Darowizna a zachowek

Pytanie:

Matka mojej znajomej, na podstawie umowy darowizny sporządzonej notarialnie, przekazała jednemu z czwórki dzieci dom i prawdopodobnie 7 ha ziemi. Matka jakiś czas temu zmarła. Oczywiście testamentu nie pozostawiła. Ojciec zmarł kilka lat wcześniej i z tego co wiem, to po ojcu nie było przeprowadzone postępowanie spadkowe. Syn, który umową darowizny został obdarowany twierdzi, że pozostałemu rodzeństwu nic się nie należy. Czy pozostała trójka rodzeństwa może ubiegać się w Sądzie o jakieś roszczenia przeciwko obdarowanemu bratu, np. o zachowek?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Zakładamy, że darowizna została dokonana przez matkę z jej majątku odrębnego, bowiem gdyby przedmiot darowizny należał do majątku wspólnego małżonków tj .ojca i matki to matka nie mogłaby sama dokonać darowizny- art.31 i 32 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego/Dz.U.  z 1964 r Nr 9 ,59 z póz. zm./ w związku z art.888 i następne kodeksu cywilnego.

Po zmarłym, który nie zostawił testamentu, następuje dziedziczenie ustawowe. W oparciu o art.931.§ 1 kodeksu cywilnego w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy i jego małżonek ,dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Tym samym spadek po zmarłym ojcu odziedziczyła jego małżonka oraz dzieci. Z kolej po zmarłej matce, w drodze dziedziczenia ustawowego, spadek nabyła czwórka dzieci.

Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni –dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach –połowa wartości tego udziału (art.991.§ 1 kodeksu cywilnego). Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Ogólne informacje na temat zachowku można znaleźć w artykule: Czym jest zachowek?

Jednocześnie zwracamy uwagę na fakt, że w przedstawionej sytuacji do zachowku powołani są wszyscy zstępni spadkodawcy, łącznie z obdarowanym synem. W związku z faktem, że zstępni uprawnieni do zachowku mogą nie otrzymać należnego im zachowku (gdyż główny składnik, który miał wejść do spadku został darowany wcześniej), roszczenie o zachowek może zostać skierowane do obdarowanego brata. Darowizna uczyniona na jego rzecz zaliczana jest na zaległy mu zachowek. Oznacza to, że brat będzie zobowiązany zapłacić rodzeństwu kwotę nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek. Przykładowo: jeśli nieruchomość jest warta 50 tys. zł a zachowek każdego zstępnego wynosi 20 tys. zł to obdarowany brat jest zobowiązany wypłacić rodzeństwu jedynie 30 tys. zł (50 tys. - 20 tys. zł).

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 29.8.2018

    Zachowek - czym jest zachowek i komu się należy?

    Podstawową zasadą prawa spadkowego jest swoboda testowania. Oznacza ona, iż spadkodawca może za życia w drodze testamentu dowolnie rozrządzić swoim majątkiem, jeśli zaś tego nie uczyni, krąg (...)

  • 25.4.2017

    Kto może dochodzić zachowku?

    Roszczenie o zachowek jest formą ochrony prawnej interesów majątkowych osób najbliższych spadkobiercy. Dzięki niemu mogą oni dochodzić części swojej schedy spadkowej, pomimo pominięcia (...)

  • 20.11.2017

    Jak liczyć termin przedawnia się roszczenie o zachowek?

    Roszczenia majątkowe co do zasady ulegają przedawnieniu. Powoduje to, że w razie ich dochodzenia, ten przeciwko komu przysługuje roszczenie może uchylić się od jego zaspokojenia - czyli nie (...)

  • 16.7.2018

    Druk SD-Z2 - zgłoszenie darowizny lub spadku bez podatku

    Dostajesz darowiznę albo dziedziczysz spadek po kimś z bliskiej rodziny? Jeżeli chcesz skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, złóż formularz (...)

  • 7.7.2016

    Umowa dożywocia a zachowek

    Chcąc przekazać bliskim swoją nieruchomość za życia, wiele osób decyduje się na dokonanie umowy darowizny. Jednakże nie jest to jedyna droga. Warto rozważyć także zawarcie z bliskimi (...)