Współwłasność w nieruchomości

Pytanie:

Mój ojciec jest współwłaścicielem w 1/3 jednej działki budowlanej o powierzchni 700m2, zabudowanej budynkiem mieszkalnym ok. 80m2 i w 1/3 dwóch przylegających do siebie działek budowlanych o powie. 1600m2 na których stoi tylko stodoła, ale jest to bardzo atrakcyjny teren z linią brzegową rzeki. Stodoła stoi jakoś na granicy tych działek. Pozostałe 2/3 zarówno działki zabudowanej domem, jak i działki (składającej się z tych dwóch działek przylegających do siebie) należą do po 1/3 do brata i siostry ojca. W tej chwili jest konflikt, bo Ojciec mieszkał w tym domu i praktycznie sam zajmował się udoskonalaniem, drobnymi remontami w domu. Chciał, żeby się wszyscy złożyli i np. zrobili dach, bo przecieka oraz uporządkowali podwórko. Niestety rodzeństwo Taty nie wykazywało ty zainteresowania, ale chętnie teraz coraz częściej na gotowe przyjeżdżają, ale nie chcą dokładać. Generalnie teraz wszyscy się pokłócili. Powiedzieli, że na tej działce co stoi stodoła wybudują sobie dom, bo oni razem mają 2/3 i Ojciec nie ma nic do gadania. Jakie prawa ma mój Tata, biorąc pod uwagę to, że raczej nie dogadają się w sprawie np. zniesienia współwłasności lub możliwości zrzeczenia się np. udziału w działce z domem, na rzecz udziału działki ze Stodołą? Czy rodzeństwo Ojca może wystawić dom, gdzie chce bez zgody Taty? Czy taka współwłasność w ułamku to określa konkretne miejsce na działce, czyli czy np. Wujek może wejść na działkę i odgrodzić sobie 1/3 bez zgody Taty? Czy z domu każdy z współwłaścicieli może w nieograniczony sposób korzystać? Czy jeśli wujek zrzeknie się swojego udziału na ciotkę i ona teraz będzie miła 2/3 udziału w działce z domem, a Tata tylko 1/3, to czy nadal Tata może tam mieszkać i korzystać z całego domu, a nie np. z 1/3 tego domu, bo np. ciotka wyznaczy mu dostęp tylko do pokoju, a już do kuchni i łazienki nie. Domek jest mały ma tylko dwa pokoje. Czy jeśli np. ciotka i wujek zgodzą się, żeby ojciec sobie wybudował na tek działce z stodołą jakiś domek, a potem znowu się wszyscy pokłócą, to czy wtedy do tego domku co sobie Tata wybudował mają dostęp reszta rodzeństwa? Czy Tata może się zameldować tymczasowo w tym domu mieszkalnym , w którym ma 1/3 bez zgody reszty rodzeństwa? Czy Tata lub rodzeństwo mogą sprzedać lub darować te udziały osobie trzeciej bez zgody reszty? Czy jest tu jakaś zasada pierwokupu?

Masz inne pytanie do prawnika?

5.2.2009

Zespół
e-prawnik.pl

Odpowiedź prawnika: Współwłasność w nieruchomości

Zgodnie z kodeksem cywilnym, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności poprzez przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości. Jeżeli nie można znieść współwłasności w drodze umownej, można wystąpić ze stosownym wnioskiem do sądu.

Porady prawne

Współwłasność oznacza, że każdy ze współwłaścicieli ma uprawnienia do całości rzeczy objętej współwłasnością. W braku stosownych uzgodnień pomiędzy współwłaścicielami, żaden z nich nie może odgrodzić np. połowy nieruchomości i pozbawić tym samym posiadania pozostałych współwłaścicieli. Oznacza to również, że z całego domu mogą korzystać wszyscy współwłaściciele (chyba, że inaczej uzgodniono – np. dokonano podziału quoad usum)  Wynika to z zapisów kodeksu cywilnego, zgodnie z którym każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.

