Minimalny wypoczynek po pracy

Pytanie:

Art. 135 kodeksu pracy dopuszcza stosowanie systemu równoważnego czasu pracy, w którym dobowy wymiar czasu pracy może być przedłużony do maksymalnie 12 godzin. Natomiast na podstawie art. 132 § 1 pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego wypoczynku. Czy w przypadku pracy ponad 11 godzin pracownikowi należy zapewnić wypoczynek trwający tyle czasu ile trwał okres wykonywania pracy (art. 136 § 2 kodeksu pracy)?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Z art. 132 § 1 kp wynika, że pracownikowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, z zastrzeżeniem § 3 oraz art. 136 § 2 i art. 137.

Wskazany art. 136 § 2 kp stanowi, że:

Art. 136. § 1. Przy pracach polegających na dozorze urządzeń lub związanych z częściowym pozostawaniem w pogotowiu do pracy może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 16 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.

§ 2. W systemie czasu pracy, o którym mowa w § 1, pracownikowi przysługuje, bezpośrednio po każdym okresie wykonywania pracy w przedłużonym dobowym wymiarze czasu pracy, odpoczynek przez czas odpowiadający co najmniej liczbie przepracowanych godzin, niezależnie od odpoczynku przewidzianego w art. 133.

Niektórzy komentatorzy (A.M. Świątkowski, Kodeks pracy. Komentarz, Warszawa 2004; K. Jaśkowski, E. Maniewska, Kodeks pracy. Komentarz, Kraków 2004) przyjmują, że oznacza to, iż pracownik zatrudniony przez 15 godzin musi mieć zapewniony odpoczynek dobowy wynoszący co najmniej 15 godzin. Nie negując wprost takiego poglądu, wydaje się jednak, że może on budzić pewne wątpliwości wobec literalnego brzmienia końcowej frazy § 2 omawianego przepisu: „odpoczynek przez czas odpowiadający co najmniej liczbie przepracowanych godzin, niezależnie od odpoczynku przewidzianego w art. 133”. Wykładnia gramatyczna przemawia za przyjęciem, że pracownikom zatrudnionym w tym systemie pracy przysługuje odpoczynek odpowiadający co najmniej liczbie przepracowanych godzin, a więc maksymalnie przez 16 godzin, lub krócej, jeżeli dobowy wymiar czasu pracy był wyższy niż 8 godzin, lecz niższy niż 16 godzin. Odpoczynek ten zgodnie z literalną treścią § 2 przysługuje niezależnie od odpoczynku dobowego. Dlatego też koncepcja, że odpoczynek pracowników, o których mowa w art. 136, wynosi jedynie odpowiednią liczbę godzin pracy przekraczającą 11 godzin odpoczynku dobowego, a więc np. przy maksymalnie dopuszczalnym przez omawiany przepis wydłużeniu dobowego czasu pracy do 16 godzin wynosi 11 + 5, budzi wątpliwości. Z wykładni gramatycznej tego przepisu wynika bowiem, że w takim przypadku pracownikowi przysługuje odpoczynek wynoszący łącznie 27 godzin (16 + 11) – takie stanowisko zajmuje Maria Teresa Romer w publikacji Najnowsze wydanie: Prawo pracy. Komentarz Warszawa 2009 LexisNexis (wydanie IV) ss. 1328.

 

Krzysztof Rączka, podzielając powyższy pogląd, wskazuje z kolei, że wykładnia celowościowa analizowanego przepisu przemawia za następującymi wnioskami: odpoczynek dobowy „po każdym okresie wykonywania pracy w przedłużonym dobowym wymiarze czasu pracy” powinien wynosić co najmniej 11 godzin, odpoczynek tygodniowy zaś powinien obejmować co najmniej liczbę godzin wskazaną w art. 133, powiększoną o liczbę godzin przewyższającą jedenaście godzin czasu pracy w ciągu doby poprzedzającej ten tygodniowy odpoczynek (Raczkowski Michał, Gersdorf Małgorzata, Rączka Krzysztof Najnowsze wydanie: Kodeks pracy. Komentarz Warszawa 2011 LexisNexis (wydanie II) ss. 1200).

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE: