Unieważnienie małżeństwa z powodu pokrewieństwa lub powinowactwa

Zasadą kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest zakaz zawierania małżeństwa przez krewnych w linii prostej, rodzeństwo oraz powinowatych w linii prostej.

Co jest pokrewieństwem w rozumieniu prawa?

Pokrewieństwo jest to stosunek zachodzący pomiędzy osobami posiadającymi wspólnych naturalnych przodków.
Rozróżnia się pokrewieństwo w linii prostej (kiedy jedna osoba pochodzi od drugiej) oraz w linii bocznej (np. rodzeństwo, przy czym pojęcie to odnosi się także do rodzeństwa przyrodniego i pozamałżeńskiego; chodzi o osoby, które pochodzą od jednego przodka, a zatem także np. wuj i bratanek są spokrewnieni w linii bocznej).
Krewnymi w linii prostej są na przykład dzieci, rodzice i dziadkowie (dzieci to zgodnie z nomenklaturą prawa zstępni rodziców i dziadków, dziadkowie natomiast to wstępni rodziców i wnuków).
Krewnymi w linii bocznej są natomiast rodzeństwo własne, zstępni i wstępni rodzeństwa (będą to na przykład wujowie, kuzyni).

Co jest powinowactwem w rozumieniu prawa?

Powinowactwem są takie stosunki, które powstają w wyniku zawarcia małżeństwa pomiędzy małżonkiem, a krewnymi współmałżonka. W powinowactwie, tak jak w pokrewieństwie wzajemną bliskość określa się w liniach (prostej i bocznej) oraz stopniach.

Czy powinowaci mogą zawrzeć związek małżeński?

W przypadku powinowatych w linii prostej (bez względu na to, w którym stopniu) istnieje w prawie rodzinnym zakaz zawierania małżeństw. Na przykład: nie może zawrzeć związku małżeńskiego wdowiec z córką zmarłej żony, która pochodzi z pierwszego małżeństwa, inaczej mówiąc nie może zawrzeć małżeństwa ojczym z pasierbicą.
Stosunek powinowactwa trwa nawet wtedy, gdy małżeństwo ustało. Powinowactwo przestaje istnieć tylko w momencie, gdy małżeństwo zostało unieważnione.

Co rozstrzyga o zachodzeniu stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa?

Największe znaczenie ma w tym względzie treść wpisu w księgach stanu cywilnego. Oznacza to, iż bez względu na rzeczywisty, naturalny, biologiczny stan rzeczy, istnieje zakaz zawierania małżeństwa między krewnymi w linii prostej i rodzeństwem między sobą tak długo, jak długo pokrewieństwo i stosunek rodzeństwa wynika z aktów stanu cywilnego lub orzeczeń sądowych.
Jednak między krewnymi w linii prostej i rodzeństwem, którzy pozostają ze sobą w tego rodzaju faktycznych stosunkach rodzinnych, mimo że biologiczny stan rzeczy nie ma potwierdzenia we wpisie w aktach stanu cywilnego ani w orzeczeniach sądowych dotyczących praw stanu cywilnego, zakaz zawierania małżeństwa nadal obowiązuje.
Przeszkoda pokrewieństwa bowiem w takiej sytuacji nadal istnieje.

Czy zakaz zawierania małżeństwa przez powinowatych jest bezwzględny?

Powinowactwo potraktowane zostało nieco mniej restryktywnie. Przejawia się to tym, iż przewidziano możliwość udzielenia zezwolenia na zawarcie małżeństwa między powinowatymi. Każde z powinowatych może wystąpić do sądu opiekuńczego o udzielenie stosownego zezwolenia.

Jakie warunki należy spełnić, aby uzyskać zezwolenie sądu na zawarcie małżeństwa przez powinowatych?

Koniecznym warunkiem jest wykazanie ważnych powodów. Dla stwierdzenia, iż wspomniane powody rzeczywiście zachodzą sąd opiekuńczy bierze pod uwagę sytuację osobistą osób ubiegających się o zezwolenie, ich wiek, różnicę wieku, a także wszelkie inne okoliczności, które z punktu widzenia konkretnej sprawy mogą wydać się istotne.

Czy możliwe jest uzyskanie zezwolenia na zawarcie małżeństwa przez powinowatych po zawarciu przez nich związku małżeńskiego ?