W związku z powyższym, rodzeństwo może sprzedać swoje udziały w nieruchomości, nie może jednak sprzedać całego budynku stanowiącego współwłasność nie tylko rodzeństwa taty (chyba, że uzyska zgodę sądu). Również tato może rozporządzić swoim udziałem, np. darować go innej osobie. Prawo pierwokupu dotyczy sytuacji sprzedaży udziału w nieruchomości rolnej jeżeli tym współwłaścicielom, którzy prowadzą gospodarstwo rolne na gruncie wspólnym. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy współwłaściciel prowadzący jednocześnie gospodarstwo rolne sprzedaje swój udział we współwłasności wraz z tym gospodarstwem albo gdy nabywcą jest inny współwłaściciel lub osoba, która dziedziczyłaby gospodarstwo po sprzedawcy.

Dom wystawiony na gruncie stanowiącym współwłasność będzie stanowił również współwłasność, co w przyszłości może rodzić konflikty (wprawdzie można zawrzeć umowę podziału do używania (quoad usum), w której wskaże się, że domek będzie użytkowany prze jednego ze współwłaścicieli, jednakże umowa taka nie jest tak stabilna jak prawo własności, można żądać jej zmiany).Przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.

Więcej informacji na temat współwłasności znajduje się w poradzie:

Od czego zależy sposób korzystania z rzeczy wspólnej przez współwłaścicieli?

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Jak współwłaściciele mogą korzystać ze wspólnej nieruchomości?

Jak współwłaściciele mogą korzystać ze wspólnej nieruchomości?

Od czego zależy sposób korzystania z rzeczy wspólnej przez współwłaścicieli? Ustawową regulację sposobu korzystania z rzeczy wspólnej, w tym także ze wspólnej nieruchomości zawiera art. 206 k.c., który stanowi, że „Każdy ze współwłaścicieli (...)

Jak dochodzi do powstania współwłasności nieruchomości?

Jak dochodzi do powstania współwłasności nieruchomości?

Definicja współwłasności Ustawową definicję współwłasności zawiera art. 195 k.c., zgodnie z którym: „Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność)". Oznacza to, że z współwłasnością mamy do czynienia (...)

Zabezpieczenie w postępowaniu rozwodowym - opinia prawna

Zabezpieczenie w postępowaniu rozwodowym - opinia prawna

Stan faktyczny W trakcie rozwodu wydano tymczasowe postanowienie sądowe nakazujące mężowi wpłacanie tytułem zabezpieczenia rodziny kwoty 550 zł. Mąż niestety nigdy nic nie wpłacił. Postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia zostało wydane 29.11.2004 r., na podstawie art. 443 par. 1 kpc (...)

Podział majątku małżonków a roszczenia wierzycieli - opinia prawna

Podział majątku małżonków a roszczenia wierzycieli - opinia prawna

Stan faktyczny Z małżonkiem mamy rozdzielność majątkową. Nieruchomość, jaką nabyliśmy, była położona na gruncie, który na tamte czasy był w "wieczystej dzierżawie", ale w okresie późniejszym został z mocy ustawy przekształcony we współwłasność. Nieruchomość także figuruje (...)

Kto i jakie nieruchomości gminne może nabywać w drodze bezprzetargowej – opinia prawna

Kto i jakie nieruchomości gminne może nabywać w drodze bezprzetargowej – opinia prawna

Stan faktyczny Mam umowę dzierżawy na nieruchomość (działka z budynkiem Przychodni Lekarskiej). Umowa jest pomiędzy NZOZ (którego jestem właścicielem) a Gminą. Złożyłem wniosek o kupno części niezabudowanej działki z przeznaczeniem na wybudowanie budynku do poszerzenia świadczeń usług (...)

Nabycie nieruchomości przez NZOZ w drodze bezprzetargowej - opinia prawna

Nabycie nieruchomości przez NZOZ w drodze bezprzetargowej - opinia prawna

Stan faktyczny Mam umowę dzierżawy na nieruchomość (działka z budynkiem Przychodni Lekarskiej). Umowa jest pomiędzy NZOZ (którego jestem właścicielem) a Gminą. Złożyłem wniosek o kupno części niezabudowanej działki z przeznaczeniem na wybudowanie budynku do poszerzenia świadczeń usług (...)

Zniesienie współwłasności nieruchomości zabudowanej budynkiem - opinia prawna

Zniesienie współwłasności nieruchomości zabudowanej budynkiem - opinia prawna

  Stan faktyczny   Posiadam lokal mieszkalny, który nie ma założonej księgi wieczystej. Ponadto brak też aktu, który ustanawiałby odrębną własność lokalu. W budynku są lokale obciążone hipotecznie przez wierzycieli, co utrudnia załatwienie spraw do pozostałych lokali. (...)

Podział współużytkowanej działki na rzecz właścicieli odrębnych lokali – opinia prawna

Podział współużytkowanej działki na rzecz właścicieli odrębnych lokali – opinia prawna

Stan faktyczny Jestem współwłaścicielem nieruchomości gruntowej, na której znajdują się 3 lokale stanowiące odrębną własność każdego z trzech współwłaścicieli gruntu. Współwłasność dotyczy tylko gruntu. Forma własności gruntu to dzierżawa wieczysta, a współwłaścicielami (...)

Zbycie udziału we współwłasności nieruchomości – opinia prawna

Zbycie udziału we współwłasności nieruchomości – opinia prawna

Stan faktyczny Jestem w 1/2 części współwłaścicielem działki gruntu zabudowanej domem mieszkalnym, a w 1/2 mój ojciec. Ojciec to osoba karana, obecnie poszukiwana przez policję. Jego miejsce pobytu jest nieznane i nie ma z nim kontaktu. W jaki sposób mogę sprzedać dom bez niego? Opinia prawna Niniejsza (...)

Trendy w opodatkowaniu nieruchomości w państwach członkowskich Unii Europejskiej

Trendy w opodatkowaniu nieruchomości w państwach członkowskich Unii Europejskiej

Co pewien czas powraca dyskusja na temat podatku katastralnego w Polsce. W obecnej konfiguracji politycznej jednak najwyraźniej nikt nie jest zainteresowany przyspieszeniem prac w tym kierunku. To dość osobliwe, gdyż polski system podatkowy, z wyodrębnionymi podatkami leśnym, rolnym, od nieruchomości (...)

Jak najmniejszym kosztem znieść współwłasność mieszkania - opinia prawna

Jak najmniejszym kosztem znieść współwłasność mieszkania - opinia prawna

Stan faktyczny Mój problem dotyczy mieszkania własnościowego. Owo mieszkanie kupiłem z moją dziewczyną 1,5 roku temu. Mieszkanie jest kupione w równych częściach (50/50 %), przy czym ja dałem wszystkie pieniądze. Po zakupie mieszkania rozstaliśmy się w ciągu 4 miesięcy, a ona wyjechała (...)

Ustanowienie odrębnej własności lokali jako sposób fizycznego podziału nieruchomości stanowiącej współwłasność małżonków.

Ustanowienie odrębnej własności lokali jako sposób fizycznego podziału nieruchomości stanowiącej współwłasność małżonków.

Podział majątku wspólnego małżonków jest czynnością, która ma na celu ostateczne rozwiązanie kwestii majątkowych byłych małżonków. Jego przeprowadzenie prowadzi do ustania wspólności majątkowej przedmiotów, które należały do nich obu - wchodziły (...)

Nabywanie nieruchomości, udziałów i akcji przez cudzoziemców

Nabywanie nieruchomości, udziałów i akcji przez cudzoziemców

Jakie są zasady nabywania przez cudzoziemców nieruchomości, udziałów i akcji? Nabycie przez cudzoziemca prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz nabycie lub objęcie przez cudzoziemca udziałów czy akcji w spółkach handlowych z siedzibą (...)

Zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego - opinia prawna

Zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego - opinia prawna

Stan faktyczny W 1978 r. dziadek przepisał gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniami na dwóch synów (jednym z nich był mój ojciec). Został sporządzony akt notarialny. Razem wybudowali budynek mieszkalny, ponosząc podobne nakłady finansowe. Ojciec pracował w GS, ale pomagał też w prowadzeniu (...)

Jak uzyskać uprawnienia rzeczoznawcy majątkowego?

Jak uzyskać uprawnienia rzeczoznawcy majątkowego?

Kim jest rzeczoznawca majątkowy? Rzeczoznawca majątkowy to osoba, która zajmuje się określaniem wartości nieruchomości. Tytuł "rzeczoznawca majątkowy" podlega ochronie prawnej. Dostęp do wykonywania tego zawodu regulowany jest przepisami prawa. Aby móc wyceniać nieruchomości, (...)

Podatek przy sprzedaży mieszkania kupowanego częściami - opinia prawna

Podatek przy sprzedaży mieszkania kupowanego częściami - opinia prawna

Stan faktyczny 6 lat temu kupiłam mieszkanie na współwłasność w udziale 50%. W tym roku odkupiłam brakujące mi 50% udziałów i w chwili obecnej jestem jedynym właścicielem mieszkania. Chciałabym je sprzedać, a środki przeznaczyć na własne potrzeby mieszkaniowe, jednak nowe mieszkanie (...)

Czym się różnią czynności zwykłego zarządu od czynności przekraczających zwykły zarząd?

Czym się różnią czynności zwykłego zarządu od czynności przekraczających zwykły zarząd?

Zarząd rzeczą wspólną Wielość podmiotów występujących po stronie właścicielskiej wiąże się z szeregiem trudności, przede wszystkim w zakresie zarządzania przedmiotem wspólnej własności. Zarząd rzeczą wspólną, współposiadanie rzeczy, korzystanie z (...)

Sposoby nabywania nieruchomości przeznaczonych na cele publiczne

Sposoby nabywania nieruchomości przeznaczonych na cele publiczne

    Częstym zjawiskiem jest, iż grunty przeznaczone w miejscowych planach zagospodarowania publicznego na cele publiczne pozostają własnością osób prywatnych. Nie zawsze jednakże jednostki samorządu terytorialnego posiadają środki na ich wykup. Nierzadkie są też sytuacje, (...)

Jak zmniejszyć koszty podziału wspólnego majątku - opinia prawna

Jak zmniejszyć koszty podziału wspólnego majątku - opinia prawna

Stan faktyczny  Planujemy złożyć pozew o rozwód bez orzekania o winie stron. W zakresie majątku myślimy o tym, że strony dokonają pomiędzy sobą faktycznego podziału majątku dorobkowego, poza postępowaniem sądowym (chyba, że podział majątku w sądzie przyniesie znaczną minimalizację (...)

Zarządzanie nieruchomością czy prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia – opinia prawna

Zarządzanie nieruchomością czy prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia – opinia prawna

    Stan faktyczny   Czy dla Sądu samozwańczy administrator (współwłaściciel), który dbał o część nieruchomości (oddzielonej płotem z pozostałymi współwłaścicielami) jest wedle prawa administratorem? Nikt mu nie płacił za dbanie o nieruchomość, ani (...)

Gruntowne zmiany w gospodarce nieruchomościami

Gruntowne zmiany w gospodarce nieruchomościami

    W zasadzie od 22 października zaczynają obowiązywać znowelizowane przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zmienią się m.in. zasady sprzedaży dawnych mieszkań komunalnych. Skorzystać będą mogli na tym nowi właściciele lokali i osoby, które wykupiły je przed (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA