu cywilnego mieści się w kompetencjach państw członkowskich i prawo UE nie narusza tej kompetencji (zob. np. wyroki w sprawach: Garcia Avello, C-148/02, EU:C:2003:539, pkt 25; Maruko, C-267/06, EU:C:2008:179, pkt 59; a także Grunkin i Paul, C-353/06, EU:C:2008:559, pkt 16). Brak harmonizacji przepisów dotyczących stanu cywilnego na poziomie unijnym (a także międzynarodowym) powoduje, że rozwiązania przyjęte w tym zakresie w poszczególnych państwach członkowskich różnią się zarówno co do treści, jak i formy oraz zakresu danych ujawnianych w krajowych rejestrach stanu cywilnego. Prawo Unii Europejskiej nie przewiduje bezwzględnego obowiązku uznania skutków zagranicznego aktu stanu cywilnego oraz jego przeniesienia do krajowego rejestru stanu cywilnego. Odmowa przeniesienia zagranicznego dokumentu do krajowego rejestru stanu cywilnego może być uzasadniona zastosowaniem krajowej klauzuli porządku publicznego. Trybunał dostrzegł, że rozstrzyganie kwestii związanych z przeniesieniem do krajowego rejestru stanu cywilnego danych wynikających z zagranicznego dokumentu urzędowego wymaga poszanowania słusznej równowagi sprzecznych interesów, tj. z jednej strony, ochrony uprawnień wynikających z prawa UE oraz, z drugiej strony - uzasadnionej ochrony przez państwo członkowskie jego tradycji (zob. wyrok w sprawie Runevic-Vardyn i Wardyn, C-391/09, ECLI:EU:C:2011:291, pkt 91). Należy wskazać, że wynikające z art. 20 ust. 2 lit. a oraz art. 21 ust. 1 TFUE prawo do swobodnego przemieszczania się w ramach strefy Schengen nie jest uzależnione od posiadania transkrybowanego aktu urodzenia, ale od posiadania dokumentu tożsamości, które potwierdza obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej. Dokumentami potwierdzającymi obywatelstwo polskie są paszport i dowód osobisty. Zauważyć należy, że sprawa dotycząca odmowy wydania dokumentów, na podstawie których dziecko skarżącej będzie mogło swobodnie przemieszczać się na terytorium Unii Europejskiej to odrębna sprawa administracyjna. Dopiero na etapie odmowy wydania dokumentu tożsamości można rozważać naruszenie prawa obywatela UE do swobodnego przemieszczania się i rozważać celowość oceny przepisów krajowych, na podstawie których odmówiono skarżącej wydania dokumentu tożsamości z prawem Unii Europejskiej oraz z dotychczasowym orzecznictwem TSUE, w którym wyrażony został pogląd, że brak w ustawodawstwie krajowym przepisów przewidujących możliwość zarejestrowania związku partnerskiego nie wyłącza obowiązku uznania określonych skutków zawarcia takiego związku w innym państwie, którego ustawodawstwo takie związki dopuszcza (wyr. z 5 czerwca 2018 r., C 673/16, Relu Adrian Coman, Robert Clabourn Hamilton, Asociaţia Accept v. Inspectoratul General pentru Imigrări, Ministerul Afacerilor Interne, ECLI:EU:C:2018:385). Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł więc podstaw do zadania pytania prejudycjalnego Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a. podjął uchwałę, że przepis art. 104 ust. 5 i art. 107 pkt 3 p.a.s.c. w związku z art. 7 p.p.m., nie dopuszcza transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia dziecka, w którym jako rodzice wpisane są osoby tej samej płci.

 

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Jak uzyskać zasiłek macierzyński?

Jak uzyskać zasiłek macierzyński?

Komu przysługuje zasiłek macierzyński? Zasiłek macierzyński przysługuje: pracownikom, członkom rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, osobom, które wykonują pracę nakładczą (czyli tzw. pracę chałupniczą, która jest wykonywana w domu i w godzinach wybranych przez pracownika, na podstawie umowy o pracę nakładczą; (...)

2 kobiety w akcie urodzenia dziecka

2 kobiety w akcie urodzenia dziecka

NSA uchylił odmowę wpisania do polskich akt stanu cywilnego aktu urodzenia dziecka urodzonego w Londynie w małżeństwie dwóch kobiet Pani Idze odmówiono wpisania do polskich akt stanu cywilnego aktu urodzenia jej syna - z małżeństwa jednopłciowego w Wlk. Brytanii. W precedensowym wyroku NSA ocenił, że doszło do dyskryminacji dziecka-obywatela RP i zwrócił sprawę (...)

Akta stanu cywilnego - czyli jak rejestruje się urodzenia, małżeństwa i zgony?

Akta stanu cywilnego - czyli jak rejestruje się urodzenia, małżeństwa i zgony?

  Czym są akta stanu cywilnego? Akt stanu cywilnego jest to wpis o urodzeniu, małżeństwie albo zgonie w rejestrze stanu cywilnego wraz z treścią późniejszych wpisów wpływających na treść lub ważność tego aktu. Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w (...)

Kiedy możliwe jest przysposobienie (adopcja) dziecka?

Kiedy możliwe jest przysposobienie (adopcja) dziecka?

Co to jest przysposobienie? Przysposobienie inaczej adopcja lub usynowienie polega na wykreowaniu między przysposabiającym (osoba, która chce zaadoptować dziecko) i przysposobionym (dziecko, które ma być zaadoptowane) takiego stosunku prawnego, jaki istnieje między rodzicami a dzieckiem. Wskutek przysposobienia dziecko niejako „wchodzi” do rodziny osoby przysposabiającego (...)

NSA o przedawnieniu zobowiązań podatkowych

NSA o przedawnieniu zobowiązań podatkowych

Dla skuteczności zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 70c ustawy Ordynacji podatkowej zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie (tj. o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego), należy doręczyć pełnomocnikowi, który został ustanowiony w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym, nawet jeżeli zawiadomienia tego dokonuje organ (...)

Opłaty za pobyt w DPS trzeba ustalić w decyzji

Opłaty za pobyt w DPS trzeba ustalić w decyzji

Uchwała NSA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów, działając na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 w związku z art. 264 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł 11 czerwca br. w sentencji swojej uchwały (sygn. I OPS 7/17): Obowiązek wnoszenia, przez osoby wskazane w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. (...)

Mienie PKP

Mienie PKP

Uchwała NSA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów 26 lutego 2018 r. podjął następującą uchwałę (sygn. I OPS 5/17): "Pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) oznacza, (...)

Podwyżka „wieczystego” zaskarżalna...

Podwyżka „wieczystego” zaskarżalna...

Przegapiłeś termin skargi na podwyżkę "wieczystego"? Możesz odwołać się od decyzji SKO do sądu administracyjnego. Dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego, jeśli samorządowe kolegium odwoławcze odmówi obywatelowi przywrócenia terminu do zakwestionowania podwyżki opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu. Zdecydował o tym Naczelny Sąd Administracyjny, (...)

Jak wyrobić paszport?

Jak wyrobić paszport?

Wyjeżdżasz za granicę? Jeśli wyjeżdżasz poza Unię Europejską — musisz mieć paszport. Dowiedz się, jak go uzyskać. Paszport to dokument, który potwierdza twoją tożsamość i polskie obywatelstwo. Z paszportem możesz podróżować za granicę, również do krajów, które nie należą do Unii Europejskiej. Kto może mieć polski paszport? Każdy (...)

Jak otrzymać dokument paszportowy?

Jak otrzymać dokument paszportowy?

Co oznacza nowe pojęcie dokumentu paszportowego?Pojęcie dokumentu paszportowego jest pojęciem nowym, wprowadzonym przez ustawę o dokumentach paszportowych. Dokumentem paszportowym jest: paszport, paszport tymczasowy, paszport dyplomatyczny, paszport służbowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych. "Zwykły" paszport jest zatem jednym z rodzajów dokumentu paszportowych. Dokument (...)

Ważne zmiany dla wyrabiających paszport

Ważne zmiany dla wyrabiających paszport

Od 17 stycznia 2013 r. wniosek o paszport złożymy, a gotowy dokument odbierzemy w najdogodniejszym dla nas punkcie paszportowym. Teraz wniosek o paszport składamy w urzędzie, ze względu na miejsce zameldowania. Ustawa z 16 listopada 2012 r. o zmianie ustawy o dokumentach paszportowych, która reguluje te kwestie, została opublikowana dziś (17 grudnia br.) w Dzienniku Ustaw. Od 17 stycznia 2013 (...)

Jak uzyskać paszport?

Jak uzyskać paszport?

  Pomimo wstąpienia RP do Unii Europejskiej paszport wcale nie odszedł do lamusa. Dlaczego? Pozostaje jeszcze przecież podróżowanie poza krajami Unii Europejskiej. A zatem jakich czynności należy dokonać i przed jakim urzędem, aby taki paszport uzyskać? Co potwierdza/dokumentuje paszport? Jak sama ustawa o paszportach wskazuje paszport jest dokumentem urzędowym uprawniającym (...)

Jak ubiegać się o nowy paszport?

Jak ubiegać się o nowy paszport?

Co oznacza nowe pojęcie dokumentu paszportowego? Pierwszą zmianą, na którą warto zwrócić uwagę jest wprowadzenia zbiorczego pojęcia dokumentu paszportowego. Pojęcie to obejmuje:  paszport, paszport tymczasowy, paszport dyplomatyczny, paszport służbowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Zwykły paszport jest zatem jednym z rodzajów dokumentu paszportowych.  Dokument paszportowy (...)

