19.11.2017

Marta Kulej

Marta Kulej

Prawo do korzystania z mieszkania współmałżonka

O jakie prawo do korzystania z mieszkania współmałżonka chodzi?

Zgodnie z art. 28[1] Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.), jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodzinyPrzepis ten stosuje się odpowiednio do przedmiotów urządzenia domowego.

Prawo do korzystania z mieszkania współmałżonka podczas trwania małżeństwa nie jest zależne od tego, kiedy małżeństwo to zostało zawarte ani w jakim ustroju majątkowym małżeńskim pozostają małżonkowie (np. wspólności majątkowej, rozdzielności majątkowej).

Prawo do mieszkania przysługuje „jednemu małżonkowi” wtedy, gdy stanowi składnik jego majątku osobistego. Drugi małżonek ma prawo do korzystania z tego mieszkania, jednak w sposób ograniczony realizacją celu, jaki stanowi „zaspokojenie potrzeb rodziny”

Prawem, jakie może przysługiwać drugiemu ze współmałżonków do mieszkania, może być np. odrębna własność lokalu, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, spółdzielcze lokatorskie prawo do mieszkania. Jeżeli jednemu z małżonków przysługuje więcej niż jeden tytuł prawny do więcej niż jednego mieszkania, to jeśli w okolicznościach danej sprawy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych rodziny służy więcej niż jedno mieszkanie, wówczas drugi ze współmałżonków, niedysponujący tytułami prawnymi do nich, ma prawo do korzystania ze wszystkich tych mieszkań.

Małżonek, który nie został dopuszczony do korzystania z mieszkania współmałżonka, posiada uprawnienie do żądania dopuszczenia go do korzystania z tego mieszkania, co stanowi realizację zasady wzajemnej pomocy małżonków.

Art. 28[1] K.r.o.ma charakter bezwzględnie obowiązujący, podobnie jak pozostałe przepisy regulujące prawa i obowiązki małżonków. Niedopuszczalne jest więc umowne wyłączenie bądź ograniczenie uprawnień przysługujących każdemu małżonkowi na jego podstawie.

Porady prawne

Małżonek, którego prawo do korzystania z mieszkania wynika z art. 28[1] zdanie pierwsze K.r.o., jest lokatorem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianami kodeksu cywilnego (jedn. tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), a więc korzysta z ochrony przewidzianej tą ustawą.

A co w razie zakończenia małżeństwa?

W trakcie postępowania rozwodowego, sąd orzekający w sprawie może orzec o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania przez rozwiedzionych małżonków w okresie wspólnego w nim zamieszkiwania. W tym celu warto dokładnie sprecyzować, które z pokoi przypadną do korzystania na wyłączność przez małżonków po rozwodzie, a które części mieszkania pozostaną do użytku wspólnego (np. przedpokój, kuchnia, łazienka). Sąd orzekający rozwód może jednak wyjątkowo, na żądanie jednego z małżonków orzec eksmisję drugiego ze współmałżonków z mieszkania, jeżeli swoim rażącym nagannym postępowaniem uniemożliwia zamieszkiwania.  Sąd może ponadto, na zgodny wniosek stron, orzec w wyroku rozwodowym o podziale wspólnego mieszkania małżonków albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na opuszczenie tego mieszkania bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego.

Prawo do zajmowania mieszkania małżonka przysługuje również drugiemu ze współmałżonków po jego śmierci. Sytuacja ta kształtuje się różnie, w zależności od tego, jakie prawo do mieszkania przysługiwało małżonkowi zmarłemu. W razie śmierci małżonka będącego najemcą mieszkania, małżonek niebędący współnajemcą, który stale zamieszkiwał z najemcą do chwili jego śmierci, wstępuje w stosunek najmu.

W przypadku śmierci małżonka, któremu przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego sytuacja kształtuje się odmiennie w zależności od tego, czy prawo do należało do majątku wspólnego małżonków, czy też do majątku osobistego jednego z nich. W pierwszym przypadku spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przypadnie małżonkowi żyjącemu. Z chwilą śmierci jednego z małżonków spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi.

W przypadku zaś wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w następstwie śmierci uprawnionego, roszczenia o zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego przysługują jego osobom bliskim. Umowy te zawiera się na warunkach określonych w dotychczasowej umowie o ustanowieniu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Do zachowania swych roszczeń, konieczne jest złożenie w terminie 1 roku pisemnego zapewnienia o gotowości zawarcia umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. W przypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych, rozstrzyga sąd w postępowaniu nieprocesowym, biorąc pod uwagę w szczególności okoliczność, czy osoba uprawniona zamieszkiwała z byłym członkiem spółdzielni. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez spółdzielnię terminu wystąpienia do sądu, wyboru dokonuje spółdzielnia. Jeżeli o roszczeniu rozstrzygał sąd, osoby, które pozostawały w sporze, niezwłocznie zawiadamiają o tym spółdzielnię. 

Z kolei w sytuacji śmierci małżonka, któremu przysługiwało prawo własności lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do podlega dziedziczeniu zgodnie z regułami zawartymi w Kodeksie cywilnym. W tym wypadku, jeżeli małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej, wówczas małżonkowi żyjącemu - w razie dziedziczenia ustawowego - przypada połowa udziału w tym prawie.

 

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Jak współwłaściciele mogą korzystać ze wspólnej nieruchomości?

Jak współwłaściciele mogą korzystać ze wspólnej nieruchomości?

Od czego zależy sposób korzystania z rzeczy wspólnej przez współwłaścicieli? Ustawową regulację sposobu korzystania z rzeczy wspólnej, w tym także ze wspólnej nieruchomości zawiera art. 206 k.c., który stanowi, że „Każdy ze współwłaścicieli (...)

Mieszkanie dla Młodych – reaktywacja

Mieszkanie dla Młodych – reaktywacja

Mieszkanie dla Młodych – wznowienie przyjmowania wniosków 8 sierpnia 2017 r. ruszył ponowny nabór wniosków o dofinansowanie wkładu własnego na zakup mieszkania w programie "Mieszkanie dla Młodych". Wznowienie naboru jest możliwe dzięki nowelizacji ustawy o pomocy państwa (...)

Jakie są prawa człowieka?

Jakie są prawa człowieka?

Czym zajmuje się Rada Europy? Rada Europy powstała w 1949 roku. Jest to międzyrządowa organizacja, która stawia sobie za cel:  osiągnięcie większej jedności między państwami członkowskimi, ochronę i upowszechnianie praw człowieka, pluralizmu demokratycznego i rządów (...)

Mienie PKP

Mienie PKP

Uchwała NSA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów 26 lutego 2018 r. podjął następującą uchwałę (sygn. I OPS 5/17): "Pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia (...)

Dla kogo mieszkanie po rozwodzie - opinia prawna

Dla kogo mieszkanie po rozwodzie - opinia prawna

  Stan faktycznyOd kilkunastu lat mieszkam w lokalu komunalnym. Najpierw mieszkałem tam z babcią, a po jej śmierci przejąłem mieszkanie. Wtedy wyremontowałem mieszkanie. Po czym się ożeniłem i zameldowałem tam swoją żonę. Jesteśmy małżeństwem od 5 lat, jednak od 3 lat nasze (...)

Uprawnienie do mieszkania a uregulowania najmu i praw spółdzielczych po śmierci spadkodawcy, czyli co nie wejdzie do masy spadkowej

Uprawnienie do mieszkania a uregulowania najmu i praw spółdzielczych po śmierci spadkodawcy, czyli co nie wejdzie do masy spadkowej

Brak odpowiedniej ilości mieszkań w Polsce powoduje, że w przypadku dziedziczenia kwestia lokalowa nierzadko staje się poważnym problemem. O ile w sytuacji, gdy spadkobranie opiera się na ustawie, najbliżsi spadkodawcy zazwyczaj uzyskują po nim lokum, o tyle dziedziczenie testamentowe nie daje (...)

Czy możesz sprzedać albo wynająć lokal będący przedmiotem spółdzielczego lokatorskiego albo własnościowego prawa do lokalu?

Czy możesz sprzedać albo wynająć lokal będący przedmiotem spółdzielczego lokatorskiego albo własnościowego prawa do lokalu?

  Spółdzielcze prawa do lokali powstają w drodze umowy zawieranej między spółdzielnią a jej członkami. Na mocy tych umów spółdzielnia zobowiązuje się do oddania członkowi lokalu do używania, natomiast członek spółdzielni zobowiązuje się do wniesienia (...)

VAT od miejsca parkingowego

VAT od miejsca parkingowego

  Przedstawienie problemu  Częstym przedmiotem sporu pomiędzy podatnikiem a organami podatkowymi jest kwestia prawidłowego zastosowania stawki podatku od towarów i usług w przypadku, gdy przedmiotem sprzedaży będzie: prawo własności nieruchomości lokalowej w budynku wielorodzinnym (...)

Jak zamienić mieszkanie, czyli uwag kilka o przepisach dotyczących zamiany

Jak zamienić mieszkanie, czyli uwag kilka o przepisach dotyczących zamiany

W życiu często nasze dotychczasowe miejsce zamieszkania przestaje odpowiadać. Powiększenie rodziny, zbyt wysokie rachunki - powodów może być wiele. Jeżeli znajdziesz osobę, która dysponuje odpowiednim dla Ciebie lokalem, możecie dokonać zamiany. Jak? Odpowiedź znajdziesz poniżej. (...)

Jak uzyskać zasiłek macierzyński?

Jak uzyskać zasiłek macierzyński?

Komu przysługuje zasiłek macierzyński? Zasiłek macierzyński przysługuje: pracownikom, członkom rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, osobom, które wykonują pracę nakładczą (czyli tzw. pracę chałupniczą, która (...)

Premia gwarancyjna na zakup mieszkania

Premia gwarancyjna na zakup mieszkania

  Co to jest książeczka mieszkaniowa? Nie jest dla nikogo tajemnicą, że zakup mieszkania stanowi olbrzymi wydatek, na który, niestety, zwłaszcza w obecnych czasach, nie każdego stać. Stanowi to niewątpliwie bardzo doniosły problem społeczny, istniejący jednak od zawsze, który (...)

Podział majątku spadkowego a prawa małżonki zmarłego - opinia prawna

Podział majątku spadkowego a prawa małżonki zmarłego - opinia prawna

Stan faktyczny  Interesuje mnie skład i podział majątku spadkowego. Co wchodzi w masę spadkową? Czy do spadku należą np. telewizor, sprzęt elektroniczny, meble, sprzęt AGD? Spadkobiercami są żona oraz troje dzieci w wieku 39, 37 oraz 34 lat. Ile należy się poszczególnym (...)

Co trzeba wiedzieć o kredycie mieszkaniowym?

Co trzeba wiedzieć o kredycie mieszkaniowym?

Wady i zalety kredytu Oczywiście najlepszy byłby odwrotny porządek rzeczy – najpierw sobie uskładać, a potem kupić za własne pieniądze mieszkanie i nie zapożyczać się na całe życie. Jest jednak inaczej, tylko nielicznym udaje się odwrócić proces zakupu własnego kąta. Pewne (...)

Ruszył Deweloperski Fundusz Gwarancyjny

Ruszył Deweloperski Fundusz Gwarancyjny

Zakup mieszkania od dewelopera jest bezpieczniejszy Weszła w życie nowa ustawa deweloperska, dzięki której nabywcy mieszkań na rynku pierwotnym będą lepiej chronieni – odzyskają całość wpłaconych pieniędzy nawet w przypadku upadłości dewelopera. Urząd Ochrony Konkurencji (...)

Jak rozliczyć ulgę remontową?

Jak rozliczyć ulgę remontową?

Niniejszy artykuł jest nieaktualny. Polecamy zapoznanie się z artykułami dotyczącymi odliczeń podatku VAT od materiałów budowlanych:  Postaraj się o zwrot VAT za materiały budowlane! Wprawdzie ulga remontowo-modernizacyjna została wykreślona z ustawy o podatku dochodowym, (...)

Jakie są różnice między spółdzielczym lokatorskim a spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu?

Jakie są różnice między spółdzielczym lokatorskim a spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu?

Spółdzielcze formy zamieszkiwania lokali stanowią jeden z najbardziej popularnych sposobów posiadania mieszkania w Polsce. Co do zasady (doznającej wyjątku w przypadku własnościowego prawa do lokalu) posiadanie takiego prawa związane jest z przynależnością do spółdzielni (...)

Fair play w internecie?

Fair play w internecie?

Parlament Europejski przyjął 26 marca 2019 r. nowe przepisy dotyczące praw autorskich w internecie. Platformy internetowe ponoszą odpowiedzialność za treści zamieszczane przez użytkowników. Niektóre zamieszczone materiały, takie jak memy lub GIF-y, zostały wyłączone (...)

Wyjaśnienia dotyczące wakacji kredytowych

Wyjaśnienia dotyczące wakacji kredytowych

W związku z pytaniami kierowanymi do Rzecznika Finansowego przez przedstawicieli prasy, jak równie za pośrednictwem infolinii oraz skrzynki mailowej uruchomionej w Biurze Rzecznika Finansowego przestawił on odpowiedzi na najczęściej poruszane kwestie dotyczące „wakacji kredytowych”. Jeśli (...)

Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności

Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności

Skutkiem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności gruntów jest to, że 2,5 mln użytkowników wieczystych stało się właścicielami. 1 stycznia 2019 r. użytkownicy wieczyści gruntów zabudowanych (...)

Skutki rozwodu

Skutki rozwodu

  Zawarcie małżeństwa jest zdarzeniem niezwykle doniosłym. Doniosłym emocjonalnie oraz doniosłym prawnie. Na skutek tego zdarzenia małżonkowie „wychodzą” ze swoich dotychczasowych rodzin, a zakładają własną, zmienia się ich stan cywilny, dane osobowe, powstają między (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Mieszkanie własnościowe po rozwodzie małżonków

Mieszkanie własnościowe po rozwodzie małżonków

Rozwodzę się i wszyscy mówią mi że moje mieszkanie własnościowe nie może zostać podzielone (chciałbym również wiedzieć jakie mam do niego prawo po rozwodzie). Czy na podział majątku będzie (...)

Rozwód a wspólne mieszkanie

Rozwód a wspólne mieszkanie

W życiu często się zdarza, że małżonkowie postanawiają rozejść się. Jedno opuszcza wspólne mieszkanie i wynajmuje inne. Sprawa rozwodowa w toku, o podział majątku potrwa co najmniej kilka (...)

Małżeństwo a prawo do lokalu

Małżeństwo a prawo do lokalu

Chciałbym się dowiedzieć, czy w wypadku posiadania przez jednego współmałżonka prawa do lokalu mieszkalnego na wyłączną własność, a drugi nie posiada w nim meldunku, to czy ten pierwszy może (...)

Eksmisja współmałżonka po rozwodzie

Eksmisja współmałżonka po rozwodzie

Jestem w związku małżeńskim od 2002 roku, mam dwójkę dzieci. Stałe zameldowanie mojej rodziny (ja, zona, dzieci) mamy tam, gdzie zamieszkują moi rodzice, natomiast tymczasowe mamy w Koninie, w (...)

Prawo do zamieszkania

Prawo do zamieszkania

Żona ma przyznane prawo do mieszkania komunalnego - zostało przyznane w trakcie małżeństwa. Nie mieszkaliśmy tam jednak. Teraz jestem w trakcie rozwodu Żona tam się wyprowadziła. Mnie tam nie (...)

Zmiana sposobu korzystania z mieszkania

Zmiana sposobu korzystania z mieszkania

Jestem po rozwodzie. Wyrok jest prawomocny. Czy można wystąpić o zmianę wyroku w przedmiocie korzystania z mieszkania określonego przez Sąd? Były mąż nie mieszka z nami i nie korzysta z przydzielonego (...)

Prawo do korzystania z mieszkania po rozwodzie

Prawo do korzystania z mieszkania po rozwodzie

Kiedy 18 lat temu wychodziłam za mąż, moi teściowie byli już po rozwodzie. Po ślubie zamieszkałam z mężem i półrocznym synkiem w domu teściów, w którym mieszkał wtedy tylko (...)

Umowa dożywocia a kwestia dziedziczenia

Umowa dożywocia a kwestia dziedziczenia

Kobiecie przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu (jej odrębny majątek). Planuje ona małżeństwo. Ma dorosłą córkę (zameldowaną w tym mieszkaniu, ale mieszkającą gdzie indziej). (...)

Jak zabezpieczyć się przed stratą mieszkania przez długi ojca?

Jak zabezpieczyć się przed stratą mieszkania przez długi ojca?

Miesiąc temu zmarł mój tata. Był on właścicielem mieszkania w którym obecnie mieszkam w raz z moją mamą. Problem pojawił się, kiedy dowiedziałyśmy się że mój tata za życia pozaciągał (...)

Mieszkanie teściowej a prawo do najmu

Mieszkanie teściowej a prawo do najmu

Od wielu lat jestem zameldowany w mieszkaniu mojej matki, które jest jej własnością (wykupione mieszkanie spółdzielcze). Rok temu ożeniłem się i po ślubie jeden z pokoi zajęła moja żona z (...)

Eksmisja lokatora z mieszkania właściciela

Eksmisja lokatora z mieszkania właściciela

Czy małżonek może żądać opuszczenia mieszkania przez współmałżonka, który zamieszkuje mieszkanie będące na mocy umowy o podziale majątku jego własnością - w czasie trwania związku? W (...)

Rażąco naganne zachowanie

Rażąco naganne zachowanie

Czy można uznać za rażąco naganne zachowanie (podstawa do eksmisji) uporczywe utrudnianie korzystania z mieszkania jednemu z małżonków przez drugiego, jeżeli oboje mają prawo zamieszkiwać w nim? (...)

