Samochód wykupiony z leasingu

Pytanie:

Jestem właścicielem firmy, która korzysta z leasingu operacyjnego samochodu ciężarowego Toyota Yaris - z kratką. W grudniu nastąpi zakończenie umowy, samochód zostanie wykupiony. Faktura sprzedaży zostanie wystawiona na moją firmę, a cena wykupu wynosi 220 zł plus 22% VAT. W trakcie trwania umowy leasingowej nastąpiła nowelizacja ustawy o VAT zmieniająca kryteria umożliwiające odliczanie VAT od rat leasingowych - umowa leasingu nie została zarejestrowana w urzędzie skarbowym. W związku z tym firma moja odliczyła podatek VAT od czynszu inicjalnego i 7 kolejnych rat leasingowych. Pozostałe raty były księgowane brutto jako koszty - bez odliczania podatku VAT. Proszę o odpowiedź na następujące pytania. 1. Jaką mam podać wartość samochodu przy wprowadzaniu go do ewidencji środków trwałych - czy taką jak na fakturze, czy rzeczywistą rynkową? 2. W przypadku wartości rynkowej - kto ją określa? 3. Czy mogę sprzedać samochód po wycofaniu go z ewidencji środków trwałych za kwotę powiedzmy 500 zł i jakie powodowałoby to skutki prawne i podatkowe? 4. Czy po wycofaniu samochodu z ewidencji środków trwałych mogę podarować go żonie lub synowi - jaki są tego skutki prawne i podatkowe? 5. Czy sprzedaż wykupionego samochodu po 6 miesiącach okresu użytkowania będzie zwolniona z podatku VAT? 6.Czy do okresu użytkowania można zaliczyć czas trwania leasingu?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Ad. 1 i 2. Po zakończeniu umowy leasingu operacyjnego, w razie nabycia przedmiotu tej umowy przez korzystającego, mamy do czynienia z klasyczną umową sprzedaży. Ponieważ zwykle cena nabycia jest tak skalkulowana przez finansującego, aby nie musiał on określać przychodu ze zbycia w wysokości wartości rynkowej, może nie odpowiadać wartości rynkowej. Nie jest to sytuacja korzystna dla korzystającego, gdyż kwota będąca ceną nabycia jest u niego rozliczana w kosztach podatkowych

Jeśli cena nabycia będzie wyższa niż 3.500 zł, wówczas korzystający będzie musiał amortyzować nabyty przedmiot umowy leasingu oraz ująć go w ewidencji środków trwałych. Niestety, za wartość początkową nie będzie można przyjąć wartości rynkowej, ponieważ przepisy podatkowe jasno określają, że w przypadku opłatnego nabycia wartością początkową jest cena nabycia, za którą uważa się: 

  • kwotę należną zbywcy,
  • powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji,
  • oraz pomniejszoną o VAT, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek VAT nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje odliczenie podatku. 

Jeżeli cena nabycia nie przekracza kwoty 3.500 zł, wówczas korzystający nie musi amortyzować nabytego przedmiotu, lecz może kwotę tę zaliczyć do swoich kosztów jednorazowo. Jeśli jednak chce, może uznać nabyty składnik za swój środek trwały i dokonać jego amortyzacji – albo jednorazowej albo na zasadach ogólnych.

Ad. 3. Można oczywiście pojazd wycofać z ewidencji środków trwałych i przekazać na własne potrzeby. Samo wycofanie samochodu z ewidencji i wyprowadzenie go z działalności gospodarczej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Kwota uzyskana ze sprzedaży wycofanego z działalności środka trwałego stanowi dla przedsiębiorcy przychód z działalności, jeśli pomiędzy pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik majątku został wycofany z działalności, i dniem jego odpłatnego zbycia nie upłynęło 6 lat. Po upływie tego okresu dochód ze sprzedaży będzie wolny od podatku dochodowego.

W razie opodatkowania dochodem lub stratą z odpłatnego zbycia składnika majątku wykorzystywanego na potrzeby działalności gospodarczej będzie różnica pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia a wartością początkową wykazaną w ewidencji środków trwałych powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych dokonanych od tych środków (zob. art. 10 ust. 2 pkt 3, art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i b oraz art. 24 ust. 2 ustawy o PIT).

W zasadzie sprzedaż samochodu używanego wcześniej przez przedsiębiorcę nie będzie podlegała podatkowi od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż sprzedaż ta może powodować powstanie obowiązku w podatku VAT albo zwolnienie z niego.

Jeżeli jednak zbywany składnik majątku nie był amortyzowany, a jego wartość nie przekracza 1500 zł, to jego sprzedaż nie skutkuje powstaniem przychodu z działalności gospodarczej – wg art. 14 ust. 2 lit. b ustawy o PIT. W tym przypadku przychód może być ustalany na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d, ale tylko jeśli sprzedaż nastąpiła przed upływem pół roku od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie. 

Ad. 4. W przypadku darowizny należy uwzględnić możliwość opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Ponieważ w myśl art. 888 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku, zatem art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie będzie miał zastosowania, ponieważ nie obejmuje on przypadku wyzbycia się składnika majątku wykorzystywanego w prowadzonej działalności gospodarczej w formie bezpłatnej.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn przewiduje przy tym kwotę wolną od opodatkowania (9.637 zł, jeśli nabywcą jest osoba zaliczona do pierwszej grupy podatkowej), a od przyszłego roku (o ile Prezydent podpisze nowelizację) – zwolnienie od opodatkowania w przypadku darowizny w ramach bliskiej rodziny.

Ad. 5. Artykuł 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług (VAT) zwalnia od podatku dostawę towarów używanych, pod warunkiem jednak, że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało podatnikowi dokonującemu tej dostawy prawo do odliczenia podatku naliczonego. Warunkiem zwolnienia jest to, żeby podatnikowi dokonującemu dostawy towarów używanych nie przysługiwało "w stosunku do tych towarów" – tzn. przy nabyciu tych towarów - prawo do odliczenia podatku naliczonego.

W przypadku rzeczy ruchomych używanym towarem jest taki towar, który był używany przez podatnika dokonującego jego sprzedaży przez co najmniej 6 miesięcy. Zasadniczym więc kryterium dla ustalenia, czy dany towar, będący rzeczą ruchomą, jest używany nie jest „wiek” tego towaru, lecz okres jego używania przez ostatniego użytkownika. W przypadku rzeczy ruchomych ich status jako towarów używanych bądź nie używanych dla celów VAT zmienia się wraz z każdą zmianą właściciela-użytkownika. Momentem, w którym owy termin 6 miesięcy rozpoczyna swój bieg, jest przy tym dzień nabycia towaru przez podatnika. 

Ad. 6. Jeśli chodzi o sprzedaż zwolnioną w trybie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT jako sprzedaż samochodów używanych, to należy liczyć okres używania dopiero od daty zakupu od firmy leasingowej. Okres w trakcie trwania umowy leasingu był zaliczany do okresu używania u zbywcy. To nie jest bowiem używanie w rozumieniu potocznym, lecz w sensie prawnym, tj. okres ten liczony jest u tego, kto miał prawo do korzystania z rzeczy, a można rzeczy używać m.in. oddając ją w posiadanie zależne innej osobie. Takie stanowisko prezentuje np. Prof. W. Modzelewski.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 14.3.2016

    Na czym polega umowa leasingu i jakie są jej rodzaje?

    Przez umowę leasingu finansujący (czyli np. bank) zobowiązuje się nabyć rzecz od określonego zbywcy, a następnie oddać tą rzecz korzystającemu do używania albo do używania i pobierani pożytków (...)

  • 26.9.2005

    Odliczanie podatku VAT od rat leasingowych, czynszów najmu itp. wydatków związanych z firmowym samochodem

    Oto kolejny artykuł z cyklu "samochód w firmie". W wyniku zmian wprowadzonych ustawą z dnia 21.04.2005 r. zmieniającą ustawę o VAT, wprowadzono nowe zasady odliczania podatku VAT z tytułu rat czynszów (...)

  • 3.10.2012

    Opodatkowanie stron umowy leasingu

    Nieniejsza porada przedstawia sposoby ustalania przychodu i podatku w przypadku zawarcia umowy leasingu pomiędzy przedsiębiorcą a firmą leasingową.

  • 16.5.2007

    Odliczenia związane z nabyciem samochodów

    Na gruncie poprzedniej ustawy VAT prawo do odliczenia podatku przysługiwało tylko podatnikom nabywającym samochody inne niż osobowe, których dopuszczalna ładowność wynosiła co najmniej 500 kg. (...)

  • 24.2.2018

    Co to jest leasing?

    Leasing jest rodzajem umowy, a znajduje zastosowanie głównie w prowadzeniu działalności gospodarczej. Jego istota polega na tym, że jedna ze stron umowy (leasingodawca, finansujący) zobowiązuje (...)