Jeżeli powinowaci zawarli związek małżeński wbrew zakazowi i bez uprzedniego zezwolenia sądu opiekuńczego, to możliwe jest uzyskanie takiego zezwolenia po tym fakcie. W takiej sytuacji zezwolenie takie może zostać udzielone w trakcie procesu o unieważnienie małżeństwa - jest to tzw. rozstrzyganie incydentalne - co wywoła skutek uzdrowienia małżeństwa powinowatych.

Kto może żądać unieważnienia małżeństwa z powodu pokrewieństwa?

Unieważnienia małżeństwa z powodu pokrewieństwa (w linii prostej i w wypadku rodzeństwa) może żądać każdy, kto ma w tym interes prawny. Będzie to więc każde z małżonków, ale także inne osoby, które udowodnią swój interes prawny, oraz prokurator.

Kto może żądać unieważnienia małżeństwa z powodu powinowactwa?

W wypadku powinowactwa unieważnienia małżeństwa mogą żądać tylko małżonkowie i prokurator.


Pamiętaj, że:

  • Orzekając unieważnienie małżeństwa, sąd orzeka także, czy i który z małżonków zawarł małżeństwo w złej wierze. Za będącego w złej wierze uważa się małżonka, który w chwili zawarcia małżeństwa wiedział o okoliczności stanowiącej podstawę jego unieważnienia. Podkreślić jednak należy, iż w trakcie postępowania istnieje możliwość udowodnienia braku złej wiary.
  • W sprawach małżeńskich posiedzenia z zasady odbywają się przy drzwiach zamkniętych.
  • Prokurator ma prawo wytoczyć powództwo o unieważnienie małżeństwa.

Podstawa prawna:

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Przeszkody małżeńskie - czyli kto i z kim nie może zawrzeć małżeństwa

Przeszkody małżeńskie - czyli kto i z kim nie może zawrzeć małżeństwa

Co to są "przeszkody małżeńskie"? W przypadku zaistnienia pewnych okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa (tzw. przeszkody małżeńskiej) kierownik urzędu stanu cywilnego czy duchowny powinien odmówić przyjęcia od nupturientów oświadczeń woli o wstąpieniu w związek małżeński podlegający prawu polskiemu. Małżeństwo zawarte jednak mimo istniejącej przeszkody byłoby (...)

Zakaz unieważnienia małżeństwa

Zakaz unieważnienia małżeństwa

Z jakich powodów małżeństwo ustaje? Przyczynami ustania małżeństwa jest: unieważnienie małżeństwa, śmierć biologiczna jednego z małżonków, uznanie małżonka za zmarłego, orzeczenie rozwodu. ##baner## Przypadki, w których unieważnienie małżeństwa jest dopuszczalne, wskazane są w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Kodeks ten formułuje także zasadę, iż nie (...)

Uprawnienia pracownicze rodziców

Uprawnienia pracownicze rodziców

Ochrona kobiet w ciąży Stan ciąży pracownicy powinien być stwierdzony świadectwem lekarskim. Pracodawca jest obowiązany udzielać pracownicy ciężarnej zwolnień od pracy na zalecone przez lekarza badania lekarskie przeprowadzane w związku z ciążą, jeżeli badania te nie mogą być przeprowadzone poza godzinami pracy. Za czas nieobecności w pracy z tego powodu pracownica (...)

Unieważnienie małżeństwa zawartego przez przysposabiającego i przysposobionego

Unieważnienie małżeństwa zawartego przez przysposabiającego i przysposobionego

Kodeks rodzinny i opiekuńczy wyraża zakaz zawierania małżeństwa przez przysposabiającego i przysposobionego. W związku z tym, unieważnienia małżeństwa z powodu stosunku przysposobienia między małżonkami może żądać każdy z małżonków. Co to jest przysposobienie i jakie skutki wywołuje? Przysposobienie to nic innego jak po prostu adopcja, czyli włączenie jakiejś określonej (...)

Unieważnienie małżeństwa

Unieważnienie małżeństwa

Unieważnienie małżeństwa jest jednym z kilku powodów ustania małżeństwa. Inne przyczyny powodujące ustanie małżeństwa to: śmierć biologiczna jednego z małżonków, uznanie małżonka za zmarłego, orzeczenie rozwodu. Do skutków unieważnienia małżeństwa w zakresie stosunku małżonków do wspólnych dzieci oraz w zakresie stosunków majątkowych (...)

Czy choroba psychiczna unieważnia małżeństwo? - opinia prawna

Czy choroba psychiczna unieważnia małżeństwo? - opinia prawna

  Stan faktyczny   Czy możliwe jest unieważnienie małżeństwa - żona przed ślubem nie poinformowała mnie o swojej chorobie psychicznej? Z karty chorobowej żony z okresu przed ślubem wynika, że była kilkakrotnie kierowana do psychiatry. Jej obecne zachowanie świadczy o poważnych zaburzeniach umysłowych. Ze związku mamy dwóch synów. Żona głodzi je, zapomina o (...)

Unieważnienie małżeństwa zawartego przez pełnomocnika

Unieważnienie małżeństwa zawartego przez pełnomocnika

Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje możliwość ważnego zawarcia małżeństwa przez pełnomocnika. Pełnomocnik działając w imieniu przyszłego małżonka, dokonuje czynności prawnej, która wywiera bezpośredni skutek dla reprezentowanego, czyli powoduje zawarcie związku małżeńskiego przez reprezentowanego.   W jakiej sytuacji możliwe jest unieważnienie małżeństwa zawartego (...)

Czy dalsi krewni spadkodawcy mają prawa do spadku?

Czy dalsi krewni spadkodawcy mają prawa do spadku?

Kolejność dziedziczenia ustawowego Według zasad określonych w regulacjach spadkobrania, w myśl reguł tzw. dziedziczenia ustawowego, w pierwszej grupie (kręgu) do dziedziczenia dochodzą zstępni spadkodawcy (tj. dzieci, wnuki itd.) oraz jego małżonek. W przypadku braku zstępnych uprawnionych do spadkobrania (nie tylko z powodu fizycznego nieistnienia, ale także na skutek uznania za niegodnego (...)

Kto nie może być świadkiem testamentu?

Kto nie może być świadkiem testamentu?

  Dla zachowania niektórych form testamentu, w szczególności testamentu allograficznego, testamentu ustnego i testamentu tzw. podróżnego, konieczne jest sporządzenie ich w obecności określonej ilości świadków. Świadkiem jest zatem osoba, w obecności której testator oświadcza swą ostatnią wolę, i osoba ta zdaje sobie sprawę, że uczestniczy w czynności (...)

Krewni żony, czyli prawne skutki powinowactwa

Krewni żony, czyli prawne skutki powinowactwa

Co to jest powinowactwo? Powinowactwo jest to stosunek prawnorodzinny istniejący pomiędzy małżonkiem a krewnymi drugiego małżonka. Powinowactwo podobnie jak pokrewieństwo opisuje się za pomocą stopni i linii. Charakterystyka taka służy opisaniu stopnia bliskości jaki istnieje między małżonkiem a krewnymi drugiego z nich. Powinowactwo jest określone taką samą linią i takim samym stopniem (...)

Rodzina w prawie cywilnym

Rodzina w prawie cywilnym

Prawo rodzinne to dział prawa, zajmujący się stosunkami prawnymi (wewnątrz rodziny i z osobami trzecimi, majątkowymi i niemajątkowymi), jakie rodzi istnienie i funkcjonowanie rodziny. Czym zatem jest ta rodzina i kto do niej należy? Co oznacza pojęcie "rodziny" w prawie cywilnym? Gdy zaczęły się rozpadać szersze związki, zwane rodami, miejsce ich zajęła rodzina wielka, czyli związki (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Adopcja dziecka siostry i wyjazd za granicę

Adopcja dziecka siostry i wyjazd za granicę

Siostrzenica jest w domu dziecka od sierpnia. Matka się nią nie interesuje i ma małe szanse żeby ją stamtąd zabrać (nie ma pracy ani mieszkania, poza tym że już jedno jej dziecko jest z ojcem, (...)

Unieważnienie małżeństwa a skutki majątkowe

Unieważnienie małżeństwa a skutki majątkowe

Czy jeżeli jeden z małżonków w trakcie trwania małżeństwa dowiaduje się, że współmałżonek ukrył przed nim fakt że jest poważnie i nieuleczalnie chory (nie jest to choroba psychiczna ale (...)

Podstawy unieważnienia małżeństwa

Podstawy unieważnienia małżeństwa

Czy w polskim prawodawstwie istnieje pojęcie unieważnienia małżeństwa? Czy powodem rozwodu (unieważnienia) może być szantaż emocjonalny? Jakie mam szanse w sądzie - trudno w tym momencie o dowody? (...)

Prokurator w sprawach rodzinnych

Prokurator w sprawach rodzinnych

W jakich sprawach rodzinnych prokurator może wszcząć postępowanie? Prokurator może wszcząć postępowanie w następujących sprawach rodzinnych: 1/ o unieważnienie uznania dziecka Prokurator wytacza (...)

Stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego

Stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego

Na jakich zasadach można otrzymać rozwód kościelny? Moja żona zmarła 10 lat temu. 5 lat temu rodzice martwiąc się o mój stan zdrowia zapoznali mnie z pielęgniarką, która mi sie spodobała i (...)

Zawieszenie postępowania na wniosek obu stron

Zawieszenie postępowania na wniosek obu stron

Czy możliwe jest złożenie wniosku obu stron o zawieszenie postępowania na okres dwóch lat w sprawie o unieważnienie małżeństwa? Pierwsza rozprawa jeszcze się nie odbyła. Unieważnienie małżeństwa (...)

Zmiana orzeczenia o władzy rodzicielskiej

Zmiana orzeczenia o władzy rodzicielskiej

Czy orzeczenia dotyczące władzy rodzicielskiej podlegają zmianom? Proszę podać przykłady. Orzeczenia dotyczące władzy rodzicielskiej podlegają zmianie. Pierwszym i najbardziej oczywistym przykładem (...)

Pokrewieństwo i powinowactwo

Pokrewieństwo i powinowactwo

Czym jest pokrewieństwo i powinowactwo, jak liczy się ich stopniej? Krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Krewnymi w linii bocznej są osoby, które (...)

Odmowa zeznań z uwagi na bliskie pokrewieństwo

Odmowa zeznań z uwagi na bliskie pokrewieństwo

Świadka, który ma zeznawać przed sądem obejmuje prawo odmowy zeznań z uwagi na bliski stopień pokrewieństwa z podejrzanym o popełnienie wykroczenia. Zeznanie świadka byłoby pomocne podejrzanemu, (...)

Pokrewieństwo w zamówieniach publicznych

Pokrewieństwo w zamówieniach publicznych

Wykonawcą robót budowlanych jest krewny zamawiającego (wójta gminy). Wykonawca jest synem siostry matki zamawiającego. Czy takie pokrewieństwo z wójtem stanowi naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy (...)

Spadek po zmarłym księdzu

Spadek po zmarłym księdzu

Mój ojciec, który jest księdzem katolickim zmarł tydzień temu. Mój brat jest także jego synem. O zgonie dowiedzieliśmy się przypadkiem, kiedy brat chciał sie z ojcem skontaktować, gosposia odpowiedziała, (...)

Ustalenie kręgu spadkobierców

Ustalenie kręgu spadkobierców

Niedawno dowiedziałem się że mój nieżyjący dziadek posiadał przed wojną gospodarstwo rolne, które po wojnie zostało uwłaszczone i już na nie powrócił. Dowodem na to jest zapis w gruntowej (...)

Powinowactwo - ojczym

Powinowactwo - ojczym

Czy drugi mąż mojej mamy w stosunku do mnie (córki) w myśl prawa jest powinowatym? Mama wyszła drugi raz za mąż kiedy byłam pełnoletnia. Powinowactwo nie jest stosunkiem biologicznym, a jedynie (...)

Prawo odmowy składania zeznań przez powinowatego

Prawo odmowy składania zeznań przez powinowatego

Czy brat żony jest powinowatym? Czy może on odmówić składania zeznań w przypadku, gdy podejrzanym jest mąż żony? Zgodnie z art. 182 § 1 kodeksu postępowania karnego (kpk) osoba (...)

Dzień wolny z powodu śmierci byłego teścia

Dzień wolny z powodu śmierci byłego teścia

Jestem od dwóch lat po rozwodzie, a właśnie zmarł ojciec mojego byłego męża, z którym miałam cały czas dobre kontakty. Chciałabym pójść z dziećmi na pogrzeb ich dziadka. Czy w związku z (...)

Alimenty na dziecko od ojca biologicznego.

Alimenty na dziecko od ojca biologicznego.

Mam pytanie dotyczące alimentów na dziecko które zostało poczęte po przez zdradę małżeńską. Czy w przypadku kiedy zaszłam w ciążę podczas zdrady małżeńskiej, czy ojciec biologiczny jest (...)

FORUM PRAWNE

Rozwód kościelny

Rozwód kościelny Czy ktoś może mi udzielić informacji, jakie warunki trzeba spełnić, aby dostać rozwód kościelny? (ada) Prawdę mówiąc jeszcze nie konsultowałem prawa kanonicznego, ale intuicja (...)

Unieważnienie małżeństwa Kościelnego

Unieważnienie małżeństwa Kościelnego Prosze o pomoc.Mam 25 lat i od 2 lat jestem po rozwodzie cywilnym.Teraz chcialabym rowodu Koscielnego.Prosze mi pomoc bo nie wiem od czego mam zacząc.Bylam u (...)

Unieważnienie małżeństwa

Unieważnienie małżeństwa Czy mógłby mi ktoś pomóc gdzie mogę znależć inrormacje na temat unieważnienia małżeństwa w Kodeksie Prawa Rodzinnego i Kodeksie Prawa Kanonicznego. Piszę pracę (...)

ALIMENTY na żonę ?!

ALIMENTY na żonę ?! Jestem w trakcie rozwodu z orzekaniem o winie ze strony męża.. Od pięciu miesięcy jestem osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Mam zasądzone alimenty na dziecko w wysokości (...)

co z alimentami gdy była żona wychodzi ponownie za maz

co z alimentami gdy była żona wychodzi ponownie za maz mam pytanie gdyż rozstałem sie z zona płace wysokie alimenty na dwie córki żona wyszła ponownie za mąż czy w związku z tym musze nadal (...)

Unieważnienie małżeństwa w Sądzie cywilnym

Unieważnienie małżeństwa w Sądzie cywilnym Kodeks Rodzinny podaje przesłanki, kiedy może nastąpić unieważnienie małżeństwa. Czy istnieją jeszcze inne przesłanki, np. zawarcie małżeństwa (...)

stwierdzenie nieważności małżeństwa a nie \"rozwód kościelny\" czy \"unieważnienie małżeństwa\"

stwierdzenie nieważności małżeństwa a nie \"rozwód kościelny\" czy \"unieważnienie małżeństwa\" Wokół procesów o stwierdzenie nieważności małżeństwa narosło wiele nieporozumień, które (...)

pokrewieństwo

pokrewieństwo witam, wynikła pewna sytuacja i chciała bym się dowiedzieć jak z prawnego punku widzenia wyglądają \"sprawy\" miedzy osobami z rodziny? Chłopak jest jakby moim kuzynem nasze babcie (...)

Pokrewieństwo

Pokrewieństwo Witam, Wie ktoś z Państwa jak fachowo nazywa się małżeństwo stopnia wyższego z niższym.

pokrewieństwo

pokrewieństwo Witam Czy chłopak i dziewczyna spokrewnieni (mieli wspólnych pradziadków) mogą być ze sobą bez większych przeszkód? Czy to jest kazirodztwo? Witam, Wie ktoś z Państwa (...)

Testament

Testament Witam. Po śmierci dziadka dziedziczył moj ojciec oraz jego brat(jako dzieci) i babcia. Po śmierci babci w testamencie babcia zapisała spadek w całości(u notariusza) dla mnie. Jeszcze za (...)

pokrewieństwo związek

pokrewieństwo związek Cześć wszystkim mam takie pytanie odnośnie pokrewieństwa. Mój wujek ożenił się z dziewczyna która ma kuzynkę. I ta jej kuzynka ma córkę jeżeli zwiąże się z nią (...)

Powinowactwo w linii prostej

Powinowactwo w linii prostej Czy między teściem a zięciem zachodzi stosunek powinowactwa w linii prostej w I stopniu?Gdzie znajdę na to potwierdzenie. (Kasia) art.26 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (...)

jakie to pokrewieństwo/powinowactwo?

jakie to pokrewieństwo/powinowactwo? Witam. Zwracam się z prośbą o określenie stopnia/linii pokrewieństwa/powinowactwa. Kompletnie się w tym gubię. Jakie powiązanie występuje między mną, a (...)

pokrewieństwo i powinowactwo

pokrewieństwo i powinowactwo jaki jest stosunek pokrewieństwa czy powinowactwa , i w jakim stopniu - mnie i moja wszagra czyli męża mojej siostry?

Unieważnienie małżeństwa.

Unieważnienie małżeństwa. Dzień dobry. Proszę o infmormacje na temat powodów unieważnienia małżeństwa. Wiem że śmierć jest jedną z opcji. Inne powody niestety nie są mi znane. No może (...)

rachunek za trumne - pogrzeb.

rachunek za trumne - pogrzeb. Witam. Jeżeli chce otrzymać zasiłek pogrzebowy to powinnam dostarczyć miedzy innymi oryginał rachunku za trumne, urnę usługi pogrzebowe takie jak makijażysta? Czy (...)

Porady prawne