Samowola budowlana

6.5.2010

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Co to jest samowola budowlana?

Istnieje kilka możliwości naruszenia przepisów dotyczących budowania obiektów i przeprowadzania robót budowlanych. Na wybudowanie większości obiektów należy mieć pozwolenie właściwego organu. Istnieje również pewna (wymieniona w ustawie prawo budowlane) grupa obiektów budowlanych, na które nie trzeba uzyskiwać pozwolenia na budowę. Jednakże w tych ściśle określonych przez prawo przypadkach z reguły należy zawiadomić dany organ o rozpoczętej budowie, bądź robotach budowlanych. Jest też taka grupa obiektów, które nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani konieczności zgłaszania danego faktu odpowiednim organom.

Pojęcie samowoli budowlanej odnosi się do sytuacji polegającej na tym, że podmiot rozpoczynający budowę lekceważy przepisy prawa i rozpoczyna budowę, mimo nieuzyskania wymaganego pozwolenia na budowę lub rozpoczęcie robót budowlanych, bądź też bez dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Oczywiście nieuzyskanie pozwolenia na budowę niesie za sobą o wiele dalej idące skutki niż niezgłoszenie faktu budowy właściwemu organowi w sytuacji, gdy to jest konieczne.

Jakie są skutki rozpoczęcia budowy bez uzyskania pozwolenia?

Generalną zasadą jest to, że nie można budować obiektów bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli jednak do tego dojdzie, to właściwy organ nakazuje rozbiórkę takiego obiektu, bądź jego części. Takie bardzo surowe restrykcje mają na celu zapobieżenie budowania obiektów bez wymaganych pozwoleń i rozszerzania się samowoli. Właściwe organy muszą mieć wpływ na przeprowadzane budowy (w pozwoleniu na budowę można na przykład zobowiązać inwestora do ustanowienia nadzoru autorskiego nad szczególnie skomplikowaną budową).

Te restrykcje zostały jednak ograniczone. W dniu 11 lipca 2003 r. weszła w życie nowelizacja prawa budowlanego, która wprowadza możliwość legalizacji samowoli budowlanej.

Kiedy jest możliwa legalizacja obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę?

Obiekt będzie można zalegalizować po spełnieniu łącznie kilku warunków.

  1. Przede wszystkim obiekt budowlany można zalegalizować tylko wtedy, gdy jego budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

  2. Budowa nie może naruszać przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Taka sytuacja jest możliwa, ponieważ obiekt - mimo iż był zbudowany samowolnie - może być wybudowany w zgodzie ze wszystkimi obowiązującymi przepisami. Wówczas rozbiórka takiego obiektu nie byłaby celowa.

W momencie, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia te przepisy, to nie wyda decyzji o rozbiórce, tylko postanowienie o wstrzymaniu budowy (robót budowlanych). Postanowienie właściwego organu będzie zawierało wskazanie jakich zabezpieczeń należy dokonać oraz nałoży obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie:

  • zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,

  • oraz w szczególności następujących dokumentów - 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz inne dokumenty, które są uzasadnione ze względu na rodzaj terenu bądź wybudowanego obiektu.

    1. Jeżeli w wyznaczonym przez organ terminie obowiązki nałożone przez niego nie zostaną spełnione, to nastąpi rozbiórka obiektu. Jeżeli jednak w wyznaczonym terminie inwestor spełni wyznaczone obowiązki, to wówczas takie zachowanie traktuje się jako wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została jeszcze zakończona.

    2. Po złożeniu tego wniosku właściwy organ bada:

      • zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

      • kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

      • wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane,

      • oraz ustala wysokość opłaty legalizacyjnej (w drodze postanowienia).

Na postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej przysługuje zażalenie.
A zatem by zalegalizować obiekt budowlany wybudowany bez pozwolenia na budowę należy spełnić jeszcze jedną przesłankę - należy zapłacić wyznaczoną przez organ opłatę legalizacyjną. Opłata legalizacyjna wynosi pięćdziesięciokrotność kary, jaką orzeka się za odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę. Za legalizację budowy domu jednorodzinnego zapłaci się zatem ok. 60 000 zł. Karę za odstępstwo oblicza się w sposób następujący - jest to iloczyn stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (współczynniki te są określone w załączniku do ustawy prawo budowlane).

Gdy wszystko będzie zgodne z przepisami, urząd wyda decyzję o zatwierdzeniu projektu i wyda pozwolenie na wznowienie prac (jeżeli budowa nie została jeszcze zakończona).

Jaki są skutki wybudowania obiektu bez wymaganego zgłoszenia?

Jeżeli zostanie wybudowany obiekt budowlany, co do którego wymagane było zgłoszenie faktu rozpoczęcia budowy właściwemu organowi, a takiego zgłoszenia nie dokonano, to również będzie to przejaw samowoli budowlanej.

Jednakże w przypadku braku wymaganego zgłoszenia właściwy organ zadecyduje postanowieniem o wstrzymaniu robót budowlanych. W postanowieniu tym organ przedstawi przyczynę wstrzymania robót i ustali wymagania dotyczące odpowiednich zabezpieczeń. Organ może również nałożyć obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych już robót budowlanych, odpowiednich ocen technicznych i ekspertyz w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o rozbiórce części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego albo decyzją nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Ważne jest, że wymienione decyzje muszą być wydane w określonym wyżej terminie 2 miesięcy, ponieważ inaczej postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych utraci ważność.

Pamiętaj, że:

  • Organ wydając decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót lub w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego; jeżeli budowa została zakończona zamieszcza jeszcze obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie

  • Legalizacja obiektów budowlanych będzie możliwa tylko wtedy, gdy do wejścia w życie noweli postępowanie administracyjne nie zostało zakończone ostateczną decyzją o nakazie rozbiórki.

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami).

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Łatwiej o legalizację samowoli budowlanej

Łatwiej o legalizację samowoli budowlanej

Inwestorzy, którzy postawili budynki niezgodnie z prawem, łatwiej będą mogli je zalegalizować. Regulacje, przedstawione przez senatorów w nowelizacji prawa budowlanego, spotkały się z poparciem Komisji Infrastruktury. Zarekomenduje ona dziś w Sejmie uchwalenie projektu ustawy bez poprawek. Według dokumentu właściciel samowoli budowlanej – wzniesionej na terenie, który (...)

Legalizacja samowoli budowlanej będzie łatwiejsza

Legalizacja samowoli budowlanej będzie łatwiejsza

Samowole budowlane, które zostały postawione na działkach nieobjętych miejscowymi planami zagospodarowania, będzie można zalegalizować – zakłada nowelizacja prawa budowlanego. Przygotowany przez senatorów projekt ustawy stanowi realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 września 2009 r. (sygn. akt P 46/08). Trybunał podważył wówczas art. 49b ust. 2 prawa (...)

Nowelizacja prawa budowlanego

Nowelizacja prawa budowlanego

Prostszy i szybszy proces inwestycyjny w budownictwie, co przełoży się na wzrost liczby oddawanych mieszkań – taki ma być m.in. efekt zmian w Prawie budowlanym. Wczoraj prezydent podpisał nowelizację ustawy. Jednym z celów zmian jest deregulacja. Znikną też absurdy, takie jak konieczność uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku instalacji bankomatów, paczkomatów (...)

Szersza legalizacja samowoli budowlanych

Szersza legalizacja samowoli budowlanych

Jakie przepisy budowlane się zmienią? Z dniem 6 grudnia 2008 r. wejdzie w życie nowelizacja Prawa budowlanego. Zmiany będą oddziaływać na obywateli ubiegających się o legalizację samowoli budowlanej, przez zrównanie ich sytuacji prawnej, bez względu na fakt obowiązywania na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Czemu potrzebne były (...)

Kto może pełnić samodzielne funkcje techniczne w budownictwie?

Kto może pełnić samodzielne funkcje techniczne w budownictwie?

 Jakich samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie dotyczą nowe przepisy?Od 31 maja 2006 r. obowiązuje nowe rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się jednak przepisy dotychczasowe. Wykształcenie, (...)

Procedury budowlane

Procedury budowlane

Jakie procedury budowlane obowiązują? Co do zasady roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Pb). Prawo budowlane zawiera jednak katalog inwestycji, które można realizować na podstawie zgłoszenia albo w ogóle bez informowania organów administracji architektoniczno-budowlanej. Katalog (...)

Odwrotne obciążenie VAT przy świadczeniu usług budowlanych

Odwrotne obciążenie VAT przy świadczeniu usług budowlanych

17 marca i 3 lipca 2017 r. 2017 r. i Ministerstwo Finansów objaśniło zasady stosowania mechanizmu odwróconego obciążenia w transakcjach dotyczących świadczenia usług budowlanych od 1 stycznia 2017 r.   Dlaczego warto poznać objaśnienia resortu finansów w sprawie odwrotnego obciążenia VAT?   Ogólne wyjaśnienia przepisów prawa (...)

Kontrole stanu technicznego obiektów budowlanych

Kontrole stanu technicznego obiektów budowlanych

Dla zapewnienia utrzymania obiektów budowlanych we właściwym stanie, obowiązujące przepisy nakazują poddawanie obiektów budowlanych okresowym i doraźnym kontrolom stanu technicznego, wykonywanym przez odpowiednio wykwalifikowane osoby. ##baner## Odpowiedzialność za właściwe utrzymanie obiektów budowlanych Zgodnie z art. 61 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane (...)

Uproszczenia w budownictwie

Uproszczenia w budownictwie

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra finansów, inwestycji i rozwoju. Co przewiduje rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw? Proces inwestycyjno-budowlany zostanie uproszczony i przyspieszony. Chodzi o uproszczenie zbyt rygorystycznych (...)

Nie zapłacą za samowolę

Nie zapłacą za samowolę

Osoby, które dopuściły się samowoli budowlanej przed 11 lipca 2003 r., a teraz chcą ją zalegalizować, mogą odetchnąć z ulgą. Nie grozi im opłata legalizacyjna. (...) Sędziowie Trybunału rozpatrzyli pytanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. (...) zdaniem sądu prawo budowlane różnicuje obywateli na tych, wobec których nadzór rozpoczął postępowanie z urzędu przed (...)

W sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej

W sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej

Na stronie Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w dziale Interpretacje prawne, w dziale: Informacje zostało zamieszczone stanowisko GINB: W sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej   Źródło: www.gunb.gov.pl legalizacja samowoli budowlanej, umorzenie, opłata legalizacyjna, Prawo budowlane,

Budowa domu. Pozwolenie będzie zbędne

Budowa domu. Pozwolenie będzie zbędne

Wystarczy proste zgłoszenie u starosty. Jeśli ten nie zgłosi sprzeciwu, można stawiać mury. Teraz – zanim przystąpimy do wznoszenia budynku – konieczne jest zdobycie pozwolenia na budowę. Wydanie takiej decyzji jest często poprzedzone szeregiem innych aktów administracyjnych – różnorakich zgód, uzgodnień i stanowisk. W konsekwencji może minąć nawet (...)

Ile zapłacisz za samowolę budowlaną?

Ile zapłacisz za samowolę budowlaną?

Za samowolę budowlaną tyle samo płaci zarówno ten, kto nielegalnie postawił supermarket, jak i ten, kto wybudował mały sklep Roman Jasiński prowadzi niewielki sklep - hurtownię zoologiczną w Czosnowie koło Warszawy. Kilka lat temu postanowił go rozbudować. Zrobił to bez pozwolenia na budowę, dostał więc nakaz rozbiórki. Nowelizacja prawa budowlanego, która wprowadziła możliwość (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Sankcja za samowolne przesunięcie bramy

Sankcja za samowolne przesunięcie bramy

Kupiłem dom z lat 80. Dom ma od strony ulicy furtkę i bramę. Będąc ostatnio w Urzędzie Miasta, zerknąłem na ich mapki i zobaczyłem, że tam brama w ogóle nie figuruje. Jest tylko furtka. Może (...)

Poszerzenie okna samowolą budowlaną

Poszerzenie okna samowolą budowlaną

W lokalu komunalnym lokator wymienił okno na nowe zmniejszając trochę otwór okienny. Po 10 latach został wezwany przez ZGN - właściciela do przywrócenia stanu pierwotnego argumentując to samowolą (...)

Legalizacja samowoli budowlanej

Legalizacja samowoli budowlanej

Mój problem polega na tym, iż budowa obiektów - skład opału, składowisko materiałów budowlanych, a także budynek biurowy - wszystko na jednej nieruchomości, wybudowane zostały bez pozwolenia (...)

Samowola budowlana

Samowola budowlana

W roku 1989 dobudowałem do budynku mieszkalnego trzy ścianki, które utworzyły wiatrołap przy drzwiach wejściowych i utwardziłem dojścia i dojazdy do budynków gospodarczych. Sąsiad doniósł do (...)

Samowola budowlana

Samowola budowlana

W moim posiadaniu jest kilka budynków. Część z nich to budynki przedwojenne gospodarskie. Budynek mieszkalny pochodzi z 1979r. a inne budynki gospodarskie z 1974 i 1981r. Powiatowy Inspektor Nadzoru (...)

Umowa o roboty budowlane

Umowa o roboty budowlane

Wynająłem pewnego Pana, który ma firmę budowlaną do wybudowania mi domu jednorodzinnego mieszkalnego. Prace wykonał, od fundamentów zbudował dom, ściany dach, stropy itd. Jednak prace są bardzo (...)

legalizacja samowoli budowlanej.

legalizacja samowoli budowlanej.

Po moich dziadkach odziedziczyłam domek letniskowy który został wybudowany na początku lat 70-tych. Z tego co wiem od moich rodziców, domek ten jest samowolą budowlaną. W jaki sposób mogę zalegalizować (...)

Ustalenie wartości zamówienia na roboty budowlane

Ustalenie wartości zamówienia na roboty budowlane

Czy słusznym jest organizowanie przetargu nieograniczonego na poszczególne prace: - naprawa pokryć i wiązań dachowych, - naprawa instalacji elektrycznych i aparatury elektrycznej, - naprawa elementów (...)

Przepisanie pozwolenia na budowę na inny podmiot

Przepisanie pozwolenia na budowę na inny podmiot

Jak powinien wyglądać wniosek o przepisanie pozwolenia na budowę, gdy inwestor ogłosił upadłość, a jest chęć pewnej spółdzielni mieszkaniowej na prowadzenie budowy, lecz pierwotny inwestor (...)

Remont hali handlowej

Remont hali handlowej

Kupując grunt stałem się właścicielem hali handlowej /tak jest obecnie użytkowana /. Poprzedni właściel nie dopełnił niezbędnych formalności .Przejmując halę doprowadziłem ją do stanu używalności (...)

Konsekwencje istotnego odstępstwa od projektu

Konsekwencje istotnego odstępstwa od projektu

Jestem potencjalnym nabywcą domu jednorodzinnego, którego budowa niedawno się zakończyła (nastąpiło zgłoszenie zakończenia budowy, Nadzór nie wniósł sprzeciwu). Wg posiadanej przeze mnie wiedzy, (...)

Opłata legalizacyjna

Opłata legalizacyjna

W 1998 roku kupiłem siedlisko z nowowybudowaną, murowaną stodołą. Stodoła była ukończona, ale nie miała zamontowanych 4-ech przejazdowych wrót, które, nie licząc słupów, tworzyły dwie dłuższe (...)

Wyliczenie opłaty legalizacyjnej, należnej za wybudowanie nieruchomości bez wymaganego zezwolenia

Wyliczenie opłaty legalizacyjnej, należnej za wybudowanie nieruchomości bez wymaganego zezwolenia

W jaki sposób właściwy organ dokonuje wyliczenia opłaty legalizacyjnej, należnej za wybudowanie nieruchomości bez wymaganego zezwolenia? Opłatę legalizacyjną wylicza się mnożąc stawkę opłaty (...)

Samowola budowlana przed 1994 r.

Samowola budowlana przed 1994 r.

W stosunku do samowolnie wybudowanych obiektów przed dniem 01.01.1995 r., na mocy art. 103 par. 2 Prawa budowlanego, mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974r. Organ nadzoru budowanego legalizując (...)

Opłaty legalizacyjne

Opłaty legalizacyjne

W 2003 r. inwestor dobudował do istniejącego budynku mieszkalnego na poziomie piwnicy murowany garaż wraz z dobudowanymi do garażu schodami wejściowymi. Taras garażu służy jako wejście do budynku (...)

FORUM PRAWNE

Samowola budowlana_

Samowola budowlana_ Zaklad energetyczny bez mojej zgody wybudowal na mojej dzilce budowlanej stacje transformatorowa oraz czesc linni przasylowej i slup wirowy. o jaka wysokosc odszkodowania powinienem (...)

samowola budowlana

samowola budowlana witam! sprawa jest trochę skomplikowana mam nadzieję, że ktoś pomoże 21 lat temu budowaliśmy z mężem dom, na planie mamy dach jednospadowy, lecz mój ś.p. teść budując dom (...)

Samowola budowlana

Samowola budowlana Witam moje pytanie odnośnie wybudowania części drogi przez zarządcę nieruchomości czyli spóldzielnie mieszkaniową bez wymaganego pozwolenia jak i też zgłoszenia oraz projektu.Zarządca (...)

samowola budowlana

samowola budowlana Witam. Proszę o pomoc!! Dostaliśmy od gminy zawiadomienie w sprawie wyjaśnienia sprawy o samowolkę. Chodzi o tzw. suszarnię do tytoniu którą to razem z bratem ojca i ojcem robiliśmy, (...)

samowola budowlana

samowola budowlana znalazłem domek do zakupu ale po zapoznaniu się z projektem okazuje się że zgodnie z nim jest tylko pół budynku podpiwniczone, a w rzeczywistości cały budynek. jest wylany normalnie (...)

samowola budowlana

samowola budowlana zacząłem budowę budynku w obecnej chwili wybudowałem do zera bez prawomocnego pozwolenia wszystko jest zgodnie z przepisami i projektem, życzliwość sąsiada doprowadziła że (...)

Garaż Blaszany

Garaż Blaszany Od kiedy na garaż blaszany ustawiony na własnym ogródku trzeba mieć pozwolenie? Gdzie znajdę potrzebne informacje. (Felek2002) Wg mnie to nietrzeba pozwolenia, wynika to z artykułu (...)

prawo budowlane- uprawnienia budowlane

prawo budowlane- uprawnienia budowlane Czy praktyka odbyta w czasie studiów inżynierskich(4 rok) i po ich skończeniu ale jeszcze przed studiami magisterskimi, będzie mnie upoważniała do ubiegania (...)

Dysponowanie nieruchomością na cele budowlane

Dysponowanie nieruchomością na cele budowlane Witam! Mam działkę nr 20/3 ze wspólną drogą dojazdową. Sąsiad ma działki ne 20/1, 20/2, 20/4, 20/5. Dostałem od niego "do podpisania" oświadczenie (...)

Zwrot VAT za materiały budowlane

Zwrot VAT za materiały budowlane witam. mam pytanie odnośnie tytułu prawnego do budynku mieszkalnego. dana osoba remontująca i chcąca odliczyć VAT ma tytuł prawny do danego budynku ale jest zameldowana (...)

Samowola: ile wynosi opłata legalizacyjna?

Samowola: ile wynosi opłata legalizacyjna? Założenia nowego prawa budowlanego wprowadzą istotne różnice w porównaniu z aktualnie obowiązującymi przepisami. Opłata legalizacyjna będzie wynosić (...)

budowa domu mniej niż 4m od granicy

budowa domu mniej niż 4m od granicy wybudowałem dom i wyszło mi że mam do granicy działki od budynku mam 2.10m a nie 4 tak jak w zagospodarowaniu przestrzennym, nie wiem co teraz robić, nadmieniam, (...)

złamanie przepisów prawa budowlanego

złamanie przepisów prawa budowlanego Nowe regulacje prawa budowlanego, z tego co właśnie się dowiedziałem, wprowadzą zmiany w przypadku samowoli budowlanych. Po zmianach opłata legalizacyjna (...)

Porady prawne