Ulga na dzieci w rozliczeniu PIT za 2021 rok

Ulga na dzieci w rozliczeniu PIT za 2021 rok

Komu przysługuje ulga prorodzinna? Prawo do odliczenia od podatku kwoty tzw. ulgi prorodzinnej i otrzymania dodatkowego zwrotu z tytułu tej ulgi przysługuje podatnikowi, który w roku podatkowym:   1.  w stosunku do małoletniego dziecka: wykonywał władzę rodzicielską; pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało; sprawował opiekę poprzez (...)

Jak uzyskać 500 zł z programu „Rodzina 500 plus”?

Jak uzyskać 500 zł z programu „Rodzina 500 plus”?

Najważniejsze informacje o programie  Program „Rodzina 500 plus” to 500 zł miesięcznie na drugie i kolejne dziecko do ukończenia 18 roku życia. Rodziny o niskich dochodach otrzymają wsparcie także na pierwsze dziecko po spełnieniu kryterium dochodowego.  Wniosek o świadczenie wychowawcze można złożyć w gminie, za pośrednictwem Poczty Polskiej oraz przez internet: (...)

Dla kogo świadczenia rodzinne?

Dla kogo świadczenia rodzinne?

Przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego uzależnione jest m.in. od spełnienia kryterium dochodowego. Jakie jeszcze świadczenia rodzinne i na jakich zasadach można otrzymać? Jakie świadczenia rodzinne można otrzymać? Świadczeniami rodzinnymi są: zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka, świadczenia (...)

Rodzinny kapitał opiekuńczy na dzieci z Ukrainy

Rodzinny kapitał opiekuńczy na dzieci z Ukrainy

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) będzie przyznawał i wypłacał Rodzinny Kapitał Opiekuńczy (RKO) obywatelom Ukrainy, którzy przybyli legalnie z Ukrainy do Polski po 23 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi. Specjalny wniosek o RKO w języku ukraińskim (formularz RKO-U) można już składać elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS. Rodzinny (...)

Problematyka uzasadnienia wygłaszanego

Problematyka uzasadnienia wygłaszanego

  Blisko dwa lata temu[1] ustawodawca zdecydował się znowelizować instytucję uzasadnienia wyroku poprzez powołanie do istnienia, obok pisemnego uzasadnienia, uzasadnienia wygłaszanego. Możliwość wygłaszania ustnych uzasadnień jest konsekwencją wprowadzenia przed sześciu laty[2] instytucji elektronicznego protokołu – tj. sporządzania protokołu poprzez utrwalenie przebiegu (...)

E-protokoły nie ułatwią pracy sędziom?

E-protokoły nie ułatwią pracy sędziom?

Według sędziów łatwiej jest przeczytać nawet kilkanaście stron protokołu, niż odsłuchać kilka godzin nagrań z rozpraw. Sędziowie zapowiadają już, że wnioski o dokonanie transkrypcji będą składane nagminnie. Przepisywanie e-protokołów będzie zatem regułą, a nie wyjątkiem – pisze dzisiejsza Gazeta Prawna. Resort sprawiedliwości proponuje, żeby przepisywaniem e-protokołów, (...)

Zawarcie małżeństwa za granicą

Zawarcie małżeństwa za granicą

  Zawarcie małżeństwa za granicą, co do zasady, podlega regulacjom państwa, na terytorium którego to zdarzenie ma miejsce. Zgodnie z konwencją nowojorską, której Polska jest stroną, mężczyźni i kobiety, bez względu na jakiekolwiek różnice ras, narodowości lub wyznania, mają prawo po osiągnięciu pełnoletności do zawarcia małżeństwa i założenia rodziny. (...)

Cyfrowe akty stanu cywilnego. Prezydent podpisał ustawę

Cyfrowe akty stanu cywilnego. Prezydent podpisał ustawę

Nowa ustawa przewiduje prowadzenie elektronicznej rejestracji aktów urodzeń, małżeństw i zgonów, udostępnianie ich odpisów w dowolnym Urzędzie Stanu Cywilnego oraz możliwość wzięcia ślubu poza urzędem. Od 1 stycznia 2015 roku akty: urodzeń, małżeństw i zgonów mają być rejestrowane w systemie teleinformatycznym. Dzięki temu w dowolnym urzędzie stanu cywilnego w kraju będzie (...)

Rozwiązanie małżeństwa zawartego za granicą - opinia prawna

Rozwiązanie małżeństwa zawartego za granicą - opinia prawna

  Stan faktyczny: Moja siostra w 1992 r. poślubiła obywatela holenderskiego. Ślub odbył się w Holandii i nie został zgłoszony do polskiego USC. Małżonkowie mieszkali w Polsce. Holender nie miał prawa stałego pobytu i nie był zameldowany w mieszkaniu. W 1995 r. małżeństwo rozpadło się, a mąż wrócił do Holandii. Siostra chce ponownie wyjść za mąż za obywatela (...)

Jak najkorzystniej zatrudnić nianię?

Jak najkorzystniej zatrudnić nianię?

Kim jest niania i kto ją zatrudnia? Niania sprawuje opiekę indywidualną, co oznacza, że opiekuje się tylko jednym dzieckiem bądź rodzeństwem, w pełni uwzględniając potrzeby każdego z nich. Dzięki temu dzieci są nie tylko bezpieczne, ale też rozwijają się psychofizycznie w warunkach domowych. Niania może sprawować opiekę nad dziećmi w różnym wieku (od 20 tygodnia życia (...)

Nabór wniosków w programie „Rodzina 500+” na nowy okres świadczeniowy

Nabór wniosków w programie „Rodzina 500+” na nowy okres świadczeniowy

Od 1 lutego 2022 roku rusza nabór wniosków na nowy okres świadczeniowy w programie „Rodzina 500+”. Należy je składać wyłącznie online. Wypłata świadczenia wychowawczego będzie bezgotówkowa. Obsługę przyjmowania i rozpatrywania wniosków oraz przyznawania świadczenia wychowawczego przejął Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Od 1 lutego można składać (...)

Jak osoby samotnie wychowujące dzieci mogą rozliczyć się z PIT?

Jak osoby samotnie wychowujące dzieci mogą rozliczyć się z PIT?

U kogo są opodatkowane dochody małoletnich dzieci?   Zasadą jest, że dochody małoletnich dzieci własnych i przysposobionych, z wyjątkiem dochodów z ich pracy, stypendiów oraz dochodów z przedmiotów oddanych im do swobodnego użytku, podlegające opodatkowaniu na terytorium Polski, dolicza się do dochodów rodziców, chyba że rodzicom nie przysługuje (...)

500+ - jak ubiegać się o świadczenie?

500+ - jak ubiegać się o świadczenie?

Program „Rodzina 500+” to 500 zł miesięcznie na każde dziecko niezależnie od dochodu. Od 1 lipca wnioski o świadczenie można składać przez Internet, a od 1 sierpnia także papierowo w urzędzie. Świadczenie 500 zł to wsparcie długofalowe. Kto otrzyma świadczenie? Program Rodzina 500+ to systemowe wsparcie polskich rodzin. Świadczenie wychowawcze w ramach Programu (...)

Co jeśli dziecko zostało objęte kwarantanną lub izolacją?

Co jeśli dziecko zostało objęte kwarantanną lub izolacją?

Jeżeli Twoje dziecko miało bliski kontakt z osobą zarażoną koronawirusem – zostaje objęte kwarantanną. Jeśli natomiast ma pozytywny wynik testu – nałożona jest na niego izolacja. W obydwu przypadkach przysługuje Ci prawo do zasiłku i wolne w pracy z tytułu opieki nad dzieckiem. ##baner## Czy dzieci chorują na koronawirusa? Każdy rodzic obawia się o zdrowie swoich dzieci. (...)

Uznanie dziecka - od A do Z

Uznanie dziecka - od A do Z

Co to jest uznanie dziecka i w jakich sytuacjach się je stosuje? Istnieją trzy sposoby ustalenia ojcostwa dziecka: 1. Jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa, ojcem dziecka jest mąż matki; On figuruje w akcie urodzenia dziecka jako ojciec i nie ma znaczenia, czy on spłodził dziecko, czy ktoś inny. W tym przypadku ojcostwo dziecka jest z góry ustalone, a wyznacza (...)

Konsekwencje uznania dziecka, czyli obowiązek alimentacyjny - opinia prawna

Konsekwencje uznania dziecka, czyli obowiązek alimentacyjny - opinia prawna

Stan faktyczny Za kilka miesięcy urodzę dziecko. Ojciec dziecka nie jest moim mężem. Był moim narzeczonym, jednak rozstaliśmy się, właściwie nie utrzymujemy ze sobą żadnych kontaktów. Mój były partner oficjalnie jest bezrobotny, pracuje, jak to się mówi "na czarno" i pomimo kilku szans zmiany pracy na legalną i nieźle płatną, nie skorzystał z okazji, twierdząc, że praca "na czarno" (...)

Wybudowanie domu na gruncie spadkodawcy – opinia prawna

Wybudowanie domu na gruncie spadkodawcy – opinia prawna

Stan faktyczny Sprawa dotyczy 4 ha gospodarstwa rolnego wraz z zabudowaniami. Po śmierci dziadka na mocy ówczesnego prawa, w wyniku orzeczenia sądu, gospodarstwo przypadło w udziale 5/8 babce i trojgu rodzeństwa po 1/8, którzy w chwili śmierci dziadka byli nieletni. Pozostała pełnoletnia trójka dzieci nie przebywała w tym okresie w gospodarstwie i sąd nie przyznał im udziałów w spadku. (...)

Sądowe ustalenie ojcostwa

Sądowe ustalenie ojcostwa

  Kiedy dochodzi do sądowego ustalenia ojcostwa? Jeżeli dziecko nie urodziło się w czasie trwania małżeństwa lub przed upływem 300 dni od jego ustania czy unieważnienia, wówczas w świetle prawa jest to tzw. dziecko pozamałżeńskie. Aby doszło w takim wypadku do ustalenia ojcostwa, mężczyzna, który jest ojcem tego dziecka, powinien złożyć stosowne oświadczenie o (...)

PESEL - czyli Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności

PESEL - czyli Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności

Czym jest rejestr PESEL? Ewidencja ludności polega na rejestracji określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności podstawowych danych identyfikujących tożsamość oraz status administracyjnoprawny osób fizycznych. Ewidencję ludności prowadzi się w Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności, który stanowi rejestr PESEL, w rejestrach (...)

Jak sprawdzić swoje dane w Rejestrze Dowodów Osobistych?

Jak sprawdzić swoje dane w Rejestrze Dowodów Osobistych?

Chcesz sprawdzić swoje dane, które znajdują się w Rejestrze Dowodów Osobistych (RDO)? Chcesz potwierdzić, że są poprawne? Sprawdź, jak uzyskać dostęp do swoich danych przez Internet. Rejestr Dowodów Osobistych Rejestr Dowodów Osobistych (RDO) to centralny rejestr państwowy, w którym gromadzone są na przykład dane dotyczące: wniosków (...)

Obowiązek ujawniania dodatkowych danych osobowych stron (PESEL, KRS, NIP) po nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego

Obowiązek ujawniania dodatkowych danych osobowych stron (PESEL, KRS, NIP) po nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego

W dniu 8 lipca 2013 roku weszły w życie kolejne zmiany ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U z 1964 roku, Nr 43, poz. 296 ze zm., dalej „k.p.c.”). Jedną z wprowadzonych zmian jest wprowadzenie obowiązku ustalenia przez sąd lub powoda dodatkowych danych identyfikujących strony postępowania. Dodatkowe dane identyfikujące strony Zgodnie z nowym brzmieniem art. 126 § 2 (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Wpisanie do księgi urodzeń USC aktu urodzenia

Wpisanie do księgi urodzeń USC aktu urodzenia

Dziecko urodziło się we Włoszech z wolnego związku (ojciec Włoch, matka Polka). Matka chce wpisać do księgi urodzeń USC w Polsce akt urodzenia włoski. Posiada następujące dokumenty: kopia pełnego (...)

Nazwisko dziecka w akcie urodzenia

Nazwisko dziecka w akcie urodzenia

Ożeniłem się z kobietą, która ma dziecko (w zupełnym akcie urodzenia dziecka widnieje ojciec jako nieznany). Zależało nam na tym aby dziecko po ślubie nosiło moje nazwisko (nie jestem biologicznym (...)

Sprostowanie aktu urodzenia

Sprostowanie aktu urodzenia

Jestem obywatelka USA urodzona w Polsce, mieszkam w tej chwili w Kanadzie. Odkryłam ostatnio ze w moim akcie urodzenia data i miejsce urodzenia mojej matki są błędne. Chciałabym wiedzieć jakie muszę (...)

Akt małżeństwa w postępowaniu spadkowym

Akt małżeństwa w postępowaniu spadkowym

Chcę przeprowadzić dział spadku posesji po dziadkach i mamie. Do tego potrzebne mi są postępowania spadkowe po zmarłych dzieciach i wnukach dziadków .W postępowaniu po wujku i jego żonie występuje (...)

Adopcja dziecka siostry i wyjazd za granicę

Adopcja dziecka siostry i wyjazd za granicę

Siostrzenica jest w domu dziecka od sierpnia. Matka się nią nie interesuje i ma małe szanse żeby ją stamtąd zabrać (nie ma pracy ani mieszkania, poza tym że już jedno jej dziecko jest z ojcem, (...)

Postępowanie dotyczące cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych

Postępowanie dotyczące cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych

Jak wygląda postępowanie, dotyczące cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych? Aby cofnąć zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych (...)

Skarga na uchwałę rady gminy

Skarga na uchwałę rady gminy

Jaki jest sposób wnoszenia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę Rady Gminy dotyczącej uchwalenia prawa miejscowego? Czy skargę wnosi się za pośrednictwem tego organu czy bezpośrednio do (...)

Zwolnienie z kosztów i prawo pomocy przed WSA/NSA

Zwolnienie z kosztów i prawo pomocy przed WSA/NSA

Nasz podopieczny, osoba uboga wniosła skargę do WSA na wójta o nieudostępnienie jej informacji publicznej w postaci odpisu protokołu z sesji RG. Mimo trudnej sytuacji materialnej, uprawniającej ją (...)

Zaskarżenie uchwały Rady Gminy

Zaskarżenie uchwały Rady Gminy

Skierowałem do RG skargę na naruszanie praworządności przez wójta. Katalog zarzutów był bardzo obszerny. Chodziło m.in. o nie udzielanie informacji publicznej (WSA wydał w tej sprawie 37 wyroków (...)

Odmowa stwierdzenia wygaśnięcia decyzji

Odmowa stwierdzenia wygaśnięcia decyzji

Na mój wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z uwagi na nieuzyskanie przez organ prawa do mojego gruntu organ odmówił pismem, wskazując , że nie stwierdził przesłanek do jej wygaśnięcia, (...)

Ważność paszportu dziecka

Ważność paszportu dziecka

Moja córeczka ma obecnie 3.5 roku. Paszport miała wyrobiony jak miała rok. Ważny jest do 2013. Zdjęcie w paszporcie będzie coraz bardziej odbiegało od wyglądu córeczki. Czy jakiś organ może (...)

Wydanie paszportu dla dziecka a kolejna zgodą ojca

Wydanie paszportu dla dziecka a kolejna zgodą ojca

W 2003 r. wyrobiłam córeczce paszport (miała wówczas 3 m-ce), na który mąż wyraził zgodę poprzez konsulat w Londynie. Kilkakrotnie podróżowałam do Londynu na ten paszport, który ważny jest (...)

Wydanie paszportu rodzicom dziecka

Wydanie paszportu rodzicom dziecka

Mam dziecko z kobietą, ale nie żyjemy razem i dziecko nosi moje nazwisko. Zgodziłem się na paszport dziecka i złożyliśmy wniosek o paszport dla dziecka; kartkę do odebrania dostała matka i teraz (...)

Odebranie paszportu w innym województwie

Odebranie paszportu w innym województwie

Złożyłem wniosek o wydanie paszportu w urzędzie właściwym ze względu na miejsce zameldowania. Chciałbym go jednak odebrać w innym urzędzie, ponieważ w najbliższym czasie przebywać będę w (...)

Paszport dla dziecka urodzonego za granicą

Paszport dla dziecka urodzonego za granicą

Urodziłam dziecko za granicą - na Cyprze, miesiąc temu, a teraz okazuje się, że muszę pilnie wyjechać do Polski. W ambasadzie dowiedziałam się,że potrzebują tam nasze akty urodzenia,aby wydać (...)

Alimenty na dorosłego syna który pobiera zasiłek socjalny.

Alimenty na dorosłego syna który pobiera zasiłek socjalny.

Czy muszę łożyć alimenty na dorosłego syna któremu przyznano zasiłek socjalny? Czy muszę złożyć jakiś pozew o zniesienie alimentów? Niniejsza opinia została sporządzona na podstawie przepisów (...)

Nienależyte wykonanie umowy - powstanie szkody

Nienależyte wykonanie umowy - powstanie szkody

Podpisałam umowę ze szkołą języka angielskiego na naukę mojego 6 letniego dziecka. Kontrakt był podpisany na 600 zł, płatne w ratach 100 zł miesięcznie. Po dwóch czy trzech miesiącach nauki (...)

Czy muszę płacić alimenty jeżeli córka nie pójdzie na studia dzienne?

Czy muszę płacić alimenty jeżeli córka nie pójdzie na studia dzienne?

Od 10 lat nie mieszkam z moją byłą żoną i córką. Od początku płaciłem alimenty na moją córkę, pieniądze zawsze wpłacałem na konto mojej byłej żony. Nigdy nie zalegałem z płaceniem. (...)

Nazwisko dziecka pozamałżeńskiego

Nazwisko dziecka pozamałżeńskiego

W kwietniu 2007 r. uzyskałam rozwód. Za miesiąc urodzę dziecko, którego ojcem jest mój nowy partner. Oboje chcemy, aby dziecko nosiło jego nazwisko. Jakie nazwisko otrzyma po urodzeniu dziecko: (...)

Alimenty na dziecko od ojca biologicznego.

Alimenty na dziecko od ojca biologicznego.

Mam pytanie dotyczące alimentów na dziecko które zostało poczęte po przez zdradę małżeńską. Czy w przypadku kiedy zaszłam w ciążę podczas zdrady małżeńskiej, czy ojciec biologiczny jest (...)

Umiejscowienie aktu małżeństwa zawartego w USA

Umiejscowienie aktu małżeństwa zawartego w USA

Jestem obywatelem Białorusi. Zawarłem związek małżeński w Stanach Zjednoczonych z obywatelką Polski. Jaki jest tryb umiejscowienia zagranicznego aktu małżeństwa w polskim urzędzie stanu cywilnego? (...)

Małżeństwo zawarte za granicą

Małżeństwo zawarte za granicą

Wyszłam za mąż za granicą (w Niemczech) i przyjęłam nazwisko męża. Mamy międzynarodowy akt ślubu uznawany w UE, ale nie w Polsce. W tej chwili oryginał jest tłumaczony na polski, aby później (...)

