Następne wzmocnienie ochrony osób dotkniętych przemocą domową

Projekt nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

- "Rada Ministrów przyjęła 30 sierpnia br. projekt nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości. To kolejne wzmocnienie ochrony osób pokrzywdzonych przemocą domową po przyjętej przez Sejm dwa lata temu tzw. ustawie antyprzemocowej" – powiedział wiceminister sprawiedliwości Marcin Romanowski podczas konferencji prasowej.

- "Obowiązujące już przepisy okazały się bardzo skuteczne. Świadczą o tym liczby – do końca lipca br. było to ponad 6 tysięcy nakazów opuszczenia domu przez sprawców przemocy domowej i tylko dwa zażalenia na te decyzje uwzględnione w tym czasie przez sądy. Teraz dodatkowo wzmacniamy ochronę osób doznających tej przemocy, m.in. poprzez kolejne ograniczenie prawa sprawcy przemocy do zbliżania się lub kontaktowania z osobą pokrzywdzoną" – podkreślił wiceminister.

Dzięki opracowanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości tzw. ustawie antyprzemocowej Polska dołączyła do wąskiego grona państw, w których obowiązuje najwyższy standard ochrony osób pokrzywdzonych przemocą domową.

Już dziś osoba stosująca przemoc fizyczną, stanowiącą zagrożenie dla życia lub zdrowia domowników, musi bezzwłocznie opuścić mieszkanie; dostaje też zakaz zbliżania się do domostwa. Sankcje natychmiast egzekwuje policja, a sądy w błyskawicznym trybie zajmują się sprawą. Dzięki temu, to nie osoby pokrzywdzone przemocą, zazwyczaj kobiety muszą uciekać z mieszkania, ale sprawcy są zmuszeni do jego opuszczenia.  

Porady prawne

Najważniejsze zmiany wzmacniające ochronę dotkniętych przemocą

Do obowiązujących już przepisów wprowadzone zostaną rozwiązania, które umożliwią izolowanie osób stosujących przemoc domową, gdy stwarzają one zagrożenie dla życia lub zdrowia innych osób, także poza wspólnie zajmowanym mieszkaniem.

Policja i Żandarmeria Wojskowa otrzymają uprawnienia, by wydać wobec takiego sprawcy natychmiastowy:

  • zakaz zbliżania się osoby dotkniętej przemocą na odległość ustaloną w metrach;
  • zakaz kontaktowania się z osobą dotkniętą przemocą domową, czyli zakaz kontaktowania się z nią zarówno osobiście, jak i na odległość;
  • zakaz wstępu i przebywania w miejscu pracy, na terenie szkoły, placówki oświatowo-wychowawczej, opiekuńczej i artystycznej oraz obiektu sportowego, do których uczęszcza osoba dotknięta przemocą domową.

Zakazy te będą mogły zostać orzeczone także przez sąd cywilny, którego kompetencje będą szersze. Sąd będzie mógł wydać zakaz kontaktowania się, gdy mamy do czynienia z tzw. stalkingiem. Czyli wówczas, kiedy sprawca przemocy domowej nęka swą ofiarę za pomocą środków komunikacji elektronicznej na odległość, wzbudzając u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo w istotny sposób narusza jej prywatność. Zakazem wstępu i przebywania  sąd będzie mógł objąć także miejsca, w których osoba dotknięta przemocą regularnie przebywa. Zakaz kontaktowania się w tak szerokiej postaci będzie mógł zostać orzeczony również, gdy nie toczy się postępowanie karne.

- Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza także ułatwić dostęp do informacji na temat przebiegu postępowania dzieciom oraz osobom niepełnosprawnym. Otrzymają one dodatkowe wyjaśnienia, m.in. o przyjaznym sposobie przesłuchania. Informacje te mogą być przygotowane w sposób opisowy lub graficzny  powiedział wiceminister Marcin Romanowski.

Projekt trafi teraz do Sejmu. Nowe rozwiązania mają wejść w życie po sześciu miesiącach od ogłoszenia przepisów w Dzienniku Ustaw.

System walki z przemocą domową

Oprócz rozwiązań legislacyjnych stworzony został cały system walki z przemocą domową, a więc prewencja, pomoc pokrzywdzonym oraz skuteczne ściganie sprawców. Zanim weszły w życie przepisy antyprzemocowe, to osoby pokrzywdzone przemocą, zwykle kobiety i dzieci, musiały opuszczać dom, uciekając przed sprawcą. To się zmieniło.

Przed wejściem w życie ustawy antyprzemocowej pokrzywdzeni oczekiwali na orzeczenie sądu, bo tylko ono umożliwiało pozbycie się sprawcy przemocy z domu - średnio aż 143 dni. Dziś zgłoszenia dotyczące przemocy są traktowane przez policję jako pilne. Średni czas oczekiwania na przyjazd patrolu to 7-15 minut. Po około godzinie winny opuszcza mieszkanie.

W Polsce działa ponad 300 ośrodków wspierających poszkodowanych. Można uzyskać tam m.in. pomoc psychologiczną i prawną dzięki środkom przekazywanym z Funduszu Sprawiedliwości. Od wejścia w życie ustawy antyprzemocowej do połowy maja br. do tych miejsc zgłosiło się ponad 15,3 tys. osób dotkniętych przemocą domową. Ponad 12,1 tys. to kobiety.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


Porady prawne