Zrzeczenie się służebności

Zrzeczenie się służebności

Cztery lata temu moi rodzice nabyli mieszkanie M-4, w którym ustanowili wieczystą służebność dla mnie, męża i dwójki dzieci (obejmującą wspólnie 2 pokoje). 2 lata temu rozwiodłam się z mężem (...)

Współposiadanie przedmiotów przez małżonków

Współposiadanie przedmiotów przez małżonków

Czy mąż może przed rozwodem bez podziału majątku powynosić z mieszkania rzeczy typu - sprzęt AGD,RTV itp. w celu zagarnięcia dla siebie? Zgodnie z art. 341, kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, (...)

Orzekanie o wspólnym mieszkaniu małżonków

Orzekanie o wspólnym mieszkaniu małżonków

W trakcie małżeństwa otrzymaliśmy przydział mieszkania z zasobów komunalnych. Głównym najemcą jest żona (na nią jest umowa) w umowie jest zaznaczone że na czas umowy prawo do zamieszkiwania (...)

Wspólne korzystanie z mieszkania po rozwodzie

Wspólne korzystanie z mieszkania po rozwodzie

W wyroku rozwodowym sąd orzeka o sposobie korzystania ze wspólnie zajmowanego mieszkania. Co należy rozumieć przez zajmowanie? Nie mieszkam we wspólnym mieszkaniu stron (spółdzielcze własnościowe), (...)

FORUM PRAWNE

spadek

spadek mam pytanie moja mama zmarła i przeprowadzili podział majatku tylko adwokat tak zatail i podstawił świadkow ze to było gospodarstwo rolne na ktorym mama nie pracowała i całośc nalezy sie (...)

Rozwód, rozdzielność, podział majątku

Rozwód, rozdzielność, podział majątku Czy w przypadku ustanowienia przez małżonków roździelności majątkowej, w przypadku następującego później rozwodu i wystpienia przez jednego z nich o (...)

Alimenty dla byłego współmałżonka

Alimenty dla byłego współmałżonka Jestem po rozwodzie. Mój mąż został uznany winnym rozpadowi małżeństwa. Moja sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. Chciałabym wystąpić o alimenty na swoją (...)

sprawa o alimenty na matkę

sprawa o alimenty na matkę Witam!! mam problem mój były mąż płaci alimenty na naszego syna w chwili obecnej nasza sytuacja się zmieniła nie mam pracy czy mogę zażądać od niego alimentów i (...)

Darowizna a rozwód

Darowizna a rozwód W czasie trwania małżeństwa rodzice darowali mi swoje mieszkanie własnościowe,notarialnie przepisane jest tylko na mnie. Jaką mam szansę eksmitować z niego swojego męża który (...)

Eksmisja rozwiedzionego wraz z dzieckiem na które przyznano mu opiekę

Eksmisja rozwiedzionego wraz z dzieckiem na które przyznano mu opiekę Rozwiodłem się. Sąd mi przyznał opiekę nad synem a mojej eks-małżonce je ograniczył. Przez cały okres trwania małżeństwa (...)

uprawnienie do korzystania z mieszkania przez współmałżonka

uprawnienie do korzystania z mieszkania przez współmałżonka Czy jeśli małżonek ma prawo do kilku mieszkań uprawnienie drugiego do korzystania ogranicza się do jednego z mieszkań czy odnosi się (...)

Jak wygląda sprawa rozwodowa??? Help!!!

Jak wygląda sprawa rozwodowa??? Help!!! Wkrótce mam rozprawę rozwodową. Ja i mój mąż mamy adwokatów i pewnie damy sobie nieźle "czadu". Mąż wniósł o rozwód mimo że mamy maleńkie dziecko (...)

dlugosc zwolnienia lekarskiego w ciazy

dlugosc zwolnienia lekarskiego w ciazy Na zwolnienie poszlam w 6 tygodniu ciazy. Lekarz powiedzial mi, ze nalezy mi sie tylko 180 dni zwolnienia, a ja do pracy przed porodem juz nie wroce. Co robic? Bede (...)

Nielegalny wynajem mieszkania, a meldunek...

Nielegalny wynajem mieszkania, a meldunek... Witam! Poszukuję pilnie informacji na następujący temat. Wynajmowałem mieszkanie - jak się okazało właścicielka nie odprowadzała za nie podatku dochodowego (...)

Zameldowanie

Zameldowanie Jestem właścicielką mieszkania, w którym od kilku miesięcy zamieszkuje mój znajomy. Moje pytanie brzmi: czy muszę go zameldować? Trochę się tego obawiam. Wiem jednak, że istnieje (...)

Porady prawne