Uznanie rozwodu orzeczonego za granicą

Uznanie rozwodu orzeczonego za granicą

Ślub zawarłem w 1976 roku w Polsce. Mieszkaliśmy od 1986 roku za granicą. W roku 2000 rozwiodłem się w Niemczech (oboje mieliśmy już obywatelstwo niemieckie). Mamy w Polsce jeszcze wspólne mieszkanie (...)

Karta zgonu

Karta zgonu

Zakład Medycyny Sadowej wystawił Kartę Zgonu córki mojego konkubenta, wpisując błędną datę urodzenia, co zostało następnie powielone w Akcie Zgonu. W jaki sposób dokonać korekty w Akcie Zgonu? (...)

Rejestracja zagranicznego ślubu

Rejestracja zagranicznego ślubu

Chciałbym się dowiedzieć, w jaki sposób i jak zarejestrować ślub, który miałem za granicą. Mam na myśli w jakim urzędzie, w jakiej formie (podanie czy formularze)? Zgodnie z ustawą Prawo o (...)

Akt zgonu

Akt zgonu

Na jakiej podstawie Zakład Medycyny Sądowej może wpisać datę urodzenia w karcie zgonu w przypadku odnalezienia zwłok? Czy wystarczy informacja osoby identyfikującej zwłoki, czy też niezbędny (...)

Informacja o zmianie nazwiska dłużnika

Informacja o zmianie nazwiska dłużnika

Skierowałam do komornika wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko dłużniczce X. Komornik zwrócił tytuł wykonawczy z informacją, iż dłużniczka zmieniała nazwisko i nie może prowadzić egzekucji. (...)

Zarząd majątkiem dziecka po śmierci rodzica

Zarząd majątkiem dziecka po śmierci rodzica

Moja przyszła żona z pierwszego związku posiada dwóch synów (17 lat i 12 lat). Ojciec dzieci ma równe prawo z matką do wychowywania dzieci. Rozwód odbył się bez orzekania o winie i pozbawiania (...)

Miejsce zamieszkania małoletniego a alimenty

Miejsce zamieszkania małoletniego a alimenty

W procesie rozwodowym orzeczono, że rodzic X płaci alimenty rodzicowi Y na małoletniego, a małoletni mieszka przy rodzicu Y. Mimo wyroku i za wiedzą sądu, małoletni mieszka z rodzicem X. W procesie (...)

Separacja a rozliczenie z dzieckiem

Separacja a rozliczenie z dzieckiem

Sąd orzekł separację wyrokiem z dnia 13.12.2006. Wyrok uprawomocni się po 21 dniach (w 2007 roku). Od marca 2006 istnieje między małżonkami rozdzielność majątkowa. Czy wobec powyższego za 2006 (...)

FORUM PRAWNE

ZAPRZECZENIE OJCOSTWA!!!

ZAPRZECZENIE OJCOSTWA!!! Jak zaprzeczyć ojcostwu po upływie ustawowym okresie 6 miesięcy?Proszę o pomoc. (sylwek) ...powiem szczerze.... - mozna dobrym argumentem.... - prosze mi w skrocie opisac swoja (...)

Alimenty na dziecko

Alimenty na dziecko W jakiej wysokości sad może przyznac alimenty na dziecko jesli mój mąż zarabia ok 1600zł a ja nie pracuje? Chodzi tu o sytuację przyszłej matki(nie mężatki), która spodziewa (...)

Co zrobić kiedy regularnie płacę alimenty a pomimo tego moja była oddała sprawę do komornika

Co zrobić kiedy regularnie płacę alimenty a pomimo tego moja była oddała sprawę do komornika Płace na bieżąco ustalone przez sąd alimenty, pomimo tego moja była oddała mnie do komornika, który (...)

alimenty dla pełnoletniego uczącego się dziecka

alimenty dla pełnoletniego uczącego się dziecka Tydzień temu otrzymałam rozwód bez orzekania o winie. Rozwodem zajmowałam się sama bo nie mam pieniędzy na adwokata, dlatego też zwracam się z (...)

KONTAKTY Z DZIECKIEM

KONTAKTY Z DZIECKIEM MĄŻ Z KTÓRYM OBECNIE NIE MIESZKAM WNIÓSŁ SPRAWĘ DO SĄDU O UMOŻLIWIENIE KONTAKTÓ-W Z DZIECKIEM. NIE MIAŁ TAKIEGO POWODU PON-IEWAŻZ DZIECKIEM WIDUJE SIĘ CODZIENNIE W MIEJSCU (...)

wyrok NSA

wyrok NSA Mam takie pytanie, jaka moc ma uchwała siedmiu sędziów NSA, Czy taka uchwała ma moc ustawy, czy jej przestrzeganie jest obowiązkiem urzędu?

Zabudowa zagrodowa (siedliskowa)

Zabudowa zagrodowa (siedliskowa) Witam i bardzo proszę o pomoc.Jestem właścicielem 1,07 ha ziemi rolnej w gminie Pasym.W gminie nie ma MPZP dla tego terenu, średnia pow. gospodarstwa rolnego wynosi (...)

Paszport dla dziecka gdy nie ma zgody ojca

Paszport dla dziecka gdy nie ma zgody ojca Jestem po rozwodzie, córka jest przy mnie, nie ma kontaktów z ojcem, ale ojciec nie chce wyrazić zgody na wydanie dziecku paszportu. W jakiej formie (pozew, (...)

MŚCIWOŚĆ OPUSZCZONEJ ŻONY

MŚCIWOŚĆ OPUSZCZONEJ ŻONY PONOC MIŁOŚĆ JEST SLEPA. ZGADZAM SIĘ Z TYM STWIERDZENIEM.JESTEM Z MĘŻCZYZNA, KTÓRY ODSZEDŁ OD ŻONY BOWIEM BYŁA DLA MNIE CODZIENNYM KOSZMAREM.ZONA ZNĘCAŁA SIE NADE (...)

Kup paszporty, prawo jazdy, dowód osobisty [WhatsApp:+33771734466] www.99passport.com

Kup paszporty, prawo jazdy, dowód osobisty [WhatsApp:+33771734466] www.99passport.com Kup prawdziwe prawo jazdy przez Internet [WhatsApp:+33771734466] paszport, zezwolenie na pobyt https://www.99passport.com/ Uzyskaj (...)

Kupić Prawo Jazdy, legitymacje, IELTS (steve.grail@yahoo.com)

Kupić Prawo Jazdy, legitymacje, IELTS (steve.grail@yahoo.com) Kupić Prawo Jazdy, legitymacje, IELTS (steve.grail@yahoo.com) Kupić Wysokiej Jakości i Prawdziwy Paszport Prawo Jazdy, legitymacje IELTS (...)

Możliwość wydania paszportu bez zgody ojca?Proszę o pomoc!

Możliwość wydania paszportu bez zgody ojca?Proszę o pomoc! Chciałbym wyrobić paszport mojemu dziecku, ma rok i 7 miesięcy, jestem w trakcie rozwodu, wniosłam o orzeczenie o winie, łącznie z zasądzeniem (...)

SONDA - ile dostajecie alimentów / ile chcielibyście

SONDA - ile dostajecie alimentów / ile chcielibyście Proponuję przeprowadzenie sondy: Proszę napiszcie w jednym zdaniu ile dostajecie alimentów, lub ile Sąd przyznał bez wzglądu na to, czy są (...)

Prawa ojca do opieki nad dzieckiem po rozwodzie

Prawa ojca do opieki nad dzieckiem po rozwodzie Jestem 24 letnim ojcem. 2 lata temu zona powiedziala, ze nie chce ze mna byc dluzej i kazala mi wyprowadzic sie z domu. Zabralem swoje zeczy i wyszedlem. (...)

Jakie alimenty od bezrobotnego?

Jakie alimenty od bezrobotnego? Jaką wysokość alimentów zasądzi sąd od bezrobotnego młodego faceta, który uchyla się od legalnej pracy? ja w pozwie wpisałam 400zł,bo sama zarabiam 700, ale jak (...)

OJCIEC PŁACI ALIMENTY,A MATKA JAKIE MA OBOWIĄZKI?

OJCIEC PŁACI ALIMENTY,A MATKA JAKIE MA OBOWIĄZKI? Kto ustala w jakiej kwocie ,czy w jakim stopniu to matka opiekujaca sie dzieckiem ma łożyć na nie?Czy mozna wystapić o określenie takiego minimum?Czy (...)

Nazwisko dwuczłonowe - akt zagraniczny a akt polski

Nazwisko dwuczłonowe - akt zagraniczny a akt polski Witam serdeczenie, prosiłabym o opinie dotyczasa nastepujacej sytuacji. Wyszłam za maż zagranicą. Otrzymałam zagraniczny akt małżeństwa. W Polsce (...)

Problem z aktem zgonu do działu spadku

Problem z aktem zgonu do działu spadku Po zakończonej sprawie spadkowej założyłam sprawę o dział spadku. Jednym ze spadkobierców jest mój kuzyn, którego wcale nie znałam. Kuzyn zmarł w Danii (...)

Unieważnienie uznania dziecka

Unieważnienie uznania dziecka Czy jest sposób by po uznaniu dziecka po trzech latach od jego urodzenia, a po po czterech latach po jego uznaniu wnioskować o unieważnienie uznania? Oczywiście na podstawie (...)

Mieszkam w Polsce od 89 roku i posiadam stałą kartę pobytu. Urodziłam w 2005 roku córeczkę w Warszawie.

Mieszkam w Polsce od 89 roku i posiadam stałą kartę pobytu. Urodziłam w 2005 roku córeczkę w Warszawie. Mieszkam w Polsce od 89 roku i posiadam stałą kartę pobytu. Urodziłam w 2005 roku córeczkę (...)

Porady prawne