Odpisy na ZFŚS i szczególnie uciążliwe warunki

Pytanie:

Czy przy pracy w mikroklimacie zimnym (chłodni), gdzie współczynnik VCI wynosi 446 oraz przy pracy w hałasie pracodawca powinien zwiększyć odpis na ZFŚS do poziomu 50% średniego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok ubiegły? Od ilu zatrudnionych pracowników w warunkach szczególnie uciążliwych pracodawca powinien naliczać zwiększony odpis?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych regulowany jest ustawą z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Zgodnie z jej artykułem 5 fundusz tworzy się z corocznego odpisu podstawowego, naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych. Wysokość odpisu podstawowego wynosi na jednego zatrudnionego – co do zasady - 37,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą. Jednak wysokość odpisu podstawowego na jednego pracownika zatrudnionego w szczególnie uciążliwych warunkach pracy wynosi 50% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Tak więc pozostaje określić, co należy rozumieć pod pojęciem szczególnie uciążliwe warunki pracy. Sama ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych nie określa co należy rozumieć pod pojęciem uciążliwych warunków pracy, zatem należy się odwołać do innych aktów bądź do praktyki. Przyjmuje się, iż ustalając, czy warunki danej pracy są szczególnie uciążliwe (czyli nie dotyczy to „zwykłej” uciążliwości występującej w pracy), powinno się wziąć pod uwagę takie kwestie, jak np.: - duży wysiłek fizyczny lub psychiczny związany z jej wykonywaniem, - konieczność wykonywania pracy przez dłuższy czas w jednej pozycji ciała, - jednostajność i monotonia pracy (prace „przy taśmie”), - konieczność długotrwałej i szczególnej koncentracji pracownika, - duża odpowiedzialność pracownika. Należy wziąć pod uwagę obiektywny (tj. powszechny) stan szczególnej uciążliwości. Kwestie dotyczące konkretnej osoby nie mogą przesądzać o uznaniu danej pracy za uciążliwą. Co do szkodliwości, to każdy pracodawca rozpoczynający lub zmieniający działalność ma obowiązek zawiadomić o tym pisemnie państwowego inspektora sanitarnego, który wydaje (bądź nie) decyzję o wykonaniu badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia. Pracodawca, w którego zakładzie pracy występują czynniki szkodliwe dla zdrowia, zobowiązany jest do wykonywania ich badań i pomiarów: - co najmniej raz na dwa lata – w przypadku gdy w ostatnio przeprowadzonych badaniach wykazano, że stężenia i natężenia czynników szkodliwych dla zdrowia wynoszą poniżej 0,5 wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń określonych w odrębnych przepisach, - raz w roku – jeśli stwierdzono stężenia i natężenia tych czynników od 0,5 do 1,0 najwyższych dopuszczalnych wartości, - jeżeli zostanie stwierdzone przekroczenie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń lub występowanie czynników rakotwórczych pracodawca musi zapewnić stałe monitorowanie ich poziomu, zaś jeśli stała kontrola nie jest możliwa, badania i pomiary powinny być dokonywane co najmniej raz na 6 miesięcy.

Do takiej częstotliwości badań i pomiarów zobowiązany jest również pracodawca, gdy pracownicy narażeni są na działanie kilku substancji chemicznych, a suma ilorazów średnich stężeń i odpowiednich wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń przekracza 1. Badania i pomiary czynników rakotwórczych należy wykonywać: - przy każdym wprowadzaniu zmian w warunkach stosowania tych czynników, - co najmniej raz na 3 miesiące – gdy występuje narażenie na pyły zawierające azbest. W przypadku występowania ekspozycji pracowników na pola i promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu częstotliwości 0 Hz – 300 Ghz w obszarze stref ochronnych pomiary przeprowadza się: - raz na 3 lata – jeśli ostatnio wykonane badania wykażą wskaźnik eksploracji W nieprzekraczający 0,5, - raz w roku – jeśli wskaźnik ten przekraczał 0,5, - każdorazowo – jeśli zmiana warunków ekspozycji źródeł pól wpływa na rozkład stref ochronnych lub zachodzą zmiany warunków ekspozycji pracowników. Wyniki badań i pomiarów pracodawca zobowiązany jest udostępniać na każde żądanie pracowników lub ich przedstawicieli. Wykaz prac szczególnie szkodliwych lub uciążliwych ustala pracodawca. Konieczna jest do tego konsultacja z pracownikami lub ich przedstawicielami. Przedstawiciele pracowników są w tym celu wybierani przez zakładowe organizacje związkowe bądź przez pracowników w trybie przyjętym w zakładzie pracy w przypadku, gdy w zakładzie pracy nie działa związek zawodowy. Dodatkowo należy zasięgnąć opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami. Bez podjęcia tych działań pracodawca nie może skutecznie ustalić wykazu. Proszę nadto pamiętać, iż najwyższe dopuszczalne czynniki szkodliwe zostały określone w rozporządzeniu. Jest to Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Rozporządzenie to dotyczy także hałasu oraz temperatury pracy. Podsumowując powyższe, jeżeli zgodnie z wyżej opisanymi przesłankami w Pana zakładzie pacy zostały ustalone warunki pracy szkodliwe lub uciążliwe, to faktycznie pracodawca ma obowiązek uiszczać odpis na ZFŚS w zwiększonej wysokości, zgodnie z cytowanym na początku przepisem.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE: